Mặt trận Tổ quốc Việt Nam - Nòng cốt chính trị trong tập hợp, đoàn kết và phát huy vai trò của nhân dân trong kỷ nguyên mới theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam thành công tốt đẹp không chỉ xác lập mục tiêu, tầm nhìn chiến lược cho chặng đường phát triển tiếp theo, mà còn đánh dấu bước chuyển có ý nghĩa lịch sử của đất nước khi bước vào kỷ nguyên mới, hướng tới các mốc son lịch sử trọng đại 100 năm thành lập Đảng, 100 năm thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Để hiện thực hóa khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Qua đó, khẳng định vị trí, vai trò nòng cốt chính trị, thực sự là nơi phát huy mạnh mẽ tinh thần đoàn kết, hiệp thương, phối hợp, thống nhất hành động, chung sức, đồng lòng vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của nhân dân.

Tổng Bí thư Tô Lâm dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại phường Thượng Cát, thành phố Hà Nội (tháng 11/2025). (Ảnh: TTXVN)

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nỗ lực xây dựng, củng cố, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Đại đoàn kết toàn dân tộc là truyền thống quý báu, là nguồn lực nội sinh của dân tộc Việt Nam, được hun đúc qua lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm sâu sắc tới vai trò, sứ mệnh của đoàn kết, đại đoàn kết toàn dân tộc. Để xây dựng, phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng việc tập hợp nhân dân vào hàng ngũ cách mạng, biến ý chí, tư tưởng cách mạng của Đảng thành ý chí, tư tưởng, động lực để phát huy sức mạnh của nhân dân. Người chỉ rõ: “Đại đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kết đại đa số nhân dân, mà đại đa số nhân dân ta là công nhân, nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động khác. Đó là nền gốc của đại đoàn kết”(1) và hơn hết, nhân dân với nền tảng là liên minh công - nông - trí thức, phải được tập hợp thành lực lượng có lãnh đạo, được tổ chức, liên kết chặt chẽ trong Mặt trận Dân tộc Thống nhất. Trải qua thực tiễn đấu tranh cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tổng kết: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết - Thành công, thành công, đại thành công”(2).

Kế thừa và phát triển sáng tạo tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, mọi giai đoạn cách mạng, đoàn kết luôn được xác định là giá trị cốt lõi, đại đoàn kết toàn dân tộc là đường lối chiến lược, là cội nguồn sức mạnh, động lực chủ yếu của cách mạng Việt Nam, có ý nghĩa quyết định mọi thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đại đoàn kết toàn dân tộc là một chủ trương xuyên suốt của Đảng ta trong toàn bộ tiến trình cách mạng. Trong từng giai đoạn cách mạng, cách thức tổ chức và phát huy tinh thần đại đoàn kết đều có sự kế thừa, sáng tạo để phù hợp với tiến trình và mục tiêu phát triển của đất nước.

Qua 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự phối hợp ngày càng chặt chẽ, hiệu quả của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, các cấp, các ngành; sự chủ động, sáng tạo và tích cực của các tổ chức thành viên, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm, nòng cốt chính trị trong việc củng cố và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, qua đó khẳng định vai trò cầu nối vững chắc giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân. Hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ngày càng đi vào chiều sâu, sáng tạo, linh hoạt, bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thể hiện rõ phương châm hành động “Gần dân, hiểu dân, trọng dân, vì dân”.

Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài tặng quà cho xã Gò Nổi, thành phố Đà Nẵng tại Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc ngày 18/11/2025. (Ảnh: MTTQ Việt Nam)

Sức mạnh đại đoàn kết đó ngày càng được củng cố khi triển khai Nghị quyết số 18-NQ/TW, ngày 25/10/2017, của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII “Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”; Nghị quyết số 60-NQ/TW, ngày 12/4/2025, của Hội nghị Trung ương 11 khóa XIII và các kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, sáp nhập đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên đã nghiêm túc quán triệt, chủ động, quyết liệt và linh hoạt trong tổ chức thực hiện. Việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã đạt được kết quả quan trọng, rõ nét, đặc biệt là ở cấp Trung ương. Quá trình sắp xếp không chỉ nhằm tinh gọn đầu mối, mà còn từng bước hoàn thiện mô hình tổ chức theo hướng vừa bảo đảm khả năng vận hành, hoạt động theo quy định của pháp luật và điều lệ của từng tổ chức chính trị - xã hội, bảo đảm quan hệ hợp tác với cơ quan nhà nước, phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tổ chức xã hội khác, vừa bảo đảm sự thống nhất, liên thông trong toàn hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Việc không tổ chức cấp huyện và sắp xếp tổ chức cấp xã thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp đã từng bước giảm tầng nấc trung gian, nâng cao tính linh hoạt, hiệu quả vận hành của bộ máy. Cùng với đó, việc cơ cấu lại đội ngũ cán bộ theo vị trí việc làm đã cơ bản khắc phục tình trạng chồng chéo chức năng, nhiệm vụ, bảo đảm nguyên tắc “một việc, một đầu mối, một thời hạn, một kết quả”. Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, gắn với tăng cường phân cấp, phân quyền cho cơ sở, đã góp phần đưa hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội ngày càng gần dân, sát cơ sở, phát huy hiệu quả vai trò đại diện, tập hợp, xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Bên cạnh đó góp phần nâng cao năng lực số, trình độ quản trị hiện đại của hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tạo nền tảng quan trọng cho quá trình chuyển đổi số và công tác tuyên truyền, vận động quần chúng trong giai đoạn mới.

Với mong muốn phát huy vai trò nòng cốt chính trị trong xây dựng và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp, các tổ chức thành viên đã chủ động đổi mới và đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân để chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước lan tỏa mạnh mẽ tới cơ sở; góp phần củng cố, tăng cường đồng thuận xã hội, bồi đắp mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, phát huy quyền làm chủ và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Thông qua việc phát huy hiệu quả vai trò cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình; nâng cao chất lượng trang thông tin điện tử, mở rộng tương tác trên fanpage, Cổng Mặt trận số 24/7, hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam từ Trung ương đến cơ sở đã truyền tải kịp thời chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước tới nhân dân; tuyên truyền hiệu quả, kịp thời cuộc cách mạng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy; khơi dậy khí thế trong nhân dân trước ngày lễ lớn của đất nước; đẩy mạnh truyền thông về các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước, hoạt động giám sát và phản biện xã hội… để nhân dân hiểu rõ và đồng hành trong suốt tiến trình đổi mới của đất nước.

Song song với đó, hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên chú trọng đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, tập hợp ý kiến nhân dân, đặc biệt là trước và sau kỳ họp của Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp; phối hợp với cơ quan chức năng của chính quyền tổ chức hoạt động đánh giá sự hài lòng của người dân đối với hiệu quả hoạt động của cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị. Công tác vận động, đoàn kết đồng bào các dân tộc, tập hợp, đoàn kết các tôn giáo, đồng bào theo tôn giáo ngày càng được chú trọng, góp phần xoá đói, giảm nghèo bền vững, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá của đồng bào.

Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tổ chức Hội nghị hiệp thương lần thứ ba. (Ảnh: MTTQ Việt Nam)

Thời gian qua, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp tiếp tục khẳng định vai trò của mình trong việc phát huy dân chủ, đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, tham gia phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Nổi bật là, hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên các cấp đã tích cực tham gia quá trình xây dựng, lấy ý kiến nhân dân sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013; phối hợp xây dựng, trình Quốc hội ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Luật Công đoàn, Luật Thanh niên, Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở để kịp thời thể chế hóa quan điểm, chủ trương, định hướng của Đảng, quy định mới của Hiến pháp về vị trí, vai trò, quyền và trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mới. Đồng thời, tích cực thực hiện và vận động nhân dân tham gia ý kiến xây dựng văn kiện đại hội đảng bộ các cấp và Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng với 527.764 ý kiến góp ý.

Hoạt động giám sát, phản biện xã hội cũng được triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương. Trong giai đoạn 2024 - 2026, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp đã phối hợp với cơ quan chức năng tổ chức hơn 2.300 cuộc giám sát; hơn 1.300 hội nghị phản biện, tham vấn ý kiến góp ý vào quyết sách của địa phương. Ý kiến phản biện xã hội đa dạng, phong phú, sâu sắc, được cơ quan có thẩm quyền đánh giá cao và được xác định là tài liệu bắt buộc trong hồ sơ trình ban hành chính sách và dự án luật. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở địa phương đã tổ chức các cuộc đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân để kịp thời thông tin, trao đổi, giải quyết vấn đề người dân quan tâm, phản ánh, kiến nghị.

Một trong những dấu ấn nổi bật trong thời gian qua phải nhấn mạnh đến vai trò, trách nhiệm của hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khi tham gia tích cực vào công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình gắn với việc tham gia xây dựng Nhà nước, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã phối hợp chặt chẽ với Quốc hội, Chính phủ tiến hành tổng kết và sửa đổi, bổ sung Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân; chủ trì xây dựng, trình ban hành và ban hành theo thẩm quyền văn bản hướng dẫn công tác bầu cử. Các hội nghị hiệp thương được hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp từ Trung ương đến địa phương tổ chức nghiêm túc, dân chủ, phát huy trách nhiệm trong việc tham gia ý kiến đối với dự kiến về cơ cấu, thành phần, tiêu chuẩn, năng lực, phẩm chất và điều kiện tham gia của đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp. Hoạt động kiểm tra, giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp được triển khai kịp thời, nghiêm túc. Cùng với đó, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các tầng lớp nhân dân tham gia tích cực vào công tác bầu cử để ngày 15/3/2026 thực sự là “Ngày hội của non sông” với hơn 76 triệu cử tri cả nước đi bầu cử (đạt 99,70%), đã bầu đủ 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI, 2.552 đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, 72.440 đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài tặng quà, động viên người dân vùng lũ xã Ka Đô, tỉnh Lâm Đồng, ngày 22/11/2025. (Ảnh: MTTQ Việt Nam)

Các phong trào thi đua yêu nước, cuộc vận động lớn được Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp và tổ chức thành viên triển khai ngày càng thiết thực, sáng tạo, có chiều sâu, gắn với nhu cầu, lợi ích của nhân dân và yêu cầu phát triển của đất nước được nhân dân hưởng ứng rộng rãi. Trong đó, nổi bật là việc hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam từ Trung ương đến địa phương, các tổ chức thành viên đã phối hợp chặt chẽ với cơ quan liên quan tổ chức kêu gọi, vận động, quyết tâm phấn đấu về đích trước thời hạn phong trào thi đua “Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trong năm 2025”. Thông qua hoạt động, như tham gia rà soát, thống kê danh sách hộ gia đình thuộc diện được hỗ trợ; tổ chức kêu gọi, vận động tổ chức, cá nhân, đoàn viên, hội viên và các tầng lớp nhân dân chung tay ủng hộ, góp công, góp của giúp đỡ hộ gia đình; làm đầu mối tiếp nhận ủng hộ của tổ chức, cá nhân thông qua Quỹ “Vì người nghèo” các cấp; triển khai phân bổ, hỗ trợ đến hộ gia đình; thực hiện giám sát việc hỗ trợ bảo đảm công khai, minh mạch, đúng đối tượng đã góp phần cùng Chính phủ, các cấp, các ngành xóa 334.234 căn nhà tạm, nhà dột nát; huy động trên 24.700 tỷ đồng và hơn 2,7 triệu ngày công.

Công tác tổ chức vận động hỗ trợ đồng bào bị thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh cũng được tổ chức triển khai kịp thời với cách làm công khai, minh bạch, tạo môi trường, điều kiện để đông đảo người dân và tổ chức, cá nhân chung tay giúp đỡ cộng đồng. Điều đó thể hiện qua sự vào cuộc tích cực của các tổ chức thành viên Mặt trận Tổ quốc Việt Nam từ Trung ương đến cơ sở; cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, cán bộ, công chức, người lao động; doanh nhân, văn nghệ sĩ, trí thức, đồng bào ta ở nước ngoài, đặc biệt là mỗi người dân Việt Nam ở mọi miền Tổ quốc khi hưởng ứng lời kêu gọi của Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Mỗi người đã phát huy tinh thần tương thân tương ái, sự sẻ chia và góp thêm nguồn lực cùng Đảng, Nhà nước hỗ trợ đồng bào vùng lũ vượt qua thời điểm khó khăn; giúp bà con có thêm nguồn lực khắc phục hậu quả, sớm ổn định đời sống, tái thiết sản xuất và trở lại cuộc sống thường nhật. Với trên 5.300 tỷ đồng hỗ trợ đồng bào các tỉnh, thành phố chịu ảnh hưởng bởi cơn bão số 3 năm 2024; trên 4.200 tỷ đồng ủng hộ đồng bào chịu ảnh hưởng bởi cơn bão số 10 và hỗ trợ đồng bào bị lũ lụt miền Trung trong năm 2025 là minh chứng rõ nét cho tinh thần đại đoàn kết và sự tin tưởng mà nhân dân gửi trao cho Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài cùng với cử tri tham dự Hội nghị tiếp xúc cử tri. (Ảnh: MTTQ Việt Nam)

Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, khẳng định và phát huy vai trò nòng cốt chính trị của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã nhấn mạnh và làm sâu sắc hơn định hướng chiến lược về xây dựng, củng cố và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong giai đoạn phát triển mới, đó là: “Phát huy mạnh mẽ vai trò chủ thể của Nhân dân, dân chủ xã hội chủ nghĩa, sức mạnh của Nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Quán triệt sâu sắc quan điểm “Dân là gốc”, Nhân dân là chủ thể, là trung tâm của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước phải thực sự xuất phát từ nhu cầu, nguyện vọng, quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của Nhân dân; lấy việc tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, hạnh phúc và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo và mục tiêu phấn đấu”(3). Đồng thời, yêu cầu: “Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, phát huy vai trò nòng cốt chính trị của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức xã hội, xã hội - nghề nghiệp trong phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, tập hợp, phát huy mọi nguồn lực, năng lực sáng tạo của Nhân dân và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc”(4).

Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài cùng các đồng chí trong Ban Thường trực trải nghiệm Không gian "Mặt trận số" trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031. (Ảnh: MTTQ Việt Nam)

Quán triệt sâu sắc tinh thần Đại hội XIV của Đảng và hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI (nhiệm kỳ 2026 - 2031), Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát huy mạnh mẽ vai trò nòng cốt chính trị trong xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc; được cụ thể hóa bằng định hướng mang tính chiến lược, đồng bộ và khả thi; trọng tâm là nâng cao năng lực tham gia quản trị xã hội, góp phần hoàn thiện và vận hành hiệu quả cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ” và phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Để hiện thực hóa yêu cầu đó, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tập trung triển khai thực hiện một số định hướng, nhiệm vụ trọng tâm sau:

Thứ nhất, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hành động nhằm vận động sự tham gia rộng rãi của các tầng lớp nhân dân, khơi dậy tinh thần yêu nước, tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức trách nhiệm xã hội và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc. Thực hiện nhất quán phương châm “khi dân cần Mặt trận có, khi dân khó Mặt trận sẵn sàng tham gia”, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới và lợi ích, nguyện vọng chính đáng của đoàn viên, hội viên và nhân dân. Chủ động, kịp thời hơn trong việc nắm bắt, tổng hợp và phản ánh ý chí, nguyện vọng của nhân dân. Đổi mới công tác vận động, tập hợp, đoàn kết các dân tộc, các tôn giáo, người theo tôn giáo, người Việt Nam ở nước ngoài. Đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức tuyên truyền, lấy mục tiêu tạo sự thống nhất, đồng thuận cao trong toàn dân để phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Tập trung triển khai Đề án “Chuyển đổi số Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035” trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức thành viên các cấp. Đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội với cơ sở dữ liệu quốc gia và bộ, ngành liên quan, bảo đảm đồng bộ, liên thông. Xây dựng trung tâm dữ liệu dùng chung, phục vụ dự báo, tham mưu, hoạch định chủ trương, chính sách. Bảo đảm an ninh mạng, an toàn dữ liệu; ban hành quy chế bảo mật, an toàn thông tin trong sử dụng và khai thác nền tảng số.

Thứ hai, tiếp tục nâng cao chất lượng công tác giám sát, phản biện xã hội theo hướng đi vào vấn đề lớn, gắn với lợi ích thiết thực của nhân dân theo tinh thần “rõ việc - rõ trách nhiệm - rõ hiệu quả”. Thực hiện hiệu quả “Tháng nghe dân nói” do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội tổ chức ở tất cả xã, phường, đặc khu trên cả nước, coi đây là kênh đối thoại thường xuyên giữa Đảng, chính quyền với nhân dân. Phát huy vai trò của nhân dân tham gia công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhất là đối với nội dung, lĩnh vực tác động trực tiếp đến đời sống nhân dân. Đẩy mạnh thể chế hóa vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tham gia từ sớm, ngay từ khâu xây dựng chính sách trong việc đề xuất chủ trương, chính sách nhằm tập hợp, phát huy truyền thống, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, quy định chi tiết những vấn đề được luật giao hoặc hướng dẫn một số vấn đề cần thiết trong công tác bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân, tham gia phản biện xã hội đối với việc soạn thảo luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đồng thời tăng cường, theo dõi, giám sát việc thực hiện kiến nghị đến cùng, bảo đảm ý kiến giám sát, phản biện thực chất. Bên cạnh đó, đẩy mạnh việc tiếp nhận, xử lý và phản hồi ý kiến của nhân dân trên Cổng Mặt trận số 24/7; phát huy vai trò nòng cốt chính trị trong tập hợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân, nhất là nhóm yếu thế, dễ bị tổn thương.

Tăng cường thể chế hóa và thực hiện hiệu quả phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” theo hướng cụ thể, có thể đo lường, nhất là trong lĩnh vực liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của nhân dân. Bên cạnh đó, mở rộng hình thức dân chủ trực tiếp và đại diện, gắn với công khai, minh bạch thông tin và trách nhiệm giải trình, tạo điều kiện để nhân dân tham gia quản lý xã hội và giám sát thực chất. Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành xu thế chủ đạo, động lực của đổi mới phát triển, đẩy mạnh thực hiện dân chủ ở cơ sở thông qua việc phát triển nền tảng số để người dân tham gia góp ý, phản ánh và theo dõi một cách thuận tiện, minh bạch. Đồng thời, bảo đảm thực hiện dân chủ đi đôi với tăng cường kỷ cương, tuân thủ pháp luật; chủ động phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn các biểu hiện lợi dụng quyền tự do dân chủ gây chia rẽ khối đại đoàn kết, gây mất ổn định xã hội,...

Thứ ba, đổi mới phương thức phát động các phong trào thi đua yêu nước, cuộc vận động với sự tham gia và thực hiện của toàn dân, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân. Nghiên cứu để phát động và định hướng cuộc vận động, phong trào thi đua phát triển theo ba trụ cột “xanh - số - sáng tạo”, gắn với thực hiện mục tiêu bảo vệ môi trường là nhiệm vụ trung tâm, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo là động lực chính. Phát động và triển khai Phong trào thi đua “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh, sạch, đẹp” nhằm tạo chuyển biến tích cực trong xã hội, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, phấn đấu tăng trưởng 2 con số theo tinh thần Nghị quyết XIV của Đảng.

Tiếp tục triển khai hiệu quả và nâng cao chất lượng cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”; cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” trong tình hình mới; đồng thời, các tổ chức thành viên chủ động, sáng tạo phát động và tổ chức triển khai phong trào thi đua yêu nước, cuộc vận động để khơi dậy niềm tự hào, khát vọng cống hiến, tinh thần lao động, sáng tạo trong các tầng lớp nhân dân. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp và các tổ chức thành viên cũng cần tổ chức triển khai sâu rộng và sáng tạo phong trào “Vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau”; đa dạng hóa nguồn lực huy động từ doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước cho Quỹ “Vì người nghèo” và chương trình an sinh xã hội. Phát động, kêu gọi phong trào giúp đỡ học sinh nghèo, học sinh đồng bào dân tộc thiểu số ở xã khu vực biên giới.

Cùng với đó cần chú trọng giải pháp chăm lo, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, nhất là đồng bào các dân tộc thiểu số, ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng căn cứ kháng chiến cũ, vùng chiến lược, vùng có đông đồng bào theo tôn giáo; tổng kết, rút kinh nghiệm, biểu dương, khen thưởng nhân tố tích cực; phát triển đa dạng mô hình có hiệu quả.

Thứ tư, đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ theo mô hình tổ chức mới, ở Trung ương, cấp tỉnh, cấp xã, hướng mạnh về cơ sở. Tăng cường, phát huy vai trò trung tâm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong hiệp thương dân chủ, phối hợp thống nhất hành động giữa các thành viên; thực hiện nghiêm túc vai trò, trách nhiệm chủ trì hiệp thương của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và trách nhiệm chủ động phối hợp hành động của các tổ chức thành viên trong hiệp thương dân chủ, phối hợp và thống nhất hành động với yêu cầu “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”. Thực hiện kỷ cương, minh bạch trong quá trình thực thi, thi đua thiết thực, kiểm tra đến cùng việc thực hiện áp dụng công thức “3 dễ - 3 rõ - 3 đo”: Dễ hiểu - dễ nhớ - dễ làm; rõ mục tiêu - rõ trách nhiệm - rõ thời hạn; đo đầu vào - đo đầu ra - đo tác động. Cán bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể phải giữ vai trò nòng cốt, bảo đảm vai trò là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, giữ “3 gần”: Gần dân - gần cơ sở - gần không gian số; “5 phải”: Phải lắng nghe - phải đối thoại - phải làm mẫu - phải chịu trách nhiệm - phải báo cáo kết quả; “4 không”: Không hình thức - không né tránh - không đùn đẩy - không làm sai chức năng. Đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới với thời cơ, thách thức và vận hội mới mang tính lịch sử. Trước yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới, với vị trí, vai trò và sứ mệnh của mình, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên sẽ tiếp tục phát huy truyền thống, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường đồng thuận xã hội, khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý chí tự chủ, tự lực, tự cường, niềm tin, khát vọng cống hiến; quyết tâm cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn lực lượng vũ trang thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hoá tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao; vì một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

--------------------

(1) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t. 9, tr. 244

(2) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 13, tr. 119

(3), (4) Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, t. I, tr. 120 - 121, 125

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam qua các kỳ đại hội

Những mái nhà trở lại sau thiên tai