Hơn 1.200 tổ giữ rừng không lương, không phụ cấp ở Điện Biên

Một tuần hai lần vào rừng

Mỗi tuần hai lần, ông Lèng Văn Dọn, trưởng bản Mới, xã Mường Chà, cùng các thành viên tổ quản lý bảo vệ rừng đi kiểm tra toàn bộ diện tích rừng được giao cho bản.

Trước mỗi chuyến đi, ông Dọn phân công nhiệm vụ cho từng người. Tổ tập trung kiểm tra những khu vực có nguy cơ xảy ra vi phạm, tìm dấu hiệu bất thường để kịp thời xử lý hoặc báo lực lượng chức năng.

Công việc ấy được duy trì bằng quy ước của cộng đồng. Theo ông Dọn, bản đã thống nhất nội quy quản lý, bảo vệ rừng và thành lập 4 tổ có quy chế hoạt động rõ ràng. Các tổ thay phiên nhau tuần rừng theo từng tháng.

Tổ bảo vệ rừng của bản Mới xã Mường Chà đi tuần tra bảo vệ rừng. (Ảnh: Duy Linh)

“Bản chúng tôi đặt ra quy chế trong quản lý, bảo vệ rừng và cùng thống nhất để nhân dân đồng thuận, ủng hộ”, ông Lèng Văn Dọn nói.

Những bước chân tuần rừng thường xuyên không chỉ giúp phát hiện sớm nguy cơ xâm hại tài nguyên mà còn tạo sự phối hợp giữa cộng đồng với lực lượng chuyên trách. Người dân vừa là người được giao rừng, vừa trực tiếp theo dõi và bảo vệ diện tích rừng của bản.

Không lương vẫn bám rừng

Theo thống kê của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Điện Biên, toàn tỉnh hiện có hơn 1.200 tổ quản lý, bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng được thành lập tại các thôn, bản.

Các thành viên không có lương, không hưởng phụ cấp cố định. Hoạt động của họ chủ yếu dựa vào sự tự nguyện và trách nhiệm với rừng. Tuy nhiên, chính lực lượng tại chỗ này lại phát huy hiệu quả ở những địa bàn rộng, khó khăn, nơi cán bộ chuyên trách không thể thường xuyên có mặt.

Chỉ cần phát hiện xe máy lạ đi vào rừng hoặc nghe tiếng máy cưa bất thường, thành viên các tổ sẽ kiểm tra và báo lực lượng chức năng. Khi xảy ra cháy, họ cũng là những người đầu tiên tiếp cận hiện trường, tổ chức dập lửa hoặc huy động dân bản hỗ trợ.

Mặc dù, không có bất kỳ phụ cấp gì tổ tuần tra bảo vệ rừng các thôn bản luôn hoạt động tích cực. (Ảnh: Duy Linh)

Ông Quàng Văn Kim, trưởng bản Ly Xôm, xã Chiềng Sinh, cho biết mùa khô, tổ quản lý bảo vệ rừng thường xuyên tuần tra; mùa mưa vẫn kiểm tra để phát hiện việc hạ cây, xẻ gỗ.

Ngay từ đầu năm, bản làm đường tuần tra để xe máy có thể đi lại. Khi xuất hiện điểm cháy, các thành viên nhanh chóng tiếp cận. Nếu đám cháy vượt quá khả năng của tổ, cả bản được huy động tham gia dập lửa.

Giữ lửa khỏi rừng, ngăn phá rừng từ bản

Ngoài tuần tra, các tổ bảo vệ rừng còn phát dọn đường băng cản lửa, tuyên truyền người dân không mang lửa vào rừng khi canh tác nương gần bìa rừng; đồng thời cung cấp thông tin về người có ý định khai thác lâm sản hoặc săn bắt động vật hoang dã.

Tại bản Nà Hỳ, xã Nà Hỳ, ông Lò Văn San, Tổ trưởng Tổ quản lý bảo vệ rừng, cho biết các hộ dân được tuyên truyền và ký cam kết không vi phạm, phá rừng. Nhờ đó, người dân tại khu vực trung tâm chấp hành khá tốt, số trường hợp vi phạm rất ít.

Theo ông San, trước khi phát nương, người dân phải báo trưởng bản và xã để cán bộ chuyên môn kiểm tra. Khu vực đã thành rừng tuyệt đối không được phát; người dân chỉ được sản xuất trên nương cũ đủ điều kiện.

Tổ tuần tra phát dọn thực bì làm đường băng cản lửa giảm thiểu nguy cơ cháy rừng. (Ảnh: Duy Linh)

Cách quản lý từ cộng đồng giúp hạn chế tình trạng đốt nương không kiểm soát, khai thác lâm sản trái phép và các hành vi tác động đến hệ sinh thái. Những thông tin từ người dân cũng giúp cơ quan chức năng phản ứng nhanh hơn khi có vụ việc.

Từ hơn 1.200 tổ tại các thôn, bản, một mạng lưới bảo vệ rừng rộng khắp đã hình thành ở Điện Biên. Không lương, không phụ cấp cố định, họ vẫn bám rừng bằng quy ước cộng đồng và trách nhiệm với nơi mình sinh sống.

Một xã Điện Biên trồng 860ha cà phê, đạt 215% kế hoạch tỉnh giao Sau một năm tái cơ cấu nông nghiệp, xã Chiềng Sinh trồng mới 860ha cà phê, đạt 215% kế hoạch; người dân góp hơn 39 tỷ đồng vào các dự án liên kết.

Một kiểm lâm quản lý hàng nghìn héc-ta rừng ở Điện Biên Với hơn 200 công chức quản lý khoảng 429.800ha rừng, mỗi kiểm lâm địa bàn ở Điện Biên phải phụ trách từ 3.500ha đến hơn 4.700ha, chủ yếu tại vùng núi hiểm trở.