Giáo dục số: Giải pháp học tập sáng tạo cho trẻ em dân tộc thiểu số

“Làn gió mới” cho việc học tiếng Việt

“Trước đây, em chỉ có ba cuốn truyện ở nhà và đã đọc gần hết hai cuốn. Nhưng giờ đây, em có cả một kho truyện thú vị trên ứng dụng “Vui đọc cùng em”!” Uyên, cô bé 8 tuổi người dân tộc Thái tại tỉnh Điện Biên, hào hứng kể về trải nghiệm học tập của mình.

Nhờ ứng dụng “Vui đọc cùng em”, Uyên được tiếp cận với nhiều câu chuyện thú vị, giúp em thêm hứng thú học và đọc hiểu tiếng Việt. (Ảnh: Tổ chức Cứu trợ Trẻ em)

Sinh ra và lớn lên ở một trong những vùng khó khăn nhất cả nước, Uyên sớm đối mặt với nhiều rào cản trong hành trình học tập. Tiếng Việt không phải là ngôn ngữ mẹ đẻ, sách vở thì thiếu thốn, còn cha mẹ lại quanh năm tất bật với ruộng nương. Phần lớn thời gian ở nhà, Uyên phải tự học một mình.

Mọi chuyện bắt đầu thay đổi khi em được tiếp cận với ứng dụng “Vui đọc cùng em” – một sản phẩm do Tổ chức Cứu trợ Trẻ em phát triển. Từ chiếc máy tính bảng trên lớp, một thế giới sinh động mở ra với Uyên: những câu chuyện có hình minh họa hấp dẫn, giọng đọc thân thiện, và các trò chơi giúp em ghi nhớ từ mới một cách tự nhiên.

Ứng dụng không chỉ mang đến cho Uyên nhiều câu chuyện phong phú mà còn tích hợp các bài học tiếng Việt đầy sáng tạo. Uyên đặc biệt yêu thích cách ứng dụng giúp em luyện đọc thông qua tính năng ghi âm giọng đọc và nghe lại, trả lời câu hỏi kiểm tra được phân loại theo mức độ tư duy Nhận biết - Thông hiểu - Vận dụng, và tham gia các trò chơi tương tác như vẽ tranh hay tô màu. Việc học không còn khó khăn nữa mà trở thành niềm vui mỗi ngày của Uyên.

“Ứng dụng rất thú vị! Ứng dụng sẽ đọc truyện cho em trước, sau đó em tự đọc và làm các bài tập. Một lần, em làm bài kiểm tra về câu chuyện “Chú mèo vui vẻ” trên ứng dụng nhưng không đúng, mẹ đã giúp em tìm ra câu trả lời,” Uyên kể lại.

Ứng dụng có màu sắc, hình ảnh, và thiết kế giao diện phù hợp với trẻ nhỏ, giúp các em dễ dàng sử dụng ứng dụng mà không cần quá nhiều sự hỗ trợ từ người lớn. (Ảnh: Tổ chức Cứu trợ Trẻ em)

Mẹ của Uyên cũng được tham gia khóa đào tạo về an ninh mạng và cách hỗ trợ con học tập từ dự án. “Uyên luôn mong chờ được dùng ứng dụng sau khi làm xong bài tập về nhà. Con học với ứng dụng say mê đến mức không còn mải xem TV hay chơi điện thoại như trước,” bà chia sẻ. Từ một cô bé gặp nhiều khó khăn trong học tập, Uyên giờ đây đã tự tin hơn, nhờ những bài học thú vị và sự đồng hành từ gia đình, giáo viên, và dự án.

Việc triển khai ứng dụng “Vui đọc cùng em” do Tổ chức Cứu trợ Trẻ em phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo Điện Biên thực hiện, đã mang lại những tác động tích cực không chỉ cho Uyên mà còn cho hàng nghìn trẻ em khác.

Cô Lan, giáo viên tại trường tiểu học nơi Uyên đang theo học cũng đánh giá cao sự hỗ trợ từ ứng dụng. “Học sinh của chúng tôi rất hào hứng với việc học qua ứng dụng. Các em tiến bộ vượt bậc, nhiều em đã hoàn thành đến 60% số bài học. Ứng dụng cũng giúp chúng tôi tiết kiệm thời gian chuẩn bị bài giảng và mang đến những tiết học sinh động hơn,” cô Lan chia sẻ.

Khi công nghệ chắp cánh tri thức

Hành trình của Uyên là minh chứng cho sức mạnh của công nghệ khi được áp dụng đúng cách trong giáo dục, mở ra cánh cửa tri thức cho các em nhỏ vùng sâu, vùng xa. Không chỉ có Uyên, hàng nghìn trẻ em tại các tỉnh như Điện Biên, Quảng Bình và Lào Cai đã và đang trải nghiệm ứng dụng để luyện tập các bài đọc hiểu, tham gia vào các trò chơi tương tác, giúp các em hứng thú hơn với việc đọc sách.

Tiết học thử nghiệm sử dụng ứng dụng “Vui đọc cùng em” cho học sinh lớp 1 và 2 tại 12 trường tiểu học tại huyện Bố Trạch và Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình, tháng 10/2023. (Ảnh: Tổ chức Cứu trợ Trẻ em)

Theo ông Vương Đình Giáp, Giám đốc Chương trình, Tổ chức Cứu trợ Trẻ em, hoạt động thí điểm ứng dụng “Vui đọc cùng em” đã đạt được hiệu quả đáng kể nhờ quá trình cải tiến và hoàn thiện liên tục. Những thay đổi này dựa trên kết quả thử nghiệm thực tế tại lớp học ở Lào Cai, Điện Biên, Hải Phòng, Quảng Bình và Đồng Tháp từ giữa năm 2023 đến nay, cùng với các ý kiến phản hồi từ học sinh, phụ huynh và giáo viên.

Đại diện Tổ chức Cứu trợ Trẻ em cho biết, ứng dụng đã tích hợp nhiều tính năng ưu việt, nhằm đáp ứng đa dạng nhu cầu của trẻ em. Thứ nhất, các tùy chọn truy cập được bổ sung để hỗ trợ trẻ em có nhu cầu đặc biệt, như chức năng thu phóng kích cỡ hình ảnh, tùy chỉnh âm lượng và thay đổi tốc độ đọc. Thứ hai, nội dung giáo dục được mở rộng với nhiều câu chuyện và bài học phong phú, gắn liền với văn hóa dân tộc các vùng miền nói riêng, và văn hóa đất nước Việt Nam nói chung. Các bài học đọc và viết được thiết kế linh hoạt, phù hợp với từng trình độ, bám sát với yêu cầu phát triển phẩm chất và năng lực học sinh của Chương trình giáo dục phổ thông quốc gia cấp tiểu học. Thứ ba, các trò chơi giáo dục mang tính tương tác đã được tích hợp, tạo cơ hội để trẻ học thông qua chơi, qua đó duy trì sự tập trung và tăng cường khả năng ghi nhớ.

Ngoài ra, ứng dụng còn bổ sung chức năng đánh giá tự động, giúp trẻ nhận được phản hồi tích cực sau mỗi bài tập, khuyến khích các em tiếp tục học tập. Đặc biệt, trẻ có thể ghi âm giọng đọc của mình và nghe lại để tự đánh giá khả năng phát âm và tốc độ đọc, từ đó nâng cao kỹ năng đọc hiểu một cách hiệu quả. Đây cũng là tính năng kết nối học sinh - giáo viên và phụ huynh để trẻ em có được sự hỗ trợ kịp thời từ phía người chăm sóc.

Bà Nguyễn Thị Thu – Cán bộ Phòng GD&ĐT huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên, chia sẻ: “Ứng dụng ‘Vui đọc cùng em’ rất phù hợp với mục tiêu nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Việt tại tỉnh Điện Biên. Ứng dụng không chỉ hỗ trợ giáo viên có thêm tư liệu giảng dạy sinh động, dễ áp dụng, mà còn tạo hứng thú học tập cho học sinh, đặc biệt là các em dân tộc thiểu số. Đây là một giải pháp thiết thực, góp phần nâng cao hiệu quả các chương trình giáo dục đã và đang được triển khai tại địa phương.”

Ứng dụng không chỉ tập trung vào đối tượng là các em học sinh mà còn tăng cường hỗ trợ cho giáo viên và phụ huynh, nhằm tạo nên một hệ sinh thái giáo dục toàn diện. Với tính năng báo cáo tiến độ học tập, ứng dụng tích hợp công cụ phân tích dữ liệu chi tiết, giúp giáo viên và phụ huynh dễ dàng nắm bắt sự tiến bộ của trẻ qua từng khoảng thời gian. Bên cạnh đó, ứng dụng còn bổ sung tài liệu và video hướng dẫn, giúp người lớn nhanh chóng làm quen và áp dụng hiệu quả các tính năng của ứng dụng trong việc đồng hành cùng trẻ trên hành trình học tập.

Chuỗi tập huấn về công nghệ thông tin và an toàn trên môi trường mạng Internet cho hơn 300 giáo viên và cán bộ quản lý, cùng 4.800 học sinh và phụ huynh tại 12 trường tiểu học huyện Bố Trạch và Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình, tháng 11-12/2021 thuộc dự án “Môi trường học tập an toàn và chất lượng. (Ảnh: Tổ chức Cứu trợ Trẻ em)

Trong thời gian tới, Tổ chức Cứu trợ Trẻ em cam kết tận dụng công nghệ để thúc đẩy công bằng giáo dục và đảm bảo mọi trẻ em đều có cơ hội học tập và phát triển toàn diện. Trong bối cảnh chuyển đổi số trở thành ưu tiên quốc gia, tổ chức sẽ tiếp tục đổi mới và triển khai các sáng kiến sáng tạo để đồng hành với chính phủ trong nỗ lực nâng cao chất lượng giáo dục tại Việt Nam. “Một trong những hướng đi chiến lược của Tổ chức Cứu trợ Trẻ em là mở rộng quy mô ứng dụng “Vui đọc cùng em” đến các vùng sâu, vùng xa và khu vực có đông trẻ em di cư, đồng thời tùy chỉnh nội dung ứng dụng để phù hợp với từng đối tượng, bao gồm thêm tiếng mẹ đẻ cho các nhóm trẻ em dân tộc thiểu số khác”, ông Vương Đình Giáp nhấn mạnh.

Tổ chức Cứu trợ Trẻ em cũng sẽ nghiên cứu và tích hợp công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI) để cá nhân hóa lộ trình học tập và phát triển các nền tảng học tập kết hợp cho trẻ em. Ngoài ra, tổ chức tập trung nâng cao năng lực cho giáo viên và phụ huynh thông qua các buổi bồi dưỡng năng lực, đẩy mạnh hợp tác với các tổ chức phi chính phủ cùng làm về giáo dục, các tập đoàn công nghệ và chính phủ nhằm tối ưu hóa nguồn lực. Để đảm bảo tính bền vững, Tổ chức Cứu trợ Trẻ em sẽ theo dõi, đánh giá tác động của các sáng kiến, sử dụng dữ liệu này để cải tiến và tối ưu hóa chương trình giáo dục.

Tổ chức Saigon Children’s Charity trao tặng xe đạp cho học sinh huyện Phụng Hiệp (Hậu Giang) Ngày 27/11, Tổ chức Saigon Children’s Charity/Anh (Saigonchildren) phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Phụng Hiệp và Liên hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh Hậu Giang tổ chức trao tặng xe đạp cho học sinh Trường Tiểu học Tân Phước Hưng và Trường THCS Hưng Điền.

Save the Children International (SCI) - Cam kết mạnh mẽ, đổi mới linh hoạt vì trẻ em và cộng đồng “Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tại Việt Nam (SCI) là một tổ chức phi chính phủ có nhiều đóng góp tích cực trong công tác phát triển cộng đồng, góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam. Trong hành trình 35 năm hoạt động tại đây, SCI không chỉ mang tính dài hạn với những cam kết mạnh mẽ mà còn có cách tiếp cận đổi mới, phù hợp với nhu cầu thực tế của trẻ em và cộng đồng”. Đó là khẳng định của ông Trần Phú Cường, Trưởng ban Ban Điều phối viện trợ nhân dân về SCI trong trả lời phỏng vấn của Tạp chí Thời Đại.