Giảm nghèo về thông tin – nền tảng thoát nghèo bền vững vùng dân tộc thiểu số

Trong nhiều năm, nghèo đói ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ đến từ thiếu vốn, thiếu đất sản xuất mà còn bắt nguồn từ thiếu thông tin. Thiếu thông tin dẫn đến sản xuất manh mún, chậm đổi mới tư duy, dễ bị tác động bởi tin giả, tin sai sự thật. Chính vì vậy, Dự án 6 – Truyền thông và giảm nghèo về thông tin thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững được triển khai như một giải pháp căn cơ, đặt nền móng cho giảm nghèo lâu dài.

Thực tiễn tại xã Mường Toong, tỉnh Điện Biên cho thấy, khi thông tin đến được với người dân một cách gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với đặc thù văn hóa, nhận thức của cộng đồng, hiệu quả giảm nghèo được nâng lên rõ rệt. Hệ thống loa truyền thanh cơ sở, tổ truyền thông cộng đồng, cùng vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín đã trở thành “kênh dẫn” quan trọng đưa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đến từng thôn, bản.

Khi tiếp cận được với thông tin, đồng bào dân tộc đã biết chuyển đổi nghề nghiệp và làm giàu trên chính mảnh đất nơi mình sinh sống. ( Ảnh: Duy Linh)

Theo ông Đoàn Xuân Tứ, Chủ tịch UBND xã Mường Toong, giảm nghèo về thông tin là tiền đề để người dân tự vươn lên. “Khi người dân hiểu chính sách, nắm được thông tin thị trường, biết cách tiếp cận nguồn vốn, khoa học kỹ thuật thì họ sẽ chủ động thay đổi cách nghĩ, cách làm, không còn trông chờ, ỷ lại. từ đó họ tự lực vươn lên để thoát nghèo”, ông Tứ khẳng định.

Thông qua các hoạt động truyền thông cơ sở, người dân Mường Toong từng bước hình thành kỹ năng tiếp cận thông tin an toàn, biết chọn lọc nguồn tin chính thống, tránh bị tác động bởi thông tin sai lệch trên mạng xã hội. Từ đó, nhiều hộ gia đình mạnh dạn chuyển đổi mô hình sản xuất, phát triển kinh tế hộ, từng bước nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống.

Ông Thào A Dế, Bí thư Đảng ủy xã Mường Toong, cho rằng: “Giảm nghèo về thông tin không phải là việc làm một sớm một chiều, mà là quá trình lâu dài. Nhưng khi nhận thức của người dân đã thay đổi thì hiệu quả mang lại rất bền vững.”

Máy móc đã dần thay thế sức người và tư duy sản xuất lạc hậu. ( Ảnh: Duy Linh)

Thực tế ở đâu người dân được tiếp cận thông tin đầy đủ, ở đó xuất hiện những cách làm mới, mô hình mới và những câu chuyện thoát nghèo thực chất. Từ phụ nữ vùng cao tận dụng mạng xã hội để bán hàng, hộ chăn nuôi biết cập nhật giá cả thị trường, đến già làng, trưởng bản vận động bà con xóa bỏ hủ tục, tất cả đều bắt đầu từ tri thức và thông tin.

Có thể khẳng định, giảm nghèo về thông tin chính là “chìa khóa mềm” nhưng mang giá trị cứng, giúp người dân không chỉ thoát nghèo mà còn hạn chế tái nghèo. Đây cũng là nền tảng để đồng bào dân tộc thiểu số tự tin hội nhập, chủ động tham gia phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới.

Từ thực tiễn triển khai tại cơ sở như xã Mường Toong cho thấy, giảm nghèo về thông tin đã và đang phát huy vai trò nền tảng trong tiến trình giảm nghèo bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Khi hệ thống truyền thông cơ sở được củng cố, thông tin chính sách đến với người dân kịp thời, đúng trọng tâm, nhận thức và hành động của người dân cũng từng bước chuyển biến theo hướng chủ động, tích cực hơn.

Người dân đã xóa bỏ tư duy canh tác tự cung tự cấp mà sản xuất theo hướng hàng hóa. (Ảnh: Duy Linh)

Đánh giá ở góc độ quản lý nhà nước, ông Lò Văn Cương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên khẳng định, Dự án 6 – Truyền thông và giảm nghèo về thông tin đã góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận thông tin giữa các vùng, nhất là vùng sâu, vùng xa. Theo ông, việc đa dạng hóa hình thức truyền thông, phát huy vai trò của hệ thống loa truyền thanh cơ sở, tổ truyền thông cộng đồng và người có uy tín đã giúp chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đi vào cuộc sống một cách thực chất, hiệu quả. Qua đó, người dân không chỉ “biết” chính sách mà còn “hiểu” và “làm theo”, chủ động áp dụng khoa học kỹ thuật, tiếp cận thị trường, từng bước nâng cao thu nhập.

Cũng theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên, giảm nghèo về thông tin không phải là giải pháp tình thế, mà là nền tảng lâu dài để nâng cao năng lực tự vươn lên của người dân, hạn chế tái nghèo. Thực tiễn từ cơ sở cho thấy, ở đâu thông tin được truyền tải đầy đủ, chính xác và phù hợp với đặc thù vùng đồng bào dân tộc thiểu số, ở đó xuất hiện những mô hình sản xuất mới, những cách làm hiệu quả và sự đồng thuận xã hội cao hơn trong thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia.

Nhiều thanh niên trẻ là người dân tộc thiểu số trở thành những triệu phú nông dân nhờ thay đổi tư duy sản xuất. (Ảnh: Duy Linh)

Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự bùng nổ của mạng xã hội, việc tiếp tục đầu tư cho truyền thông cơ sở, nâng cao năng lực cho tổ truyền thông cộng đồng, phát huy vai trò người có uy tín sẽ là hướng đi cần thiết để Dự án 6 phát huy hiệu quả lâu dài.

Thông qua thực hiện hiệu quả Dự án 6, có thể thấy rõ một thông điệp xuyên suốt: trao thông tin đúng, đủ và kịp thời chính là trao cơ hội thoát nghèo bền vững cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Tổ truyền thông cộng đồng – Cầu nối đưa tri thức về bản Thông qua hoạt động của các tổ truyền thông cộng đồng, nhiều chủ trương, chính sách về giảm nghèo bền vững đã được truyền tải kịp thời, góp phần thay đổi nhận thức, nâng cao năng lực tự vươn lên của người dân xã Mường Toong (Điện Biên).

Nhiều hộ dân Mường Toong thoát nghèo bền vững Từ việc chủ động tiếp cận và cập nhật thông tin thị trường thông qua các kênh truyền thông cơ sở, gia đình anh Thào A Của, bản Mường Toong 3 (xã Mường Toong, tỉnh Điện Biên) đã từng bước phát triển chăn nuôi quy mô lớn, vươn lên thoát nghèo bền vững.