El Niño mạnh lên, nguồn nước, mùa màng và vận tải chịu tác động

Ở làng Galwela Yaya, huyện Ampara, Sri Lanka, giếng của gia đình ông A.M. Pathmasena, 48 tuổi, gần như cạn nước lần đầu tiên trong hơn 30 năm. Nước chỉ còn vừa đủ cho gia đình và hai con bò. Muốn tắm, ông đào một hố nhỏ dưới lòng sông đã khô rồi chờ nước rỉ vào.

Theo Reuters, trước đợt hạn hán, Pathmasena kiếm khoảng 20.000 rupee Sri Lanka mỗi tháng từ trồng đậu đũa. Nay ông phải chuyển sang làm thuê theo ngày. Hãng tin này cho biết tại một số huyện nông nghiệp trọng điểm của Sri Lanka, lượng mưa thiếu hụt 85-100% so với mức trung bình dài hạn.

Tàu container đi qua Kênh đào Panama, tháng 5/2026. (Ảnh: Mozer Da Cunha/U.S. Air Force, Public Domain).

Thiếu nước cũng buộc kênh đào Panama điều chỉnh hoạt động. Từ ngày 4/9, số tàu được phép qua kênh giới hạn ở mức 34 lượt/ngày và dự kiến giảm còn 32 lượt từ ngày 15/9. Lượng mưa tại lưu vực kênh trong giai đoạn tháng 5-8 thấp hơn 34% so với trung bình lịch sử, lượng nước chảy vào lưu vực giảm 44% so với bình thường. Cơ quan Quản lý kênh đào Panama cho biết đang chuẩn bị cho một mùa El Niño kéo dài hơn thường lệ, có thể tiếp tục làm giảm lượng mưa và ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến đường thủy cũng như nguồn cung nước tại địa phương.

Tại Hành lang Khô hạn Trung Mỹ, trải qua một phần Guatemala, Honduras và El Salvador, nhiều hộ dân sống chủ yếu nhờ trồng ngô và đậu đang chịu thiệt hại do hạn hán. Reuters ngày 31/8 dẫn báo cáo của Oxfam cho biết hơn 70.000 hộ trồng ngô báo cáo thiệt hại mùa vụ nghiêm trọng. Đánh giá do Oxfam phối hợp với Action Against Hunger thực hiện tại 58 địa phương cho thấy 78,6% số hộ trồng ngô được khảo sát mất từ 75% đến toàn bộ sản lượng.

Hiện tượng El Nino gây hạn hán nghiêm trọng tại Costa Rica. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Ngày 3/9, WMO cho biết El Niño đã hình thành rõ rệt và sẽ tiếp tục mạnh lên trong những tháng tới, đạt cường độ “rất mạnh” trước khi lên đỉnh vào cuối năm 2026. Khả năng El Niño tiếp tục tồn tại đến tháng 2/2027 được dự báo ở mức gần 100%. Đây là lần đầu tiên một bản cập nhật El Niño/La Niña của WMO đưa ra mức độ chắc chắn cao như vậy. Tác động khí hậu có thể kéo dài sâu vào năm 2027.

Cũng theo WMO, nhiệt độ tại Thái Bình Dương trong đợt El Niño năm nay đã cao hơn mức bình thường trên 2 độ C. Đây là một trong bốn đợt El Niño được xếp vào nhóm “rất mạnh” kể từ năm 1950. Tổng Thư ký WMO Celeste Saulo cho biết nếu xu hướng hiện tại tiếp diễn, El Niño có thể mạnh hơn bất kỳ đợt nào kể từ khi hoạt động quan trắc bắt đầu.

Phân tích tác động của hiện tượng El Niño đối với thương mại và nông nghiệp ASEAN

El Nino kéo dài sẽ thắt chặt nguồn cung ngũ cốc toàn cầu