Chuyên gia hiến kế phát triển công nghệ chiến lược quốc gia

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Tại Tọa đàm “Chính sách đặc biệt để phát triển công nghệ chiến lược quốc gia” do Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới (Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam) tổ chức ngày 17/4, nhiều nhà khoa học, chuyên gia hiến kế.
aa
Học giả Anh: Việt Nam có lợi thế để trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo trong khu vực
Nhiều doanh nghiệp Trung Quốc sẽ tới Việt Nam tìm cơ hội hợp tác về công nghệ cao

Cần đặt những "bài toán lớn" cho nhà khoa học

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Hồ Tú Bảo - Giám đốc Phòng thí nghiệm Khoa học dữ liệu, Viện Nghiên cứu Cao cấp về Toán chỉ ra sự chênh lệch lớn trong phân bổ ngân sách khoa học công nghệ giữa Việt Nam và các quốc gia phát triển. Theo số liệu được công bố, Mỹ, Pháp, Đức, Nhật Bản dành hơn 60% và Trung Quốc 83% nguồn lực khoa học công nghệ cho nghiên cứu phát triển (R&D). Trong khi đó, nền khoa học công nghệ của Việt Nam còn mang tính hàn lâm, nặng về nghiên cứu cơ bản và chưa chuyển hóa vào trong sản xuất.

tọa đàm “Chính sách đặc biệt để phát triển công nghệ chiến lược quốc gia”. (Ảnh: VietNamNet)
Tọa đàm “Chính sách đặc biệt để phát triển công nghệ chiến lược quốc gia”. (Ảnh: VietNamNet)

Giáo sư Bảo dẫn số liệu từ Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, tính đến tháng 8/2024, Việt Nam có khoảng 743 giáo sư, hơn 91.000 giảng viên đại học và 23.776 tiến sĩ. Từ đó, ông đặt vấn đề: “Bao nhiêu người trong số này thực sự gắn bó với sản xuất và sự phát triển của đất nước?".

Ông cũng chỉ ra một số thách thức mà lĩnh vực khoa học công nghệ Việt Nam đang đối mặt, đặc biệt là sự thiếu gắn kết với thực tiễn sản xuất. "Khoa học công nghệ hiện chưa có đủ động lực từ nhu cầu thực tế của nền kinh tế và doanh nghiệp. Khi nhắc đến R&D, chúng ta vẫn nghiêng nhiều về nghiên cứu (R – research), trong khi phần phát triển (D – development) lại chưa được chú trọng đúng mức".

Giáo sư Hồ Tú Bảo cũng nhấn mạnh việc Việt Nam đang thiếu các chương trình trọng điểm cấp quốc gia theo hướng tiếp cận từ trên xuống (Top-down). Ông nhận định; "Chúng ta thiếu những 'bài toán lớn' do nhà nước đặt ra nhằm tập trung nguồn lực tinh hoa để giải quyết. Trong khi đó, cách tiếp cận phổ biến hiện nay là từ dưới lên (Bottom-up). Các đề tài nghiên cứu chủ yếu xuất phát từ ý tưởng, sở trường cá nhân của nhà khoa học. Cách làm này thiên về tính xây dựng lực lượng là chính nhưng khó tạo đột phá lớn hoặc giải quyết những vấn đề cấp thiết mang tính chiến lược quốc gia".

Trung tâm hệ sinh thái của khoa học công nghệ phải là doanh nghiệp

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Thành, Phó Chủ tịch Chuyên trách Hội đồng Lý luận Trung ương, cho rằng Việt Nam cần xác định rõ danh mục công nghệ chiến lược, tập trung vào những lĩnh vực mũi nhọn, thay vì dàn trải như trước. Theo ông, việc lựa chọn công nghệ cần được phân tích kỹ lưỡng điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức của từng lựa chọn công nghệ, học hỏi từ cả kinh nghiệm thành công và thất bại trên thế giới. Đặc biệt, ông nhấn mạnh rằng, không thể phát triển công nghệ nếu không có con người vận hành và sáng tạo. Vì vậy, cần có chính sách đồng bộ để đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời khẩn trương hành động trước sự thay đổi nhanh chóng của thị trường công nghệ toàn cầu.

Giáo sư, Tiến sĩ Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng, để thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, Nhà nước cần có chính sách "kiến tạo" để khuyến khích sự sáng tạo trong cả doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu.

"Trong thời gian tới chúng ta phải đẩy mạnh doanh nghiệp tư nhân; phải nuôi dưỡng doanh nghiệp tư nhân, tạo tầm nhìn rất dài. Trung tâm hệ sinh thái của khoa học công nghệ phải là doanh nghiệp, nhà khoa học sẽ đồng hành như một bộ phận nghiên cứu, phát triển của doanh nghiệp", ông Trình đề xuất.

Tập trung vào công nghệ chiến lược và đổi mới sáng tạo

Các chuyên gia cũng chia sẻ nhiều sáng kiến để phát triển công nghệ chiến lược. Giáo sư, Tiến sĩ Trần Xuân Tú, Viện trưởng Viện Công nghệ thông tin và Bán dẫn (Đại học Quốc gia Hà Nội), gợi ý Việt Nam có thể tập trung vào hệ vi xử lý dựa trên mã nguồn mở RISC-V, giúp giảm lệ thuộc vào mã nguồn đóng độc quyền của nước ngoài. Ông cũng đề xuất thành lập một ngân hàng IP dành riêng cho các thiết kế của người Việt để chia sẻ miễn phí hoặc chi phí thấp. Ngân hàng này sẽ hỗ trợ các nhóm nghiên cứu, trong khi người cung cấp thiết kế nhận được phản hồi trong quá trình sử dụng thực tế để tiếp tục hoàn thiện.

Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải có một nhà máy chế tạo bán dẫn, dù quy mô lớn hay nhỏ, để phục vụ an ninh quốc phòng và nên tập trung vào công nghệ đóng gói tiên tiến (advanced packaging).

Giáo sư, Tiến sỹ Lê Anh Tuấn - Chủ tịch Hội đồng Đại học Bách khoa Hà Nội. (Ảnh: TTXVN)
Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn - Chủ tịch Hội đồng Đại học Bách khoa Hà Nội. (Ảnh: TTXVN)

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, Chủ tịch Hội đồng Đại học Bách khoa Hà Nội khuyến nghị cần có những cơ chế như: đặt hàng chiến lược thông qua chương trình nghiên cứu trọng điểm; thành lập quỹ đổi mới sáng tạo theo hình thức nhà nước đầu tư - doanh nghiệp vận hành; thành lập liên minh đổi mới sáng tạo các trường đại học. Ngoài ra, cần có cơ chế huy động nguồn lực tài chính từ xã hội và doanh nghiệp, kết hợp đội ngũ tri thức từ các cơ sở nghiên cứu như trường đại học, viện nghiên cứu.

Nghị quyết 57: Bước đi phát triển bền vững, hiện đại hóa và hội nhập sâu rộng Nghị quyết 57: Bước đi phát triển bền vững, hiện đại hóa và hội nhập sâu rộng
Bộ Khoa học và Công nghệ lập Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ Bộ Khoa học và Công nghệ lập Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ
Minh Thái (tổng hợp)
Nguồn:

Tin bài khác

Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam thăm, chúc mừng nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình

Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam thăm, chúc mừng nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình

Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài đến thăm, chúc mừng nguyên Phó Chủ tịch nước, nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục Nguyễn Thị Bình, bày tỏ sự tri ân đối với những đóng góp của bà cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo nước nhà.
Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC 2026

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC 2026

Theo đặc phái viên TTXVN, trong khuôn khổ chương trình tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) 2026 tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc, chiều 18/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC 2026 (APEC CEO SUMMIT 2026). Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) trân trọng giới thiệu Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm:
Đề xuất mạng lưới hợp tác đào tạo nhân tài Việt - Trung

Đề xuất mạng lưới hợp tác đào tạo nhân tài Việt - Trung

Ngày 18/11 tại thành phố Thâm Quyến (Trung Quốc), Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đã có cuộc làm việc tại Đại học Thâm Quyến và dự Tọa đàm trao đổi kinh nghiệm về đào tạo nhân tài và quản trị công Việt Nam - Trung Quốc. Tại đây, ông Nguyễn Duy Ngọc đề nghị các trường đại học Trung Quốc phối hợp với cơ quan, cơ sở đào tạo Việt Nam thiết lập mạng lưới hợp tác, cùng xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng nhân tài và chia sẻ kinh nghiệm quản trị công.
Báo chí Mexico nhấn mạnh cơ hội giao thương và đầu tư với Việt Nam

Báo chí Mexico nhấn mạnh cơ hội giao thương và đầu tư với Việt Nam

Ngày 18/11, nhiều cơ quan báo chí Mexico đưa tin về cuộc gặp giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum bên lề Tuần lễ Cấp cao APEC 2026 tại Trung Quốc, nhấn mạnh triển vọng mở rộng thương mại, đầu tư và hợp tác giữa hai nước, đặc biệt trong khuôn khổ Hiệp định CPTPP và các kỳ APEC 2027-2028.
Xem thêm

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

Giai đoạn 1996-2026, Tổ chức World Vision International (WVI) đã triển khai nhiều chương trình, dự án tại Thanh Hóa với tổng ngân sách khoảng 63,8 triệu USD, góp phần cải thiện đời sống người ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...