Chủ động “đặt hàng”, mở rộng cơ hội hợp tác phi chính phủ nước ngoài

Trong khuôn khổ Hội thảo quốc tế “Công tác phi chính phủ nước ngoài trong bối cảnh mới hướng đến nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững - Xu thế tất yếu toàn cầu” được tổ chức tại Đà Nẵng, đại diện các cơ quan, địa phương và tổ chức phi chính phủ nước ngoài đã chia sẻ những định hướng, kinh nghiệm và giải pháp nhằm đổi mới phương thức hợp tác, phát huy hiệu quả các nguồn lực quốc tế trong giai đoạn phát triển mới.

Hội thảo quốc tế “Công tác phi chính phủ nước ngoài trong bối cảnh mới hướng đến nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững - Xu thế tất yếu toàn cầu”. (Ảnh: Catalyste+)

“Đặt hàng” nhu cầu phát triển

Phát biểu tại hội thảo, bà Đỗ Thị Kim Dung, Quyền Trưởng ban Ban Điều phối viện trợ nhân dân (PACCOM) cho biết, công tác phi chính phủ nước ngoài đang đứng trước những thay đổi sâu sắc. Nguồn lực hợp tác phát triển toàn cầu, trong đó có viện trợ phi chính phủ nước ngoài, có xu hướng thu hẹp và điều chỉnh về ưu tiên, điều kiện, phương thức thực hiện.

Cùng với sự thay đổi về vị thế phát triển của Việt Nam, nhiều nhà tài trợ đang chuyển từ viện trợ truyền thống sang quan hệ đối tác, đầu tư tạo tác động, chuyển giao tri thức và công nghệ. Theo bà Đỗ Thị Kim Dung, dù nguồn viện trợ truyền thống thu hẹp, những không gian hợp tác mới, sáng tạo hơn đang mở ra.

Hiện có gần 400 tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động tại hầu hết các tỉnh, thành phố Việt Nam. Giai đoạn 2021 - 2025, tổng giá trị viện trợ được giải ngân đạt khoảng 1,11 tỷ USD, đóng góp vào các lĩnh vực y tế, giáo dục, giảm nghèo, ứng phó thiên tai, bảo vệ môi trường, hỗ trợ các nhóm yếu thế...

Tuy nhiên, đại diện PACCOM nhấn mạnh giá trị hợp tác không chỉ nằm ở nguồn tài chính mà còn ở tri thức, công nghệ, kinh nghiệm quản trị, mạng lưới quốc tế và khả năng thử nghiệm những mô hình phát triển mới. Nhiều tổ chức đã chuyển từ cứu trợ sang xây dựng năng lực, từ hỗ trợ trực tiếp sang thúc đẩy sinh kế bền vững, từ dự án đơn lẻ sang chương trình hợp tác dài hạn.

Trong bối cảnh đó, một trong những định hướng quan trọng của công tác phi chính phủ nước ngoài giai đoạn 2026 - 2030 là chuyển mạnh từ tư duy vận động viện trợ sang kiến tạo quan hệ đối tác phát triển; từ quan hệ “cho - nhận” sang cùng tạo giá trị; từ chờ đợi nguồn lực sang chủ động xác định nhu cầu và tìm kiếm đối tác phù hợp.

Bà Đỗ Thị Kim Dung, Quyền Trưởng ban Ban Điều phối viện trợ nhân dân (PACCOM). (Ảnh: Thành Công)

Theo bà Đỗ Thị Kim Dung, thực tế cho thấy năng lực xây dựng, thẩm định và quản lý dự án ở một số cơ quan, địa phương còn hạn chế. Nhiều đề xuất hợp tác chưa gắn chặt với quy hoạch, chiến lược phát triển, vẫn mang tính chờ đợi đối tác. Những vướng mắc về thủ tục, thời gian phê duyệt và sự chưa thống nhất trong hướng dẫn thực hiện cũng có thể làm kéo dài tiến độ, thậm chí bỏ lỡ cơ hội hợp tác.

Để khắc phục, PACCOM khuyến nghị các địa phương chuyển từ kêu gọi viện trợ sang chủ động xác định và “đặt hàng” nhu cầu phát triển. Trên cơ sở quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, cần xây dựng danh mục dự án kêu gọi hợp tác với thông tin rõ ràng về mục tiêu, địa bàn, đối tượng thụ hưởng và nguồn lực đối ứng, thay vì chỉ đưa ra những nhu cầu hỗ trợ chung chung.

Đồng thời, các địa phương cần nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, cải thiện thủ tục hành chính, tăng cường theo dõi, đánh giá hiệu quả dự án. Các tổ chức phi chính phủ nước ngoài cũng cần phối hợp với cơ quan đầu mối của Việt Nam ngay từ khâu hình thành ý tưởng, bảo đảm dự án phù hợp với ưu tiên phát triển và nhu cầu thực tế của cộng đồng.

Bà Đỗ Thị Kim Dung cho biết, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam đang chủ trì xây dựng Chương trình quốc gia về vận động, quản lý và sử dụng viện trợ phi chính phủ nước ngoài giai đoạn 2026 - 2030. PACCOM cũng sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện thể chế, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý viện trợ và duy trì các diễn đàn đối thoại thường xuyên giữa cơ quan Việt Nam với các tổ chức quốc tế.

Tăng cường kết nối đa bên

Từ thực tiễn tại Đà Nẵng, bà Huỳnh Thị Thanh An, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố cho biết, địa phương đang đổi mới công tác vận động viện trợ phi chính phủ nước ngoài theo hướng gắn chặt với những mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Trên cơ sở Chương trình tăng cường hợp tác và vận động viện trợ phi chính phủ nước ngoài giai đoạn 2026 - 2030, Đà Nẵng định hướng thu hút nguồn lực vào các lĩnh vực ưu tiên như: khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng biến đổi khí hậu, đồng thời tiếp tục quan tâm các lĩnh vực an sinh xã hội, y tế, giáo dục...

Theo bà Huỳnh Thị Thanh An, vận động viện trợ trong giai đoạn hiện nay là quá trình khớp nối cung - cầu chiến lược. Thay vì chỉ giới thiệu những lĩnh vực cần hỗ trợ, địa phương cần chủ động đối chiếu danh mục ưu tiên phát triển với tôn chỉ, tiêu chí tài trợ và thế mạnh của từng tổ chức quốc tế để xây dựng đề xuất hợp tác phù hợp.

Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Đà Nẵng phối hợp UBND xã Thăng Điền và Tổ chức Children of Vietnam (Hoa Kỳ) trao 100 suất học bổng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn xã, ngày 20/10/2026. (Ảnh: Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Đà Nẵng)

Đà Nẵng cũng thúc đẩy mô hình hợp tác đa bên giữa Nhà nước, tổ chức phi chính phủ nước ngoài, doanh nghiệp và cộng đồng. Trong đó, nguồn lực quốc tế có thể đóng vai trò “vốn mồi”, góp phần kết nối công nghệ và huy động thêm các nguồn lực khác.

Cùng với đổi mới phương thức vận động, thành phố chú trọng hỗ trợ các tổ chức hoàn thiện thủ tục tiếp nhận, phê duyệt viện trợ; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng và ứng dụng công nghệ số trong quản lý, chia sẻ thông tin dự án. Các kênh đối thoại định kỳ được duy trì nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho hợp tác lâu dài.

Ông Phùng Trọng Hiếu, Trưởng đại diện quốc gia Tổ chức Catalyste+ (Canada) tại Việt Nam đánh giá tích cực sự linh hoạt, hiệu quả trong giải quyết thủ tục hành chính của thành phố Đà Nẵng. Ông cho rằng chính quyền các địa phương cần chủ động “đặt hàng” những bài toán phát triển cụ thể thay vì chỉ gửi danh mục chung các lĩnh vực cần tài trợ. Nội dung đề xuất càng rõ ràng, chi tiết về mục tiêu và mức độ ưu tiên thì các tổ chức phi chính phủ nước ngoài càng dễ thiết kế dự án phù hợp với tôn chỉ, thế mạnh và nguồn lực của mình.

Ông cũng kiến nghị thiết lập cơ chế đối thoại thường xuyên giữa chính quyền địa phương, nhà tài trợ, đại diện trụ sở chính của các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và cộng đồng thụ hưởng. Khi các bên cùng chia sẻ nhu cầu và hiểu rõ ưu tiên phát triển của địa phương, quá trình đồng sáng tạo, cùng thiết kế dự án sẽ thuận lợi hơn, góp phần nâng cao hiệu quả và tính bền vững của hợp tác.

Bên cạnh đó, các tổ chức phi chính phủ nước ngoài cần tăng cường tương tác trực tiếp với cơ quan chính quyền, đối tác chiến lược và cộng đồng để hiểu sâu hơn những nhu cầu thực tế, từ đó xây dựng các chương trình mang lại giá trị lâu dài cho người dân.

Ông Phùng Trọng Hiếu, Trưởng đại diện quốc gia Tổ chức Catalyste+ (Canada) tại Việt Nam. (Ảnh: Catalyste+)

Theo ông Lương Ngọc Bính, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh Quảng Trị, các quan hệ hữu nghị cần được phát huy thông qua việc chủ động tiếp cận nhà tài trợ, tổ chức phi chính phủ nước ngoài và xây dựng những đề xuất dự án dựa trên nhu cầu thực tế. Tại Quảng Trị, định hướng xây dựng địa phương thành “Không gian vì hòa bình và phát triển bền vững”, gắn các di tích lịch sử với phát triển du lịch hòa bình là một hướng tiếp cận để thu hút sáng kiến và nguồn lực quốc tế.

Ông Lương Ngọc Bính cũng đề xuất tăng cường liên kết giữa các địa phương miền Trung có điều kiện tương đồng. Thay vì cạnh tranh nguồn viện trợ, các địa phương có thể chia sẻ thông tin, kinh nghiệm và phối hợp mời gọi đối tác, giúp các tổ chức quốc tế tiết kiệm chi phí quản lý, tập trung nguồn lực cho phát triển.

Theo ông, để duy trì quan hệ hợp tác lâu dài, các địa phương cần xây dựng niềm tin với nhà tài trợ thông qua sử dụng nguồn lực minh bạch, đúng mục tiêu, đúng đối tượng, bảo đảm tiến độ và tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai dự án.

Những chia sẻ từ cơ quan điều phối, các tổ chức quốc tế và địa phương cho thấy việc chủ động xác định nhu cầu, xây dựng đề xuất hợp tác cụ thể và kết nối nhiều nguồn lực đang trở thành yêu cầu quan trọng của công tác phi chính phủ nước ngoài. Đây cũng là cơ sở để chuyển từ vận động viện trợ đơn thuần sang những quan hệ đối tác dài hạn, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.

Đà Nẵng phát huy nguồn lực phi chính phủ nước ngoài trong thúc đẩy phát triển xanh Ngày 22/10, tại thành phố Đà Nẵng diễn ra Hội thảo quốc tế với chủ đề “Công tác phi chính phủ nước ngoài trong bối cảnh mới hướng đến nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững - Xu thế tất yếu toàn cầu” với sự tham gia của gần 100 tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại Việt Nam. Hội thảo tập trung trao đổi các định hướng, giải pháp huy động nguồn lực quốc tế, thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.

Trao học bổng, hỗ trợ thiết bị dạy học tại Khánh Hòa Ngày 23/10, các thiết bị dạy học hiện đại cùng nhiều suất học bổng đã được Câu lạc bộ Rotary Busan Dongrae, Câu lạc bộ Rotary 5 Area (Hàn Quốc), tổ chức Mekong Plus France (Pháp) trao cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn và các cơ sở giáo dục tại Khánh Hòa.