Các nhà giáo dục gen Z dạy lịch sử bằng TikTok

"Video trên TikTok có nhiều nội dung lệch chuẩn, phản cảm" Ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông (Bộ TT&TT) khẳng định nhiều video trên TikTok có nội dung lệch chuẩn, phản cảm.

Vì sao người dùng TikTok luôn chìm đắm trong nội dung độc hại? Chuyên gia Vũ Ngọc Sơn, Giám đốc công nghệ Công ty công nghệ An ninh mạng Quốc gia Việt Nam (NCS) đưa ra lời khuyên để người dùng không bị lệ thuộc vào TikTok.

TikTok có thể lấp đầy khoảng trống giáo dục

Một trong những nhà giáo dục này là Kahlil Greene, còn được biết đến trên TikTok với tên gọi Nhà sử học Gen Z.

Năm 2021, khi đang là sinh viên năm cuối tại Đại học Yale, Greene đã đăng một số video trong Ngày Martin Luther King Jr., nêu bật những câu trích dẫn của nhà lãnh đạo dân quyền phản ánh quan điểm cấp tiến của ông về chủng tộc và giai cấp.

Kahlil Greene

Nhận thấy sự hưởng ứng nhiệt tình, Greene tung ra một loạt bài có tên “Lịch sử ẩn giấu”. Từ đó, Greene thu hút được hơn 600.000 người theo dõi TikTok, trong khi các video “Lịch sử ẩn giấu”, các nội dung giáo dục khác của anh thường xuyên thu hút hàng chục nghìn lượt xem mỗi video.

“Tôi luôn xem công việc của mình là lấp đầy những lỗ hổng của hệ thống giáo dục Mỹ”, anh Greene nói.

Còn Ernest Crim III đã rời bỏ công việc giáo viên lịch sử, tự xây dựng nội dung giáo dục cho TikTok và các nền tảng khác. Đồng thời, anh cũng làm việc với tư cách là một diễn giả và nhà tư vấn.

Cách giảng dạy lịch sử trong các trường công lập ở Mỹ khác nhau đáng kể giữa các tiểu bang. Trong khi hầu hết các chương trình giảng dạy đề cập đến những thời điểm nền tảng trong lịch sử Mỹ như chế độ nô lệ, nội chiến và phong trào dân quyền, cách tiếp cận của họ đối với những chủ đề này thường bị ảnh hưởng bởi chính trị đảng phái và nhân khẩu học cộng đồng. Ví dụ, sách giáo khoa ở California có xu hướng nhấn mạnh trải nghiệm của các nhóm bị thiệt thòi, trong khi sách giáo khoa ở Texas thường hạ thấp họ, như một phân tích của báo New York Times cho thấy.

Từ tháng 9/2020 đến tháng 7/2023, các quan chức ở cấp địa phương, tiểu bang và liên bang đã đưa ra gần 700 biện pháp nhằm hạn chế việc giảng dạy về chủng tộc và phân biệt chủng tộc.

Ernest Crim III, cựu giáo viên lịch sử trường trung học, người hiện đang tạo nội dung giáo dục cho TikTok, cho biết trong khi một số nhà lập pháp và quan chức cố gắng hạn chế nội dung đó thì kiến thức đó có thể rất quan trọng đối với học sinh.

Ernest Crim III

Crim cho biết anh lớn lên trong một khu dân cư tách biệt ở South Side của Chicago và đi học ở một khu dân cư đa số là người da trắng. Khi còn nhỏ, anh ấy nhận thấy sự khác biệt giữa hai khu phố, nhưng phải đến khi tham gia khóa học lịch sử về người da đen ở trường đại học, anh ấy mới bắt đầu hiểu được gốc rễ của trải nghiệm của mình là các vấn đề mang tính hệ thống.

Khóa học đã truyền cảm hứng cho Crim trở thành một nhà giáo dục và trong nhiều năm, anh đã dạy lịch sử Mỹ ở trường trung học và môn tự chọn về lịch sử châu Phi và Latinh. Sau đó, năm 2016, sau một loạt vụ cảnh sát sát hại người da đen, anh bắt đầu đăng nội dung giáo dục lên Facebook và Instagram.

Crim cho biết anh hy vọng các video của mình về các nhân vật lịch sử da đen ít được biết đến sẽ truyền sức mạnh cho những người trẻ tuổi và truyền cảm hứng cho họ chống lại bất bình đẳng.

“Tôi cảm thấy chương trình giảng dạy không thực sự đủ để dạy (học sinh) về các vấn đề mang tính hệ thống mà chúng được sinh ra trong đó”, anh Crim tâm sự.

Khi TikTok trở nên phổ biến ở Mỹ vài năm sau đó, Crim bắt đầu đăng các đoạn trích từ chương trình giảng dạy của mình lên nền tảng này và được nhiều người chú ý hơn. Các video của anh nói về những nhân vật lịch sử da đen ít được biết đến như nhà sử học Carter G. Woodson và giảng viên theo chủ nghĩa bãi nô Henry Box Brown, nhà hoạt động dân quyền Viola Liuzzo...

Nội dung giáo dục của Crim đã gây được tiếng vang lớn đến mức anh ấy đã rời bỏ việc giảng dạy trên lớp để dành toàn bộ thời gian cho nội dung truyền thông xã hội.

“Đối với tôi, việc chia sẻ thông tin này để trao quyền, giáo dục và quan trọng nhất là lập chiến lược về cách chúng ta có thể tạo ra các hệ thống công bằng bắt đầu từ cấp cơ sở”, Crim nói

Nội dung giáo dục TikTok có thể trao quyền cho cộng đồng

Aslan Pahari, một người sáng tạo ở Sydney, tốt nghiệp Đại học Quốc gia Úc với bằng nhân chủng học và quan hệ quốc tế, tạo video trên nền tảng về lịch sử cổ đại, tôn giáo xưa, thần thoại và các chủ đề khác, thường tập trung vào Nam Á và Trung Á. Trong các bài đăng gần đây, anh ấy đã thảo luận về các cộng đồng bộ lạc ở Ấn Độ, những người ngoại giáo cuối cùng của Afghanistan và nguồn cảm hứng ngoài đời thực cho “Cuốn sách về rừng xanh”.

Pahari cho biết sự quan tâm của anh ấy đối với những chủ đề này bắt nguồn từ việc muốn biết thêm về nguồn gốc và sắc tộc của chính mình. Mặc dù anh ấy sinh ra và lớn lên ở Úc nhưng gia đình anh ấy đến từ các tỉnh Khyber Pakhtunkhwa và Punjab ở Pakistan. Một số video của anh đi sâu vào lịch sử, ngôn ngữ và văn hóa của khu vực rộng lớn hơn. Anh nói: “Nội dung của tôi có thể giúp giới trẻ Nam Á tự hào hơn về con người nơi đó và hiểu rõ hơn về gốc gác của mình”.

Khởi đầu là một dự án để giúp khỏi buồn chán trong đại dịch Covid, hiện trang TikTok của Pahari có hơn 5 triệu người theo dõi.

Crim cho biết anh chia sẻ những câu chuyện về những người da màu tiên phong với mục đích tương tự.

Ernest Crim III nói chuyện cùng các em học sinh

Đừng tin mọi thứ bạn thấy trên TikTok

Mặc dù có rất nhiều thông tin được tìm thấy trên TikTok nhưng nền tảng này cũng đi kèm với nhiều thách thức.

Nội dung giáo dục của các nhà sử học và học giả tồn tại cùng với video khác. Điều này có thể khiến người dùng bình thường khó phân biệt được đâu là đáng tin cậy và đâu là không. Một số nhà giáo dục chia sẻ các trích dẫn và nguồn trong nền video của họ hoặc cung cấp cho người xem nhiều ngữ cảnh hơn trong các nhận xét. Tuy nhiên, Pahari và những người khác cảnh báo rằng không nên coi nội dung giáo dục trên TikTok là sự thật tuyệt đối.

Như nhiều học giả và nhà giáo dục trên nền tảng này chia sẻ, TikTok không phải là sự thay thế kỳ diệu cho việc đọc sách hoặc xem phim tài liệu. Chúng chỉ có thể là một điểm khởi đầu hữu ích. Đừng chỉ là một người xem thụ động, mà cần tương tác để hiểu rõ mọi vấn đề.

Ẩm thực Việt qua góc nhìn TikToker Mỹ Mới đây, TikToker nổi tiếng người Mỹ, Tommy Winkler (21 tuổi) đã kể lại hành trình trải nghiệm một ngày thưởng thức toàn món ăn Việt Nam.

Thuế thu được từ Facebook, Google, Tiktok... tăng mạnh Trong hơn 5 tháng của năm 2023, số thuế thu được từ các nhà cung cấp xuyên biên giới như Facebook, Google, Tiktok... đã đạt 3.919 tỷ đồng, tăng gần 13% so với số thu được của cả năm 2022...