Gìn giữ ký ức lịch sử qua những khung hình

Tham dự Hội nghị có ông Vladimir Murashkin, Giám đốc Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội; ông Nguyễn Nam Hải, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Nội; đại diện Đại sứ quán Belarus, các cơ quan Việt Nam cùng học sinh, sinh viên Việt Nam và Liên bang Nga.

Nội dung trao đổi tập trung vào việc gìn giữ, truyền tải ký ức lịch sử, đặc biệt là vai trò của gia đình, nhà trường và cộng đồng trong việc giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về quá khứ, trân trọng những giá trị được vun đắp qua nhiều thế hệ.

Đằng sau mỗi bức ảnh

Phát biểu tại Hội nghị, ông Vladimir Murashkin, Giám đốc Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội cho rằng cuộc đối thoại có ý nghĩa đặc biệt. Nhân dân Nga và Việt Nam từ lâu đã gắn bó bằng tình hữu nghị bền chặt, được thể hiện rõ trong những giai đoạn khó khăn của lịch sử.

Hội nghị bàn tròn “Bảo tồn ký ức lịch sử: Đối thoại Nga - Việt”. (Ảnh: Bạch Dương).

Theo ông, ký ức lịch sử của nhân dân hai nước có nhiều điểm giao thoa, được gắn kết bởi những cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít, chủ nghĩa thực dân, bảo vệ độc lập, tự do và quyền tự quyết của mỗi dân tộc.

Trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, các tình nguyện viên Việt Nam đã tham gia chiến đấu chống chủ nghĩa phát xít, trong đó có bảo vệ Thủ đô Moskva. Sau đó, Liên Xô đã hỗ trợ Việt Nam trong cuộc đấu tranh giành độc lập, bảo vệ chủ quyền và thống nhất đất nước. Các chuyên gia Liên Xô làm việc tại Việt Nam, đồng thời Liên Xô cung cấp viện trợ về quân sự, kỹ thuật, kinh tế, nhân đạo và góp phần đào tạo nguồn nhân lực cho Việt Nam.

Từ những lát cắt lịch sử ấy, ông Murashkin nhấn mạnh rằng tình hữu nghị Việt - Nga được tạo nên từ những con người và những hành động cụ thể: “Ký ức lịch sử không chỉ là những ngày tháng được viết trong sách giáo khoa. Đằng sau mỗi bức ảnh là một số phận, đằng sau mỗi cái tên là một gia đình”.

Theo ông, đôi khi một bức ảnh có thể kể về quá khứ nhiều hơn một bài giảng dài. Chính vì vậy, điều đặc biệt quan trọng là làm thế nào để những câu chuyện ấy tiếp tục được truyền lại cho thế hệ trẻ.

Tinh thần đó được thể hiện rõ trong phần đối thoại “Ký ức khung hình” của Hội nghị, nơi những câu chuyện về các cá nhân gắn với những sự kiện lịch sử của hai nước được giới thiệu qua những tư liệu gần gũi như bức ảnh gia đình, lá thư hay những hồi ức của ông bà.

Khi lịch sử được kể lại qua những câu chuyện gia đình

Tại Hội nghị, nhiều câu chuyện của các gia đình Việt Nam và Nga được chia sẻ, cho thấy ký ức về chiến tranh vẫn được gìn giữ qua những bức ảnh cũ, tài liệu, kỷ vật và lời kể truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Mỗi gia đình có một câu chuyện riêng, nhưng điểm gặp gỡ là sự trân trọng đối với những người đã chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do và hòa bình.

Học sinh trường Phổ thông trực thuộc Đại sứ quán Nga tại Việt Nam kể chuyện về ông của mình, người từng tham gia chiến đấu bảo vệ Tổ quốc. (Ảnh: Bạch Dương).

Những câu chuyện cho thấy hậu quả của chiến tranh không kết thúc khi tiếng súng ngừng vang. Những vết thương của người từng đi qua chiến tranh có thể tiếp tục ảnh hưởng đến cuộc sống trong nhiều năm. Đối với con cháu của họ, ký ức chiến tranh vì thế không chỉ nằm trong sách vở mà còn hiện diện ngay trong những câu chuyện được lưu giữ trong mỗi gia đình.

Khi những câu chuyện ấy được đưa vào nhà trường, được chia sẻ trong cộng đồng và tạo cơ hội để thế hệ trẻ trực tiếp trao đổi, lịch sử có thêm một đời sống mới, gần gũi hơn với những người sinh ra khi chiến tranh đã lùi xa.

Việc gìn giữ và chia sẻ ký ức lịch sử vì vậy không chỉ giúp nối quá khứ với hiện tại, mà còn góp phần bồi đắp sự hiểu biết, lòng biết ơn đối với các thế hệ đi trước và tình hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam và Liên bang Nga.

Sức mạnh mềm trở thành kênh đối thoại hiệu quả, củng cố quan hệ Việt - Nga

“Ngày MGIMO” - dấu mốc đặc biệt trong hoạt động giao lưu giáo dục Việt – Nga