Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp: Trụ cột an sinh xã hội

“Phao cứu sinh” cho người lao động

Chế độ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (TNLĐ, BNN) là 1 trong 5 chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc được quy định trong Luật Bảo hiểm xã hội. Chính sách này nhằm chia sẻ gánh nặng, bù đắp một phần hoặc thay thế thu nhập của người lao động khi bị TNLĐ, BNN.

Khi tham gia bảo hiểm TNLĐ, BNN, người lao động được hưởng nhiều chế độ quan trọng như: trợ cấp một lần, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp phục vụ, hỗ trợ phương tiện trợ giúp sinh hoạt, dụng cụ chỉnh hình, chi phí dưỡng sức, phục hồi sức khỏe…

Nhớ lại bi kịch của mình, chị P.T.V (xã Nghĩa Trụ, Hưng Yên) cho hay từng bị tai nạn khi làm việc trong một công trường xây dựng vào năm 2022. Vụ tai nạn khiến chị phải điều trị dài ngày và nghỉ việc do sức khỏe suy giảm.

“Tôi không chỉ suy giảm sức khoẻ, mà còn đối mặt khó khăn rất lớn về kinh tế khi 2 con đang tuổi ăn, tuổi học. Tuy nhiên, điều tiếc nuối nhất là mình đi làm mà không có hợp đồng lao động. Khi tai nạn xảy ra, người chủ chỉ thăm hỏi, hỗ trợ một phần viện phí và không có bất kỳ một khoản phúc lợi xã hội nào”, chị V nói.

Với nhiều lao động, việc có bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp đã khiến họ rất an tâm trong quá trình làm việc.

Ngược lại, anh H.T.H, công nhân tại một công ty ở khu công nghiệp Thăng Long II cũng từng bị tai nạn khi đang vận hành lò hơi, thiệt hại 11% sức khoẻ. Sau đó, anh H được thanh toán chế độ bảo hiểm tai nạn 24 giờ do công ty mua cho người lao động và chế độ trợ cấp một lần do Bảo hiểm xã hội tỉnh chi trả gần 27 triệu đồng. Sau khi phục hồi sức khỏe, anh tiếp tục được công ty bố trí công việc phù hợp với điều kiện sức khỏe, mức lương hiện tại khoảng 8 triệu đồng/tháng.

Theo số liệu của Bảo hiểm xã hội TP.Huế, trong 11 tháng đầu năm 2025, đơn vị đã giải quyết chế độ TNLĐ, BNN một lần cho 50 người lao động với tổng số tiền chi trả hơn 2,9 tỷ đồng; trợ cấp một lần cho thân nhân của 6 trường hợp bị chết do TNLĐ với tổng số tiền 505 triệu đồng. Lũy kế đến ngày 30/11/2025, tổng số tiền chi trả chế độ TNLĐ, BNN hằng tháng đạt hơn 8,8 tỷ đồng, với 504 lượt người thụ hưởng.

Hay tại Vĩnh Long, trong năm 2025, toàn tỉnh Vĩnh Long đã giải quyết chế độ tai nạn lao động một lần cho 62 người với số tiền gần 4,2 tỷ đồng. Đồng thời, 694 người (trong đó có 16 trường hợp phát sinh mới) được hưởng chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hàng tháng với tổng số tiền khoảng 980 triệu đồng.

Những con số này cho thấy, Quỹ Bảo hiểm TNLĐ, BNN đang đóng vai trò quan trọng trong việc bù đắp một phần hoặc thay thế thu nhập cho người lao động khi bị TNLĐ hoặc mắc BNN. Không chỉ hỗ trợ về mặt tài chính, các khoản trợ cấp còn là sự động viên tinh thần, giúp người lao động và gia đình họ ổn định cuộc sống, yên tâm điều trị, phục hồi sức khỏe và từng bước quay trở lại lao động, sản xuất.

Cải cách thủ tục hành chính mạnh mẽ hơn nữa

Theo quy định hiện hành, người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 5% đến 30% được hưởng trợ cấp một lần. Cụ thể, nếu suy giảm 5% khả năng lao động thì được hưởng mức trợ cấp bằng 5 lần mức lương cơ sở; sau đó cứ suy giảm thêm 1% thì được hưởng thêm 0,5 lần mức lương cơ sở.

Trường hợp người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 31% trở lên thì được hưởng trợ cấp hằng tháng, với mức hưởng ban đầu bằng 30% mức lương cơ sở khi suy giảm 31%, sau đó cứ suy giảm thêm 1% thì được hưởng thêm 2% mức lương cơ sở. Ngoài ra, người lao động còn được hưởng thêm khoản trợ cấp tính theo số năm đã đóng vào Quỹ Bảo hiểm TNLĐ, BNN.

Thực tế tại nhiều địa phương, không ít trường hợp người lao động sau khi bị TNLĐ đã được giải quyết đầy đủ, kịp thời các chế độ từ Quỹ Bảo hiểm TNLĐ, BNN, qua đó từng bước ổn định cuộc sống, phục hồi sức khỏe và quay trở lại làm việc phù hợp với khả năng. Đối với những gia đình công nhân, lao động trực tiếp có thu nhập thấp, khoản trợ cấp từ Quỹ Bảo hiểm TNLĐ, BNN thực sự là “phao cứu sinh”, giúp họ vượt qua giai đoạn khó khăn nhất.

Trả lời báo chí mới đây, bà Trương Thị Thanh Hoa, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Quảng Trị cho rằng đây là chính sách ưu việt, mang tính chia sẻ cao, góp phần bù đắp một phần hoặc thay thế thu nhập của người lao động trong thời gian phải nghỉ việc để điều trị, phục hồi chức năng lao động.

“Việc thực hiện tốt chính sách này không chỉ bảo đảm quyền lợi cho người lao động, mà còn góp phần ổn định quan hệ lao động, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững”, bà Hoa nói.

Dù vậy, nhiều ý kiến cũng cho rằng cùng với việc tuân thủ pháp luật về BHXH, các doanh nghiệp cần phải xem trọng công tác phòng ngừa TNLĐ; phía người lao động cũng cần chủ động theo dõi, bảo vệ quyền lợi bằng cách tham gia BHXH, BHYT đầy đủ.

Bên cạnh đó, việc đơn giản hóa hồ sơ, cải cách thủ tục hành chính trong giải quyết chế độ bảo hiểm TNLĐ, BNN cần được thực hiện thường xuyên. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn góp phần minh bạch hóa quá trình thực hiện chính sách.

Lá chắn an sinh từ chính sách bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp Trong bối cảnh tai nạn lao động vẫn là rủi ro thường trực, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp không chỉ là cơ chế bù đắp sau sự cố mà đang dần trở thành động lực thúc đẩy phòng ngừa, cải thiện điều kiện làm việc.

Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp: Điểm tựa của người lao động Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp là rủi ro luôn tiềm ẩn, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ và sinh kế của người lao động. Khi đó, chính sách bảo hiểm không chỉ là khoản chi trả, mà trở thành chỗ dựa an sinh quan trọng giúp người lao động vượt qua biến cố.