Ba Lan khánh thành bia tưởng niệm kiến trúc sư góp công bảo tồn Hội An

Buổi lễ diễn ra tại khu vực thành cổ Lublin, với sự tham dự của Đại sứ Việt Nam tại Ba Lan Hà Hoàng Hải, Thị trưởng Lublin Krzysztof Żuk, đại diện gia đình cố kiến trúc sư, chính quyền địa phương và cộng đồng người Việt tại Ba Lan.

Khánh thành Bia tưởng niệm cố kiến trúc sư Kazimierz Kwiatkowski tại thành phố Lublin (Ba Lan). (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan)

Kiến trúc sư Kazimierz Kwiatkowski (1944-1997) đến Việt Nam từ đầu những năm 1980, tham gia công tác trùng tu, bảo tồn di tích, trước hết là khu đền tháp Mỹ Sơn.

Tháng 7/1982, trong một chuyến đến Hội An, ông đặc biệt chú ý đến những ngôi nhà cổ và giá trị kiến trúc của khu phố. Theo hồi ức của ông Nguyễn Đức Minh, người từng làm việc với Kazik, sau chuyến thăm này, kiến trúc sư Ba Lan quyết định dành những ngày nghỉ cuối tuần để đo vẽ các di tích kiến trúc ở Hội An mà không nhận thù lao.

Từ cuối năm 1982, Kazik cùng các kiến trúc sư thuộc Trung tâm Thiết kế Tu bổ Di tích Trung ương khảo sát, đo vẽ các công trình, lập bản đồ và sơ đồ mặt bằng khu phố cổ, hỗ trợ địa phương xây dựng hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích quốc gia.

Ông cũng vận động các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu Hội An, tham gia hội nghị khoa học về khu phố cổ năm 1985 và viết bài giới thiệu giá trị kiến trúc, văn hóa Hội An trên báo chí Ba Lan, Pháp.

Tháng 3/1985, khu phố cổ Hội An được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia. Ngày 4/12/1999, hơn hai năm sau khi Kazik qua đời, đô thị cổ Hội An được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới. Những đóng góp của ông cùng các chuyên gia Việt Nam và chính quyền, người dân địa phương đã góp phần tạo nền tảng cho quá trình bảo tồn và phát huy giá trị di sản Hội An.

Để tưởng nhớ Kazik, năm 2007, Hội An dựng tượng ông tại trung tâm phố cổ. Hình ảnh người kiến trúc sư Ba Lan gắn bó với những ngôi nhà cổ đã trở thành một phần ký ức của nhiều người dân địa phương.

Phát biểu tại lễ khánh thành bia tưởng niệm ở Lublin, Đại sứ Hà Hoàng Hải bày tỏ lòng biết ơn của Nhà nước và nhân dân Việt Nam đối với những đóng góp của Kazik trong việc phục hồi, gìn giữ và quảng bá các di sản Hội An, Mỹ Sơn, Huế. Đại sứ nhấn mạnh việc tưởng niệm ông hướng tới kỷ niệm 30 năm ngày mất (1997–2027), đồng thời thể hiện tình hữu nghị giữa Việt Nam và Ba Lan.

Trước buổi lễ, Đại sứ Hà Hoàng Hải đã làm việc với Thị trưởng Lublin Krzysztof Żuk, trao đổi về triển vọng hợp tác giữa các địa phương hai nước, trong đó có Đà Nẵng và Lublin. Hai bên cũng thảo luận ý tưởng tổ chức các hoạt động văn hóa tại Lublin nhân kỷ niệm 30 năm ngày mất của Kazik, với sự tham gia của các đoàn nghệ thuật Việt Nam và cộng đồng người Việt tại Ba Lan.

Dịp này, Đại sứ trao thư chúc mừng của UBND thành phố Đà Nẵng tới chính quyền thành phố Lublin và gia đình cố kiến trúc sư.

Việt Nam mở Lãnh sự quán danh dự đầu tiên tại Ba Lan

Truy tặng Huân chương Hữu nghị cho cố kiến trúc sư Ba Lan Kazimierz Kwiatkowski