Xuất khẩu cá tra sang thị trường Trung Quốc tăng mạnh

Cụ thể, trong 3 tháng đầu năm 2017, tổng giá trị xuất khẩu cá tra đạt 371,3 triệu USD, tăng 1,6% so với cùng kỳ năm trước.

Cơ cấu thị trường xuất khẩu có sự chuyển dịch rõ nét, xuất khẩu sang Trung Quốc tiếp tục tăng 56,8%. Đáng chú ý, từ tháng 2/2017, Trung Quốc trở thành thị trường xuất khẩu cá tra lớn nhất của DN xuất khẩu cá tra Việt Nam.

Hiện nay, có gần 40 doanh nghiệp Việt Nam đang xuất khẩu cá tra sang thị trường Trung Quốc thông qua cửa khẩu cảng Cát Lái, cửa khẩu Bắc Phong Sinh (Móng Cái- Quảng Ninh); cửa khẩu Chi Ma (Lạng Sơn); cửa khẩu Nà Lạn và Tà Lùng (Cao Bằng).

Trong 5 năm trở lại đây, tăng trưởng xuất khẩu cá tra sang thị trường Trung Quốc tăng từ 24,2 - 88,7%/năm. Trong đó, tổng giá trị xuất khẩu cá tra sang thị trường năm 2016 đạt gần 305 triệu USD, tăng gần gấp 2 lần so với năm 2015 và tăng gấp 4,17 lần so với 5 năm trước đó.

Theo phản ánh của nhiều doanh nghiệp, nhu cầu thu mua cá tra tiêu dùng nội địa tại các nhà hàng, khách sạn, bữa ăn trường học, công ty… của Trung Quốc tăng mạnh. Điều này đã khuyến khích các doanh nghiệp tăng cường xuất khẩu sang thị trường này.

Mặc dù dư địa thị trường và tiềm năng xuất khẩu khá lớn, nhưng Trung Quốc vẫn là thị trường tiềm ẩn nhiều rủi ro cho các doanh nghiệp xuất khẩu, nhất là khâu thanh toán.

Theo ghi nhận của VASEP từ các doanh nghiệp, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đề nghị chỉ đặt cọc khoảng 30% tổng tiền lô hàng cá tra, cộng với giá vận chuyển trung bình một lô hàng cá tra tới cửa khẩu khoảng 45 - 47 triệu đồng. Nếu container tới cửa khẩu và phía bạn nhận hàng thì doanh nghiệp được, còn nếu không thì coi như mất trắng.

Bên cạnh đó, tiền thanh toán các đơn hàng cá tra xuất sang Trung Quốc khá đa dạng, tuy nhiên nhiều doanh nghiệp nước này chỉ trả bằng tiền đồng giống như việc tiêu thụ nội địa. Điều này khiến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn khi chuyển đổi sang các loại tiền tệ khác.

Mặt khác, phần lớn sản phẩm cá tra xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc ở 2 dạng chính: cá tra xẻ bướm và phile. Một số doanh nghiệp cho rằng, với sản phẩm cá tra xẻ bướm, nếu khách hàng Trung Quốc mua thì có giá tốt, lượng hàng lớn nhưng nếu không mua thì khó có thể xuất sang thị trường khác.

Hiện nay, các đối tác Trung Quốc thường mua cá tra Việt Nam về để chế biến hàng giá trị gia tăng với giá bán tăng hơn gấp 10 lần so với giá nhập khẩu. Điều này khuyến khích các doanh nghiệp Trung Quốc tăng cường nhập khẩu hàng.

Vasep cho biết, Hiện nay một số doanh nghiệp nước ngoài đang thuê nhà máy hoặc gia công sản phẩm cá tra Việt Nam rồi vận chuyển bằng đường bộ sang tiêu thụ tại Trung Quốc qua đường tiểu ngạch không qua kiểm soát. Điều này có thể gây ảnh hưởng đến chất lượng hàng thủy sản xuất khẩu đồng thời thiếu công bằng cho các doanh nghiệp xuất khẩu.

Trung Quốc tiếp tục là điểm đến và thị trường chuyển hướng tích cực của các DN xuất khẩu cá tra Việt Nam. Tuy nhiên, các DN xuất khẩu vẫn nên cần thận trọng hơn khi giao dịch tiểu ngạch với thị trường này.

Doanh nghiệp vẫn lo lắng dù xuất khẩu cá tra tăng

Tùng Anh (tổng hợp)