Việt Nam làm chủ nguồn cung xăng dầu, ứng phó hiệu quả biến động năng lượng toàn cầu

Trong bối cảnh tình hình Trung Đông tiếp tục diễn biến khó lường, an ninh năng lượng toàn cầu đối mặt với nhiều rủi ro, Việt Nam với đặc thù nhập khẩu hơn 70% năng lượng sơ cấp là xăng dầu, trong đó nguồn cung từ Trung Đông chiếm tỷ trọng lớn đang đứng trước áp lực điều hành không nhỏ. Trước thực tế này, bám sát sự chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ, Bộ Công Thương đã chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó từ sớm, từ xa, với mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia và giảm thiểu tác động của biến động giá đến ổn định kinh tế vĩ mô.

Lý giải về sự ổn định của thị trường trong nước, Quyền Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết Chính phủ đã triển khai đồng bộ “năm mũi nhọn” giải pháp, tạo nên hệ thống điều hành hiệu quả và mang tính “đa tầng”. Trước hết là việc củng cố nền tảng thể chế, với hệ thống hành lang pháp lý được hoàn thiện thông qua nhiều chủ trương, chính sách quan trọng. Trong đó, các nghị quyết của Chính phủ như Nghị quyết 36 về phát triển bền vững kinh tế biển gắn với bảo đảm an ninh năng lượng; Nghị quyết 55 về định hướng chiến lược phát triển năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết 72 về thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, trong đó có công nghiệp năng lượng; cùng với Kết luận 14 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện các chủ trương lớn trong lĩnh vực năng lượng, đã tạo khung khổ chính sách đồng bộ, nhất quán.

Các văn bản này không chỉ định hướng dài hạn cho phát triển ngành năng lượng theo hướng tự chủ, đa dạng hóa nguồn cung, mà còn kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế, tạo điều kiện để các doanh nghiệp chủ động hơn trong sản xuất, nhập khẩu và phân phối xăng dầu. Qua đó, hình thành nền tảng điều hành linh hoạt, hiệu quả, giúp thị trường năng lượng trong nước vận hành ổn định ngay cả trong bối cảnh biến động mạnh của thị trường thế giới.

Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026. (Ảnh: Báo Nhân dân)

Song song với đó, chiến lược phát huy nguồn lực nội sinh được đẩy mạnh. Ngành công thương đã chỉ đạo tối đa công suất các nhà máy lọc hóa dầu trong nước, đồng thời điều chỉnh cơ cấu sản phẩm theo hướng ưu tiên năng lượng. Các nhà máy Ethanol tại Đồng Nai, Dung Quất được khôi phục và vận hành đạt 100% công suất, nhà máy Condensate Phú Mỹ được đưa vào hoạt động trở lại, qua đó góp phần nâng khả năng tự chủ nguồn cung thêm 14%. Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) cũng ghi nhận mức tăng trưởng sản lượng khai thác hơn 15% so với cùng kỳ.

Công tác điều hành giá được thực hiện linh hoạt, bám sát diễn biến thị trường. Sự phối hợp giữa Bộ Công Thương và Bộ Tài chính giúp giá xăng dầu trong nước điều chỉnh theo lộ trình hợp lý, tránh các cú sốc đột ngột. Việc sử dụng hiệu quả Quỹ bình ổn giá cùng các công cụ điều tiết khác đóng vai trò như “bộ giảm chấn”, góp phần giữ ổn định thị trường từ sớm, từ xa.

Cùng với đó, kỷ cương thị trường được siết chặt. Quy định về dự trữ lưu thông tối thiểu 20 ngày theo Nghị định 95 được thực hiện nghiêm túc, bảo đảm hệ thống phân phối vận hành thông suốt, không xảy ra tình trạng găm hàng, tăng giá bất hợp lý hay đứt gãy nguồn cung tại các điểm bán lẻ.

Trong bối cảnh nhiều quốc gia trong khu vực đang đối mặt với khủng hoảng năng lượng, Việt Nam được đánh giá là điểm sáng về công tác điều hành. Tại Thái Lan, Chính phủ phải trực tiếp lên tiếng trấn an dư luận khi giá xăng tăng lên 51.500 đồng/lít, dầu diesel chạm mức 47.000 đồng/lít. Ở Lào, khoảng 50% cửa hàng xăng dầu phải đóng cửa, trong khi con số này tại Campuchia là 35%. Philippines đã tuyên bố tình trạng khủng hoảng năng lượng, còn Australia khuyến khích người lao động làm việc từ xa nhằm giảm chi phí nhiên liệu.

Trong khi đó, tại Việt Nam, nguồn cung xăng dầu vẫn được bảo đảm ổn định. Lượng dự trữ đã tăng trưởng ấn tượng từ mức 15 ngày trước khi xảy ra xung đột lên 26 ngày vào cuối tháng 3 và dự kiến đạt 34 ngày vào cuối tháng 4. Giá xăng dầu trong nước cũng được kiểm soát ở mức thấp hơn bình quân thế giới khoảng 1,3 USD/lít, đồng thời thấp hơn so với các quốc gia có chung đường biên giới.

Theo Quyền Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, với lượng tồn kho cùng kế hoạch sản xuất, nhập khẩu ở mức cao, Việt Nam hoàn toàn đủ khả năng bảo đảm nguồn cung xăng dầu phục vụ tiêu dùng và phát triển kinh tế đến hết quý II/2026. Đây là nền tảng quan trọng giúp duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và giữ vững đà tăng trưởng trong bối cảnh thế giới còn nhiều biến động khó lường.

Thủ tướng yêu cầu xử lý nghiêm doanh nghiệp xăng dầu không xuất hóa đơn bán lẻ điện tử Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính và UBND các tỉnh, thành chỉ đạo các lực lượng chức năng xem xét xử lý các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu không thực hiện đúng quy định về hóa đơn điện tử, kể cả việc yêu cầu tạm dừng hoạt động kinh doanh và thu hồi giấy phép.

Quốc gia đầu tiên trên thế giới cấm nhập khẩu xe chạy bằng xăng và dầu diesel Mặc dù đối mặt với thách thức về cơ sở hạ tầng và nguồn điện, nhưng với chiến lược hợp lý và cam kết mạnh mẽ từ chính phủ, Ethiopia kỳ vọng sẽ tạo ra một cuộc cách mạng xanh trong giao thông, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển nền kinh tế bền vững.