Đối thoại văn hóa Việt – Hàn qua di sản nghề làm giấy truyền thống

Hội thảo là diễn đàn trao đổi khoa học, chia sẻ kinh nghiệm bảo tồn, phát huy giá trị nghề làm giấy truyền thống, đồng thời kết nối các nhà nghiên cứu, chuyên gia, nghệ nhân và công chúng thông qua hoạt động trình diễn, trải nghiệm di sản, góp phần thúc đẩy hợp tác văn hóa Việt Nam – Hàn Quốc. Hội thảo quốc tế này nằm trong cuỗi hoạt động của Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11.

Toàn cảnh Hội thảo quốc tế về nghề làm giấy Hanji của Hàn Quốc và giấy Dó của Việt Nam tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam)

Phát biểu khai mạc, TS. Jang Sang-hoon, Tổng Giám đốc Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc nhấn mạnh, Hội thảo không chỉ là dịp trao đổi về giấy truyền thống mà còn là cơ hội tìm hiểu sâu hơn về con người, môi trường văn hóa và những tri thức làm nên nghề giấy của mỗi quốc gia. Ông đánh giá cao sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia và nghệ nhân hai nước, đặc biệt là việc kết hợp nghiên cứu khoa học với tri thức thực hành. Qua đó, những giá trị của giấy Hanji và giấy Dó được nhận diện, diễn giải đầy đủ hơn, đồng thời mở ra cơ hội hợp tác trong nghiên cứu và bảo tồn di sản văn hóa.

Phát biểu chào mừng Hội thảo, TS. Đinh Thị Mai, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, khẳng định quan hệ Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng phát triển sâu rộng, được nâng tầm lên Đối tác chiến lược toàn diện năm 2022. Bên cạnh hợp tác chính trị, ngoại giao, kinh tế và khoa học – công nghệ, hợp tác văn hóa giữ vai trò quan trọng trong tăng cường hiểu biết, tin cậy và gắn kết giữa nhân dân hai nước.

TS. Đinh Thị Mai nhấn mạnh Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn coi trọng vai trò của văn hóa trong phát triển đất nước, đồng thời xác định việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc, chủ động hội nhập quốc tế và tăng cường giao lưu văn hóa là những định hướng quan trọng. Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm đánh giá cao sự phối hợp của Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam với Viện Hàn lâm và các tổ chức văn hóa hai nước. Những hoạt động hợp tác giữa Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc và Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam là minh chứng thiết thực cho việc đưa hợp tác văn hóa song phương đi vào chiều sâu, gắn nghiên cứu khoa học với bảo tồn di sản và giao lưu nhân dân.

Bà Lee Miyon, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Đại Hàn Dân Quốc tại Việt Nam, phát biểu tại Hội thảo. (Ảnh: Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam)

Phát biểu tại Hội thảo, bà Lee Miyon, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Đại Hàn Dân Quốc tại Việt Nam, bày tỏ vui mừng được tham dự sự kiện và gửi lời cảm ơn đến các đơn vị tổ chức, nhà nghiên cứu và nghệ nhân hai nước. Đại sứ nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của Bảo tàng trong quan hệ giao lưu văn hóa Việt Nam – Hàn Quốc. Đây là địa điểm từng diễn ra hoạt động giao lưu thân tình giữa Phu nhân Tổng Bí thư Việt Nam và Phu nhân Tổng thống Hàn Quốc nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng thống Lee Jae-myung trong năm 2026.

Theo Đại sứ, giấy Hanji và giấy Dó tuy hình thành trong những bối cảnh văn hóa kác nhau nhưng đều sử dụng nguyên liệu tự nhiên, kỹ thuật thủ công truyền thống và lưu giữ những giá trị gắn với lịch sử, đời sống, nghệ thuật của mỗi dân tộc. Bà bày tỏ hy vọng Hội thảo góp phần tăng cường hiểu biết về văn hóa truyền thống, đồng thời mở ra cơ hội để hai nước cùng bảo tồn, phát huy các giá trị di sản quý báu. Hướng tới năm 2027, dịp kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Hàn Quốc và 5 năm khai trương Phòng trưng bày Hàn Quốc tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, Đại sứ mong muốn có thêm nhiều hoạt động giao lưu văn hóa được tổ chức tại Bảo tàng, góp phần củng cố tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.

Các đại biểu tìm hiểu hoạt động trình diễn nghề làm giấy Hanji truyền thống tại Bảo tàng. (Ảnh: Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam)

Đề cập đến giá trị của nghề làm giấy truyền thống, PGS.TS. Lê Hải Đăng, Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam nhấn mạnh giấy Hanji của Hàn Quốc và giấy Dó của Việt Nam không chỉ là những sản phẩm thủ công mà còn chứa đựng tri thức bản địa, kỹ năng nghề, ký ức cộng đồng và những giá trị văn hóa được tích lũy, trao truyền qua nhiều thế hệ. Mỗi nghề hình thành trong những điều kiện lịch sử, sinh thái và xã hội riêng, vì vậy việc nghiên cứu, so sánh cần tôn trọng sự khác biệt, nhận diện đầy đủ đặc trưng của từng truyền thống và đề cao tiếng nói của các chủ thể thực hành di sản. Trước những biến đổi của đời sống hiện đại, Giám đốc Bảo tàng khẳng định: “Bảo tồn di sản nghề thủ công vì thế cần được nhìn nhận như quá trình duy trì điều kiện để di sản tiếp tục được thực hành và trao truyền”.

Ông đặc biệt nhấn mạnh trách nhiệm của bảo tàng trong kết nối nghiên cứu khoa học với thực hành di sản và công chúng thông qua trưng bày, tư liệu hóa, trình diễn trực tiếp, hoạt động giáo dục, trải nghiệm và ứng dụng công nghệ số.

Các đại biểu tìm hiểu hoạt động trình diễn nghề làm giấy Dó của người Việt tại Bảo tàng. (Ảnh: Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam)

Sau phiên khai mạc, các đại biểu, nhà khoa học và khách mời tham quan, tìm hiểu hoạt động trình diễn nghề làm giấy Hanji và giấy Dó truyền thống tại Bảo tàng. Sự kết hợp giữa trao đổi học thuật với trình diễn, trải nghiệm góp phần kết nối tri thức nghiên cứu với kinh nghiệm thực hành, tôn vinh vai trò của nghệ nhân trong bảo tồn và trao truyền di sản, đồng thời giúp công chúng hiểu sâu hơn về giá trị văn hóa của nghề làm giấy truyền thống hai nước.

Việt Nam dẫn đầu về số lượng du học sinh tại Hàn Quốc

Các tổ chức Hàn Quốc chung tay hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam Việt Nam