Việt Nam đề xuất gắn kết an ninh năng lượng - lương thực trong ứng phó khủng hoảng Trung Đông

Đây là lần thứ hai ASEAN tổ chức hội nghị đặc biệt kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2 vừa qua, cho thấy mức độ quan tâm và nỗ lực phối hợp của các nước thành viên trước diễn biến nhanh chóng của tình hình.

Đại diện các nước trong khu vực ASEAN tham dự hội nghị. (Ảnh: Bộ Ngoại giao)

Theo Bộ Ngoại giao, tại hội nghị, các Bộ trưởng đã chia sẻ đánh giá về những hệ lụy của xung đột đối với khu vực, đặc biệt là các thách thức liên quan đến an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an toàn của công dân ASEAN tại Trung Đông. Các nước bày tỏ quan ngại sâu sắc trước nguy cơ leo thang căng thẳng, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu củng cố đoàn kết, phát huy vai trò trung tâm và kiên trì lập trường chung của ASEAN.

Liên quan đến thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Hoa Kỳ và Iran công bố ngày 8/4, các Bộ trưởng hoan nghênh và kỳ vọng việc thực thi hiệu quả thỏa thuận sẽ góp phần hạ nhiệt căng thẳng, tạo tiền đề cho các giải pháp ngoại giao lâu dài.

Các Bộ trưởng tái khẳng định nguyên tắc giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, phù hợp với luật pháp quốc tế và Liên hợp quốc. Đồng thời, hội nghị nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo đảm an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không theo Công ước Liên hợp quốc về Luật biển 1982, đặc biệt tại eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng chiến lược toàn cầu.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh những tác động sâu rộng của xung đột, đồng thời cho rằng đây là thời điểm để ASEAN rà soát, điều chỉnh các chiến lược phát triển theo hướng tự cường và bền vững hơn. Bộ trưởng đề nghị ASEAN duy trì lập trường thống nhất khi tiếp xúc với các bên liên quan, qua đó góp phần bảo đảm an toàn cho tàu thuyền và công dân ASEAN tại khu vực.

Đáng chú ý, Việt Nam đề xuất cách tiếp cận liên ngành, gắn kết chặt chẽ giữa an ninh năng lượng và an ninh lương thực, coi đây là hai trụ cột có tính tương hỗ trong bối cảnh khủng hoảng. Theo đó, ASEAN cần đẩy nhanh triển khai các dự án kết nối trọng điểm như Mạng lưới điện ASEAN (APG), Đường ống dẫn khí xuyên ASEAN (TAGP), đồng thời sẵn sàng kích hoạt các cơ chế hỗ trợ khẩn cấp trong khuôn khổ Hiệp định an ninh dầu khí (APSA).

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tham dự và phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: Bộ Ngoại giao)

Việt Nam cũng đề xuất nghiên cứu mở rộng phạm vi của Quỹ dự trữ gạo khẩn cấp ASEAN+3 (APTERR) sang các mặt hàng thiết yếu và vật tư nông nghiệp quan trọng khác, qua đó nâng cao khả năng ứng phó với các cú sốc nguồn cung. Bên cạnh đó, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh yêu cầu tăng cường phối hợp liên trụ cột, liên ngành; nâng cao năng lực dự báo, phản ứng chính sách; đồng thời chú trọng bảo đảm an sinh xã hội cho các nhóm dễ bị tổn thương.

Các nước thành viên đánh giá cao các đề xuất và sáng kiến của Việt Nam, đồng thời nhất trí cần xây dựng một cách tiếp cận chung nhằm nâng cao năng lực ứng phó của ASEAN trước các cuộc khủng hoảng ngoài khu vực. Trên cơ sở đó, hội nghị nhất trí thúc đẩy xây dựng Tuyên bố của các nhà lãnh đạo ASEAN về phản ứng thống nhất, dự kiến trình thông qua tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 vào tháng 5 tới.

Kết thúc hội nghị, với vai trò Chủ tịch ASEAN 2026, Philippines đã ra Tuyên bố Chủ tịch, ghi nhận các đề xuất của các nước về tăng cường tự cường chuỗi cung ứng, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực và hoàn thiện cơ chế ứng phó khủng hoảng.

Cùng ngày, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN cũng ra tuyên bố riêng về tình hình Trung Đông, trong đó hoan nghênh lệnh ngừng bắn, kêu gọi các bên kiềm chế, hành động có trách nhiệm, thúc đẩy đối thoại và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, hướng tới hòa bình bền vững. Tuyên bố đồng thời nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ thường dân, cơ sở hạ tầng dân sự, bảo đảm an toàn cho lực lượng nhân đạo và gìn giữ hòa bình quốc tế.

Ứng phó với xung đột tại Trung Đông: BSR tăng cường tiết kiệm hoạt động văn phòng Trước những diễn biến phức tạp của xung đột tại khu vực Trung Đông, Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tiết kiệm năng lượng, tối ưu chi phí vận hành, đồng thời duy trì hoạt động sản xuất - kinh doanh liên tục, ổn định.

Tin quốc tế ngày 27/3: Xung đột Trung Đông đẩy giá dầu bật tăng hơn 5%, Iran cho phép 5 quốc gia “thân thiện” qua eo biển Hormuz Xung đột Trung Đông đẩy giá dầu bật tăng hơn 5%; Iran cho phép 5 quốc gia “thân thiện” qua eo biển Hormuz; Hàn Quốc tung gói ngân sách “thời chiến” gần 17 tỉ USD ứng phó khủng hoảng năng lượng... là tin tức quốc tế đáng chú ý ngày 27/3.