Trang chủ Gia đình Việt Tập tục
12:02 | 06/02/2020 GMT+7

Vì sao lại nói 'cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng'?

aa
Dân gian có câu "cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng", vậy tại sao lại nói như vậy và ý nghĩa của câu nói này.
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng 2020: Những điều kiêng kỵ không thể bỏ qua
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng là Tết gì?

"Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng"

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng có ý nghĩa quan trọng vì đầy là ngày Rằm đầu tiên của năm mới. Ngày Rằm tháng Giêng vào mùa xuân, theo quan niệm dân gian, tượng trưng cho sự phát triển, sinh sôi. Vì vậy mà ngày này được coi trọng, người dân gửi gắm vào đó nhiều mong ước về một năm thuận hòa, sung túc.

Câu nói "Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng" nhằm nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của ngày này. Trong sách "Cơ sở văn hóa Việt Nam”, GS Trần Ngọc Thêm viết không chỉ ngày đầu năm mà tháng đầu năm cũng đặc biệt quan trọng. Theo quan niệm của người Việt, phàm làm bất kỳ điều gì hễ đầu xuôi thì đuôi lọt. Bởi vậy trong những ngày đầu năm, đầu tháng, người dân Việt có tục cúng vái và kiêng kỵ rất được coi trọng.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Người Việt rất coi trọng ngày Rằm tháng Giêng. Vào ngày này, các gia đình chuẩn bị mâm cơm cúng chu đáo dâng tổ tiên. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Rằm tháng Giêng - đó là ngày trăng tròn đầu tiên còn gọi là Tết Thượng Nguyên. Đây là một Tết nằm trong hệ thống Thượng - Trung - Hạ Nguyên. Tết Thượng Nguyên là Rằm tháng Giêng, Tết Trung Nguyên là Rằm tháng Bảy và Tết Hạ Nguyên là Rằm tháng Mười. Ba ngày Tết này mang các ý nghĩa khác nhau. Tết Thượng Nguyên là Tết hướng thiên cầu phúc an lành, Tết Trung Nguyên là địa quan xá tội, Tết Hạ Nguyên là thủy quan giải ách.

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng còn được coi là Tết muộn, có ý nghĩa không khác gì ngày Tết Nguyên đán. Bởi dư âm những ngày Tết Nguyên đán vẫn còn khi nhiều gia đình vẫn tiếp tục ăn Tết, gói bánh chưng, chơi mai, đào nở muộn. Ngày nay, ở nhiều vùng, địa phương, vẫn lưu giữ tục lệ này. Thậm chí có nơi còn ăn Rằm to hơn cả những ngày Tết.

Năm 2020, Rằm tháng Giêng rơi vào ngày 8/2 dương lịch. Thời gian này, các gia đình chuẩn bị mâm cúng, thành tâm dâng tổ tiên và thần linh.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Mâm cúng Rằm tháng Giêng thường có bánh trôi. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Còn theo GS Lương Ngọc Huỳnh, ngày Rằm tháng Giêng có ba tích. Thứ nhất, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Vía Phật. Đây là ngày Rằm đầu tiên trong năm mới. Tất cả những may mắn nhất của năm mới đều ở ngày này.

Vì thế, đối với những người theo đạo Phật, trừ ngày mùng 1 Tết thì đây là ngày lễ đầu tiên trong năm. Họ lên chùa thắp nén nhang, cầu xin một sự may mắn.

Tích thứ hai, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu. Thời xưa có một vị vua cứ đến ngày Rằm tháng Giêng là cho mời các trạng nguyên vào hầu triều và để nói chuyện đầu năm. Sau khi các quân vào hầu triều, buổi trưa họ được vua thiết đãi yến tiệc.

Thiết đãi yến tiệc xong, buổi tối, vua và các trạng vào vườn Thượng Uyển để ngắm trăng và vịnh thơ. Các ông trạng sẽ thi nhau đọc thơ để cho vua nghe.

Từ đó, người ta coi ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu, là ngày Tết của các vị vua và trạng.

Thứ 3, ngày Tết Nguyên tiêu là ngày rằm đầu tiên của tổ tiên, dòng họ trong năm mới. Do vậy, chúng ta cũng cần phải lễ tổ tiên trong gia đình.

Trong ngày này, người Việt thường đi lễ chùa và làm mâm cơm cúng dâng lên tổ tiên bày tỏ lòng biết ơn, trân trọng với người đã khuất và mong một năm mới an lành, may mắn.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng 5 điều kiêng kỵ trong ngày vía Thần Tài 2020 theo quan niệm dân gian

Ngày vía Thần Tài là ngày mùng 10 tháng Giêng Âm lịch, theo Dương lịch năm nay là thứ 2 ngày 3/2/2020. Dưới đây là ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ trong đêm giao thừa để năm mới Canh Tý 2020 may mắn, bình an

Để năm mới may mắn, bình an, cần lưu ý một số điều trong đêm giao thừa như kiêng kỵ mặc quần áo đen - ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ ngày Tết nên nhớ để cả năm may mắn, thuận lợi

Người Việt có câu "có thờ có thiêng, có kiêng có lành", vì thế mọi người đều ghi nhớ những điều kiêng kỵ ngày Tết ...

Trà Nguyễn
Nguồn:

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Mời ông bà về ăn Tết

Mời ông bà về ăn Tết

“Ra mộ mời ông bà về ăn Tết đi con”. Câu nhắc quen thuộc ấy cứ đến cuối năm lại vang lên trong nhiều gia đình Việt.
Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Tết Thanh minh là một trong những ngày lễ quan trọng không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn là dịp để tưởng nhớ tổ tiên và kết nối các thế hệ trong gia đình.
Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Được tổ chức ngày 10/03 (nhằm ngày 11 tháng 02 Âm lịch) tại Di tích Đàn Xã Tắc – phường Thuận Hòa (Quận Phú Xuân, Thành phố Huế), Lễ tế Xã Tắc là nghi lễ cung đình triều Nguyễn, để cầu cho thiên hạ thái bình, quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm.
Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Cuốn sách “Biểu tượng, phù hiệu và đồ thờ của người An Nam” của học giả Pháp Gustave Dumoutier khám phá đời sống tinh thần của người Việt thế kỷ XIX

Đọc nhiều

Đại chiến lược trong bối cảnh mới: Những gợi mở cho Việt Nam

Đại chiến lược trong bối cảnh mới: Những gợi mở cho Việt Nam

Ngày 4/5 tại Hà Nội, Viện Kinh tế và Kinh doanh quốc tế (Trường Đại học Ngoại thương) phối hợp với Chương trình nghiên cứu kinh tế học mở rộng (Broaden Economics) và Khải Minh Books tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề: "Đại chiến lược và Quản trị quốc gia hiện đại trong bối cảnh địa chính trị mới". Tọa đàm cung cấp góc nhìn về khái niệm “đại chiến lược” đồng thời gợi mở nhiều hàm ý chính sách quan trọng, góp phần làm rõ hơn con đường phát triển của Việt Nam trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu đang chuyển dịch sâu sắc.
Trang sách nối tình hữu nghị Việt Nam – Azerbaijan

Trang sách nối tình hữu nghị Việt Nam – Azerbaijan

Tập truyện ngắn của nhà văn Azerbaijan Ajdar Ibrahimov “Những gì tôi thấy ở Việt Nam” không chỉ là những ghi chép của một người nước ngoài về đất nước hình chữ S, mà còn được kỳ vọng trở thành nhịp cầu văn hóa, góp phần làm sâu sắc thêm sự hiểu biết giữa nhân dân Việt Nam và Azerbaijan.
Hoà nhạc kỷ niệm 76 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam - Ba Lan

Hoà nhạc kỷ niệm 76 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam - Ba Lan

Nhân kỷ niệm 76 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Ba Lan (1950-2026), Hội Nhạc cổ điển Việt Nam phối hợp với Đại sứ quán Ba Lan tổ chức chương trình hòa nhạc đặc biệt mang tên “The Flow of Music - Dòng chảy âm nhạc” vào 20h ngày 31/5, tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội).
Việt Nam vào top 5 điểm đến lý tưởng cho du lịch dài ngày

Việt Nam vào top 5 điểm đến lý tưởng cho du lịch dài ngày

Tạp chí du lịch Drift Travel (Canada) (số ra tháng 5/2026) vừa công bố danh sách 5 điểm đến lý tưởng cho các chuyến du lịch dài ngày trên thế giới, trong đó Việt Nam được đánh giá là một trong những lựa chọn nổi bật nhờ sự đa dạng về cảnh quan và chiều sâu văn hóa.
Siết quản lý tàu cá, Đồng Tháp ngăn chặn vi phạm IUU từ gốc

Siết quản lý tàu cá, Đồng Tháp ngăn chặn vi phạm IUU từ gốc

Tỉnh Đồng Tháp đã triển khai quyết liệt và đồng bộ nhiều giải pháp để chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định.
Quân, dân Trường Sa sôi nổi chào mừng ngày 30/4 và 1/5

Quân, dân Trường Sa sôi nổi chào mừng ngày 30/4 và 1/5

Khi đất liền rực rỡ cờ hoa kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam 30/4 và Ngày Quốc tế Lao động 1/5, nơi đầu sóng - đặc khu Trường Sa - cũng bừng lên khí thế thi đua sôi nổi.
Khởi công Bảo tàng Trường Sa: Tri ân các thế hệ bảo vệ chủ quyền biển đảo

Khởi công Bảo tàng Trường Sa: Tri ân các thế hệ bảo vệ chủ quyền biển đảo

Ngày 29/4, tại xã Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa, Ủy ban nhân dân tỉnh tổ chức lễ khởi công xây dựng Bảo tàng Trường Sa – công trình mang ý nghĩa chính trị, văn hóa sâu sắc, hướng tới tri ân các thế hệ đã hy sinh, cống hiến vì chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
nhat ban la doi tac kinh te quan trong hang dau cua viet nam
infographic 9 luat va 31 nghi quyet duoc thong qua tai ky hop thu nhat quoc hoi khoa xvi
infographic viet nam va trung quoc ky ket 32 van kien hop tac
chinh phu nhiem ky quoc hoi khoa xvi co 14 bo 3 co quan ngang bo
infographic cac moc thoi gian sau cuoc bau cu dai bieu quoc hoi khoa xvi va dai bieu hdnd cac cap
infographic bau cu quoc hoi va hdnd cach tra cuu thong tin ve nguoi ung cu tren vneid
infographic thu tuong chi dao 9 nhiem vu trong tam ung pho bien dong toan cau
Xin chờ trong giây lát...
[Video] Cử tri cả nước nô nức đi bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp
[VIDEO] Tinh thần dân chủ của nhân dân Việt Nam trong bầu cử
Tổ chức Giao lưu Quốc tế Việt Nam Nhật Bản (FAVIJA): thúc đẩy hữu nghị, hợp tác đa phương
[Video] Vũ điệu chúc xuân sôi động của Đại sứ Hà Lan tại Việt Nam
[Video] Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện
[Video] WVIV thúc đẩy nông nghiệp tái sinh, nâng cao sinh kế cộng đồng tại Thanh Hóa
[Video] Plan International và Tỉnh Đoàn Quảng Trị xây dựng lực lượng thanh niên hành động vì khí hậu
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Thời tiết hôm nay (6/5): Miền Bắc sắp đón không khí lạnh, miền Nam có mưa dông

Thời tiết hôm nay (6/5): Miền Bắc sắp đón không khí lạnh, miền Nam có mưa dông

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, một đợt không khí lạnh mới sắp tăng cường xuống phía Nam, gây mưa giông diện rộng cho Bắc Bộ. Nam Bộ vẫn mưa giông rải rác vào chiều tối.
Đừng để máy lạnh, máy giặt bẩn đe dọa sức khỏe gia đình

Đừng để máy lạnh, máy giặt bẩn đe dọa sức khỏe gia đình

Thời tiết nắng nóng gay gắt và ô nhiễm bụi mịn, các chuyên gia kỹ thuật cảnh báo việc tích tụ bụi bẩn lâu ngày khiến hóa đơn tiền điện tăng thêm khoảng 30% và biến các thiết bị này thành "ổ" vi khuẩn, trực tiếp đe dọa sức khỏe hệ hô hấp.
Thời tiết cả nước dịp 30/4-01/5

Thời tiết cả nước dịp 30/4-01/5

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đưa ra thông tin dự báo thời tiết cả nước dịp nghỉ lễ 30/4-01/5.
Thời tiết hôm nay (28/4): Bắc Bộ đón không khí lạnh, Nam Bộ nắng nóng

Thời tiết hôm nay (28/4): Bắc Bộ đón không khí lạnh, Nam Bộ nắng nóng

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, ngày 28/4, thời tiết Nam Bộ tiếp tục nắng nóng diện rộng, Bắc Bộ ngày nắng, chiều tối sẽ có mưa do không khí lạnh tràn về.
Thời tiết hôm nay (24/4): Miền Bắc sắp đón không khí lạnh, trời mát

Thời tiết hôm nay (24/4): Miền Bắc sắp đón không khí lạnh, trời mát

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 24/4, khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ chính thức chấm dứt nắng nóng nhờ đợt không khí lạnh cuối mùa gây mưa dông diện rộng.
Hà Nội miễn phí xe buýt, metro trong 7 ngày dịp lễ

Hà Nội miễn phí xe buýt, metro trong 7 ngày dịp lễ

Thành phố Hà Nội sẽ miễn toàn bộ tiền vé sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng có trợ giá trong 7 ngày dịp nghỉ Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và kỳ nghỉ 30/4-1/5/2026, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, du khách đi lại, đồng thời góp phần giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường.
Phiên bản di động