Trang chủ Gia đình Việt Tập tục
12:02 | 06/02/2020 GMT+7

Vì sao lại nói 'cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng'?

aa
Dân gian có câu "cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng", vậy tại sao lại nói như vậy và ý nghĩa của câu nói này.
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng 2020: Những điều kiêng kỵ không thể bỏ qua
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng là Tết gì?

"Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng"

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng có ý nghĩa quan trọng vì đầy là ngày Rằm đầu tiên của năm mới. Ngày Rằm tháng Giêng vào mùa xuân, theo quan niệm dân gian, tượng trưng cho sự phát triển, sinh sôi. Vì vậy mà ngày này được coi trọng, người dân gửi gắm vào đó nhiều mong ước về một năm thuận hòa, sung túc.

Câu nói "Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng" nhằm nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của ngày này. Trong sách "Cơ sở văn hóa Việt Nam”, GS Trần Ngọc Thêm viết không chỉ ngày đầu năm mà tháng đầu năm cũng đặc biệt quan trọng. Theo quan niệm của người Việt, phàm làm bất kỳ điều gì hễ đầu xuôi thì đuôi lọt. Bởi vậy trong những ngày đầu năm, đầu tháng, người dân Việt có tục cúng vái và kiêng kỵ rất được coi trọng.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Người Việt rất coi trọng ngày Rằm tháng Giêng. Vào ngày này, các gia đình chuẩn bị mâm cơm cúng chu đáo dâng tổ tiên. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Rằm tháng Giêng - đó là ngày trăng tròn đầu tiên còn gọi là Tết Thượng Nguyên. Đây là một Tết nằm trong hệ thống Thượng - Trung - Hạ Nguyên. Tết Thượng Nguyên là Rằm tháng Giêng, Tết Trung Nguyên là Rằm tháng Bảy và Tết Hạ Nguyên là Rằm tháng Mười. Ba ngày Tết này mang các ý nghĩa khác nhau. Tết Thượng Nguyên là Tết hướng thiên cầu phúc an lành, Tết Trung Nguyên là địa quan xá tội, Tết Hạ Nguyên là thủy quan giải ách.

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng còn được coi là Tết muộn, có ý nghĩa không khác gì ngày Tết Nguyên đán. Bởi dư âm những ngày Tết Nguyên đán vẫn còn khi nhiều gia đình vẫn tiếp tục ăn Tết, gói bánh chưng, chơi mai, đào nở muộn. Ngày nay, ở nhiều vùng, địa phương, vẫn lưu giữ tục lệ này. Thậm chí có nơi còn ăn Rằm to hơn cả những ngày Tết.

Năm 2020, Rằm tháng Giêng rơi vào ngày 8/2 dương lịch. Thời gian này, các gia đình chuẩn bị mâm cúng, thành tâm dâng tổ tiên và thần linh.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Mâm cúng Rằm tháng Giêng thường có bánh trôi. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Còn theo GS Lương Ngọc Huỳnh, ngày Rằm tháng Giêng có ba tích. Thứ nhất, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Vía Phật. Đây là ngày Rằm đầu tiên trong năm mới. Tất cả những may mắn nhất của năm mới đều ở ngày này.

Vì thế, đối với những người theo đạo Phật, trừ ngày mùng 1 Tết thì đây là ngày lễ đầu tiên trong năm. Họ lên chùa thắp nén nhang, cầu xin một sự may mắn.

Tích thứ hai, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu. Thời xưa có một vị vua cứ đến ngày Rằm tháng Giêng là cho mời các trạng nguyên vào hầu triều và để nói chuyện đầu năm. Sau khi các quân vào hầu triều, buổi trưa họ được vua thiết đãi yến tiệc.

Thiết đãi yến tiệc xong, buổi tối, vua và các trạng vào vườn Thượng Uyển để ngắm trăng và vịnh thơ. Các ông trạng sẽ thi nhau đọc thơ để cho vua nghe.

Từ đó, người ta coi ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu, là ngày Tết của các vị vua và trạng.

Thứ 3, ngày Tết Nguyên tiêu là ngày rằm đầu tiên của tổ tiên, dòng họ trong năm mới. Do vậy, chúng ta cũng cần phải lễ tổ tiên trong gia đình.

Trong ngày này, người Việt thường đi lễ chùa và làm mâm cơm cúng dâng lên tổ tiên bày tỏ lòng biết ơn, trân trọng với người đã khuất và mong một năm mới an lành, may mắn.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng 5 điều kiêng kỵ trong ngày vía Thần Tài 2020 theo quan niệm dân gian

Ngày vía Thần Tài là ngày mùng 10 tháng Giêng Âm lịch, theo Dương lịch năm nay là thứ 2 ngày 3/2/2020. Dưới đây là ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ trong đêm giao thừa để năm mới Canh Tý 2020 may mắn, bình an

Để năm mới may mắn, bình an, cần lưu ý một số điều trong đêm giao thừa như kiêng kỵ mặc quần áo đen - ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ ngày Tết nên nhớ để cả năm may mắn, thuận lợi

Người Việt có câu "có thờ có thiêng, có kiêng có lành", vì thế mọi người đều ghi nhớ những điều kiêng kỵ ngày Tết ...

Trà Nguyễn
Nguồn:

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Mời ông bà về ăn Tết

Mời ông bà về ăn Tết

“Ra mộ mời ông bà về ăn Tết đi con”. Câu nhắc quen thuộc ấy cứ đến cuối năm lại vang lên trong nhiều gia đình Việt.
Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Tết Thanh minh là một trong những ngày lễ quan trọng không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn là dịp để tưởng nhớ tổ tiên và kết nối các thế hệ trong gia đình.
Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Được tổ chức ngày 10/03 (nhằm ngày 11 tháng 02 Âm lịch) tại Di tích Đàn Xã Tắc – phường Thuận Hòa (Quận Phú Xuân, Thành phố Huế), Lễ tế Xã Tắc là nghi lễ cung đình triều Nguyễn, để cầu cho thiên hạ thái bình, quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm.
Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Cuốn sách “Biểu tượng, phù hiệu và đồ thờ của người An Nam” của học giả Pháp Gustave Dumoutier khám phá đời sống tinh thần của người Việt thế kỷ XIX

Đọc nhiều

Ông Nguyễn Thanh Nghị: Những đóng góp của Ban Chính sách, chiến lược Trung ương sẽ có ý nghĩa rất quan trọng trong việc thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV

Ông Nguyễn Thanh Nghị: Những đóng góp của Ban Chính sách, chiến lược Trung ương sẽ có ý nghĩa rất quan trọng trong việc thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV

Kỷ nguyên vươn mình đã đặt đất nước đứng trước những đòi hỏi mới, yêu cầu mới với độ khó cao, viễn kiến phải thực sự khác biệt so với trước. Trong bối cảnh đó, việc Bộ Chính trị quyết định thành lập Ban Chính sách, chiến lược Trung ương được xem như một giải pháp, một kỳ vọng trong công tác hoạch định chiến lược phát triển dài hạn cho Việt Nam. Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, Thời Đại đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương về những trọng trách và những dự định trong thời gian tới của cơ quan có tầm quan trọng đặc biệt này.
Hiệu trưởng trường THPT chuyên Hà Nội Amsterdam kể câu chuyện xúc động ở “Hành trình đỏ”

Hiệu trưởng trường THPT chuyên Hà Nội Amsterdam kể câu chuyện xúc động ở “Hành trình đỏ”

Khép lại 10 ngày “Hành trình đỏ” tại Quảng Tây, đoàn 30 thầy cô và học sinh Việt Nam mang về không chỉ kỷ niệm, mà còn là niềm xúc động sâu sắc về sứ mệnh tiếp bước cha ông, vun đắp tình hữu nghị Việt – Trung. Đặc biệt, Nhà giáo Trần Thùy Dương – Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam lặng người khi bắt gặp hình ảnh người thân từng học tập tại đây, khiến hành trình thêm phần thiêng liêng và giàu ý nghĩa.
Vui Xuân mới trên đảo Trường Sa

Vui Xuân mới trên đảo Trường Sa

Trong không khí phấn khởi của những ngày đầu năm mới (Mùng 1 Tết Bính Ngọ 2026), tại phường Bắc Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa, cán bộ, chiến sĩ Vùng 4 Hải quân đã tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa, thiết thực, tạo khí thế thi đua sôi nổi ngay từ những ngày đầu xuân. Từ đất liền đến các đảo xa, không khí đón năm mới diễn ra đầm ấm, vui tươi nhưng vẫn giữ vững tinh thần sẵn sàng chiến đấu. Các đơn vị duy trì nghiêm chế độ trực chỉ huy, trực chiến, trực phòng không, tuần tra canh gác, bảo đảm an toàn tuyệt đối về mọi mặt.
Chương trình Gala mừng Xuân vang lên khúc nhạc cát tường

Chương trình Gala mừng Xuân vang lên khúc nhạc cát tường

20 giờ ngày 16/2 theo giờ Bắc Kinh, chương trình Gala mừng Xuân của Đài Phát thanh - Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CMG) chính thức lên sóng, mở ra “đại tiệc văn hóa” rộn ràng, cát tường và ngập tràn sắc xuân. Xuyên suốt chương trình là nhịp điệu liền mạch, cao trào nối tiếp cao trào, hòa quyện đậm đà bản sắc văn hóa, hơi thở công nghệ và tinh thần quốc tế, tạo nên một “bản giao hưởng mùa xuân” lay động lòng người, đồng hành cùng cộng đồng người Hoa trên toàn thế giới và bạn bè quốc tế đón Tết đoàn viên, hân hoan bước vào năm mới.
Vui Xuân mới trên đảo Trường Sa

Vui Xuân mới trên đảo Trường Sa

Trong không khí phấn khởi của những ngày đầu năm mới (Mùng 1 Tết Bính Ngọ 2026), tại phường Bắc Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa, cán bộ, chiến sĩ Vùng 4 Hải quân đã tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa, thiết thực, tạo khí thế thi đua sôi nổi ngay từ những ngày đầu xuân. Từ đất liền đến các đảo xa, không khí đón năm mới diễn ra đầm ấm, vui tươi nhưng vẫn giữ vững tinh thần sẵn sàng chiến đấu. Các đơn vị duy trì nghiêm chế độ trực chỉ huy, trực chiến, trực phòng không, tuần tra canh gác, bảo đảm an toàn tuyệt đối về mọi mặt.
Thiêng liêng Lễ chào cờ đầu năm mới tại các Đồn Biên phòng ở Nghệ An

Thiêng liêng Lễ chào cờ đầu năm mới tại các Đồn Biên phòng ở Nghệ An

Trong không khí mừng Đảng, mừng Xuân, mừng Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, ngày 17/2 (tức mùng 1 Tết), các đơn vị thuộc Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An phối hợp với các cơ quan, đơn vị đứng chân tại địa bàn tổ chức chào cờ tại đơn vị và tại các cột mốc chủ quyền biên giới thiêng liêng của Tổ quốc.
Giữ lửa truyền thống, đón Xuân Bính Ngọ 2026 tại Học viện Hải quân

Giữ lửa truyền thống, đón Xuân Bính Ngọ 2026 tại Học viện Hải quân

Trong không khí rộn ràng những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, Học viện Hải quân đã tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa, đậm chất truyền thống và nhân văn: đến thăm, tặng quà Trung tá Hồ Đắc Thạnh – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Thuyền trưởng Tàu Không số tại phường Tuy Hoà, tỉnh Đắk Lắk; đồng thời sôi nổi tổ chức Hội thi “Gói Bánh chưng xanh” trong chuỗi hoạt động “Mừng Đảng, mừng Xuân”. Những hoạt động ấy không chỉ thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, mà còn góp phần lan tỏa tinh thần đoàn kết, thi đua lập thành tích chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và đón Xuân mới.
infographic den nam 2030 phan dau thu nhap binh quan nguoi dan nong thon tang gap 25 3 lan so voi nam 2020
infographic 4 moc thoi gian cua 4 ky nguyen quan trong trong 100 nam dang lanh dao
infographic 5 diem then chot co y nghia quyet dinh trong to chuc thuc hien nghi quyet dai hoi xiv cua dang
infographic nghi quyet so 68 nqtw tac dong sau rong toi toan bo nen kinh te
infographic nhung nghi quyet chien luoc dua viet nam buoc vao ky nguyen moi
infographic quan he doi tac chien luoc viet nam lien minh chau au
dan la goc thuoc do cao nhat cua moi quyet sach
Xin chờ trong giây lát...
[Video] Vũ điệu chúc xuân sôi động của Đại sứ Hà Lan tại Việt Nam
[Video] Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện
[Video] WVIV thúc đẩy nông nghiệp tái sinh, nâng cao sinh kế cộng đồng tại Thanh Hóa
[Video] Plan International và Tỉnh Đoàn Quảng Trị xây dựng lực lượng thanh niên hành động vì khí hậu
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Cả nước hướng về Thái Nguyên: Chung tay giúp người dân vượt qua mưa lũ
Trailer lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất
[Video] Không khí rộn ràng ngày khai giảng năm học mới trên cả nước
Thời tiết ngày mùng 3 Tết (19/2): Bắc Bộ trời rét, Nam Bộ ngày nắng

Thời tiết ngày mùng 3 Tết (19/2): Bắc Bộ trời rét, Nam Bộ ngày nắng

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ ngày 19-22/2 (tức mùng 3 đến mùng 6 Tết), Bắc Bộ trời rét, vùng núi có nơi rét đậm với nhiệt độ dưới 13 độ C. Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ ngày trời nắng.
Miễn phí vé tàu Cát Linh-Hà Đông và Nhổn-Ga Hà Nội trong 9 ngày nghỉ Tết

Miễn phí vé tàu Cát Linh-Hà Đông và Nhổn-Ga Hà Nội trong 9 ngày nghỉ Tết

Hành khách sử dụng 2 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội gồm 2A Cát Linh – Hà Đông và 3.1 Nhổn – Ga Hà Nội sẽ được miễn phí hoàn toàn vé trong 9 ngày nghỉ của dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Thời tiết hôm nay (ngày 11/2): Miền Bắc đón không khí lạnh tăng cường, Hà Nội mưa nhỏ rải rác

Thời tiết hôm nay (ngày 11/2): Miền Bắc đón không khí lạnh tăng cường, Hà Nội mưa nhỏ rải rác

Ngày 11/2, miền Bắc đón đợt không khí lạnh tăng cường yếu, trời mưa trở lại, tuy nhiên nhiệt độ không có nhiều biến động, cao nhất phổ biến 20-23°C.
Chi tiết phân luồng giao thông tại Hà Nội, TP.HCM dịp Tết Nguyên đán

Chi tiết phân luồng giao thông tại Hà Nội, TP.HCM dịp Tết Nguyên đán

Ngày 12/02, đại diện Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho biết, những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa và hành khách trên địa bàn Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh lận cận tăng cao đột biến, nhất là tại các cửa ngõ ra vào thành phố và các tuyến trục chính.
Thời tiết hôm nay (06/02): Hà Nội mưa nhỏ, sương mù

Thời tiết hôm nay (06/02): Hà Nội mưa nhỏ, sương mù

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 06/02, bộ phận không khí lạnh mạnh đang ở phía Bắc và tiếp tục di chuyển xuống phía Nam. Khu vực Bắc Bộ có mưa vài nơi, nhiệt độ phổ biến 18–21 độ.
Thời tiết hôm nay (30/01): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới

Thời tiết hôm nay (30/01): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, hôm nay 30/01, thời tiết cả nước ít có sự thay đổi, tuy nhiên từ đêm nay đến rạng sáng mai, đợt không khí lạnh mới sẽ tràn về và bắt đầu ảnh hưởng nước ta.
Phiên bản di động