Trang chủ Gia đình Việt Tập tục
12:02 | 06/02/2020 GMT+7

Vì sao lại nói 'cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng'?

aa
Dân gian có câu "cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng", vậy tại sao lại nói như vậy và ý nghĩa của câu nói này.
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng 2020: Những điều kiêng kỵ không thể bỏ qua
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng là Tết gì?

"Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng"

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng có ý nghĩa quan trọng vì đầy là ngày Rằm đầu tiên của năm mới. Ngày Rằm tháng Giêng vào mùa xuân, theo quan niệm dân gian, tượng trưng cho sự phát triển, sinh sôi. Vì vậy mà ngày này được coi trọng, người dân gửi gắm vào đó nhiều mong ước về một năm thuận hòa, sung túc.

Câu nói "Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng" nhằm nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của ngày này. Trong sách "Cơ sở văn hóa Việt Nam”, GS Trần Ngọc Thêm viết không chỉ ngày đầu năm mà tháng đầu năm cũng đặc biệt quan trọng. Theo quan niệm của người Việt, phàm làm bất kỳ điều gì hễ đầu xuôi thì đuôi lọt. Bởi vậy trong những ngày đầu năm, đầu tháng, người dân Việt có tục cúng vái và kiêng kỵ rất được coi trọng.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Người Việt rất coi trọng ngày Rằm tháng Giêng. Vào ngày này, các gia đình chuẩn bị mâm cơm cúng chu đáo dâng tổ tiên. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Rằm tháng Giêng - đó là ngày trăng tròn đầu tiên còn gọi là Tết Thượng Nguyên. Đây là một Tết nằm trong hệ thống Thượng - Trung - Hạ Nguyên. Tết Thượng Nguyên là Rằm tháng Giêng, Tết Trung Nguyên là Rằm tháng Bảy và Tết Hạ Nguyên là Rằm tháng Mười. Ba ngày Tết này mang các ý nghĩa khác nhau. Tết Thượng Nguyên là Tết hướng thiên cầu phúc an lành, Tết Trung Nguyên là địa quan xá tội, Tết Hạ Nguyên là thủy quan giải ách.

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng còn được coi là Tết muộn, có ý nghĩa không khác gì ngày Tết Nguyên đán. Bởi dư âm những ngày Tết Nguyên đán vẫn còn khi nhiều gia đình vẫn tiếp tục ăn Tết, gói bánh chưng, chơi mai, đào nở muộn. Ngày nay, ở nhiều vùng, địa phương, vẫn lưu giữ tục lệ này. Thậm chí có nơi còn ăn Rằm to hơn cả những ngày Tết.

Năm 2020, Rằm tháng Giêng rơi vào ngày 8/2 dương lịch. Thời gian này, các gia đình chuẩn bị mâm cúng, thành tâm dâng tổ tiên và thần linh.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Mâm cúng Rằm tháng Giêng thường có bánh trôi. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Còn theo GS Lương Ngọc Huỳnh, ngày Rằm tháng Giêng có ba tích. Thứ nhất, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Vía Phật. Đây là ngày Rằm đầu tiên trong năm mới. Tất cả những may mắn nhất của năm mới đều ở ngày này.

Vì thế, đối với những người theo đạo Phật, trừ ngày mùng 1 Tết thì đây là ngày lễ đầu tiên trong năm. Họ lên chùa thắp nén nhang, cầu xin một sự may mắn.

Tích thứ hai, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu. Thời xưa có một vị vua cứ đến ngày Rằm tháng Giêng là cho mời các trạng nguyên vào hầu triều và để nói chuyện đầu năm. Sau khi các quân vào hầu triều, buổi trưa họ được vua thiết đãi yến tiệc.

Thiết đãi yến tiệc xong, buổi tối, vua và các trạng vào vườn Thượng Uyển để ngắm trăng và vịnh thơ. Các ông trạng sẽ thi nhau đọc thơ để cho vua nghe.

Từ đó, người ta coi ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu, là ngày Tết của các vị vua và trạng.

Thứ 3, ngày Tết Nguyên tiêu là ngày rằm đầu tiên của tổ tiên, dòng họ trong năm mới. Do vậy, chúng ta cũng cần phải lễ tổ tiên trong gia đình.

Trong ngày này, người Việt thường đi lễ chùa và làm mâm cơm cúng dâng lên tổ tiên bày tỏ lòng biết ơn, trân trọng với người đã khuất và mong một năm mới an lành, may mắn.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng 5 điều kiêng kỵ trong ngày vía Thần Tài 2020 theo quan niệm dân gian

Ngày vía Thần Tài là ngày mùng 10 tháng Giêng Âm lịch, theo Dương lịch năm nay là thứ 2 ngày 3/2/2020. Dưới đây là ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ trong đêm giao thừa để năm mới Canh Tý 2020 may mắn, bình an

Để năm mới may mắn, bình an, cần lưu ý một số điều trong đêm giao thừa như kiêng kỵ mặc quần áo đen - ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ ngày Tết nên nhớ để cả năm may mắn, thuận lợi

Người Việt có câu "có thờ có thiêng, có kiêng có lành", vì thế mọi người đều ghi nhớ những điều kiêng kỵ ngày Tết ...

Trà Nguyễn
Nguồn:

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Mời ông bà về ăn Tết

Mời ông bà về ăn Tết

“Ra mộ mời ông bà về ăn Tết đi con”. Câu nhắc quen thuộc ấy cứ đến cuối năm lại vang lên trong nhiều gia đình Việt.
Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Tết Thanh minh là một trong những ngày lễ quan trọng không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn là dịp để tưởng nhớ tổ tiên và kết nối các thế hệ trong gia đình.
Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Được tổ chức ngày 10/03 (nhằm ngày 11 tháng 02 Âm lịch) tại Di tích Đàn Xã Tắc – phường Thuận Hòa (Quận Phú Xuân, Thành phố Huế), Lễ tế Xã Tắc là nghi lễ cung đình triều Nguyễn, để cầu cho thiên hạ thái bình, quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm.
Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Cuốn sách “Biểu tượng, phù hiệu và đồ thờ của người An Nam” của học giả Pháp Gustave Dumoutier khám phá đời sống tinh thần của người Việt thế kỷ XIX

Đọc nhiều

Dấu ấn nhiệm kỳ Đại sứ Jigjee Sereejav trong quan hệ Việt Nam - Mông Cổ

Dấu ấn nhiệm kỳ Đại sứ Jigjee Sereejav trong quan hệ Việt Nam - Mông Cổ

Nhiều bước tiến quan trọng trong quan hệ Việt Nam - Mông Cổ, từ nâng cấp lên Đối tác toàn diện đến ký kết hiệp định miễn thị thực, mở rộng giao lưu nhân dân... có dấu ấn đóng góp của Đại sứ Mông Cổ tại Việt Nam Jigjee Sereejav. Ghi nhận những đóng góp đó, ngày 24/4 tại Hà Nội, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam đã trao Kỷ niệm chương “Vì hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc” cho Đại sứ.
Hơn 2.300 ý kiến cử tri gửi Quốc hội: Đồng thuận cao về các chủ trương, chính sách lớn

Hơn 2.300 ý kiến cử tri gửi Quốc hội: Đồng thuận cao về các chủ trương, chính sách lớn

Trong Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, cử tri và Nhân dân cả nước đã gửi 2.332 ý kiến, kiến nghị, phản ánh nhiều vấn đề quan trọng. Bên cạnh sự đồng thuận, tin tưởng vào các chủ trương, chính sách lớn, cử tri cũng bày tỏ những băn khoăn về an ninh mạng, môi trường, an toàn thực phẩm và hiệu quả quản lý ở cơ sở.
Tin quốc tế ngày 24/4: Indonesia không thu phí tàu qua eo biển Malacca, Trung Quốc kêu gọi xóa sổ trung tâm lừa đảo ở Campuchia

Tin quốc tế ngày 24/4: Indonesia không thu phí tàu qua eo biển Malacca, Trung Quốc kêu gọi xóa sổ trung tâm lừa đảo ở Campuchia

Indonesia khẳng định không thu phí tàu qua eo biển Malacca; Trung Quốc kêu gọi xóa sổ hoàn toàn các trung tâm lừa đảo ở Campuchia; Tuapse (Nga) xuất hiện “mưa độc” và ô nhiễm nghiêm trọng do cháy kho dầu... là tin tức quốc tế đáng chú ý ngày 24/4.
Kiện toàn Ủy ban quốc gia Vì sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam

Kiện toàn Ủy ban quốc gia Vì sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam

Ngày 23/4/2026, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký ban hành Quyết định số 709/QĐ-TTg về việc kiện toàn Ủy ban quốc gia Vì sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam.
Nhật ký khai thác điện tử: Bước tiến trong hiện đại hóa nghề cá tại Thành phố Hồ Chí Minh

Nhật ký khai thác điện tử: Bước tiến trong hiện đại hóa nghề cá tại Thành phố Hồ Chí Minh

Sau hơn 3 năm triển khai thí điểm, việc áp dụng nhật ký khai thác thủy sản điện tử trên tàu cá xa bờ tại Thành phố Hồ Chí Minh đang từng bước mang lại hiệu quả rõ nét, góp phần hiện đại hóa công tác quản lý nghề cá, nâng cao tính minh bạch dữ liệu và kiểm soát hoạt động khai thác theo quy định.
Khi những trang sách mở cửa tri thức cho trẻ em vùng biên Mường Nhé

Khi những trang sách mở cửa tri thức cho trẻ em vùng biên Mường Nhé

Ở xã biên giới Mường Nhé (Điện Biên), nơi nhiều học sinh lần đầu cầm sách khi bước vào lớp 1, Trường PTDTBT Tiểu học Trần Văn Thọ đang âm thầm xây dựng văn hóa đọc, giúp những trang sách trở thành con đường ngắn nhất đưa trẻ em vùng cao đến với tri thức.
Cảnh sát biển Việt Nam lên đường tuần tra liên hợp với Cảnh sát biển Trung Quốc

Cảnh sát biển Việt Nam lên đường tuần tra liên hợp với Cảnh sát biển Trung Quốc

Ngày 20/4, tại Hải Phòng, biên đội tàu Cảnh sát biển Việt Nam đã rời bến thực hiện nhiệm vụ tuần tra liên hợp với Cảnh sát biển Trung Quốc trên vùng biển lân cận đường phân định Vịnh Bắc Bộ lần thứ nhất năm 2026.
infographic viet nam va trung quoc ky ket 32 van kien hop tac
chinh phu nhiem ky quoc hoi khoa xvi co 14 bo 3 co quan ngang bo
infographic cac moc thoi gian sau cuoc bau cu dai bieu quoc hoi khoa xvi va dai bieu hdnd cac cap
infographic bau cu quoc hoi va hdnd cach tra cuu thong tin ve nguoi ung cu tren vneid
infographic thu tuong chi dao 9 nhiem vu trong tam ung pho bien dong toan cau
infographic den nam 2030 phan dau thu nhap binh quan nguoi dan nong thon tang gap 25 3 lan so voi nam 2020
infographic 4 moc thoi gian cua 4 ky nguyen quan trong trong 100 nam dang lanh dao
Xin chờ trong giây lát...
[Video] Cử tri cả nước nô nức đi bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp
[VIDEO] Tinh thần dân chủ của nhân dân Việt Nam trong bầu cử
Tổ chức Giao lưu Quốc tế Việt Nam Nhật Bản (FAVIJA): thúc đẩy hữu nghị, hợp tác đa phương
[Video] Vũ điệu chúc xuân sôi động của Đại sứ Hà Lan tại Việt Nam
[Video] Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện
[Video] WVIV thúc đẩy nông nghiệp tái sinh, nâng cao sinh kế cộng đồng tại Thanh Hóa
[Video] Plan International và Tỉnh Đoàn Quảng Trị xây dựng lực lượng thanh niên hành động vì khí hậu
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Thời tiết hôm nay (24/4): Miền Bắc sắp đón không khí lạnh, trời mát

Thời tiết hôm nay (24/4): Miền Bắc sắp đón không khí lạnh, trời mát

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 24/4, khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ chính thức chấm dứt nắng nóng nhờ đợt không khí lạnh cuối mùa gây mưa dông diện rộng.
Hà Nội miễn phí xe buýt, metro trong 7 ngày dịp lễ

Hà Nội miễn phí xe buýt, metro trong 7 ngày dịp lễ

Thành phố Hà Nội sẽ miễn toàn bộ tiền vé sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng có trợ giá trong 7 ngày dịp nghỉ Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và kỳ nghỉ 30/4-1/5/2026, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, du khách đi lại, đồng thời góp phần giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường.
Thời tiết hôm nay (22/4): Cả nước nắng nóng gay gắt

Thời tiết hôm nay (22/4): Cả nước nắng nóng gay gắt

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 22/4, các khu vực trên cả nước tiếp tục duy trì trạng thái nắng nóng diện rộng với nhiệt độ cao nhất có nơi trên 37 độ C. Tuy nhiên, từ đêm nay, miền Bắc sẽ đón một đợt không khí lạnh yếu gây mưa dông, chấm dứt chuỗi ngày oi bức.
Thời tiết hôm nay (14/4): Bắc Bộ nắng nóng cục bộ, có nơi trên 40 độ C

Thời tiết hôm nay (14/4): Bắc Bộ nắng nóng cục bộ, có nơi trên 40 độ C

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 14/4, Bắc Bộ ngày nắng, có nơi nắng nóng; Trung Bộ nắng nóng gay gắt, có nơi trên 40 độ C. Chiều tối và đêm, nhiều khu vực xuất hiện mưa rào và dông, nguy cơ lốc, sét và gió giật mạnh.
Thời tiết hôm nay (8/4): Nắng nóng gay gắt bao trùm nhiều khu vực

Thời tiết hôm nay (8/4): Nắng nóng gay gắt bao trùm nhiều khu vực

Ngày 8/4, thời tiết trên phạm vi cả nước tiếp tục có sự phân hóa rõ rệt, trong đó nắng nóng duy trì trên diện rộng, nhiều nơi xuất hiện nắng nóng gay gắt, xen kẽ các hình thái mưa dông vào chiều tối và đêm.
Thời tiết hôm nay (02/4): Bắc Bộ có mưa, Nam Bộ nắng nóng

Thời tiết hôm nay (02/4): Bắc Bộ có mưa, Nam Bộ nắng nóng

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 02/4, khu vực Bắc Bộ có mưa rào và dông rải rác; miền Đông Nam Bộ có nắng nóng với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-36 độ, có nơi trên 36 độ.
Phiên bản di động