Trang chủ Gia đình Việt Tập tục
12:02 | 06/02/2020 GMT+7

Vì sao lại nói 'cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng'?

aa
Dân gian có câu "cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng", vậy tại sao lại nói như vậy và ý nghĩa của câu nói này.
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng 2020: Những điều kiêng kỵ không thể bỏ qua
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng là Tết gì?

"Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng"

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng có ý nghĩa quan trọng vì đầy là ngày Rằm đầu tiên của năm mới. Ngày Rằm tháng Giêng vào mùa xuân, theo quan niệm dân gian, tượng trưng cho sự phát triển, sinh sôi. Vì vậy mà ngày này được coi trọng, người dân gửi gắm vào đó nhiều mong ước về một năm thuận hòa, sung túc.

Câu nói "Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng" nhằm nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của ngày này. Trong sách "Cơ sở văn hóa Việt Nam”, GS Trần Ngọc Thêm viết không chỉ ngày đầu năm mà tháng đầu năm cũng đặc biệt quan trọng. Theo quan niệm của người Việt, phàm làm bất kỳ điều gì hễ đầu xuôi thì đuôi lọt. Bởi vậy trong những ngày đầu năm, đầu tháng, người dân Việt có tục cúng vái và kiêng kỵ rất được coi trọng.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Người Việt rất coi trọng ngày Rằm tháng Giêng. Vào ngày này, các gia đình chuẩn bị mâm cơm cúng chu đáo dâng tổ tiên. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Rằm tháng Giêng - đó là ngày trăng tròn đầu tiên còn gọi là Tết Thượng Nguyên. Đây là một Tết nằm trong hệ thống Thượng - Trung - Hạ Nguyên. Tết Thượng Nguyên là Rằm tháng Giêng, Tết Trung Nguyên là Rằm tháng Bảy và Tết Hạ Nguyên là Rằm tháng Mười. Ba ngày Tết này mang các ý nghĩa khác nhau. Tết Thượng Nguyên là Tết hướng thiên cầu phúc an lành, Tết Trung Nguyên là địa quan xá tội, Tết Hạ Nguyên là thủy quan giải ách.

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng còn được coi là Tết muộn, có ý nghĩa không khác gì ngày Tết Nguyên đán. Bởi dư âm những ngày Tết Nguyên đán vẫn còn khi nhiều gia đình vẫn tiếp tục ăn Tết, gói bánh chưng, chơi mai, đào nở muộn. Ngày nay, ở nhiều vùng, địa phương, vẫn lưu giữ tục lệ này. Thậm chí có nơi còn ăn Rằm to hơn cả những ngày Tết.

Năm 2020, Rằm tháng Giêng rơi vào ngày 8/2 dương lịch. Thời gian này, các gia đình chuẩn bị mâm cúng, thành tâm dâng tổ tiên và thần linh.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Mâm cúng Rằm tháng Giêng thường có bánh trôi. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Còn theo GS Lương Ngọc Huỳnh, ngày Rằm tháng Giêng có ba tích. Thứ nhất, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Vía Phật. Đây là ngày Rằm đầu tiên trong năm mới. Tất cả những may mắn nhất của năm mới đều ở ngày này.

Vì thế, đối với những người theo đạo Phật, trừ ngày mùng 1 Tết thì đây là ngày lễ đầu tiên trong năm. Họ lên chùa thắp nén nhang, cầu xin một sự may mắn.

Tích thứ hai, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu. Thời xưa có một vị vua cứ đến ngày Rằm tháng Giêng là cho mời các trạng nguyên vào hầu triều và để nói chuyện đầu năm. Sau khi các quân vào hầu triều, buổi trưa họ được vua thiết đãi yến tiệc.

Thiết đãi yến tiệc xong, buổi tối, vua và các trạng vào vườn Thượng Uyển để ngắm trăng và vịnh thơ. Các ông trạng sẽ thi nhau đọc thơ để cho vua nghe.

Từ đó, người ta coi ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu, là ngày Tết của các vị vua và trạng.

Thứ 3, ngày Tết Nguyên tiêu là ngày rằm đầu tiên của tổ tiên, dòng họ trong năm mới. Do vậy, chúng ta cũng cần phải lễ tổ tiên trong gia đình.

Trong ngày này, người Việt thường đi lễ chùa và làm mâm cơm cúng dâng lên tổ tiên bày tỏ lòng biết ơn, trân trọng với người đã khuất và mong một năm mới an lành, may mắn.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng 5 điều kiêng kỵ trong ngày vía Thần Tài 2020 theo quan niệm dân gian

Ngày vía Thần Tài là ngày mùng 10 tháng Giêng Âm lịch, theo Dương lịch năm nay là thứ 2 ngày 3/2/2020. Dưới đây là ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ trong đêm giao thừa để năm mới Canh Tý 2020 may mắn, bình an

Để năm mới may mắn, bình an, cần lưu ý một số điều trong đêm giao thừa như kiêng kỵ mặc quần áo đen - ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ ngày Tết nên nhớ để cả năm may mắn, thuận lợi

Người Việt có câu "có thờ có thiêng, có kiêng có lành", vì thế mọi người đều ghi nhớ những điều kiêng kỵ ngày Tết ...

Trà Nguyễn
Nguồn:

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Mời ông bà về ăn Tết

Mời ông bà về ăn Tết

“Ra mộ mời ông bà về ăn Tết đi con”. Câu nhắc quen thuộc ấy cứ đến cuối năm lại vang lên trong nhiều gia đình Việt.
Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Tết Thanh minh là một trong những ngày lễ quan trọng không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn là dịp để tưởng nhớ tổ tiên và kết nối các thế hệ trong gia đình.
Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Được tổ chức ngày 10/03 (nhằm ngày 11 tháng 02 Âm lịch) tại Di tích Đàn Xã Tắc – phường Thuận Hòa (Quận Phú Xuân, Thành phố Huế), Lễ tế Xã Tắc là nghi lễ cung đình triều Nguyễn, để cầu cho thiên hạ thái bình, quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm.
Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Cuốn sách “Biểu tượng, phù hiệu và đồ thờ của người An Nam” của học giả Pháp Gustave Dumoutier khám phá đời sống tinh thần của người Việt thế kỷ XIX

Đọc nhiều

Đại sứ Sri Lanka làm việc tại Bắc Ninh, thúc đẩy giao lưu nhân dân và hợp tác trên nhiều lĩnh vực

Đại sứ Sri Lanka làm việc tại Bắc Ninh, thúc đẩy giao lưu nhân dân và hợp tác trên nhiều lĩnh vực

Ngày 03/4, Hội hữu nghị Việt Nam - Sri Lanka phối hợp Đại sứ quán Sri Lanka tại Việt Nam tổ chức chương trình thăm, làm việc của Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Sri Lanka tại Việt Nam Poshitha Perera tại tỉnh Bắc Ninh.
Việt Nam làm chủ nguồn cung xăng dầu, ứng phó hiệu quả biến động năng lượng toàn cầu

Việt Nam làm chủ nguồn cung xăng dầu, ứng phó hiệu quả biến động năng lượng toàn cầu

Sáng 4/4, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026, Quyền Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng khẳng định Việt Nam vẫn hoàn toàn làm chủ nguồn cung xăng dầu, bất chấp những biến động phức tạp của thị trường năng lượng thế giới.
Nguồn gốc và phong tục Tết Thanh Minh

Nguồn gốc và phong tục Tết Thanh Minh

Ngày 5/4 là Tết Thanh Minh. Thanh Minh vừa là tiết khí thứ năm trong 24 tiết khí, vừa là một trong bốn lễ hội truyền thống lớn của Trung Quốc (Tết Nguyên đán, Tết Thanh Minh, Tết Đoan Ngọ, Tết Trung thu), mang ý nghĩa kép của tiết khí tự nhiên và lễ hội văn hóa.
FAVIJA trao tặng xe lăn cho trẻ em khuyết tật phía Nam

FAVIJA trao tặng xe lăn cho trẻ em khuyết tật phía Nam

Ngày 3/4/2026, Tổ chức Giao lưu Quốc tế Việt Nam Nhật Bản (FAVIJA) phối hợp cùng Hội Gia đình Trẻ em Bại não Việt Nam (CPFAV) khu vực miền Nam tổ chức chương trình trao tặng xe lăn miễn phí cho trẻ em và người khuyết tật có hoàn cảnh khó khăn.
Điện Biên phát động trồng mới cây cà phê, mắc ca tại 42 xã, phường

Điện Biên phát động trồng mới cây cà phê, mắc ca tại 42 xã, phường

Sáng 3/4, tỉnh Điện Biên đồng loạt phát động trồng mới cây cà phê, mắc ca tại 42 xã, phường trên toàn tỉnh, mở đầu chiến dịch mở rộng vùng cây trồng chủ lực tại khu vực miền núi, biên giới.
Tàu hộ vệ Asahi Nhật Bản thăm hữu nghị Đà Nẵng

Tàu hộ vệ Asahi Nhật Bản thăm hữu nghị Đà Nẵng

Ngày 02/04, tàu hộ vệ Asahi của Lực lượng Tự vệ trên biển Nhật Bản cập cảng Tiên Sa, bắt đầu chuyến thăm hữu nghị thành phố Đà Nẵng trong thời gian 4 ngày (từ ngày 02-05/04/2026).
Giao lưu Hữu nghị Quốc phòng Biên giới Việt Nam-Trung Quốc trở thành mô hình tiêu biểu của hợp tác quốc phòng về biên giới

Giao lưu Hữu nghị Quốc phòng Biên giới Việt Nam-Trung Quốc trở thành mô hình tiêu biểu của hợp tác quốc phòng về biên giới

Sáng 31/3, tại Hà Nội, Bộ Quốc phòng tổ chức Hội nghị tổng kết Giao lưu Hữu nghị Quốc phòng Biên giới Việt Nam-Trung Quốc lần thứ 10, diễn ra từ ngày 18-19/3 tại tỉnh Quảng Ninh (Việt Nam) và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) do Bộ trưởng Quốc phòng hai nước đồng chủ trì.
infographic cac moc thoi gian sau cuoc bau cu dai bieu quoc hoi khoa xvi va dai bieu hdnd cac cap
infographic bau cu quoc hoi va hdnd cach tra cuu thong tin ve nguoi ung cu tren vneid
infographic thu tuong chi dao 9 nhiem vu trong tam ung pho bien dong toan cau
infographic den nam 2030 phan dau thu nhap binh quan nguoi dan nong thon tang gap 25 3 lan so voi nam 2020
infographic 4 moc thoi gian cua 4 ky nguyen quan trong trong 100 nam dang lanh dao
infographic 5 diem then chot co y nghia quyet dinh trong to chuc thuc hien nghi quyet dai hoi xiv cua dang
infographic nghi quyet so 68 nqtw tac dong sau rong toi toan bo nen kinh te
Xin chờ trong giây lát...
[Video] Cử tri cả nước nô nức đi bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp
[VIDEO] Tinh thần dân chủ của nhân dân Việt Nam trong bầu cử
Tổ chức Giao lưu Quốc tế Việt Nam Nhật Bản (FAVIJA): thúc đẩy hữu nghị, hợp tác đa phương
[Video] Vũ điệu chúc xuân sôi động của Đại sứ Hà Lan tại Việt Nam
[Video] Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện
[Video] WVIV thúc đẩy nông nghiệp tái sinh, nâng cao sinh kế cộng đồng tại Thanh Hóa
[Video] Plan International và Tỉnh Đoàn Quảng Trị xây dựng lực lượng thanh niên hành động vì khí hậu
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Thời tiết hôm nay (02/4): Bắc Bộ có mưa, Nam Bộ nắng nóng

Thời tiết hôm nay (02/4): Bắc Bộ có mưa, Nam Bộ nắng nóng

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 02/4, khu vực Bắc Bộ có mưa rào và dông rải rác; miền Đông Nam Bộ có nắng nóng với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-36 độ, có nơi trên 36 độ.
Thời tiết hôm nay (25/3): Tây Bắc Bộ nắng nóng, Hà Nội mưa rải rác

Thời tiết hôm nay (25/3): Tây Bắc Bộ nắng nóng, Hà Nội mưa rải rác

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đưa ra thông tin dự báo thời tiết tại Hà Nội và các khu vực khác trên cả nước ngày và đêm 25/3.
Thời tiết hôm nay (23/3): Bắc Bộ mưa vài nơi, trưa chiều trời nắng

Thời tiết hôm nay (23/3): Bắc Bộ mưa vài nơi, trưa chiều trời nắng

Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia dự báo, ngày 23/3, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ thời tiết chủ đạo là có mưa vài nơi, sáng sớm xuất hiện sương mù và sương mù nhẹ rải rác, trưa chiều hửng nắng.
Thời tiết hôm nay (19/3): Miền Bắc sương mù bao phủ, trưa và chiều hửng nắng

Thời tiết hôm nay (19/3): Miền Bắc sương mù bao phủ, trưa và chiều hửng nắng

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến TP. Huế có mưa vài nơi, sáng sớm xuất hiện sương mù rải rác gây giảm tầm nhìn, sau đó trưa chiều trời hửng nắng, thời tiết khá dễ chịu.
Thời tiết hôm nay (17/3): Hà Nội lạnh về sáng sớm và đêm

Thời tiết hôm nay (17/3): Hà Nội lạnh về sáng sớm và đêm

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đưa ra thông tin dự báo thời tiết thành phố Hà Nội và các khu vực khác trên cả nước ngày và đêm 17/3.
Dự báo thời tiết các khu vực trên cả nước dịp bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI

Dự báo thời tiết các khu vực trên cả nước dịp bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia dự báo thời tiết phục vụ công tác tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, từ ngày 13-16/3.
Phiên bản di động