Trang chủ Gia đình Việt Tập tục
12:02 | 06/02/2020 GMT+7

Vì sao lại nói 'cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng'?

aa
Dân gian có câu "cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng", vậy tại sao lại nói như vậy và ý nghĩa của câu nói này.
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng 2020: Những điều kiêng kỵ không thể bỏ qua
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng là Tết gì?

"Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng"

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng có ý nghĩa quan trọng vì đầy là ngày Rằm đầu tiên của năm mới. Ngày Rằm tháng Giêng vào mùa xuân, theo quan niệm dân gian, tượng trưng cho sự phát triển, sinh sôi. Vì vậy mà ngày này được coi trọng, người dân gửi gắm vào đó nhiều mong ước về một năm thuận hòa, sung túc.

Câu nói "Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng" nhằm nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của ngày này. Trong sách "Cơ sở văn hóa Việt Nam”, GS Trần Ngọc Thêm viết không chỉ ngày đầu năm mà tháng đầu năm cũng đặc biệt quan trọng. Theo quan niệm của người Việt, phàm làm bất kỳ điều gì hễ đầu xuôi thì đuôi lọt. Bởi vậy trong những ngày đầu năm, đầu tháng, người dân Việt có tục cúng vái và kiêng kỵ rất được coi trọng.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Người Việt rất coi trọng ngày Rằm tháng Giêng. Vào ngày này, các gia đình chuẩn bị mâm cơm cúng chu đáo dâng tổ tiên. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Rằm tháng Giêng - đó là ngày trăng tròn đầu tiên còn gọi là Tết Thượng Nguyên. Đây là một Tết nằm trong hệ thống Thượng - Trung - Hạ Nguyên. Tết Thượng Nguyên là Rằm tháng Giêng, Tết Trung Nguyên là Rằm tháng Bảy và Tết Hạ Nguyên là Rằm tháng Mười. Ba ngày Tết này mang các ý nghĩa khác nhau. Tết Thượng Nguyên là Tết hướng thiên cầu phúc an lành, Tết Trung Nguyên là địa quan xá tội, Tết Hạ Nguyên là thủy quan giải ách.

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng còn được coi là Tết muộn, có ý nghĩa không khác gì ngày Tết Nguyên đán. Bởi dư âm những ngày Tết Nguyên đán vẫn còn khi nhiều gia đình vẫn tiếp tục ăn Tết, gói bánh chưng, chơi mai, đào nở muộn. Ngày nay, ở nhiều vùng, địa phương, vẫn lưu giữ tục lệ này. Thậm chí có nơi còn ăn Rằm to hơn cả những ngày Tết.

Năm 2020, Rằm tháng Giêng rơi vào ngày 8/2 dương lịch. Thời gian này, các gia đình chuẩn bị mâm cúng, thành tâm dâng tổ tiên và thần linh.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Mâm cúng Rằm tháng Giêng thường có bánh trôi. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Còn theo GS Lương Ngọc Huỳnh, ngày Rằm tháng Giêng có ba tích. Thứ nhất, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Vía Phật. Đây là ngày Rằm đầu tiên trong năm mới. Tất cả những may mắn nhất của năm mới đều ở ngày này.

Vì thế, đối với những người theo đạo Phật, trừ ngày mùng 1 Tết thì đây là ngày lễ đầu tiên trong năm. Họ lên chùa thắp nén nhang, cầu xin một sự may mắn.

Tích thứ hai, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu. Thời xưa có một vị vua cứ đến ngày Rằm tháng Giêng là cho mời các trạng nguyên vào hầu triều và để nói chuyện đầu năm. Sau khi các quân vào hầu triều, buổi trưa họ được vua thiết đãi yến tiệc.

Thiết đãi yến tiệc xong, buổi tối, vua và các trạng vào vườn Thượng Uyển để ngắm trăng và vịnh thơ. Các ông trạng sẽ thi nhau đọc thơ để cho vua nghe.

Từ đó, người ta coi ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu, là ngày Tết của các vị vua và trạng.

Thứ 3, ngày Tết Nguyên tiêu là ngày rằm đầu tiên của tổ tiên, dòng họ trong năm mới. Do vậy, chúng ta cũng cần phải lễ tổ tiên trong gia đình.

Trong ngày này, người Việt thường đi lễ chùa và làm mâm cơm cúng dâng lên tổ tiên bày tỏ lòng biết ơn, trân trọng với người đã khuất và mong một năm mới an lành, may mắn.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng 5 điều kiêng kỵ trong ngày vía Thần Tài 2020 theo quan niệm dân gian

Ngày vía Thần Tài là ngày mùng 10 tháng Giêng Âm lịch, theo Dương lịch năm nay là thứ 2 ngày 3/2/2020. Dưới đây là ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ trong đêm giao thừa để năm mới Canh Tý 2020 may mắn, bình an

Để năm mới may mắn, bình an, cần lưu ý một số điều trong đêm giao thừa như kiêng kỵ mặc quần áo đen - ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ ngày Tết nên nhớ để cả năm may mắn, thuận lợi

Người Việt có câu "có thờ có thiêng, có kiêng có lành", vì thế mọi người đều ghi nhớ những điều kiêng kỵ ngày Tết ...

Trà Nguyễn
Nguồn:

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Cuốn sách “Biểu tượng, phù hiệu và đồ thờ của người An Nam” của học giả Pháp Gustave Dumoutier khám phá đời sống tinh thần của người Việt thế kỷ XIX
[Ảnh] Lễ cúng Rằm tháng Giêng - Nét đẹp văn hoá truyền thống Việt Nam

[Ảnh] Lễ cúng Rằm tháng Giêng - Nét đẹp văn hoá truyền thống Việt Nam

Mỗi dịp Rằm tháng Giêng, hay còn gọi là Tết Nguyên Tiêu, theo phong tục truyền thống, mỗi gia đình Việt đều chuẩn bị mâm cỗ cúng thành kính dâng lên tổ tiên và các đấng thần linh, thể hiện lòng biết ơn, tôn kính đối với những người đi trước và cầu mong một năm mới an lành, may mắn.
[Ảnh] Tái hiện lễ hạ nêu, khai ấn trong cung đình Huế

[Ảnh] Tái hiện lễ hạ nêu, khai ấn trong cung đình Huế

Ngày 4/2, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế tổ chức lễ hạ nêu ở sân Triệu Miếu và Thế Miếu bên trong Đại nội Huế, đánh dấu kết thúc Tết Nguyên đán năm Ất Tỵ.
"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" - những ẩn ý của người xưa

"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" - những ẩn ý của người xưa

Tập tục “Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi” vào dịp Tết Nguyên đán có từ lâu đời, chứa đựng nhiều triết lý sâu sắc về cuộc sống của cha ông ta và vẫn giữ nguyên giá trị đến tận ngày nay.

Đọc nhiều

Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026

Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026

Ngày 06/01 tại Hà Nội, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 và Hội nghị lấy ý kiến của cử tri nơi công tác giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI
Mâm cơm tưởng niệm quân tình nguyện Việt Nam hy sinh tại Campuchia

Mâm cơm tưởng niệm quân tình nguyện Việt Nam hy sinh tại Campuchia

Trong căn nhà nhỏ ở Siem Reap, giữa không khí kỷ niệm Chiến thắng 7/1 của Campuchia, một mâm cơm được bày riêng để tưởng niệm quân tình nguyện Việt Nam đã hy sinh. Với anh Phan Văn Đạt, cựu lưu học sinh Việt Nam tại Campuchia, khoảnh khắc ấy là minh chứng sống động cho sự tri ân của người dân Campuchia đối với những người lính Việt Nam năm xưa.
Tổng tuyển cử 1946 là lựa chọn của những người lãnh đạo vì tương lai dân tộc

Tổng tuyển cử 1946 là lựa chọn của những người lãnh đạo vì tương lai dân tộc

Ngày này cách đây đúng 80 năm, 6/1/1946, cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam đã diễn ra. Nhân dịp kỷ niệm sự kiện trọng đại này, Thời Đại đã phỏng vấn TS. Nguyễn Sĩ Dũng về ý nghĩa và tầm vóc của ngày hội lớn này, đặc biệt trong bối cảnh đất nước trước thềm Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.
Vùng 3 Hải quân khánh thành, bàn giao ngôi nhà thứ 4 giúp dân khắc phục hậu quả mưa lũ tại Gia Lai

Vùng 3 Hải quân khánh thành, bàn giao ngôi nhà thứ 4 giúp dân khắc phục hậu quả mưa lũ tại Gia Lai

Ngày 5/1/2026, Vùng 3 Hải quân tổ chức lễ khánh thành, bàn giao ngôi nhà thứ 4 cho người dân tại xã Tuy Phước Đông, tỉnh Gia Lai, trong khuôn khổ Chiến dịch “Quang Trung thần tốc” giúp dân khắc phục hậu quả mưa lũ. Đại tá Đoàn Bảo Anh, Phó Tư lệnh Vùng 3 Hải quân dự và chủ trì buổi lễ.
Việt Nam hoàn thiện và gửi báo cáo chống khai thác IUU tới Ủy ban châu Âu

Việt Nam hoàn thiện và gửi báo cáo chống khai thác IUU tới Ủy ban châu Âu

Tại phiên họp thứ 29 của Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) ngày 06/01, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết Bộ đã hoàn thiện và gửi tới Ủy ban châu Âu (EC) bộ hồ sơ báo cáo chi tiết về công tác chống khai thác IUU.
Doanh nghiệp vi phạm IUU sẽ bị loại khỏi VASEP

Doanh nghiệp vi phạm IUU sẽ bị loại khỏi VASEP

Doanh nghiệp vi phạm các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) sẽ bị loại khỏi Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP). Thông tin trên được ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký VASEP, nêu rõ tại buổi làm việc trực tuyến về chống khai thác IUU diễn ra tối 06/01.
An Giang “nước rút” chống IUU, truy quét đến cùng tàu cá vi phạm

An Giang “nước rút” chống IUU, truy quét đến cùng tàu cá vi phạm

Công tác quản lý tàu cá và chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tại An Giang đang bước vào giai đoạn cao điểm. Lãnh đạo tỉnh phát đi thông điệp cứng rắn: truy quét đến cùng vị trí neo đậu của tàu cá thiếu điều kiện, đồng thời hoàn tất đăng ký, cấp phép ngay trong ngày 5/1/2026 để siết chặt kỷ cương, chuẩn bị chốt số liệu báo cáo.
infographic quy dinh ve bao ve du lieu ca nhan doi voi cac nen tang mang xa hoi tu 112026
viet nam khang dinh vi the va dau an noi bat tai unesco
tin quoc te ngay 2612 thai lan pha do tuong than vishnu o bien gioi voi campuchia trung quoc cao buoc my can thiep quan he trung an
infographic dai hoi thi dua yeu nuoc toan quoc lan thu xi
infographic world travel awards 2025 viet nam tiep tuc duoc binh chon la diem den di san hang dau the gioi
infographic lich su hinh thanh va phat trien lien hiep cac to chuc huu nghi viet nam
infographic 10 thang nam 2025 ha noi don 2822 trieu luot khach du lich
Xin chờ trong giây lát...
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Cả nước hướng về Thái Nguyên: Chung tay giúp người dân vượt qua mưa lũ
Trailer lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất
[Video] Không khí rộn ràng ngày khai giảng năm học mới trên cả nước
[Video] Petr Tsvetov: Việt Nam ấm áp và thân thuộc
Việt Nam - Cuba: 65 năm cùng chung nhịp đập
[Video] Thiếu tướng Lào kể chuyện nhân dân Việt Nam che chở giữa mưa bom 1972
[Video] Bạn bè quốc tế gửi lời chúc tới nhân dân Việt Nam
Thời tiết hôm nay (08/01): Hà Nội rét đậm, nhiệt độ thấp nhất 8 độ C

Thời tiết hôm nay (08/01): Hà Nội rét đậm, nhiệt độ thấp nhất 8 độ C

Ngày 08/01, Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, do không khí lạnh tăng cường, khu vực Hà Nội trời rét đậm, nhiệt độ thấp nhất trong đợt không khí lạnh này phổ biến 8-11°C.
Tết Dương lịch 2026, du lịch Việt mở màn ấn tượng khi đón 3,5 triệu lượt khách

Tết Dương lịch 2026, du lịch Việt mở màn ấn tượng khi đón 3,5 triệu lượt khách

Trong kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 (từ ngày 1/1 đến ngày 4/1), ngành Du lịch Việt Nam ước đón và phục vụ khoảng 3,5 triệu lượt khách.
Thời tiết hôm nay (02/01): Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ rét đậm

Thời tiết hôm nay (02/01): Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ rét đậm

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, do ảnh hưởng của không khí lạnh tăng cường, ngày 02/01 Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ tiếp tục chuyển rét, vùng núi có nơi rét đậm, rét hại; nhiều khu vực xuất hiện mưa, mưa rào rải rác, cục bộ có dông kèm nguy cơ lốc, sét và gió giật mạnh; Nam Bộ duy trì ngày nắng.
Chính sách mới có hiệu lực từ tháng 1/2026

Chính sách mới có hiệu lực từ tháng 1/2026

Các trường hợp được miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp; tăng lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động ... là những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 1/2026.
Thời tiết hôm nay (31/12): Bắc Bộ đón không khí lạnh, có mưa vài nơi

Thời tiết hôm nay (31/12): Bắc Bộ đón không khí lạnh, có mưa vài nơi

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hiện nay (31/12), bộ phận không khí lạnh đã báo đang di chuyển xuống phía Nam. Ở Bắc Bộ có mưa vài nơi, nhiệt độ phổ biến 17-20 độ.
Các điểm bắn pháo hoa đêm giao thừa Tết dương lịch 2026 tại Hà Nội, TP.HCM

Các điểm bắn pháo hoa đêm giao thừa Tết dương lịch 2026 tại Hà Nội, TP.HCM

Dịp Tết dương lịch 2026, Hà Nội tổ chức bắn pháo hoa trong thời gian 15 phút, từ 23h45 ngày 31/12/2025 đến 0h ngày 01/1/2026, tại 5 điểm. Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) cũng bắn pháo hoa trong 15 phút, từ 0h đến 0h15 ngày 01/01/2026, tại 6 điểm.
Phiên bản di động