Trang chủ Gia đình Việt Tập tục
12:02 | 06/02/2020 GMT+7

Vì sao lại nói 'cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng'?

aa
Dân gian có câu "cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng", vậy tại sao lại nói như vậy và ý nghĩa của câu nói này.
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng 2020: Những điều kiêng kỵ không thể bỏ qua
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng là Tết gì?

"Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng"

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng có ý nghĩa quan trọng vì đầy là ngày Rằm đầu tiên của năm mới. Ngày Rằm tháng Giêng vào mùa xuân, theo quan niệm dân gian, tượng trưng cho sự phát triển, sinh sôi. Vì vậy mà ngày này được coi trọng, người dân gửi gắm vào đó nhiều mong ước về một năm thuận hòa, sung túc.

Câu nói "Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng" nhằm nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của ngày này. Trong sách "Cơ sở văn hóa Việt Nam”, GS Trần Ngọc Thêm viết không chỉ ngày đầu năm mà tháng đầu năm cũng đặc biệt quan trọng. Theo quan niệm của người Việt, phàm làm bất kỳ điều gì hễ đầu xuôi thì đuôi lọt. Bởi vậy trong những ngày đầu năm, đầu tháng, người dân Việt có tục cúng vái và kiêng kỵ rất được coi trọng.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Người Việt rất coi trọng ngày Rằm tháng Giêng. Vào ngày này, các gia đình chuẩn bị mâm cơm cúng chu đáo dâng tổ tiên. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Rằm tháng Giêng - đó là ngày trăng tròn đầu tiên còn gọi là Tết Thượng Nguyên. Đây là một Tết nằm trong hệ thống Thượng - Trung - Hạ Nguyên. Tết Thượng Nguyên là Rằm tháng Giêng, Tết Trung Nguyên là Rằm tháng Bảy và Tết Hạ Nguyên là Rằm tháng Mười. Ba ngày Tết này mang các ý nghĩa khác nhau. Tết Thượng Nguyên là Tết hướng thiên cầu phúc an lành, Tết Trung Nguyên là địa quan xá tội, Tết Hạ Nguyên là thủy quan giải ách.

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng còn được coi là Tết muộn, có ý nghĩa không khác gì ngày Tết Nguyên đán. Bởi dư âm những ngày Tết Nguyên đán vẫn còn khi nhiều gia đình vẫn tiếp tục ăn Tết, gói bánh chưng, chơi mai, đào nở muộn. Ngày nay, ở nhiều vùng, địa phương, vẫn lưu giữ tục lệ này. Thậm chí có nơi còn ăn Rằm to hơn cả những ngày Tết.

Năm 2020, Rằm tháng Giêng rơi vào ngày 8/2 dương lịch. Thời gian này, các gia đình chuẩn bị mâm cúng, thành tâm dâng tổ tiên và thần linh.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Mâm cúng Rằm tháng Giêng thường có bánh trôi. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Còn theo GS Lương Ngọc Huỳnh, ngày Rằm tháng Giêng có ba tích. Thứ nhất, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Vía Phật. Đây là ngày Rằm đầu tiên trong năm mới. Tất cả những may mắn nhất của năm mới đều ở ngày này.

Vì thế, đối với những người theo đạo Phật, trừ ngày mùng 1 Tết thì đây là ngày lễ đầu tiên trong năm. Họ lên chùa thắp nén nhang, cầu xin một sự may mắn.

Tích thứ hai, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu. Thời xưa có một vị vua cứ đến ngày Rằm tháng Giêng là cho mời các trạng nguyên vào hầu triều và để nói chuyện đầu năm. Sau khi các quân vào hầu triều, buổi trưa họ được vua thiết đãi yến tiệc.

Thiết đãi yến tiệc xong, buổi tối, vua và các trạng vào vườn Thượng Uyển để ngắm trăng và vịnh thơ. Các ông trạng sẽ thi nhau đọc thơ để cho vua nghe.

Từ đó, người ta coi ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu, là ngày Tết của các vị vua và trạng.

Thứ 3, ngày Tết Nguyên tiêu là ngày rằm đầu tiên của tổ tiên, dòng họ trong năm mới. Do vậy, chúng ta cũng cần phải lễ tổ tiên trong gia đình.

Trong ngày này, người Việt thường đi lễ chùa và làm mâm cơm cúng dâng lên tổ tiên bày tỏ lòng biết ơn, trân trọng với người đã khuất và mong một năm mới an lành, may mắn.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng 5 điều kiêng kỵ trong ngày vía Thần Tài 2020 theo quan niệm dân gian

Ngày vía Thần Tài là ngày mùng 10 tháng Giêng Âm lịch, theo Dương lịch năm nay là thứ 2 ngày 3/2/2020. Dưới đây là ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ trong đêm giao thừa để năm mới Canh Tý 2020 may mắn, bình an

Để năm mới may mắn, bình an, cần lưu ý một số điều trong đêm giao thừa như kiêng kỵ mặc quần áo đen - ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ ngày Tết nên nhớ để cả năm may mắn, thuận lợi

Người Việt có câu "có thờ có thiêng, có kiêng có lành", vì thế mọi người đều ghi nhớ những điều kiêng kỵ ngày Tết ...

Trà Nguyễn
Nguồn:

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Mời ông bà về ăn Tết

Mời ông bà về ăn Tết

“Ra mộ mời ông bà về ăn Tết đi con”. Câu nhắc quen thuộc ấy cứ đến cuối năm lại vang lên trong nhiều gia đình Việt.
Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Tết Thanh minh là một trong những ngày lễ quan trọng không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn là dịp để tưởng nhớ tổ tiên và kết nối các thế hệ trong gia đình.
Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Được tổ chức ngày 10/03 (nhằm ngày 11 tháng 02 Âm lịch) tại Di tích Đàn Xã Tắc – phường Thuận Hòa (Quận Phú Xuân, Thành phố Huế), Lễ tế Xã Tắc là nghi lễ cung đình triều Nguyễn, để cầu cho thiên hạ thái bình, quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm.
Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Cuốn sách “Biểu tượng, phù hiệu và đồ thờ của người An Nam” của học giả Pháp Gustave Dumoutier khám phá đời sống tinh thần của người Việt thế kỷ XIX

Đọc nhiều

Lãnh đạo Hội hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản tiếp Phu nhân cố Thủ tướng Shinzo Abe

Lãnh đạo Hội hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản tiếp Phu nhân cố Thủ tướng Shinzo Abe

Ngày 05/3 tại Hà Nội, Đại sứ Nguyễn Phú Bình, Phó Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản, đã tiếp bà Akie Abe, Phu nhân cố Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe, nhân dịp bà đến Việt Nam dự Diễn đàn châu Á lần thứ nhất về hỗ trợ trẻ rối loạn phổ tự kỷ và các rối loạn phát triển khác. Hai bên trao đổi về việc tăng cường chia sẻ kinh nghiệm quốc tế nhằm hỗ trợ, giáo dục và thúc đẩy hòa nhập cho trẻ rối loạn phát triển.
Ông Vũ Văn Tiến: Không xem cam kết là khẩu hiệu, mà là kỷ luật hành động và trách nhiệm đến cùng trước cử tri

Ông Vũ Văn Tiến: Không xem cam kết là khẩu hiệu, mà là kỷ luật hành động và trách nhiệm đến cùng trước cử tri

Ngày 05/3 tại thành phố Hải Phòng, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam thành phố Hải Phòng tổ chức Hội nghị tiếp xúc cử tri với những người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI (đơn vị bầu cử số 6). Tại Hội nghị, các ứng cử viên trình bày chương trình hành động trước cử tri, nhấn mạnh tinh thần trách nhiệm, đổi mới và cam kết hành động thực chất nếu được tín nhiệm bầu vào Quốc hội.
Tổng Bí thư Tô Lâm dự Chương trình nghệ thuật “Tâm hồn Nga trong lòng Việt Nam”

Tổng Bí thư Tô Lâm dự Chương trình nghệ thuật “Tâm hồn Nga trong lòng Việt Nam”

Việt Nam và Liên bang Nga duy trì mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện trên nền tảng hữu nghị truyền thống, tin cậy lẫn nhau. Bên cạnh hợp tác chính trị, kinh tế, an ninh, quốc phòng, giao lưu văn hóa-nghệ thuật, đặc biệt trong lĩnh vực âm nhạc được tổ chức, góp phần tăng cường hiểu biết và gắn kết tình hữu nghị.
Đề xuất thành lập Hội hữu nghị Kazakhstan – Việt Nam

Đề xuất thành lập Hội hữu nghị Kazakhstan – Việt Nam

Trong buổi họp báo ngày 4/3, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Kazakhstan tại Việt Nam Kanat Tumysh đã chia sẻ định hướng tăng cường hợp tác song phương trong thời gian tới, đồng thời thông tin về tiến trình thông qua nội dung Hiến pháp mới của Kazakhstan.
Tàu 016-Quang Trung vượt qua đường xích đạo tham dự Kakadu (2026)

Tàu 016-Quang Trung vượt qua đường xích đạo tham dự Kakadu (2026)

Trên hải trình đến Australia tham dự Lễ duyệt binh tàu quốc tế và Diễn tập hải quân đa phương (Kakadu-2026), Tàu 016-Quang Trung, Lữ đoàn 162, Vùng 4 Hải quân nhân dân Việt Nam đã vượt qua đường xích đạo. Nghi thức lễ qua đường xích đạo đã được tổ chức trên sân trực thăng của Tàu 016.
Hoàn thành bầu cử sớm cho cử tri khu vực Cụm Ba Kè

Hoàn thành bầu cử sớm cho cử tri khu vực Cụm Ba Kè

Từ ngày 1 - 3/3, Đoàn công tác Tổ bầu cử sớm của Vùng 2 Hải quân do Đại tá Lê Hồng Quang, Phó Chủ nhiệm Chính trị Vùng, Tổ trưởng Tổ bầu cử sớm làm Trưởng đoàn, đã hoàn thành nhiệm vụ tổ chức bỏ phiếu sớm cho cử tri tại các nhà giàn DK1, tàu trực và ngư dân đang khai thác thủy hải sản tại khu vực Cụm Ba Kè.
Vừa bội thu cá ngừ, vừa siết chặt IUU: Khánh Hòa khởi đầu năm mới bằng khai thác bền vững

Vừa bội thu cá ngừ, vừa siết chặt IUU: Khánh Hòa khởi đầu năm mới bằng khai thác bền vững

Những chuyến biển “xuyên” Tết Bính Ngọ 2026 mang về sản lượng cá ngừ khả quan cho ngư dân Khánh Hòa. Song song với tín hiệu tích cực về sản lượng và giá bán, địa phương tăng cường kiểm soát đội tàu, giám sát hành trình, nhật ký điện tử và truy xuất nguồn gốc, hướng đến nghề cá có trách nhiệm và bền vững.
infographic den nam 2030 phan dau thu nhap binh quan nguoi dan nong thon tang gap 25 3 lan so voi nam 2020
infographic 4 moc thoi gian cua 4 ky nguyen quan trong trong 100 nam dang lanh dao
infographic 5 diem then chot co y nghia quyet dinh trong to chuc thuc hien nghi quyet dai hoi xiv cua dang
infographic nghi quyet so 68 nqtw tac dong sau rong toi toan bo nen kinh te
infographic nhung nghi quyet chien luoc dua viet nam buoc vao ky nguyen moi
infographic quan he doi tac chien luoc viet nam lien minh chau au
dan la goc thuoc do cao nhat cua moi quyet sach
Xin chờ trong giây lát...
Tổ chức Giao lưu Quốc tế Việt Nam Nhật Bản (FAVIJA): thúc đẩy hữu nghị, hợp tác đa phương
[Video] Vũ điệu chúc xuân sôi động của Đại sứ Hà Lan tại Việt Nam
[Video] Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện
[Video] WVIV thúc đẩy nông nghiệp tái sinh, nâng cao sinh kế cộng đồng tại Thanh Hóa
[Video] Plan International và Tỉnh Đoàn Quảng Trị xây dựng lực lượng thanh niên hành động vì khí hậu
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Cả nước hướng về Thái Nguyên: Chung tay giúp người dân vượt qua mưa lũ
Trailer lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất
39 suất học bổng toàn phần tại New Zealand

39 suất học bổng toàn phần tại New Zealand

Đại sứ quán New Zealand tại Hà Nội thông qua Cục Hợp tác quốc tế – Bộ Giáo dục và Đào tạo thông báo Chương trình Học bổng toàn phần bậc học Thạc sĩ và Tiến sĩ do Chính phủ New Zealand tài trợ (Manaaki New Zeaaland Scholarship) dành cho công dân Việt Nam.
Bầu cử Quốc hội và Hội đồng Nhân dân: Những điều cần biết về cử tri

Bầu cử Quốc hội và Hội đồng Nhân dân: Những điều cần biết về cử tri

Công dân Việt Nam là người có quốc tịch Việt Nam tính đến ngày bầu cử (15/3/2026), đủ 18 tuổi trở lên và có đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật về bầu cử đều có quyền bầu cử.
Thời tiết hôm nay (3/3): Gió Đông Bắc về, miền Bắc trở lạnh 15 độ C

Thời tiết hôm nay (3/3): Gió Đông Bắc về, miền Bắc trở lạnh 15 độ C

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, không khí lạnh tràn về khiến khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ; Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An chuyển mưa rét, nhiệt độ thấp nhất phổ biến ở mức 15-18 độ C.
4 nguyên tắc cơ bản bảo đảm tính dân chủ trong bầu cử ở Việt Nam

4 nguyên tắc cơ bản bảo đảm tính dân chủ trong bầu cử ở Việt Nam

Bầu cử là việc công dân lựa chọn những người đại diện thay mặt mình quyết định các vấn đề trọng đại của đất nước. Theo quy định tại Điều 7 Hiến pháp năm 2013 và Điều 1 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, việc bầu cử ở nước ta được tiến hành theo 4 nguyên tắc cơ bản: phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Đây là những nguyên tắc nền tảng, bảo đảm tính dân chủ, khách quan và công bằng của quá trình bầu cử.
Thời tiết hôm nay (25/02): Hà Nội mưa rào, trời lạnh

Thời tiết hôm nay (25/02): Hà Nội mưa rào, trời lạnh

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đưa ra thông tin dự báo thời tiết Hà Nội và các khu vực khác trên cả nước ngày và đêm 25/02.
Quy định về xử phạt trục xuất đối với người nước ngoài vi phạm pháp luật Việt Nam

Quy định về xử phạt trục xuất đối với người nước ngoài vi phạm pháp luật Việt Nam

Chính phủ ban hành Nghị định số 59/2026/NĐ-CP quy định hình thức xử phạt trục xuất, biện pháp tạm giữ người, áp giải người vi phạm theo thủ tục hành chính và quản lý người nước ngoài vi phạm pháp luật Việt Nam trong thời gian làm thủ tục trục xuất.
Phiên bản di động