Trang chủ Gia đình Việt Tập tục
12:02 | 06/02/2020 GMT+7

Vì sao lại nói 'cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng'?

aa
Dân gian có câu "cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng", vậy tại sao lại nói như vậy và ý nghĩa của câu nói này.
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng 2020: Những điều kiêng kỵ không thể bỏ qua
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng là Tết gì?

"Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng"

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng có ý nghĩa quan trọng vì đầy là ngày Rằm đầu tiên của năm mới. Ngày Rằm tháng Giêng vào mùa xuân, theo quan niệm dân gian, tượng trưng cho sự phát triển, sinh sôi. Vì vậy mà ngày này được coi trọng, người dân gửi gắm vào đó nhiều mong ước về một năm thuận hòa, sung túc.

Câu nói "Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng" nhằm nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của ngày này. Trong sách "Cơ sở văn hóa Việt Nam”, GS Trần Ngọc Thêm viết không chỉ ngày đầu năm mà tháng đầu năm cũng đặc biệt quan trọng. Theo quan niệm của người Việt, phàm làm bất kỳ điều gì hễ đầu xuôi thì đuôi lọt. Bởi vậy trong những ngày đầu năm, đầu tháng, người dân Việt có tục cúng vái và kiêng kỵ rất được coi trọng.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Người Việt rất coi trọng ngày Rằm tháng Giêng. Vào ngày này, các gia đình chuẩn bị mâm cơm cúng chu đáo dâng tổ tiên. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Rằm tháng Giêng - đó là ngày trăng tròn đầu tiên còn gọi là Tết Thượng Nguyên. Đây là một Tết nằm trong hệ thống Thượng - Trung - Hạ Nguyên. Tết Thượng Nguyên là Rằm tháng Giêng, Tết Trung Nguyên là Rằm tháng Bảy và Tết Hạ Nguyên là Rằm tháng Mười. Ba ngày Tết này mang các ý nghĩa khác nhau. Tết Thượng Nguyên là Tết hướng thiên cầu phúc an lành, Tết Trung Nguyên là địa quan xá tội, Tết Hạ Nguyên là thủy quan giải ách.

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng còn được coi là Tết muộn, có ý nghĩa không khác gì ngày Tết Nguyên đán. Bởi dư âm những ngày Tết Nguyên đán vẫn còn khi nhiều gia đình vẫn tiếp tục ăn Tết, gói bánh chưng, chơi mai, đào nở muộn. Ngày nay, ở nhiều vùng, địa phương, vẫn lưu giữ tục lệ này. Thậm chí có nơi còn ăn Rằm to hơn cả những ngày Tết.

Năm 2020, Rằm tháng Giêng rơi vào ngày 8/2 dương lịch. Thời gian này, các gia đình chuẩn bị mâm cúng, thành tâm dâng tổ tiên và thần linh.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Mâm cúng Rằm tháng Giêng thường có bánh trôi. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Còn theo GS Lương Ngọc Huỳnh, ngày Rằm tháng Giêng có ba tích. Thứ nhất, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Vía Phật. Đây là ngày Rằm đầu tiên trong năm mới. Tất cả những may mắn nhất của năm mới đều ở ngày này.

Vì thế, đối với những người theo đạo Phật, trừ ngày mùng 1 Tết thì đây là ngày lễ đầu tiên trong năm. Họ lên chùa thắp nén nhang, cầu xin một sự may mắn.

Tích thứ hai, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu. Thời xưa có một vị vua cứ đến ngày Rằm tháng Giêng là cho mời các trạng nguyên vào hầu triều và để nói chuyện đầu năm. Sau khi các quân vào hầu triều, buổi trưa họ được vua thiết đãi yến tiệc.

Thiết đãi yến tiệc xong, buổi tối, vua và các trạng vào vườn Thượng Uyển để ngắm trăng và vịnh thơ. Các ông trạng sẽ thi nhau đọc thơ để cho vua nghe.

Từ đó, người ta coi ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu, là ngày Tết của các vị vua và trạng.

Thứ 3, ngày Tết Nguyên tiêu là ngày rằm đầu tiên của tổ tiên, dòng họ trong năm mới. Do vậy, chúng ta cũng cần phải lễ tổ tiên trong gia đình.

Trong ngày này, người Việt thường đi lễ chùa và làm mâm cơm cúng dâng lên tổ tiên bày tỏ lòng biết ơn, trân trọng với người đã khuất và mong một năm mới an lành, may mắn.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng 5 điều kiêng kỵ trong ngày vía Thần Tài 2020 theo quan niệm dân gian

Ngày vía Thần Tài là ngày mùng 10 tháng Giêng Âm lịch, theo Dương lịch năm nay là thứ 2 ngày 3/2/2020. Dưới đây là ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ trong đêm giao thừa để năm mới Canh Tý 2020 may mắn, bình an

Để năm mới may mắn, bình an, cần lưu ý một số điều trong đêm giao thừa như kiêng kỵ mặc quần áo đen - ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ ngày Tết nên nhớ để cả năm may mắn, thuận lợi

Người Việt có câu "có thờ có thiêng, có kiêng có lành", vì thế mọi người đều ghi nhớ những điều kiêng kỵ ngày Tết ...

Trà Nguyễn
Nguồn:

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Cuốn sách “Biểu tượng, phù hiệu và đồ thờ của người An Nam” của học giả Pháp Gustave Dumoutier khám phá đời sống tinh thần của người Việt thế kỷ XIX
[Ảnh] Lễ cúng Rằm tháng Giêng - Nét đẹp văn hoá truyền thống Việt Nam

[Ảnh] Lễ cúng Rằm tháng Giêng - Nét đẹp văn hoá truyền thống Việt Nam

Mỗi dịp Rằm tháng Giêng, hay còn gọi là Tết Nguyên Tiêu, theo phong tục truyền thống, mỗi gia đình Việt đều chuẩn bị mâm cỗ cúng thành kính dâng lên tổ tiên và các đấng thần linh, thể hiện lòng biết ơn, tôn kính đối với những người đi trước và cầu mong một năm mới an lành, may mắn.
[Ảnh] Tái hiện lễ hạ nêu, khai ấn trong cung đình Huế

[Ảnh] Tái hiện lễ hạ nêu, khai ấn trong cung đình Huế

Ngày 4/2, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế tổ chức lễ hạ nêu ở sân Triệu Miếu và Thế Miếu bên trong Đại nội Huế, đánh dấu kết thúc Tết Nguyên đán năm Ất Tỵ.
"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" - những ẩn ý của người xưa

"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" - những ẩn ý của người xưa

Tập tục “Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi” vào dịp Tết Nguyên đán có từ lâu đời, chứa đựng nhiều triết lý sâu sắc về cuộc sống của cha ông ta và vẫn giữ nguyên giá trị đến tận ngày nay.

Đọc nhiều

Đoàn y tế Hàn Quốc khám, cấp thuốc và điều trị miễn phí cho khoảng 3.000 người dân Đồng bằng sông Cửu Long

Đoàn y tế Hàn Quốc khám, cấp thuốc và điều trị miễn phí cho khoảng 3.000 người dân Đồng bằng sông Cửu Long

Bệnh viện Đại học Nam Cần Thơ vừa phối hợp Bệnh viện Đại học Wonkwang (Hàn Quốc) tổ chức chương trình khám, cấp thuốc và điều trị miễn phí cho khoảng 3.000 người dân khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là năm thứ hai liên tiếp đoàn y tế Hàn Quốc trực tiếp sang Việt Nam triển khai hoạt động khám chữa bệnh thiện nguyện, thể hiện tinh thần nhân ái và sự gắn kết bền chặt trong hợp tác y tế quốc tế.
Ghi nhận đóng góp của Đại sứ Marco Farani trong thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Brazil

Ghi nhận đóng góp của Đại sứ Marco Farani trong thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Brazil

Trong nhiệm kỳ của Đại sứ Brazil tại Việt Nam Marco Farani, tần suất các cuộc gặp gỡ, trao đổi giữa lãnh đạo cấp cao hai nước gia tăng rõ rệt; quan hệ Việt Nam - Brazil được nâng cấp; đồng thời chất lượng hợp tác trên các lĩnh vực có bước phát triển mới, đi vào chiều sâu và thực chất. Ghi nhận những đóng góp đó, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam đã trao Kỷ niệm chương "Vì hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc" cho Đại sứ vào ngày 29/01 tại Hà Nội.
Đêm nhạc hữu nghị Việt - Trung: tăng cường tình dân hai nước

Đêm nhạc hữu nghị Việt - Trung: tăng cường tình dân hai nước

Tối 28/1/2026, tại Thủ đô Hà Nội đã diễn ra Chương trình giao lưu nghệ thuật Việt Nam-Trung Quốc “Tiết xuân vui vẻ – Sắc xuân rộn ràng” trong khuôn khổ chương trình “Tết Nguyên đán Toàn cầu 2026 – Bạn đồng hành của tuổi thanh xuân” .
GNI trao 388 đôi giày cho học sinh vùng khó khăn tại Tuyên Quang

GNI trao 388 đôi giày cho học sinh vùng khó khăn tại Tuyên Quang

Tổ chức GNI vừa phối hợp với Shingtak Group triển khai chương trình "Những bước chân yêu thương" tại các trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở Hợp Hòa, xã Tân Thanh, tỉnh Tuyên Quang.
Xây dựng biên giới Việt Nam - Lào hòa bình, hữu nghị, hợp tác cùng phát triển

Xây dựng biên giới Việt Nam - Lào hòa bình, hữu nghị, hợp tác cùng phát triển

Ngày 29/1 tại tỉnh Nghệ An, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước phối hợp tổ chức Hội nghị quốc tế xây dựng đường biên giới Việt Nam - Lào hòa bình, hữu nghị, hợp tác cùng phát triển năm 2026.
Thông cáo chung của Hội nghị quốc tế về xây dựng đường biên giới Việt Nam - Lào năm 2026

Thông cáo chung của Hội nghị quốc tế về xây dựng đường biên giới Việt Nam - Lào năm 2026

Thực hiện Bản thỏa thuận hợp tác giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Mặt trận Lào xây dựng đất nước giai đoạn 2022 - 2027 và Thông cáo chung về kết quả Hội nghị quốc tế về xây dựng đường biên giới Lào - Việt Nam hòa bình, hữu nghị, hợp tác cùng phát triển năm 2022 tại tỉnh Savannakhet, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.
Năm 2025: trồng hơn 200.000 cây xanh trên quần đảo Trường Sa

Năm 2025: trồng hơn 200.000 cây xanh trên quần đảo Trường Sa

Sáng 29/1, tại phường Bắc Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa, Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân tổ chức Hội nghị tổng kết thực hiện nhiệm vụ “Xanh hóa Trường Sa” năm 2025.
infographic nhung nghi quyet chien luoc dua viet nam buoc vao ky nguyen moi
infographic quan he doi tac chien luoc viet nam lien minh chau au
dan la goc thuoc do cao nhat cua moi quyet sach
infographic dai hoi dang xiv 8 noi dung xuyen suot trien khai cac quyet sach chien luoc
infographic cac moc thoi gian chinh trong lich trinh bau cu dbqh khoa xvi va dai bieu hdnd cac cap nhiem ky 2026 2031
infographic ha noi dieu chinh phan luong giao thong phuc vu dai hoi dang xiv
infographic mot so noi dung quan trong tai dai hoi xiv cua dang
Xin chờ trong giây lát...
[Video] Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện
[Video] WVIV thúc đẩy nông nghiệp tái sinh, nâng cao sinh kế cộng đồng tại Thanh Hóa
[Video] Plan International và Tỉnh Đoàn Quảng Trị xây dựng lực lượng thanh niên hành động vì khí hậu
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Cả nước hướng về Thái Nguyên: Chung tay giúp người dân vượt qua mưa lũ
Trailer lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất
[Video] Không khí rộn ràng ngày khai giảng năm học mới trên cả nước
[Video] Petr Tsvetov: Việt Nam ấm áp và thân thuộc
Thời tiết hôm nay (30/01): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới

Thời tiết hôm nay (30/01): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, hôm nay 30/01, thời tiết cả nước ít có sự thay đổi, tuy nhiên từ đêm nay đến rạng sáng mai, đợt không khí lạnh mới sẽ tràn về và bắt đầu ảnh hưởng nước ta.
Miễn thị thực có thời hạn cho người nước ngoài thuộc diện đặc biệt cần ưu đãi

Miễn thị thực có thời hạn cho người nước ngoài thuộc diện đặc biệt cần ưu đãi

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình vừa ký Quyết định số 161/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Nghị định quy định về việc miễn thị thực có thời hạn cho người nước ngoài thuộc diện đối tượng đặc biệt cần ưu đãi phục vụ phát triển kinh tế - xã hội (Kế hoạch).
Thời tiết hôm nay (28/01): Hà Nội rét về sáng sớm và đêm

Thời tiết hôm nay (28/01): Hà Nội rét về sáng sớm và đêm

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đưa ra thông tin dự báo thời tiết thành phố Hà Nội và các khu vực khác trên cả nước ngày và đêm 28/01.
Quy định mới về bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp từ 1/1/2026

Quy định mới về bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp từ 1/1/2026

Từ ngày 1/1/2026, việc bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) của người lao động được quy định cụ thể, chặt chẽ và thống nhất hơn theo Nghị định số 374/2025/NĐ-CP của Chính phủ ngày 31/12/2025, quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm năm 2025 về bảo hiểm thất nghiệp.
Thời tiết hôm nay (21/01): Bắc Bộ mưa rét đậm, nhiệt độ giảm 7-8 độ C

Thời tiết hôm nay (21/01): Bắc Bộ mưa rét đậm, nhiệt độ giảm 7-8 độ C

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, ngày 21//01, do ảnh hưởng của không khí lạnh mạnh nên thời tiết Bắc Bộ chuyển rét kèm mưa rào. Nam Bộ trời nắng nhưng mù, cảm giác khá oi nóng.
Thời tiết hôm nay (20/01): Không khí lạnh về, Hà Nội mưa rét

Thời tiết hôm nay (20/01): Không khí lạnh về, Hà Nội mưa rét

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 20/01, bộ phận không khí lạnh đã báo đang tiếp tục di chuyển xuống phía Nam. Ở Bắc Bộ có mưa vài nơi, nhiệt độ thấp nhất phổ biến 17-20 độ.
Phiên bản di động