Trang chủ Gia đình Việt Tập tục
12:02 | 06/02/2020 GMT+7

Vì sao lại nói 'cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng'?

aa
Dân gian có câu "cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng", vậy tại sao lại nói như vậy và ý nghĩa của câu nói này.
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng 2020: Những điều kiêng kỵ không thể bỏ qua
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng là Tết gì?

"Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng"

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng có ý nghĩa quan trọng vì đầy là ngày Rằm đầu tiên của năm mới. Ngày Rằm tháng Giêng vào mùa xuân, theo quan niệm dân gian, tượng trưng cho sự phát triển, sinh sôi. Vì vậy mà ngày này được coi trọng, người dân gửi gắm vào đó nhiều mong ước về một năm thuận hòa, sung túc.

Câu nói "Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng" nhằm nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của ngày này. Trong sách "Cơ sở văn hóa Việt Nam”, GS Trần Ngọc Thêm viết không chỉ ngày đầu năm mà tháng đầu năm cũng đặc biệt quan trọng. Theo quan niệm của người Việt, phàm làm bất kỳ điều gì hễ đầu xuôi thì đuôi lọt. Bởi vậy trong những ngày đầu năm, đầu tháng, người dân Việt có tục cúng vái và kiêng kỵ rất được coi trọng.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Người Việt rất coi trọng ngày Rằm tháng Giêng. Vào ngày này, các gia đình chuẩn bị mâm cơm cúng chu đáo dâng tổ tiên. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Rằm tháng Giêng - đó là ngày trăng tròn đầu tiên còn gọi là Tết Thượng Nguyên. Đây là một Tết nằm trong hệ thống Thượng - Trung - Hạ Nguyên. Tết Thượng Nguyên là Rằm tháng Giêng, Tết Trung Nguyên là Rằm tháng Bảy và Tết Hạ Nguyên là Rằm tháng Mười. Ba ngày Tết này mang các ý nghĩa khác nhau. Tết Thượng Nguyên là Tết hướng thiên cầu phúc an lành, Tết Trung Nguyên là địa quan xá tội, Tết Hạ Nguyên là thủy quan giải ách.

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng còn được coi là Tết muộn, có ý nghĩa không khác gì ngày Tết Nguyên đán. Bởi dư âm những ngày Tết Nguyên đán vẫn còn khi nhiều gia đình vẫn tiếp tục ăn Tết, gói bánh chưng, chơi mai, đào nở muộn. Ngày nay, ở nhiều vùng, địa phương, vẫn lưu giữ tục lệ này. Thậm chí có nơi còn ăn Rằm to hơn cả những ngày Tết.

Năm 2020, Rằm tháng Giêng rơi vào ngày 8/2 dương lịch. Thời gian này, các gia đình chuẩn bị mâm cúng, thành tâm dâng tổ tiên và thần linh.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Mâm cúng Rằm tháng Giêng thường có bánh trôi. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Còn theo GS Lương Ngọc Huỳnh, ngày Rằm tháng Giêng có ba tích. Thứ nhất, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Vía Phật. Đây là ngày Rằm đầu tiên trong năm mới. Tất cả những may mắn nhất của năm mới đều ở ngày này.

Vì thế, đối với những người theo đạo Phật, trừ ngày mùng 1 Tết thì đây là ngày lễ đầu tiên trong năm. Họ lên chùa thắp nén nhang, cầu xin một sự may mắn.

Tích thứ hai, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu. Thời xưa có một vị vua cứ đến ngày Rằm tháng Giêng là cho mời các trạng nguyên vào hầu triều và để nói chuyện đầu năm. Sau khi các quân vào hầu triều, buổi trưa họ được vua thiết đãi yến tiệc.

Thiết đãi yến tiệc xong, buổi tối, vua và các trạng vào vườn Thượng Uyển để ngắm trăng và vịnh thơ. Các ông trạng sẽ thi nhau đọc thơ để cho vua nghe.

Từ đó, người ta coi ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu, là ngày Tết của các vị vua và trạng.

Thứ 3, ngày Tết Nguyên tiêu là ngày rằm đầu tiên của tổ tiên, dòng họ trong năm mới. Do vậy, chúng ta cũng cần phải lễ tổ tiên trong gia đình.

Trong ngày này, người Việt thường đi lễ chùa và làm mâm cơm cúng dâng lên tổ tiên bày tỏ lòng biết ơn, trân trọng với người đã khuất và mong một năm mới an lành, may mắn.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng 5 điều kiêng kỵ trong ngày vía Thần Tài 2020 theo quan niệm dân gian

Ngày vía Thần Tài là ngày mùng 10 tháng Giêng Âm lịch, theo Dương lịch năm nay là thứ 2 ngày 3/2/2020. Dưới đây là ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ trong đêm giao thừa để năm mới Canh Tý 2020 may mắn, bình an

Để năm mới may mắn, bình an, cần lưu ý một số điều trong đêm giao thừa như kiêng kỵ mặc quần áo đen - ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ ngày Tết nên nhớ để cả năm may mắn, thuận lợi

Người Việt có câu "có thờ có thiêng, có kiêng có lành", vì thế mọi người đều ghi nhớ những điều kiêng kỵ ngày Tết ...

Trà Nguyễn
Nguồn:

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Mời ông bà về ăn Tết

Mời ông bà về ăn Tết

“Ra mộ mời ông bà về ăn Tết đi con”. Câu nhắc quen thuộc ấy cứ đến cuối năm lại vang lên trong nhiều gia đình Việt.
Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Tết Thanh minh là một trong những ngày lễ quan trọng không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn là dịp để tưởng nhớ tổ tiên và kết nối các thế hệ trong gia đình.
Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Được tổ chức ngày 10/03 (nhằm ngày 11 tháng 02 Âm lịch) tại Di tích Đàn Xã Tắc – phường Thuận Hòa (Quận Phú Xuân, Thành phố Huế), Lễ tế Xã Tắc là nghi lễ cung đình triều Nguyễn, để cầu cho thiên hạ thái bình, quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm.
Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Cuốn sách “Biểu tượng, phù hiệu và đồ thờ của người An Nam” của học giả Pháp Gustave Dumoutier khám phá đời sống tinh thần của người Việt thế kỷ XIX

Đọc nhiều

Đại sứ quán UAE vinh danh đội tuyển Đại học Lạc Hồng đạt giải quốc tế tại Dubai

Đại sứ quán UAE vinh danh đội tuyển Đại học Lạc Hồng đạt giải quốc tế tại Dubai

Ngày 18/5/2026, Đại sứ quán Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tại Việt Nam đã tổ chức buổi gặp gỡ và chúc mừng đội tuyển Trường Đại học Lạc Hồng (LHU) nhân thành tích xuất sắc đạt Giải Bạc (Silver Award) tại Global Best M-Gov Award 2026 – giải thưởng quốc tế uy tín trong lĩnh vực công nghệ chính phủ số và đổi mới sáng tạo.
Lan tỏa tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh tại Nhật Bản

Lan tỏa tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh tại Nhật Bản

Ngày 17/5 tại Trung tâm Phúc lợi tổng hợp thành phố Higashihiroshima (tỉnh Hiroshima, Nhật Bản), Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Fukuoka phối hợp Hội người Việt Nam tại Trung Nam Nhật Bản, Hội Hòa bình hữu nghị Hiroshima - Việt Nam và Hội Thanh niên sinh viên Việt Nam tại Hiroshima tổ chức Chương trình kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh với chủ đề "Tư tưởng ngoại giao và giá trị thời đại".
Giải bóng đá cộng đồng người Việt tại Nhật Bản

Giải bóng đá cộng đồng người Việt tại Nhật Bản

Ngày 17/5, tại khu liên hợp thể thao Kashihara cố đô Nara (Nhật Bản) đã diễn ra giải bóng đá phong trào của cộng đồng người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc tại khu vực Kansai.
KOCHAM đồng hành cùng GNI tăng cường hỗ trợ trẻ em và cộng đồng yếu thế

KOCHAM đồng hành cùng GNI tăng cường hỗ trợ trẻ em và cộng đồng yếu thế

Sáng 18/5, tại trụ sở Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KOCHAM) ở Hà Nội, KOCHAM và Tổ chức Quốc tế Good Neighbors International (GNI) tại Việt Nam đã chính thức ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU), đánh dấu bước tiến mới trong quan hệ hợp tác chiến lược nhằm thúc đẩy các hoạt động trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR) và tăng cường kết nối giữa cộng đồng doanh nghiệp Hàn Quốc với cộng đồng địa phương tại Việt Nam.
Tàu Hải quân Hoàng gia Canada thăm hữu nghị thành phố Đà Nẵng

Tàu Hải quân Hoàng gia Canada thăm hữu nghị thành phố Đà Nẵng

Từ ngày 15-18/5, Tàu Hải quân Hoàng gia Canada (HMCS) Charlottetown có chuyến thăm hữu nghị thành phố Đà Nẵng với nhiều hoạt động giao lưu, đối ngoại và hợp tác hàng hải, góp phần tăng cường quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam - Canada cũng như thúc đẩy kết nối giữa hải quân và nhân dân hai nước.
Giữ học trò vùng biên ở lại lớp bằng những ngày hội tuổi thơ

Giữ học trò vùng biên ở lại lớp bằng những ngày hội tuổi thơ

Ở vùng biên giới Mường Nhé (Điện Biên), giữ học sinh đến trường không chỉ là nhiệm vụ giáo dục mà còn là hành trình giữ lại những ước mơ nhỏ bé giữa núi rừng xa xôi. Một ngôi trường bán trú đang làm điều đó bằng tiếng cười, sự gần gũi và những ngày hội tuổi thơ giản dị.
Ngư dân Khánh Hòa đưa camera xuống biển

Ngư dân Khánh Hòa đưa camera xuống biển

Camera dưới nước, thiết bị định vị và hệ thống giám sát từ xa 24/7 đang trở nên quen thuộc tại các vùng nuôi biển ở Khánh Hòa. Trong bối cảnh chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) và nguồn lợi thủy sản suy giảm, địa phương này đang chuyển mạnh sang nuôi biển công nghệ cao.
nhat ban la doi tac kinh te quan trong hang dau cua viet nam
infographic 9 luat va 31 nghi quyet duoc thong qua tai ky hop thu nhat quoc hoi khoa xvi
infographic viet nam va trung quoc ky ket 32 van kien hop tac
chinh phu nhiem ky quoc hoi khoa xvi co 14 bo 3 co quan ngang bo
infographic cac moc thoi gian sau cuoc bau cu dai bieu quoc hoi khoa xvi va dai bieu hdnd cac cap
infographic bau cu quoc hoi va hdnd cach tra cuu thong tin ve nguoi ung cu tren vneid
infographic thu tuong chi dao 9 nhiem vu trong tam ung pho bien dong toan cau
Xin chờ trong giây lát...
[Video] Cử tri cả nước nô nức đi bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp
[VIDEO] Tinh thần dân chủ của nhân dân Việt Nam trong bầu cử
Tổ chức Giao lưu Quốc tế Việt Nam Nhật Bản (FAVIJA): thúc đẩy hữu nghị, hợp tác đa phương
[Video] Vũ điệu chúc xuân sôi động của Đại sứ Hà Lan tại Việt Nam
[Video] Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện
[Video] WVIV thúc đẩy nông nghiệp tái sinh, nâng cao sinh kế cộng đồng tại Thanh Hóa
[Video] Plan International và Tỉnh Đoàn Quảng Trị xây dựng lực lượng thanh niên hành động vì khí hậu
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội tăng 8% từ ngày 01/7/2026

Lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội tăng 8% từ ngày 01/7/2026

Theo Nghị định 162/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành, từ ngày 01/7/2026, lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội sẽ tăng thêm 8%. Một số trường hợp có mức hưởng thấp sau khi tăng chung sẽ được nâng mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng lên 3,8 triệu đồng/tháng.
Thời tiết hôm nay (12/5): Hà Nội nắng nóng, chiều tối có mưa dông, cảnh báo đề phòng lốc sét

Thời tiết hôm nay (12/5): Hà Nội nắng nóng, chiều tối có mưa dông, cảnh báo đề phòng lốc sét

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 12/5, thời tiết tại Hà Nội và nhiều tỉnh Bắc Bộ duy trì trạng thái ngày nắng. Tuy nhiên, từ chiều tối, khu vực này có khả năng xuất hiện mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to, kèm nguy cơ lốc, sét, mưa đá.
Thời tiết hôm nay (6/5): Miền Bắc sắp đón không khí lạnh, miền Nam có mưa dông

Thời tiết hôm nay (6/5): Miền Bắc sắp đón không khí lạnh, miền Nam có mưa dông

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, một đợt không khí lạnh mới sắp tăng cường xuống phía Nam, gây mưa giông diện rộng cho Bắc Bộ. Nam Bộ vẫn mưa giông rải rác vào chiều tối.
Đừng để máy lạnh, máy giặt bẩn đe dọa sức khỏe gia đình

Đừng để máy lạnh, máy giặt bẩn đe dọa sức khỏe gia đình

Thời tiết nắng nóng gay gắt và ô nhiễm bụi mịn, các chuyên gia kỹ thuật cảnh báo việc tích tụ bụi bẩn lâu ngày khiến hóa đơn tiền điện tăng thêm khoảng 30% và biến các thiết bị này thành "ổ" vi khuẩn, trực tiếp đe dọa sức khỏe hệ hô hấp.
Thời tiết cả nước dịp 30/4-01/5

Thời tiết cả nước dịp 30/4-01/5

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đưa ra thông tin dự báo thời tiết cả nước dịp nghỉ lễ 30/4-01/5.
Thời tiết hôm nay (28/4): Bắc Bộ đón không khí lạnh, Nam Bộ nắng nóng

Thời tiết hôm nay (28/4): Bắc Bộ đón không khí lạnh, Nam Bộ nắng nóng

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, ngày 28/4, thời tiết Nam Bộ tiếp tục nắng nóng diện rộng, Bắc Bộ ngày nắng, chiều tối sẽ có mưa do không khí lạnh tràn về.
Phiên bản di động