Trang chủ Gia đình Việt Tập tục
12:02 | 06/02/2020 GMT+7

Vì sao lại nói 'cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng'?

aa
Dân gian có câu "cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng", vậy tại sao lại nói như vậy và ý nghĩa của câu nói này.
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng 2020: Những điều kiêng kỵ không thể bỏ qua
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng là Tết gì?

"Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng"

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng có ý nghĩa quan trọng vì đầy là ngày Rằm đầu tiên của năm mới. Ngày Rằm tháng Giêng vào mùa xuân, theo quan niệm dân gian, tượng trưng cho sự phát triển, sinh sôi. Vì vậy mà ngày này được coi trọng, người dân gửi gắm vào đó nhiều mong ước về một năm thuận hòa, sung túc.

Câu nói "Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng" nhằm nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của ngày này. Trong sách "Cơ sở văn hóa Việt Nam”, GS Trần Ngọc Thêm viết không chỉ ngày đầu năm mà tháng đầu năm cũng đặc biệt quan trọng. Theo quan niệm của người Việt, phàm làm bất kỳ điều gì hễ đầu xuôi thì đuôi lọt. Bởi vậy trong những ngày đầu năm, đầu tháng, người dân Việt có tục cúng vái và kiêng kỵ rất được coi trọng.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Người Việt rất coi trọng ngày Rằm tháng Giêng. Vào ngày này, các gia đình chuẩn bị mâm cơm cúng chu đáo dâng tổ tiên. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Rằm tháng Giêng - đó là ngày trăng tròn đầu tiên còn gọi là Tết Thượng Nguyên. Đây là một Tết nằm trong hệ thống Thượng - Trung - Hạ Nguyên. Tết Thượng Nguyên là Rằm tháng Giêng, Tết Trung Nguyên là Rằm tháng Bảy và Tết Hạ Nguyên là Rằm tháng Mười. Ba ngày Tết này mang các ý nghĩa khác nhau. Tết Thượng Nguyên là Tết hướng thiên cầu phúc an lành, Tết Trung Nguyên là địa quan xá tội, Tết Hạ Nguyên là thủy quan giải ách.

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng còn được coi là Tết muộn, có ý nghĩa không khác gì ngày Tết Nguyên đán. Bởi dư âm những ngày Tết Nguyên đán vẫn còn khi nhiều gia đình vẫn tiếp tục ăn Tết, gói bánh chưng, chơi mai, đào nở muộn. Ngày nay, ở nhiều vùng, địa phương, vẫn lưu giữ tục lệ này. Thậm chí có nơi còn ăn Rằm to hơn cả những ngày Tết.

Năm 2020, Rằm tháng Giêng rơi vào ngày 8/2 dương lịch. Thời gian này, các gia đình chuẩn bị mâm cúng, thành tâm dâng tổ tiên và thần linh.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Mâm cúng Rằm tháng Giêng thường có bánh trôi. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Còn theo GS Lương Ngọc Huỳnh, ngày Rằm tháng Giêng có ba tích. Thứ nhất, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Vía Phật. Đây là ngày Rằm đầu tiên trong năm mới. Tất cả những may mắn nhất của năm mới đều ở ngày này.

Vì thế, đối với những người theo đạo Phật, trừ ngày mùng 1 Tết thì đây là ngày lễ đầu tiên trong năm. Họ lên chùa thắp nén nhang, cầu xin một sự may mắn.

Tích thứ hai, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu. Thời xưa có một vị vua cứ đến ngày Rằm tháng Giêng là cho mời các trạng nguyên vào hầu triều và để nói chuyện đầu năm. Sau khi các quân vào hầu triều, buổi trưa họ được vua thiết đãi yến tiệc.

Thiết đãi yến tiệc xong, buổi tối, vua và các trạng vào vườn Thượng Uyển để ngắm trăng và vịnh thơ. Các ông trạng sẽ thi nhau đọc thơ để cho vua nghe.

Từ đó, người ta coi ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu, là ngày Tết của các vị vua và trạng.

Thứ 3, ngày Tết Nguyên tiêu là ngày rằm đầu tiên của tổ tiên, dòng họ trong năm mới. Do vậy, chúng ta cũng cần phải lễ tổ tiên trong gia đình.

Trong ngày này, người Việt thường đi lễ chùa và làm mâm cơm cúng dâng lên tổ tiên bày tỏ lòng biết ơn, trân trọng với người đã khuất và mong một năm mới an lành, may mắn.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng 5 điều kiêng kỵ trong ngày vía Thần Tài 2020 theo quan niệm dân gian

Ngày vía Thần Tài là ngày mùng 10 tháng Giêng Âm lịch, theo Dương lịch năm nay là thứ 2 ngày 3/2/2020. Dưới đây là ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ trong đêm giao thừa để năm mới Canh Tý 2020 may mắn, bình an

Để năm mới may mắn, bình an, cần lưu ý một số điều trong đêm giao thừa như kiêng kỵ mặc quần áo đen - ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ ngày Tết nên nhớ để cả năm may mắn, thuận lợi

Người Việt có câu "có thờ có thiêng, có kiêng có lành", vì thế mọi người đều ghi nhớ những điều kiêng kỵ ngày Tết ...

Trà Nguyễn
Nguồn:

Tin cùng chủ đề: Rằm tháng Giêng 2020

Đi chùa giữa dịch virus corona: Hà Nội vắng vẻ, TP.HCM vẫn nhộn nhịp

Đi chùa giữa dịch virus corona: Hà Nội vắng vẻ, TP.HCM vẫn nhộn nhịp

Do lo ngại dịch virus corona, người dân Hà Nội hạn chế đi lễ chùa trong dịp rằm tháng Giêng. Ngược lại, ở TP.HCM, các chùa chiền, miếu mạo vẫn khá đông đúc và người dân đã chủ động đeo khẩu trang để phòng dịch.
Bánh trôi ngũ sắc cúng Rằm tháng Giêng được đặc biệt ưa chuộng

Bánh trôi ngũ sắc cúng Rằm tháng Giêng được đặc biệt ưa chuộng

Vào Tết Nguyên tiêu -  Rằm tháng Giêng, mọi người thường ăn bánh trôi với hy vọng một năm sẽ trôi chảy, thuận lợi. Năm nay, bánh trôi ngũ sắc đẹp mắt được các gia đình đặc biệt ưa chuộng.

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Vì sao chén nước dâng cúng luôn hiện diện trên bàn thờ gia tiên?

Vì sao chén nước dâng cúng luôn hiện diện trên bàn thờ gia tiên?

Theo dân gian, thắp hương là cách kết nối tâm linh, "mời" tổ tiên, thần linh về chứng giám lòng thành. Khói hương (hỏa) và chén nước (thủy) tạo nên sự cân bằng âm dương, hoàn thiện nghi lễ.
Mời ông bà về ăn Tết

Mời ông bà về ăn Tết

“Ra mộ mời ông bà về ăn Tết đi con”. Câu nhắc quen thuộc ấy cứ đến cuối năm lại vang lên trong nhiều gia đình Việt.
Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Tết Thanh minh là một trong những ngày lễ quan trọng không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn là dịp để tưởng nhớ tổ tiên và kết nối các thế hệ trong gia đình.
Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Được tổ chức ngày 10/03 (nhằm ngày 11 tháng 02 Âm lịch) tại Di tích Đàn Xã Tắc – phường Thuận Hòa (Quận Phú Xuân, Thành phố Huế), Lễ tế Xã Tắc là nghi lễ cung đình triều Nguyễn, để cầu cho thiên hạ thái bình, quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm.

Đọc nhiều

Lũ quét tại biên giới Nepal - Trung Quốc: Xác minh thông tin hai công dân Việt Nam

Lũ quét tại biên giới Nepal - Trung Quốc: Xác minh thông tin hai công dân Việt Nam

Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal và Bhutan đang xác minh thông tin về hai người mang quốc tịch Việt Nam từng đăng ký tại trạm kiểm soát Vườn Quốc gia Langtang trước trận lũ quét ngày 26/8. Danh sách này không phải danh sách người mất tích và hiện chưa xác định được tình trạng của hai người.
Quốc khánh 2/9 ở nước ngoài: Nhắc nhớ lịch sử, gắn kết cộng đồng và bè bạn

Quốc khánh 2/9 ở nước ngoài: Nhắc nhớ lịch sử, gắn kết cộng đồng và bè bạn

Nhân kỷ niệm 81 năm Quốc khánh 2/9, nhiều hoạt động được tổ chức tại Cuba, Pháp, Macau (Trung Quốc), Tanzania và Mozambique, nhắc lại ý nghĩa của độc lập dân tộc, tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh, gắn kết cộng đồng người Việt và bạn bè sở tại.
Tết Độc lập - ngày trở về

Tết Độc lập - ngày trở về

Cuối tháng 8, nhiều người đi học, làm ăn xa lại thu xếp công việc, lên xe về quê đón Tết Độc lập. Ở nhiều bản làng, ngày 2/9 từ lâu đã là dịp con cháu trở về bên cha mẹ, người thân, quây quần trong những bữa cơm gia đình.
Không gian Văn hoá - Du lịch Việt Nam thu hút khách tại triển lãm sách tại Quảng Châu

Không gian Văn hoá - Du lịch Việt Nam thu hút khách tại triển lãm sách tại Quảng Châu

Từ ngày 27-31/8, Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Quảng Châu, Trung Quốc đã phối hợp với một số đoen vị tổ chức trưng bày “Không gian Văn hóa - Du lịch Việt Nam” trong khuôn khổ Triển lãm sách quốc tế “Nam quốc Thư hương - 2026”.
Tăng cường phối hợp giữ vững an ninh, trật tự khu vực biên giới Gia Lai (Việt Nam) - Ratanakiri (Campuchia)

Tăng cường phối hợp giữ vững an ninh, trật tự khu vực biên giới Gia Lai (Việt Nam) - Ratanakiri (Campuchia)

Ngày 1/9, tại xã Ia Nan đã diễn ra chương trình gặp gỡ, trao đổi thông tin, tình hình an ninh, trật tự khu vực biên giới giữa Công an 2 xã: Ia Nan, Ia Dom (Công an tỉnh Gia Lai, nước CHXHCN Việt Nam) với Công an xã Pó Nhày (Công an huyện Oyadav, tỉnh Ratanakiri, Vương quốc Campuchia).
Học viên hải quân quốc tế trải nghiệm Tàu buồm 286 - Lê Quý Đôn

Học viên hải quân quốc tế trải nghiệm Tàu buồm 286 - Lê Quý Đôn

Ngày 25/8, tại Nha Trang (Khánh Hòa), trong khuôn khổ Chương trình “Giao lưu huấn luyện học viên sĩ quan hải quân quốc tế” năm 2026 tại Học viện Hải quân Việt Nam, các học viên sĩ quan hải quân quốc tế đã tham gia các hoạt động trải nghiệm, thực hành trên Tàu buồm 286-Lê Quý Đôn.
Bão số 4 gây mưa lớn, nhiều địa phương chủ động di dời dân và phòng ngừa rủi ro

Bão số 4 gây mưa lớn, nhiều địa phương chủ động di dời dân và phòng ngừa rủi ro

Sáng 23/8, bão số 4 duy trì cường độ cấp 8, giật cấp 10 trên vùng biển Quảng Ninh - Hải Phòng, gây mưa lớn tại nhiều tỉnh, thành phố phía Bắc. Các địa phương khẩn trương di dời người dân khỏi khu vực nguy hiểm, ứng phó nguy cơ lũ quét, sạt lở, úng ngập và điều chỉnh một số hoạt động du lịch.
ho tro tien an gao do dung ca nhan cho hoc sinh truong pho thong noi tru
infographic quan he asean nga va hoi nghi cap cao ky niem 35 nam quan he asean nga
mot so moc thoi gian quan trong sap xep to chuc lai thon to dan pho
nhat ban la doi tac kinh te quan trong hang dau cua viet nam
infographic 9 luat va 31 nghi quyet duoc thong qua tai ky hop thu nhat quoc hoi khoa xvi
infographic viet nam va trung quoc ky ket 32 van kien hop tac
chinh phu nhiem ky quoc hoi khoa xvi co 14 bo 3 co quan ngang bo
Xin chờ trong giây lát...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác
[Video] Mở rộng hợp tác khoa học, giáo dục vì phát triển bền vững
[Video] Những ngày Hội đồng nhân dân thế giới tại Việt Nam: Kết nối nguồn lực, đưa ý tưởng thành hợp tác cụ thể
[Video] 50 năm Việt Nam - Philippines: Mở rộng kết nối nhân dân trong giai đoạn mới
[Video] Dấu ấn kết nối Việt Nam - Malaysia của Đại sứ Dato' Tan Yang Thai
[Video] Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam ghi sổ tang, tưởng niệm nạn nhân động đất Venezuela
[Video] Trẻ em Đông Á cùng kiến tạo giải pháp cho những thách thức chung
[Video] Âm nhạc flamenco gắn kết văn hoá Việt Nam - Tây Ban Nha
[Video] Trao tặng Kỷ niệm chương "Vì hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc" cho Đại sứ Hungary tại Việt Nam
[Video] Nhân dân Việt Nam luôn trân trọng tình cảm của nước Nga
Video: Cơ hội giao lưu quốc tế cho học sinh Việt Nam tại trại hè Artek
[Video] Đối ngoại nhân dân Thủ đô hướng tới kết nối hiệu quả nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài
[Video] Plan International đồng hành cùng thanh thiếu nhi tiên phong ứng phó với biến đổi khí hậu
[Video] Lào dành ưu tiên hàng đầu cho quan hệ với Việt Nam
[Video] Doanh nghiệp Hoa Kỳ hỗ trợ Việt Nam xác định danh tính người mất tích trong chiến tranh
Hỗ trợ tiền ăn, gạo, đồ dùng cá nhân cho học sinh trường phổ thông nội trú

Hỗ trợ tiền ăn, gạo, đồ dùng cá nhân cho học sinh trường phổ thông nội trú

Chính phủ ban hành Nghị định 188/2026/NĐ-CP ngày 27/5/2026 quy định chính sách cho học sinh trường phổ thông nội trú và trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền.
"Chốt" phương án tăng lương tối thiểu vùng năm 2027 ở mức 7,8%

"Chốt" phương án tăng lương tối thiểu vùng năm 2027 ở mức 7,8%

Hội đồng Tiền lương quốc gia thống nhất tăng lương tối thiểu vùng năm 2027 là 7,8%, áp dụng từ 1/1/2027, hài hòa lợi ích doanh nghiệp và người lao động.
9 học sinh Việt Nam nhận học bổng toàn phần của Quỹ Fast Retailing tại Nhật Bản

9 học sinh Việt Nam nhận học bổng toàn phần của Quỹ Fast Retailing tại Nhật Bản

Ngày 13/7, Tập đoàn Fast Retailing công bố 9 học sinh Việt Nam được trao học bổng toàn phần bậc đại học của Quỹ Fast Retailing, mở ra cơ hội học tập tại các trường đại học hàng đầu Nhật Bản và góp phần thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước.
Nhiều quy định về hoạt động bảo hiểm tiền gửi

Nhiều quy định về hoạt động bảo hiểm tiền gửi

Nghị định số 280/2026/NĐ-CP bổ sung, hoàn thiện khung pháp lý đối với hoạt động bảo hiểm tiền gửi, quy định rõ cơ chế chi trả và trách nhiệm của các cơ quan liên quan.
Thời tiết hôm nay (25/6): Bắc Bộ nắng nóng gay gắt, tối và đêm có mưa rào

Thời tiết hôm nay (25/6): Bắc Bộ nắng nóng gay gắt, tối và đêm có mưa rào

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 25/6, khu vực trung du và đồng bằng Bắc Bộ, phía Tây tỉnh Phú Thọ có nắng nóng và nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36-38 độ, có nơi trên 38 độ; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 50-55%.
Thời tiết hôm nay (01/6): Bắc Bộ nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt

Thời tiết hôm nay (01/6): Bắc Bộ nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 01-02/6, khu vực Bắc Bộ (trừ Quảng Ninh-Hải Phòng) có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-36 độ, có nơi trên 37 độ; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 50-55%.
Phiên bản di động