Trang chủ Gia đình Việt Tập tục
12:02 | 06/02/2020 GMT+7

Vì sao lại nói 'cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng'?

aa
Dân gian có câu "cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng", vậy tại sao lại nói như vậy và ý nghĩa của câu nói này.
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng 2020: Những điều kiêng kỵ không thể bỏ qua
vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Rằm tháng Giêng là Tết gì?

"Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng"

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng có ý nghĩa quan trọng vì đầy là ngày Rằm đầu tiên của năm mới. Ngày Rằm tháng Giêng vào mùa xuân, theo quan niệm dân gian, tượng trưng cho sự phát triển, sinh sôi. Vì vậy mà ngày này được coi trọng, người dân gửi gắm vào đó nhiều mong ước về một năm thuận hòa, sung túc.

Câu nói "Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng" nhằm nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của ngày này. Trong sách "Cơ sở văn hóa Việt Nam”, GS Trần Ngọc Thêm viết không chỉ ngày đầu năm mà tháng đầu năm cũng đặc biệt quan trọng. Theo quan niệm của người Việt, phàm làm bất kỳ điều gì hễ đầu xuôi thì đuôi lọt. Bởi vậy trong những ngày đầu năm, đầu tháng, người dân Việt có tục cúng vái và kiêng kỵ rất được coi trọng.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Người Việt rất coi trọng ngày Rằm tháng Giêng. Vào ngày này, các gia đình chuẩn bị mâm cơm cúng chu đáo dâng tổ tiên. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Rằm tháng Giêng - đó là ngày trăng tròn đầu tiên còn gọi là Tết Thượng Nguyên. Đây là một Tết nằm trong hệ thống Thượng - Trung - Hạ Nguyên. Tết Thượng Nguyên là Rằm tháng Giêng, Tết Trung Nguyên là Rằm tháng Bảy và Tết Hạ Nguyên là Rằm tháng Mười. Ba ngày Tết này mang các ý nghĩa khác nhau. Tết Thượng Nguyên là Tết hướng thiên cầu phúc an lành, Tết Trung Nguyên là địa quan xá tội, Tết Hạ Nguyên là thủy quan giải ách.

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng còn được coi là Tết muộn, có ý nghĩa không khác gì ngày Tết Nguyên đán. Bởi dư âm những ngày Tết Nguyên đán vẫn còn khi nhiều gia đình vẫn tiếp tục ăn Tết, gói bánh chưng, chơi mai, đào nở muộn. Ngày nay, ở nhiều vùng, địa phương, vẫn lưu giữ tục lệ này. Thậm chí có nơi còn ăn Rằm to hơn cả những ngày Tết.

Năm 2020, Rằm tháng Giêng rơi vào ngày 8/2 dương lịch. Thời gian này, các gia đình chuẩn bị mâm cúng, thành tâm dâng tổ tiên và thần linh.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng
Mâm cúng Rằm tháng Giêng thường có bánh trôi. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Còn theo GS Lương Ngọc Huỳnh, ngày Rằm tháng Giêng có ba tích. Thứ nhất, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Vía Phật. Đây là ngày Rằm đầu tiên trong năm mới. Tất cả những may mắn nhất của năm mới đều ở ngày này.

Vì thế, đối với những người theo đạo Phật, trừ ngày mùng 1 Tết thì đây là ngày lễ đầu tiên trong năm. Họ lên chùa thắp nén nhang, cầu xin một sự may mắn.

Tích thứ hai, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu. Thời xưa có một vị vua cứ đến ngày Rằm tháng Giêng là cho mời các trạng nguyên vào hầu triều và để nói chuyện đầu năm. Sau khi các quân vào hầu triều, buổi trưa họ được vua thiết đãi yến tiệc.

Thiết đãi yến tiệc xong, buổi tối, vua và các trạng vào vườn Thượng Uyển để ngắm trăng và vịnh thơ. Các ông trạng sẽ thi nhau đọc thơ để cho vua nghe.

Từ đó, người ta coi ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu, là ngày Tết của các vị vua và trạng.

Thứ 3, ngày Tết Nguyên tiêu là ngày rằm đầu tiên của tổ tiên, dòng họ trong năm mới. Do vậy, chúng ta cũng cần phải lễ tổ tiên trong gia đình.

Trong ngày này, người Việt thường đi lễ chùa và làm mâm cơm cúng dâng lên tổ tiên bày tỏ lòng biết ơn, trân trọng với người đã khuất và mong một năm mới an lành, may mắn.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng 5 điều kiêng kỵ trong ngày vía Thần Tài 2020 theo quan niệm dân gian

Ngày vía Thần Tài là ngày mùng 10 tháng Giêng Âm lịch, theo Dương lịch năm nay là thứ 2 ngày 3/2/2020. Dưới đây là ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ trong đêm giao thừa để năm mới Canh Tý 2020 may mắn, bình an

Để năm mới may mắn, bình an, cần lưu ý một số điều trong đêm giao thừa như kiêng kỵ mặc quần áo đen - ...

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng Những điều kiêng kỵ ngày Tết nên nhớ để cả năm may mắn, thuận lợi

Người Việt có câu "có thờ có thiêng, có kiêng có lành", vì thế mọi người đều ghi nhớ những điều kiêng kỵ ngày Tết ...

Trà Nguyễn
Nguồn:

Tin cùng chủ đề: Rằm tháng Giêng 2020

Đi chùa giữa dịch virus corona: Hà Nội vắng vẻ, TP.HCM vẫn nhộn nhịp

Đi chùa giữa dịch virus corona: Hà Nội vắng vẻ, TP.HCM vẫn nhộn nhịp

Do lo ngại dịch virus corona, người dân Hà Nội hạn chế đi lễ chùa trong dịp rằm tháng Giêng. Ngược lại, ở TP.HCM, các chùa chiền, miếu mạo vẫn khá đông đúc và người dân đã chủ động đeo khẩu trang để phòng dịch.
Bánh trôi ngũ sắc cúng Rằm tháng Giêng được đặc biệt ưa chuộng

Bánh trôi ngũ sắc cúng Rằm tháng Giêng được đặc biệt ưa chuộng

Vào Tết Nguyên tiêu -  Rằm tháng Giêng, mọi người thường ăn bánh trôi với hy vọng một năm sẽ trôi chảy, thuận lợi. Năm nay, bánh trôi ngũ sắc đẹp mắt được các gia đình đặc biệt ưa chuộng.

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Mời ông bà về ăn Tết

Mời ông bà về ăn Tết

“Ra mộ mời ông bà về ăn Tết đi con”. Câu nhắc quen thuộc ấy cứ đến cuối năm lại vang lên trong nhiều gia đình Việt.
Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Tết Thanh minh là một trong những ngày lễ quan trọng không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn là dịp để tưởng nhớ tổ tiên và kết nối các thế hệ trong gia đình.
Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Được tổ chức ngày 10/03 (nhằm ngày 11 tháng 02 Âm lịch) tại Di tích Đàn Xã Tắc – phường Thuận Hòa (Quận Phú Xuân, Thành phố Huế), Lễ tế Xã Tắc là nghi lễ cung đình triều Nguyễn, để cầu cho thiên hạ thái bình, quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm.
Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Cuốn sách “Biểu tượng, phù hiệu và đồ thờ của người An Nam” của học giả Pháp Gustave Dumoutier khám phá đời sống tinh thần của người Việt thế kỷ XIX

Đọc nhiều

Văn hóa giúp tăng cường hiểu biết, gắn kết nhân dân ASEAN

Văn hóa giúp tăng cường hiểu biết, gắn kết nhân dân ASEAN

Ngày 19/8 tại Hà Nội, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Nội phối hợp với Đại sứ quán Philippines và Đại sứ quán các nước ASEAN tại Việt Nam tổ chức Chương trình Giao lưu hữu nghị “Sắc màu văn hóa ASEAN năm 2026”, góp phần tăng cường hiểu biết, gắn kết và tình hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam với nhân dân các nước trong khu vực.
Đưa đối ngoại nhân dân về cơ sở: Mỗi xã/phường cần một cách làm riêng

Đưa đối ngoại nhân dân về cơ sở: Mỗi xã/phường cần một cách làm riêng

Đưa đối ngoại nhân dân về xã/phường cần một hướng dẫn đủ rõ để cơ sở biết làm gì, triển khai và đánh giá ra sao, nhưng cũng đủ mở để mỗi địa phương phát huy thế mạnh riêng. Đây là vấn đề được các chuyên gia, nhà quản lý và đại diện địa phương tập trung trao đổi tại Tọa đàm góp ý Dự thảo Hướng dẫn thực hiện tiêu chí hoạt động đối ngoại nhân dân của Đề án triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn thành phố Hà Nội, diễn ra ngày 21/8.
Đề xuất xây dựng “Không gian Văn hóa và Hữu nghị Việt Nam - Singapore”

Đề xuất xây dựng “Không gian Văn hóa và Hữu nghị Việt Nam - Singapore”

Sáng 19/8, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức buổi họp mặt kỷ niệm 61 năm Quốc khánh Cộng hòa Singapore. Tại đây, Hội hữu nghị Việt Nam - Singapore Thành phố Hồ Chí Minh đã đề xuất xây dựng “Không gian Văn hóa và Hữu nghị Việt Nam - Singapore”.
Vun đắp tình hữu nghị, đoàn kết giữa nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và nhân dân Hungary

Vun đắp tình hữu nghị, đoàn kết giữa nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và nhân dân Hungary

Ngày 20/8/2026, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Hội hữu nghị Việt Nam - Hungary Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Họp mặt kỷ niệm Quốc khánh Hungary, góp phần vun đắp tình hữu nghị, đoàn kết giữa nhân dân hai nước.
Hải quân Việt Nam và Campuchia thống nhất tăng cường phối hợp tuần tra chung

Hải quân Việt Nam và Campuchia thống nhất tăng cường phối hợp tuần tra chung

Ngày 19/8, tại TP. Hồ Chí Minh, Hải quân nhân dân Việt Nam và Hải quân Hoàng gia Campuchia tổ chức phiên họp lần thứ 20 về tuần tra chung, đánh giá kết quả hợp tác thời gian qua và thống nhất các nội dung phối hợp trong thời gian tới.
376 cán bộ tại Nghệ An được tuyên truyền về biển, đảo

376 cán bộ tại Nghệ An được tuyên truyền về biển, đảo

Ngày 18/8, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Nghệ An tổ chức hội nghị tuyên truyền cho 376 cán bộ cấp xã và chi bộ trực thuộc trong toàn tỉnh về lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam, tình hình biển, đảo Việt Nam và Biển Đông.
TP Hồ Chí Minh yêu cầu 15 phường xã biển đảo diễn tập ứng phó sóng thần

TP Hồ Chí Minh yêu cầu 15 phường xã biển đảo diễn tập ứng phó sóng thần

Ngày 17/8, theo phương án phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả động đất, sóng thần vừa được UBND TP.HCM ban hành, 15 phường, xã ven biển, xã đảo và đặc khu của Thành phố được yêu cầu xây dựng kế hoạch, phối hợp tổ chức diễn tập ứng phó với tình huống sóng thần.
ho tro tien an gao do dung ca nhan cho hoc sinh truong pho thong noi tru
infographic quan he asean nga va hoi nghi cap cao ky niem 35 nam quan he asean nga
mot so moc thoi gian quan trong sap xep to chuc lai thon to dan pho
nhat ban la doi tac kinh te quan trong hang dau cua viet nam
infographic 9 luat va 31 nghi quyet duoc thong qua tai ky hop thu nhat quoc hoi khoa xvi
infographic viet nam va trung quoc ky ket 32 van kien hop tac
chinh phu nhiem ky quoc hoi khoa xvi co 14 bo 3 co quan ngang bo
Xin chờ trong giây lát...
[Video] 50 năm Việt Nam - Philippines: Mở rộng kết nối nhân dân trong giai đoạn mới
[Video] Dấu ấn kết nối Việt Nam - Malaysia của Đại sứ Dato' Tan Yang Thai
[Video] Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam ghi sổ tang, tưởng niệm nạn nhân động đất Venezuela
[Video] Trẻ em Đông Á cùng kiến tạo giải pháp cho những thách thức chung
[Video] Âm nhạc flamenco gắn kết văn hoá Việt Nam - Tây Ban Nha
[Video] Trao tặng Kỷ niệm chương "Vì hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc" cho Đại sứ Hungary tại Việt Nam
[Video] Nhân dân Việt Nam luôn trân trọng tình cảm của nước Nga
Video: Cơ hội giao lưu quốc tế cho học sinh Việt Nam tại trại hè Artek
[Video] Đối ngoại nhân dân Thủ đô hướng tới kết nối hiệu quả nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài
[Video] Plan International đồng hành cùng thanh thiếu nhi tiên phong ứng phó với biến đổi khí hậu
[Video] Lào dành ưu tiên hàng đầu cho quan hệ với Việt Nam
[Video] Doanh nghiệp Hoa Kỳ hỗ trợ Việt Nam xác định danh tính người mất tích trong chiến tranh
[Video] Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình nhận Huân chương “Ngôi sao Công trạng” của Nhà nước Palestine
[Video] GNI khánh thành thư viện KB trị giá hơn 1,9 tỷ đồng tại Tuyên Quang
[Video] Quảng Trị thúc đẩy dinh dưỡng học đường: Đầu tư cho trẻ em từ bữa ăn mỗi ngày
Hỗ trợ tiền ăn, gạo, đồ dùng cá nhân cho học sinh trường phổ thông nội trú

Hỗ trợ tiền ăn, gạo, đồ dùng cá nhân cho học sinh trường phổ thông nội trú

Chính phủ ban hành Nghị định 188/2026/NĐ-CP ngày 27/5/2026 quy định chính sách cho học sinh trường phổ thông nội trú và trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền.
"Chốt" phương án tăng lương tối thiểu vùng năm 2027 ở mức 7,8%

"Chốt" phương án tăng lương tối thiểu vùng năm 2027 ở mức 7,8%

Hội đồng Tiền lương quốc gia thống nhất tăng lương tối thiểu vùng năm 2027 là 7,8%, áp dụng từ 1/1/2027, hài hòa lợi ích doanh nghiệp và người lao động.
9 học sinh Việt Nam nhận học bổng toàn phần của Quỹ Fast Retailing tại Nhật Bản

9 học sinh Việt Nam nhận học bổng toàn phần của Quỹ Fast Retailing tại Nhật Bản

Ngày 13/7, Tập đoàn Fast Retailing công bố 9 học sinh Việt Nam được trao học bổng toàn phần bậc đại học của Quỹ Fast Retailing, mở ra cơ hội học tập tại các trường đại học hàng đầu Nhật Bản và góp phần thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước.
Nhiều quy định về hoạt động bảo hiểm tiền gửi

Nhiều quy định về hoạt động bảo hiểm tiền gửi

Nghị định số 280/2026/NĐ-CP bổ sung, hoàn thiện khung pháp lý đối với hoạt động bảo hiểm tiền gửi, quy định rõ cơ chế chi trả và trách nhiệm của các cơ quan liên quan.
Thời tiết hôm nay (25/6): Bắc Bộ nắng nóng gay gắt, tối và đêm có mưa rào

Thời tiết hôm nay (25/6): Bắc Bộ nắng nóng gay gắt, tối và đêm có mưa rào

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 25/6, khu vực trung du và đồng bằng Bắc Bộ, phía Tây tỉnh Phú Thọ có nắng nóng và nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36-38 độ, có nơi trên 38 độ; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 50-55%.
Thời tiết hôm nay (01/6): Bắc Bộ nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt

Thời tiết hôm nay (01/6): Bắc Bộ nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 01-02/6, khu vực Bắc Bộ (trừ Quảng Ninh-Hải Phòng) có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-36 độ, có nơi trên 37 độ; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 50-55%.
Phiên bản di động