Trang chủ Gia đình Việt Tập tục

12:02 | 06/02/2020 GMT+7

Vì sao lại nói 'cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng'?

Trà Nguyễn

Theo dõi thoidai.com.vn trên

Dân gian có câu "cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng", vậy tại sao lại nói như vậy và ý nghĩa của câu nói này.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng

Rằm tháng Giêng 2020: Những điều kiêng kỵ không thể bỏ qua

Rằm tháng Giêng là Tết gì?

"Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng"

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng có ý nghĩa quan trọng vì đầy là ngày Rằm đầu tiên của năm mới. Ngày Rằm tháng Giêng vào mùa xuân, theo quan niệm dân gian, tượng trưng cho sự phát triển, sinh sôi. Vì vậy mà ngày này được coi trọng, người dân gửi gắm vào đó nhiều mong ước về một năm thuận hòa, sung túc.

Câu nói "Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng" nhằm nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của ngày này. Trong sách "Cơ sở văn hóa Việt Nam”, GS Trần Ngọc Thêm viết không chỉ ngày đầu năm mà tháng đầu năm cũng đặc biệt quan trọng. Theo quan niệm của người Việt, phàm làm bất kỳ điều gì hễ đầu xuôi thì đuôi lọt. Bởi vậy trong những ngày đầu năm, đầu tháng, người dân Việt có tục cúng vái và kiêng kỵ rất được coi trọng.

Người Việt rất coi trọng ngày Rằm tháng Giêng. Vào ngày này, các gia đình chuẩn bị mâm cơm cúng chu đáo dâng tổ tiên. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Rằm tháng Giêng - đó là ngày trăng tròn đầu tiên còn gọi là Tết Thượng Nguyên. Đây là một Tết nằm trong hệ thống Thượng - Trung - Hạ Nguyên. Tết Thượng Nguyên là Rằm tháng Giêng, Tết Trung Nguyên là Rằm tháng Bảy và Tết Hạ Nguyên là Rằm tháng Mười. Ba ngày Tết này mang các ý nghĩa khác nhau. Tết Thượng Nguyên là Tết hướng thiên cầu phúc an lành, Tết Trung Nguyên là địa quan xá tội, Tết Hạ Nguyên là thủy quan giải ách.

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng còn được coi là Tết muộn, có ý nghĩa không khác gì ngày Tết Nguyên đán. Bởi dư âm những ngày Tết Nguyên đán vẫn còn khi nhiều gia đình vẫn tiếp tục ăn Tết, gói bánh chưng, chơi mai, đào nở muộn. Ngày nay, ở nhiều vùng, địa phương, vẫn lưu giữ tục lệ này. Thậm chí có nơi còn ăn Rằm to hơn cả những ngày Tết.

Năm 2020, Rằm tháng Giêng rơi vào ngày 8/2 dương lịch. Thời gian này, các gia đình chuẩn bị mâm cúng, thành tâm dâng tổ tiên và thần linh.

Mâm cúng Rằm tháng Giêng thường có bánh trôi. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Còn theo GS Lương Ngọc Huỳnh, ngày Rằm tháng Giêng có ba tích. Thứ nhất, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Vía Phật. Đây là ngày Rằm đầu tiên trong năm mới. Tất cả những may mắn nhất của năm mới đều ở ngày này.

Vì thế, đối với những người theo đạo Phật, trừ ngày mùng 1 Tết thì đây là ngày lễ đầu tiên trong năm. Họ lên chùa thắp nén nhang, cầu xin một sự may mắn.

Tích thứ hai, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu. Thời xưa có một vị vua cứ đến ngày Rằm tháng Giêng là cho mời các trạng nguyên vào hầu triều và để nói chuyện đầu năm. Sau khi các quân vào hầu triều, buổi trưa họ được vua thiết đãi yến tiệc.

Thiết đãi yến tiệc xong, buổi tối, vua và các trạng vào vườn Thượng Uyển để ngắm trăng và vịnh thơ. Các ông trạng sẽ thi nhau đọc thơ để cho vua nghe.

Từ đó, người ta coi ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu, là ngày Tết của các vị vua và trạng.

Thứ 3, ngày Tết Nguyên tiêu là ngày rằm đầu tiên của tổ tiên, dòng họ trong năm mới. Do vậy, chúng ta cũng cần phải lễ tổ tiên trong gia đình.

Trong ngày này, người Việt thường đi lễ chùa và làm mâm cơm cúng dâng lên tổ tiên bày tỏ lòng biết ơn, trân trọng với người đã khuất và mong một năm mới an lành, may mắn.

5 điều kiêng kỵ trong ngày vía Thần Tài 2020 theo quan niệm dân gian

Ngày vía Thần Tài là ngày mùng 10 tháng Giêng Âm lịch, theo Dương lịch năm nay là thứ 2 ngày 3/2/2020. Dưới đây là ...

Những điều kiêng kỵ trong đêm giao thừa để năm mới Canh Tý 2020 may mắn, bình an

Để năm mới may mắn, bình an, cần lưu ý một số điều trong đêm giao thừa như kiêng kỵ mặc quần áo đen - ...

Những điều kiêng kỵ ngày Tết nên nhớ để cả năm may mắn, thuận lợi

Người Việt có câu "có thờ có thiêng, có kiêng có lành", vì thế mọi người đều ghi nhớ những điều kiêng kỵ ngày Tết ...

Trà Nguyễn

Nguồn:

Tin cùng chủ đề: Rằm tháng Giêng 2020

Đi chùa giữa dịch virus corona: Hà Nội vắng vẻ, TP.HCM vẫn nhộn nhịp

14:59 | 08/02/2020 Điểm đến 125

Bánh trôi ngũ sắc cúng Rằm tháng Giêng được đặc biệt ưa chuộng

07:30 | 08/02/2020 Tập tục 125

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

10:35 | 11/03/2025 Tập tục 125

Được tổ chức ngày 10/03 (nhằm ngày 11 tháng 02 Âm lịch) tại Di tích Đàn Xã Tắc – phường Thuận Hòa (Quận Phú Xuân, Thành phố Huế), Lễ tế Xã Tắc là nghi lễ cung đình triều Nguyễn, để cầu cho thiên hạ thái bình, quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm.

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

21:02 | 22/02/2025 Tập tục 125

Cuốn sách “Biểu tượng, phù hiệu và đồ thờ của người An Nam” của học giả Pháp Gustave Dumoutier khám phá đời sống tinh thần của người Việt thế kỷ XIX

[Ảnh] Lễ cúng Rằm tháng Giêng - Nét đẹp văn hoá truyền thống Việt Nam

15:09 | 11/02/2025 Tập tục 125

Mỗi dịp Rằm tháng Giêng, hay còn gọi là Tết Nguyên Tiêu, theo phong tục truyền thống, mỗi gia đình Việt đều chuẩn bị mâm cỗ cúng thành kính dâng lên tổ tiên và các đấng thần linh, thể hiện lòng biết ơn, tôn kính đối với những người đi trước và cầu mong một năm mới an lành, may mắn.

[Ảnh] Tái hiện lễ hạ nêu, khai ấn trong cung đình Huế

13:35 | 05/02/2025 Tập tục 125

Ngày 4/2, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế tổ chức lễ hạ nêu ở sân Triệu Miếu và Thế Miếu bên trong Đại nội Huế, đánh dấu kết thúc Tết Nguyên đán năm Ất Tỵ.

Xem thêm

Đọc nhiều

Ứng dụng Tuyên giáo và Dân vận: Nền tảng thông tin chính thống của Đảng trên không gian số

15/02/2026 10:56 Việt Nam hôm nay 125

Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đã chính thức ra mắt Ứng dụng di động Tuyên giáo và Dân vận (App TGDV) - nền tảng thông tin chính thống của Đảng trên không gian số, bảo đảm truyền tải thông tin nhanh chóng, đa phương tiện và kết nối thông suốt giữa Trung ương, địa phương và nhân dân.

Từ tình hữu nghị đến hợp tác thực chất: Những dấu ấn nổi bật của đối ngoại nhân dân năm 2025

15/02/2026 08:00 Hữu nghị 125

Năm 2025 đánh dấu một năm sôi động và hiệu quả của công tác đối ngoại nhân dân Việt Nam. Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực chứng kiến những biến chuyển phức tạp, các hoạt động đối ngoại nhân dân của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam được triển khai với những đổi mới rõ nét về tư duy, cách tiếp cận, nội dung và phương thức, góp phần mở rộng hợp tác và lan tỏa các giá trị hòa bình, nhân văn của Việt Nam ra cộng đồng quốc tế, khẳng định vai trò trụ cột trong nền ngoại giao Việt Nam toàn diện, hiện đại.

Ông Nguyễn Đức Tâm: Niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp là “vốn xã hội” đặc biệt quan trọng

16/02/2026 15:37 Việt Nam hôm nay 125

Việt Nam bước vào Kỷ nguyên phát triển mới, giờ đây kinh tế tư nhân chưa bao giờ được kỳ vọng nhiều như lúc này, và những gì Nhà nước có thể làm được thì cũng đã làm trên mức kỳ vọng. Nhân dịp đón Xuân mới Bính Ngọ 2026, Thời Đại có cuộc trò chuyện với Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm về chủ đề phát triển kinh tế tư nhân, một chủ đề đang được cộng đồng đặc biệt quan tâm.

Tin quốc tế ngày 15/2: Mỹ rút lại danh sách doanh nghiệp bị cáo buộc hỗ trợ quân đội Trung Quốc, Mỹ sẵn sàng phương án tấn công Iran nhiều tuần

15/02/2026 11:18 Quốc tế 125

Mỹ rút lại danh sách doanh nghiệp bị cáo buộc hỗ trợ quân đội Trung Quốc chỉ sau một giờ công bố; Đức - Pháp bàn kế hoạch xây dựng năng lực răn đe hạt nhân chung cho châu Âu; Mỹ sẵn sàng phương án tấn công Iran nhiều tuần... là tin tức quốc tế đáng chú ý ngày 15/2.

Bờ cõi biển đảo

Miền đất - Con người Cuộc sống vùng biên Nhịp sống biển đảo Lịch sử chủ quyền Giao lưu hữu nghị

Giữ lửa truyền thống, đón Xuân Bính Ngọ 2026 tại Học viện Hải quân

2 ngày trước Bờ cõi biển đảo 125

Trong không khí rộn ràng những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, Học viện Hải quân đã tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa, đậm chất truyền thống và nhân văn: đến thăm, tặng quà Trung tá Hồ Đắc Thạnh – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Thuyền trưởng Tàu Không số tại phường Tuy Hoà, tỉnh Đắk Lắk; đồng thời sôi nổi tổ chức Hội thi “Gói Bánh chưng xanh” trong chuỗi hoạt động “Mừng Đảng, mừng Xuân”. Những hoạt động ấy không chỉ thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, mà còn góp phần lan tỏa tinh thần đoàn kết, thi đua lập thành tích chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và đón Xuân mới.

Tiếp tục phối hợp hiệu quả trong công tác quản lý, bảo vệ biên giới Việt Nam - Campuchia

5 ngày trước Bờ cõi biển đảo 125

Ngày 10/2, Đoàn đại biểu Lực lượng vũ trang tỉnh Mondulkiri (Vương quốc Campuchia) do Thiếu tướng Hem Bô Na Rel, Chỉ huy trưởng Hiến binh tỉnh Mondulkiri làm Trưởng đoàn đã đến thăm, chúc Tết Bộ đội Biên phòng tỉnh Lâm Đồng nhân dịp Tết Nguyên đán cổ truyền Bính Ngọ 2026. Tại đây, hai bên thể hiện quyết tâm trong việc tiếp tục phối hợp hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ biên giới Việt Nam - Campuchia, vì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.

Đảo Trường Sa trao quà Tết cho ngư dân tàu cá Gia Lai

5 ngày trước Bờ cõi biển đảo 125

Sáng ngày 10/2/2026, tại đặc khu Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa, đảo Trường Sa đã tổ chức thăm hỏi và trao quà Tết cho tàu cá BĐ 98847 TS của tỉnh Gia Lai vào đảo bổ sung nhu yếu phẩm trong quá trình khai thác hải sản dài ngày trên biển.

Multimedia

Podcasts Video E-magazine Infographic

infographic 4 moc thoi gian cua 4 ky nguyen quan trong trong 100 nam dang lanh dao

[Infographic] 4 mốc thời gian của 4 kỷ nguyên quan trọng trong 100 năm Đảng lãnh đạo

7 ngày trước Infographic 125

Quá trình 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam chia thành 4 mốc thời gian của 4 kỷ nguyên, tương ứng với những bước ngoặt quan trọng của cách mạng Việt Nam.

infographic 5 diem then chot co y nghia quyet dinh trong to chuc thuc hien nghi quyet dai hoi xiv cua dang

[Infographic] 5 điểm then chốt có ý nghĩa quyết định trong tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng

08-02-2026 16:07 Infographic 125

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng là sự tổng kết sâu sắc về lý luận và thực tiễn; thể hiện ý chí, khát vọng của toàn Đảng, toàn dân quyết tâm xây dựng thành công một nước Việt Nam hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định những mục tiêu phát triển chiến lược của đất nước trong giai đoạn mới và đặt ra yêu cầu phải nâng cao năng lực hiện thực hóa các mục tiêu thành kết quả cụ thể, đo đếm được, người dân được thụ hưởng trực tiếp.

infographic nghi quyet so 68 nqtw tac dong sau rong toi toan bo nen kinh te

[Infographic] Nghị quyết số 68-NQ/TW tác động sâu rộng tới toàn bộ nền kinh tế

02-02-2026 11:29 Infographic 125

Sau 8 tháng Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW, tác động của Nghị quyết bước đầu thể hiện qua sự gia tăng mạnh mẽ số lượng doanh nghiệp, hộ kinh doanh gia nhập, tái gia nhập thị trường.

infographic nhung nghi quyet chien luoc dua viet nam buoc vao ky nguyen moi

[Infographic] Những Nghị quyết chiến lược đưa Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới

29-01-2026 14:07 Infographic 125

Để hiện thực hóa khát vọng hùng cường, từ cuối năm 2024 đến nay, Bộ Chính trị đã ban hành 9 nghị quyết chiến lược trên nhiều lĩnh vực then chốt, thể hiện tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn và quyết tâm chính trị cao, tạo nền tảng đưa đất nước phát triển giàu mạnh, thịnh vượng trong kỷ nguyên mới.

infographic quan he doi tac chien luoc viet nam lien minh chau au

[Infographic] Quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Liên minh châu Âu

28-01-2026 12:58 Infographic 125

Chuyến thăm của Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa thúc đẩy hợp tác Việt Nam-EU, hướng tới hòa bình, thịnh vượng và bền vững chung.

dan la goc thuoc do cao nhat cua moi quyet sach

"Dân là gốc": Thước đo cao nhất của mọi quyết sách

22-01-2026 08:33 Infographic 125

Mọi đường lối, chính sách đề ra phải hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân; bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân; tôn trọng, lắng nghe và dựa vào Nhân dân.

infographic dai hoi dang xiv 8 noi dung xuyen suot trien khai cac quyet sach chien luoc

[Infographic] Đại hội Đảng XIV: 8 nội dung xuyên suốt triển khai các quyết sách chiến lược

21-01-2026 07:27 Infographic 125

Báo cáo chính trị Đại hội XIV của Đảng xác định 12 định hướng lớn; 6 nhiệm vụ trọng tâm và 3 đột phá chiến lược. Tinh thần cốt lõi được cô đọng trong 8 nội dung quan trọng, xuyên suốt.

Videos

Xin chờ trong giây lát...

Truyền hình

Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện

19/01/2026 13:55 Truyền hình 311

Đánh giá cao những thành tựu Việt Nam đạt được thời gian qua, Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng Đại hội XIV là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo động lực mới để Việt Nam phát triển toàn diện, bền vững và hiện thực hóa các mục tiêu phát triển dài hạn.

Cần biết

Miễn phí vé tàu Cát Linh-Hà Đông và Nhổn-Ga Hà Nội trong 9 ngày nghỉ Tết

13/02/2026 Bạn đọc - Cần biết 125

Hành khách sử dụng 2 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội gồm 2A Cát Linh – Hà Đông và 3.1 Nhổn – Ga Hà Nội sẽ được miễn phí hoàn toàn vé trong 9 ngày nghỉ của dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Thời tiết hôm nay (ngày 11/2): Miền Bắc đón không khí lạnh tăng cường, Hà Nội mưa nhỏ rải rác

11/02/2026 Bạn đọc - Cần biết 125

Ngày 11/2, miền Bắc đón đợt không khí lạnh tăng cường yếu, trời mưa trở lại, tuy nhiên nhiệt độ không có nhiều biến động, cao nhất phổ biến 20-23°C.

Chi tiết phân luồng giao thông tại Hà Nội, TP.HCM dịp Tết Nguyên đán

13/02/2026 Bạn đọc - Cần biết 125

Ngày 12/02, đại diện Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho biết, những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa và hành khách trên địa bàn Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh lận cận tăng cao đột biến, nhất là tại các cửa ngõ ra vào thành phố và các tuyến trục chính.

Thời tiết hôm nay (06/02): Hà Nội mưa nhỏ, sương mù

06/02/2026 Bạn đọc - Cần biết 125

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 06/02, bộ phận không khí lạnh mạnh đang ở phía Bắc và tiếp tục di chuyển xuống phía Nam. Khu vực Bắc Bộ có mưa vài nơi, nhiệt độ phổ biến 18–21 độ.

Thời tiết hôm nay (30/01): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới

30/01/2026 Bạn đọc - Cần biết 125

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, hôm nay 30/01, thời tiết cả nước ít có sự thay đổi, tuy nhiên từ đêm nay đến rạng sáng mai, đợt không khí lạnh mới sẽ tràn về và bắt đầu ảnh hưởng nước ta.

Miễn thị thực có thời hạn cho người nước ngoài thuộc diện đặc biệt cần ưu đãi

28/01/2026 Nhân quyền - Góc nhìn thời đại 125

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình vừa ký Quyết định số 161/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Nghị định quy định về việc miễn thị thực có thời hạn cho người nước ngoài thuộc diện đối tượng đặc biệt cần ưu đãi phục vụ phát triển kinh tế - xã hội (Kế hoạch).