Trang chủ Gia đình Việt Tập tục

12:02 | 06/02/2020 GMT+7

Vì sao lại nói 'cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng'?

Trà Nguyễn

Theo dõi thoidai.com.vn trên

Dân gian có câu "cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng", vậy tại sao lại nói như vậy và ý nghĩa của câu nói này.

vi sao lai noi cung quanh nam khong bang ram thang gieng

Rằm tháng Giêng 2020: Những điều kiêng kỵ không thể bỏ qua

Rằm tháng Giêng là Tết gì?

"Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng"

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng có ý nghĩa quan trọng vì đầy là ngày Rằm đầu tiên của năm mới. Ngày Rằm tháng Giêng vào mùa xuân, theo quan niệm dân gian, tượng trưng cho sự phát triển, sinh sôi. Vì vậy mà ngày này được coi trọng, người dân gửi gắm vào đó nhiều mong ước về một năm thuận hòa, sung túc.

Câu nói "Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng" nhằm nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của ngày này. Trong sách "Cơ sở văn hóa Việt Nam”, GS Trần Ngọc Thêm viết không chỉ ngày đầu năm mà tháng đầu năm cũng đặc biệt quan trọng. Theo quan niệm của người Việt, phàm làm bất kỳ điều gì hễ đầu xuôi thì đuôi lọt. Bởi vậy trong những ngày đầu năm, đầu tháng, người dân Việt có tục cúng vái và kiêng kỵ rất được coi trọng.

Người Việt rất coi trọng ngày Rằm tháng Giêng. Vào ngày này, các gia đình chuẩn bị mâm cơm cúng chu đáo dâng tổ tiên. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Rằm tháng Giêng - đó là ngày trăng tròn đầu tiên còn gọi là Tết Thượng Nguyên. Đây là một Tết nằm trong hệ thống Thượng - Trung - Hạ Nguyên. Tết Thượng Nguyên là Rằm tháng Giêng, Tết Trung Nguyên là Rằm tháng Bảy và Tết Hạ Nguyên là Rằm tháng Mười. Ba ngày Tết này mang các ý nghĩa khác nhau. Tết Thượng Nguyên là Tết hướng thiên cầu phúc an lành, Tết Trung Nguyên là địa quan xá tội, Tết Hạ Nguyên là thủy quan giải ách.

Trong tâm thức của người Việt, Rằm tháng Giêng còn được coi là Tết muộn, có ý nghĩa không khác gì ngày Tết Nguyên đán. Bởi dư âm những ngày Tết Nguyên đán vẫn còn khi nhiều gia đình vẫn tiếp tục ăn Tết, gói bánh chưng, chơi mai, đào nở muộn. Ngày nay, ở nhiều vùng, địa phương, vẫn lưu giữ tục lệ này. Thậm chí có nơi còn ăn Rằm to hơn cả những ngày Tết.

Năm 2020, Rằm tháng Giêng rơi vào ngày 8/2 dương lịch. Thời gian này, các gia đình chuẩn bị mâm cúng, thành tâm dâng tổ tiên và thần linh.

Mâm cúng Rằm tháng Giêng thường có bánh trôi. (Ảnh: Tô Hưng Giang)

Còn theo GS Lương Ngọc Huỳnh, ngày Rằm tháng Giêng có ba tích. Thứ nhất, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Vía Phật. Đây là ngày Rằm đầu tiên trong năm mới. Tất cả những may mắn nhất của năm mới đều ở ngày này.

Vì thế, đối với những người theo đạo Phật, trừ ngày mùng 1 Tết thì đây là ngày lễ đầu tiên trong năm. Họ lên chùa thắp nén nhang, cầu xin một sự may mắn.

Tích thứ hai, ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu. Thời xưa có một vị vua cứ đến ngày Rằm tháng Giêng là cho mời các trạng nguyên vào hầu triều và để nói chuyện đầu năm. Sau khi các quân vào hầu triều, buổi trưa họ được vua thiết đãi yến tiệc.

Thiết đãi yến tiệc xong, buổi tối, vua và các trạng vào vườn Thượng Uyển để ngắm trăng và vịnh thơ. Các ông trạng sẽ thi nhau đọc thơ để cho vua nghe.

Từ đó, người ta coi ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên tiêu, là ngày Tết của các vị vua và trạng.

Thứ 3, ngày Tết Nguyên tiêu là ngày rằm đầu tiên của tổ tiên, dòng họ trong năm mới. Do vậy, chúng ta cũng cần phải lễ tổ tiên trong gia đình.

Trong ngày này, người Việt thường đi lễ chùa và làm mâm cơm cúng dâng lên tổ tiên bày tỏ lòng biết ơn, trân trọng với người đã khuất và mong một năm mới an lành, may mắn.

5 điều kiêng kỵ trong ngày vía Thần Tài 2020 theo quan niệm dân gian

Ngày vía Thần Tài là ngày mùng 10 tháng Giêng Âm lịch, theo Dương lịch năm nay là thứ 2 ngày 3/2/2020. Dưới đây là ...

Những điều kiêng kỵ trong đêm giao thừa để năm mới Canh Tý 2020 may mắn, bình an

Để năm mới may mắn, bình an, cần lưu ý một số điều trong đêm giao thừa như kiêng kỵ mặc quần áo đen - ...

Những điều kiêng kỵ ngày Tết nên nhớ để cả năm may mắn, thuận lợi

Người Việt có câu "có thờ có thiêng, có kiêng có lành", vì thế mọi người đều ghi nhớ những điều kiêng kỵ ngày Tết ...

Trà Nguyễn

Nguồn:

Tin cùng chủ đề: Rằm tháng Giêng 2020

Đi chùa giữa dịch virus corona: Hà Nội vắng vẻ, TP.HCM vẫn nhộn nhịp

14:59 | 08/02/2020 Điểm đến 125

Do lo ngại dịch virus corona, người dân Hà Nội hạn chế đi lễ chùa trong dịp rằm tháng Giêng. Ngược lại, ở TP.HCM, các chùa chiền, miếu mạo vẫn khá đông đúc và người dân đã chủ động đeo khẩu trang để phòng dịch.

Bánh trôi ngũ sắc cúng Rằm tháng Giêng được đặc biệt ưa chuộng

07:30 | 08/02/2020 Tập tục 125

Vào Tết Nguyên tiêu - Rằm tháng Giêng, mọi người thường ăn bánh trôi với hy vọng một năm sẽ trôi chảy, thuận lợi. Năm nay, bánh trôi ngũ sắc đẹp mắt được các gia đình đặc biệt ưa chuộng.

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Mời ông bà về ăn Tết

20:15 | 16/02/2026 Tập tục 125

“Ra mộ mời ông bà về ăn Tết đi con”. Câu nhắc quen thuộc ấy cứ đến cuối năm lại vang lên trong nhiều gia đình Việt.

Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

10:11 | 02/04/2025 Tập tục 125

Tết Thanh minh là một trong những ngày lễ quan trọng không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn là dịp để tưởng nhớ tổ tiên và kết nối các thế hệ trong gia đình.

Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

10:35 | 11/03/2025 Tập tục 125

Được tổ chức ngày 10/03 (nhằm ngày 11 tháng 02 Âm lịch) tại Di tích Đàn Xã Tắc – phường Thuận Hòa (Quận Phú Xuân, Thành phố Huế), Lễ tế Xã Tắc là nghi lễ cung đình triều Nguyễn, để cầu cho thiên hạ thái bình, quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm.

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

21:02 | 22/02/2025 Tập tục 125

Cuốn sách “Biểu tượng, phù hiệu và đồ thờ của người An Nam” của học giả Pháp Gustave Dumoutier khám phá đời sống tinh thần của người Việt thế kỷ XIX

Xem thêm

Đọc nhiều

Khơi thông nguồn lực phát triển: HĐND TP Cần Thơ xem xét nhiều chính sách trọng điểm

30/07/2026 17:03 Chính trị - Xã hội 125

Chiều 30/7, HĐND TP Cần Thơ khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031 tổ chức Kỳ họp thứ Tư (kỳ họp chuyên đề) nhằm xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng về đầu tư công, phát triển hạ tầng, an sinh xã hội và nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo động lực thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và những năm tiếp theo.

Hội hữu nghị Việt Nam - Áo kết nối trí thức, nhà khoa học tại Áo

30/07/2026 09:18 Hữu nghị 125

Đoàn Hội hữu nghị Việt Nam - Áo do GS.TS Trần Tuấn Anh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Chủ tịch Hội dẫn đầu vừa có chuyến thăm và làm việc tại Cộng hoà Áo. Đoàn đã gặp gỡ trí thức Việt Nam, làm việc với Đại sứ quán Việt Nam cùng một số cơ sở nghiên cứu, trường đại học và tổ chức quốc tế tại Áo, trao đổi khả năng hợp tác trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Người Việt tại Nhật Bản cứu người, tiếp tế sau động đất tại tỉnh Kumamoto

30/07/2026 11:06 Việt kiều 125

Năm lao động Việt Nam đã cùng người dân địa phương cứu 1 cụ bà gần 90 tuổi khỏi căn nhà đổ sập tại thành phố Yatsushiro (thuộc tỉnh Kumamoto, Nhật Bản). Các cơ quan đại diện, hội đoàn và tình nguyện viên Việt Nam cũng khẩn trương đưa thực phẩm, nước uống đến những khu vực bị ảnh hưởng bởi động đất tại tỉnh Kumamoto.

Việt Nam - Italia đẩy mạnh hợp tác công nghệ cao

30/07/2026 09:38 Chuyện ngoại giao 125

Chiều 29/7, tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang tiếp Phó Chủ tịch cấp cao Tập đoàn Leonardo S.p.A. (Italia) Daniele Tavano, trao đổi về hợp tác công nghệ phục vụ bảo đảm an ninh, trật tự.

Bờ cõi biển đảo

Miền đất - Con người Cuộc sống vùng biên Nhịp sống biển đảo Lịch sử chủ quyền Giao lưu hữu nghị

Bảo vệ vững chắc chủ quyền, thúc đẩy lợi ích quốc gia, củng cố hòa bình và mở rộng không gian hợp tác, phát triển

15 giờ 20 phút Bờ cõi biển đảo 125

Nhân dịp Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 và Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22, Cổng thông tin điện tử Bộ Ngoại giao đăng tải bài trả lời phỏng vấn của Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ về kết quả công tác biên giới, lãnh thổ và các ưu tiên nhằm bảo vệ vững chắc chủ quyền, thúc đẩy lợi ích quốc gia, củng cố hòa bình, mở rộng không gian hợp tác, phát triển.

Việt Nam - Australia mở rộng hợp tác quốc phòng

1 ngày trước Bờ cõi biển đảo 125

Chiều 29/7, tại trụ sở Bộ Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng tiếp Đại sứ Australia tại Việt Nam Gillian Bird, trao đổi về việc làm sâu sắc và mở rộng hợp tác quốc phòng song phương.

Chuyển đổi số tạo đột phá trong quản lý tàu cá ở Cà Mau

2 ngày trước Bờ cõi biển đảo 125

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nghề cá, tỉnh Cà Mau đang từng bước minh bạch hóa hoạt động khai thác và truy xuất nguồn gốc thủy sản thông qua Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT). Đây được xem là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm thực hiện hiệu quả các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC), hướng tới sớm gỡ bỏ cảnh báo "thẻ vàng", đồng thời xây dựng ngành thủy sản hiện đại, có trách nhiệm và phát triển bền vững.

Multimedia

Podcasts Video E-magazine Infographic

ho tro tien an gao do dung ca nhan cho hoc sinh truong pho thong noi tru

Hỗ trợ tiền ăn, gạo, đồ dùng cá nhân cho học sinh trường phổ thông nội trú

18-07-2026 08:13 Nhịp sống qua ảnh 125

Chính phủ ban hành Nghị định 188/2026/NĐ-CP ngày 27/5/2026 quy định chính sách cho học sinh trường phổ thông nội trú và trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền.

infographic quan he asean nga va hoi nghi cap cao ky niem 35 nam quan he asean nga

[Infographic] Quan hệ ASEAN-Nga và Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga

17-06-2026 14:52 Infographic 125

Quan hệ đối tác đối thoại ASEAN-Nga được thiết lập năm 1991 và được nâng cấp lên quan hệ Đối tác chiến lược năm 2018. Hai bên đã tổ chức 5 Hội nghị Cấp cao vào các năm 2005, 2010, 2016, 2018, 2021.

mot so moc thoi gian quan trong sap xep to chuc lai thon to dan pho

Một số mốc thời gian quan trọng sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố

24-05-2026 09:47 Infographic 125

Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố xây dựng Phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố hoàn thành trước ngày 10/6/2026.

nhat ban la doi tac kinh te quan trong hang dau cua viet nam

Nhật Bản là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam

01-05-2026 15:55 Infographic 125

Nhật Bản hiện là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam, hợp tác địa phương, văn hóa, kết nối nguồn nhân lực và giao lưu nhân dân giữa hai nước ngày càng mật thiết và hiệu quả.

infographic 9 luat va 31 nghi quyet duoc thong qua tai ky hop thu nhat quoc hoi khoa xvi

[Infographic] 9 luật và 31 nghị quyết được thông qua tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI

26-04-2026 08:19 Infographic 125

Tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội đã xem xét, thông qua 9 luật, 5 nghị quyết quy phạm pháp luật; quyết định các vấn đề về kinh tế-xã hội, tài chính, ngân sách...

infographic viet nam va trung quoc ky ket 32 van kien hop tac

[Infographic] Việt Nam và Trung Quốc ký kết 32 văn kiện hợp tác

18-04-2026 09:34 Infographic 125

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam, hai bên đã ký 32 văn kiện hợp tác trong các lĩnh vực.

chinh phu nhiem ky quoc hoi khoa xvi co 14 bo 3 co quan ngang bo

Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI có 14 Bộ, 3 cơ quan ngang Bộ

07-04-2026 15:50 Infographic 125

Ngày 7/4/20206, Quốc hội khóa XVI thông qua cơ cấu tổ chức chính phủ gồm 14 Bộ và 3 cơ quan ngang Bộ, đảm bảo hoạt động hiệu quả.

Videos

Xin chờ trong giây lát...

Truyền hình

Đối ngoại nhân dân Thủ đô hướng tới kết nối hiệu quả nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài

10/06/2026 16:58 Truyền hình 69

Ngày 10/6 tại Hà Nội, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Nội chủ trì tổ chức Tọa đàm lấy ý kiến đóng góp hoàn thiện dự thảo Đề án “Tăng cường đối ngoại nhân dân Thủ đô, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội trong vận động, kết nối người Việt Nam ở nước ngoài, trí thức, chuyên gia, doanh nhân, kiều bào tham gia xây dựng và phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới”.

Cần biết

Hỗ trợ tiền ăn, gạo, đồ dùng cá nhân cho học sinh trường phổ thông nội trú

18/07/2026 Nhân quyền - Góc nhìn thời đại 125

"Chốt" phương án tăng lương tối thiểu vùng năm 2027 ở mức 7,8%

16/07/2026 Nhân quyền - Góc nhìn thời đại 125

Hội đồng Tiền lương quốc gia thống nhất tăng lương tối thiểu vùng năm 2027 là 7,8%, áp dụng từ 1/1/2027, hài hòa lợi ích doanh nghiệp và người lao động.

9 học sinh Việt Nam nhận học bổng toàn phần của Quỹ Fast Retailing tại Nhật Bản

14/07/2026 Việt Nam hôm nay 125

Ngày 13/7, Tập đoàn Fast Retailing công bố 9 học sinh Việt Nam được trao học bổng toàn phần bậc đại học của Quỹ Fast Retailing, mở ra cơ hội học tập tại các trường đại học hàng đầu Nhật Bản và góp phần thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa hai nước.

Nhiều quy định về hoạt động bảo hiểm tiền gửi

15/07/2026 Kinh tế 125

Nghị định số 280/2026/NĐ-CP bổ sung, hoàn thiện khung pháp lý đối với hoạt động bảo hiểm tiền gửi, quy định rõ cơ chế chi trả và trách nhiệm của các cơ quan liên quan.

Thời tiết hôm nay (25/6): Bắc Bộ nắng nóng gay gắt, tối và đêm có mưa rào

25/06/2026 Bạn đọc - Cần biết 125

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 25/6, khu vực trung du và đồng bằng Bắc Bộ, phía Tây tỉnh Phú Thọ có nắng nóng và nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36-38 độ, có nơi trên 38 độ; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 50-55%.

Thời tiết hôm nay (01/6): Bắc Bộ nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt

01/06/2026 Bạn đọc - Cần biết 125

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 01-02/6, khu vực Bắc Bộ (trừ Quảng Ninh-Hải Phòng) có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-36 độ, có nơi trên 37 độ; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 50-55%.