Trung Quốc sẽ cho ngư dân Philippines tiếp cận bãi cạn Scarborough?

Theo Reuters, trong cuộc gặp vào ngày 20/10 tới với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte sẽ đề xuất việc Bắc Kinh cho phép ngư dân Philippines đánh bắt cá tại Scarborough.

Khi được hỏi về vấn đề tranh chấp Biển Đông, ông Duterter cho biết: "Không, đó không phải là một trong các chủ đề trong chương trình nghị sự".

Trong khi đó, Bắc Kinh đang xem xét đưa ra một động thái nhượng bộ đối với chính quyền của ông Duterte, vốn mới thay đổi chính sách đối ngoại và tái lập mối quan hệ với Trung Quốc từ khi ông Duterte nhậm chức hồi tháng 6.

"Mọi người đều có thể đến đó (bãi cạn Scarborough), nhưng sẽ có điều kiện" - một nguồn tin thân cận với chính quyền Trung Quốc cho biết, đề cập tới vấn đề tranh chấp chủ quyền giữa nước này với Philippines.

Khi được hỏi, nguồn tin này khẳng định rằng 2 bên sẽ cùng đàm phán để đưa ra giải pháp hợp lý. Tuy vậy, theo Reuters, Trung Quốc có thể sẽ yêu cầu tuần tra bảo vệ bờ biển chung với Philippines để đổi lấy việc nước này cho phép ngư dân Philippines tiếp cận Scarborough.

Trung Quốc chiếm bãi cạn Scarborough, mà nước này gọi là Hoàng Nham và Philippines gọi là Panatag, vào năm 2012. Từ đó, Bắc Kinh đã ngăn cản ngư dân Philippines tiếp cận ngư trường trên vùng biển quanh khu vực này.

Việc Trung Quốc chiếm đóng Scarborough góp phần khiến Philippines đâm đơn kiện Trung Quốc lên Tòa Trọng tài Thường trực quốc tế (PCA).

Một ngư dân đang sửa chữa con thuyền từng đánh cá tại bãi cạn Scarborough. (Ảnh: Reuters)

Hồi tháng 7, PCA ra phán quyết bác bỏ mọi yêu sách chủ quyền mà Bắc Kinh áp đặt lên Biển Đông, bao gồm vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) quanh quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

Khi đó, Trung Quốc đã ngay lập tức tuyên bố bác bỏ quyết định của PCA, nhưng vẫn nói rằng đây là thời điểm để bắt đầu đàm phán trở lại với các quốc gia có liên quan trực tiếp tới tranh chấp Biển Đông, nhằm đạt được một giải pháp hòa bình.

Một nguồn tin từ Trung Quốc đánh giá: "Nó (tranh chấp Biển Đông) sẽ trở lại như những ngày dưới thời bà Arroyo", ám chỉ tới chính quyền cựu Tổng thống Philippines Macapagal Arroyo (nhiệm kỳ 2001-2010), khi ngư dân 2 nước có thể tiếp cận vùng biển gần bãi cạn Scarborough.

Nếu tất cả diễn ra theo đúng kế hoạch, hợp tác nghề cá giữa 2 nước sẽ là một trong hơn 10 hiệp định khung mở rộng được Philippines và Trung Quốc ký kết trong chuyến thăm của Tổng thống Duterte, các nguồn tin cho biết,

Khi được hỏi, Bộ Ngoại giao Philippins cho biết họ "không có bình luận vào thời điểm này", trong khi Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cũng tránh đề cập trực tiếp tới việc Trung Quốc có thể nhượng bộ Philippines trên Biển Đông.

"Vị thế của Trung Quốc với Biển Đông là rõ ràng và nhất quán. Sẽ không có sự thay đổi. Vị thế này là thuận theo các sự kiện lịch sử và luật pháp quốc tế" - ông Vương Nghị cho biết trong cuộc họp báo với người đồng cấp New Zealand.

Hồng Anh