Tình đoàn kết Việt Nam - Cuba là mệnh lệnh của trái tim

- Nhìn lại 65 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Cuba, theo Đại sứ, đâu là yếu tố cốt lõi giúp quan hệ đặc biệt này luôn bền chặt, thủy chung, vượt qua thử thách của thời gian?

Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes phát biểu tại Lễ tổng kết Chương trình vận động ủng hộ nhân dân Cuba, ngày 18/10/2025. (Ảnh: Quang Vinh).

Đại sứ Rogelio Polanco Fuentes: Giữa Cuba và Việt Nam đã hình thành nên một quan hệ đặc biệt, hiếm có giữa hai quốc gia cách xa nhau về địa lý, khác biệt về văn hóa nhưng lại gần gũi sâu sắc trong lịch sử đấu tranh giành độc lập và tự do. Hai dân tộc chúng ta cùng chia sẻ tinh thần kiên cường chống chủ nghĩa thực dân, ý thức về công lý và các giá trị yêu nước cao quý - điều mà Anh hùng dân tộc Cuba José Martí từng ca ngợi từ cuối thế kỷ XIX.

Trong suốt 65 năm, hai nước luôn duy trì quan hệ thủy chung, trong sáng, dựa trên niềm tin sâu sắc và ý chí vững vàng, sẵn sàng sẻ chia mọi khó khăn, cùng vượt qua mọi thử thách.

Khi Lãnh tụ Fidel Castro Ruz tuyên bố trước hàng vạn người dân ở La Habana vào tháng 1/1966 rằng “Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình”, đó không chỉ là lời nói mà là niềm tin và hành động thực tiễn. Chỉ vài tháng sau, đã có những chiến sĩ Cuba ngã xuống tại Hà Nội trong các trận ném bom của máy bay Mỹ.

Trong cuộc kháng chiến chống xâm lược của nhân dân Việt Nam, nhân dân Cuba - dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chính phủ - đã tiến hành một trong những phong trào đoàn kết mạnh mẽ nhất trong lịch sử để bảo vệ chính nghĩa Việt Nam. Chính Fidel là nhà lãnh đạo duy nhất trên thế giới đến thăm vùng giải phóng miền Nam Việt Nam - một dấu ấn không thể phai mờ trong ký ức của hai dân tộc.

Qua nhiều thập kỷ, các thế hệ người Cuba và người Việt Nam tiếp tục vun đắp quan hệ này qua các chương trình trao đổi, học tập, hợp tác. Hàng nghìn sinh viên Việt Nam đã được đào tạo tại Cuba; hàng nghìn chuyên gia, công nhân Cuba cũng đã mang kiến thức, sức lao động và tình cảm quốc tế trong sáng để xây dựng những công trình mang ý nghĩa kinh tế - xã hội cho Việt Nam.

Biết bao hành động vị tha, cao cả đã trở thành biểu tượng bất diệt của tình đoàn kết anh em. Việt Nam, với truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, luôn coi tình đoàn kết với Cuba là mệnh lệnh của trái tim - luôn sát cánh Cuba trong cuộc đấu tranh chống bao vây, cấm vận và dành cho chúng tôi những sự hỗ trợ quý báu cả về vật chất lẫn tinh thần trong những năm tháng khó khăn nhất.

Đại sứ Rogelio Polanco Fuentes tại buổi chia sẻ thông tin về Cuba do Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam phối hợp Đại sứ quán Cuba tại Việt Nam tổ chức, ngày 26/3/2025.(Ảnh: Đinh Hòa).

- Chương trình vận động ủng hộ nhân dân Cuba nhân dịp 65 năm quan hệ ngoại giao đã lan tỏa sâu rộng tại Việt Nam. Đại sứ cảm nhận thế nào về hoạt động này?

Đại sứ Rogelio Polanco Fuentes: Thật xúc động khi chứng kiến tinh thần đoàn kết to lớn từ nhân dân Việt Nam trong chiến dịch ủng hộ nhân dân Cuba, do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam phát động.

Sáng kiến này đã trở thành một trong những chiến dịch có sức lan tỏa và tác động sâu rộng nhất, với kết quả vượt xa mục tiêu ban đầu. Đặc biệt, những thông điệp đầy tình cảm từ các tổ chức, tập thể và cá nhân Việt Nam đã trở thành nguồn động viên to lớn đối với chúng tôi.

Trong bối cảnh Mỹ siết chặt lệnh bao vây, cấm vận khiến nền kinh tế và đời sống nhân dân Cuba gặp nhiều khó khăn, biểu hiện đoàn kết ấy củng cố niềm tin của chúng tôi vào chiến thắng trong cuộc đấu tranh vượt qua nghịch cảnh. Và càng ý nghĩa hơn khi sự hỗ trợ ấy đến từ nhân dân Việt Nam anh hùng - dân tộc từng chiến thắng những thử thách to lớn nhất trong lịch sử và là người anh em, đồng chí cùng chung chiến hào.

- Theo Đại sứ, đâu là những lĩnh vực hợp tác ưu tiên trong thời gian tới để đáp ứng lợi ích thiết thực của cả hai bên?

Đại sứ Rogelio Polanco Fuentes: Những năm qua, hợp tác giữa Cuba và Việt Nam đã mở rộng trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Hai nước duy trì trao đổi thường xuyên giữa hai Đảng, Quốc hội, Chính phủ, lực lượng vũ trang, các tổ chức quần chúng - xã hội, doanh nghiệp và địa phương. Nhiều cơ chế hợp tác song phương đã được thiết lập, giúp hai bên phát huy thế mạnh và đáp ứng nhu cầu của nhau, mang lại lợi ích chung.

Hai nước đã phát triển quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư và hợp tác trong các lĩnh vực: nông nghiệp, sản xuất lương thực, nuôi trồng thủy sản, giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực, y tế, công nghệ sinh học, năng lượng, xây dựng, sản xuất và tiêu thụ hàng hóa tiêu dùng, khoa học - công nghệ...

Cả hai bên tiếp tục xác định thêm các lĩnh vực hợp tác tiềm năng mới phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội hiện nay của mỗi nước. Tuy nhiên, trong tương lai, trọng tâm hợp tác được dự báo sẽ tập trung vào các lĩnh vực nông nghiệp - thực phẩm, dược phẩm sinh học và năng lượng tái tạo.

Nhiều năm qua, Cuba đã nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật quý báu từ Việt Nam trong sản xuất lúa gạo, ngô, cà phê và nuôi trồng thủy sản, giúp Cuba tận dụng hiệu quả những năng lực này để chuyển sang hình thức đầu tư cùng có lợi. Tiêu biểu là dự án sản xuất lúa tại Los Palacios, tỉnh Pinar del Río, với những kết quả khả quan hứa hẹn đóng góp đáng kể cho an ninh và chủ quyền lương thực của Cuba.

Bên cạnh đó, việc thành lập một công ty liên doanh và mở nhà máy sản xuất dược phẩm sinh học tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội) đã mở ra một chân trời hợp tác mới trong nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa các sản phẩm của ngành công nghiệp dược sinh học, lĩnh vực mà Cuba đã đạt được nhiều thành tựu được thế giới công nhận. Đây sẽ là đóng góp quan trọng cho sức khỏe nhân dân hai nước, đồng thời thúc đẩy chủ quyền công nghệ của Việt Nam trong lĩnh vực chiến lược này.

Về năng lượng, Cuba hiện đối mặt với khó khăn trong sản xuất và cung cấp, trong khi Việt Nam đạt nhiều tiến bộ trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh. Hai bên đã xác định năng lượng tái tạo là lĩnh vực hợp tác chiến lược, với một số dự án cụ thể đang được triển khai.

Đại sứ Rogelio Polanco Fuentes tham quan Nhà trưng bày Vĩ tuyến 17 và Khát vọng thống nhất tại tỉnh Quảng Trị, tháng 3/2025. (Ảnh: Đại sứ quán Cuba tại Việt Nam).

- Đại sứ kỳ vọng gì ở thế hệ trẻ hai nước, những người sẽ tiếp nối, vun đắp và gìn giữ tình hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Cuba trong tương lai?

Đại sứ Rogelio Polanco Fuentes: Nhiều thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước đã cùng nhau gìn giữ di sản quý báu của tình hữu nghị đặc biệt, tình đoàn kết truyền thống và sự hợp tác gương mẫu giữa Cuba và Việt Nam.

Thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Cuba và Việt Nam đã tiếp nhận lịch sử ấy như một phần của chính mình, thông qua công tác giáo dục lòng yêu nước do Đảng Cộng sản hai nước lãnh đạo.

Các hoạt động giao lưu nhân dân, quảng bá lịch sử, văn hóa và truyền thống vẫn được duy trì thường xuyên và ngày càng được tăng cường. Thật xúc động khi chứng kiến các em nhỏ Việt Nam tham gia chiến dịch ủng hộ nhân dân Cuba bằng những đóng góp nhỏ bé, những bức vẽ, bài hát và lời nhắn gửi đầy yêu thương đến các em thiếu nhi Cuba. Gần đây, đoàn thiếu nhi Cuba đã có dịp đến thăm Việt Nam và tận mắt cảm nhận tình cảm sâu sắc ấy.

Tại Cuba, nhiều trường học, tập thể lao động và công trình vẫn mang tên các anh hùng, liệt sĩ hay sự kiện lịch sử gắn liền với đất nước của Bác Hồ. Tôi tin tưởng rằng quan hệ gắn bó thiêng liêng này sẽ mãi mãi tồn tại trong tâm hồn của nhân dân hai nước.

- Đại sứ đánh giá thế nào về vai trò của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam (VUFO) trong việc thúc đẩy quan hệ hữu nghị Việt Nam - Cuba?

Đại sứ Rogelio Polanco Fuentes: VUFO đã và đang giữ vai trò hết sức quan trọng trong quan hệ của Việt Nam với nhân dân các nước trên thế giới. Thông qua những hoạt động sôi nổi và hiệu quả, VUFO thể hiện hình ảnh sinh động của một dân tộc anh hùng yêu chuộng hòa bình, đã vượt qua và chiến thắng những kẻ thù hùng mạnh và vươn lên tái thiết đất nước, trở thành tấm gương cho nhân loại.

Trong quan hệ với Cuba, VUFO duy trì hoạt động đoàn kết sâu rộng, thường xuyên và hiệu quả, góp phần quảng bá văn hóa, truyền thống của nhân dân Cuba, đồng thời thúc đẩy nhiều sáng kiến thiết thực ủng hộ Cuba trong cuộc đấu tranh chống bao vây, cấm vận.

Quan hệ hợp tác gương mẫu giữa VUFO và Viện Cuba hữu nghị với các dân tộc (ICAP) - cơ quan cũng kỷ niệm 65 năm thành lập trong năm nay - là minh chứng rõ nét cho đóng góp xuất sắc của VUFO trong việc vun đắp và gìn giữ tình đoàn kết anh em giữa hai dân tộc.

Là tổ chức thành viên của VUFO, Hội hữu nghị Việt Nam - Cuba đã dệt nên một bức tranh tươi đẹp của tình yêu và tình đoàn kết, thấm sâu vào trái tim của những ai có vinh dự được chứng kiến và tham gia các sáng kiến mà Hội đã thực hiện, lan tỏa rộng khắp các tầng lớp xã hội và trên toàn lãnh thổ Việt Nam.

Nhân kỷ niệm 75 năm thành lập VUFO, tôi xin gửi tới Ban lãnh đạo, cán bộ và các tổ chức thành viên lời biết ơn sâu sắc và sự trân trọng vô hạn vì lòng chung thủy kiên định đối với quan hệ lịch sử thiêng liêng đã gắn bó nhân dân hai nước chúng ta.

- Trân trọng cảm ơn Đại sứ!

Triển lãm ảnh tái hiện chặng đường gắn bó giữa Cuba với các nước châu Á Ngày 21/10, tại Thư viện Quốc gia José Martí ở thủ đô La Habana, Bộ Ngoại giao Cuba đã tổ chức triển lãm ảnh kỷ niệm 65 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Cuba và bảy quốc gia châu Á gồm Việt Nam, Campuchia, Ấn Độ, Triều Tiên, Indonesia, Trung Quốc và Mông Cổ.

Âm nhạc nối liền nửa vòng trái đất Việt Nam - Cuba Ngày 24/10 tại Hà Nội, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Nội phối hợp Hội Chữ thập đỏ thành phố Hà Nội, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Đại sứ quán Cuba tại Việt Nam tổ chức Chương trình nghệ thuật chào mừng 65 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Cuba (02/12/1960 - 02/12/2025).