Tin quốc tế ngày 19/11: Nhật Bản cảnh báo công dân tại Trung Quốc, Campuchia đã bắt được nhóm phạm nhân dùng súng tẩu thoát

Đài Loan (Trung Quốc) phát sổ tay hướng dẫn sinh tồn cho 23 triệu dân

Trước sức ép ngày càng lớn từ Bắc Kinh, Đài Loan thông báo sẽ phát hành rộng rãi hàng triệu cuốn sổ tay hướng dẫn người dân ứng phó thảm họa và các tình huống khẩn cấp, bao gồm cả kịch bản hòn đảo bị tấn công toàn diện. Theo Đài CNN ngày 18/11, Cơ quan Phòng vệ Đài Loan cho biết việc phân phát sẽ bắt đầu trong tuần này và hướng tới toàn bộ 23 triệu người dân.

Cuốn sổ tay lần đầu được công bố vào tháng 9 cung cấp hướng dẫn cụ thể về dự trữ lương thực trong gia đình, chuẩn bị túi khẩn cấp, nhận biết tín hiệu nguy hiểm và những việc cần làm khi tiếp xúc với lực lượng đối phương. Tài liệu cũng nhấn mạnh, trong trường hợp xảy ra tấn công quân sự, “mọi tuyên bố rằng chính quyền đã đầu hàng hoặc hòn đảo bị đánh bại đều là sai sự thật”.

Bìa sổ tay hướng dẫn phòng thủ dân sự của Đài Loan tại một nhà in. (Ảnh: Reuters)

Nội dung sổ tay khuyến nghị mỗi hộ gia đình dự trữ đủ thực phẩm thiết yếu như gạo, mì, nước uống cho một tuần; chuẩn bị sẵn túi khẩn cấp đặt gần cửa để thuận tiện sơ tán và cảnh giác với các nguy cơ an ninh từ phá hoại cáp biển, thiết lập vùng cấm bay cho đến khả năng xảy ra tấn công toàn diện. Do người dân khó phân biệt lực lượng ta - địch trong giao tranh, sổ tay yêu cầu tránh xa khu vực có hoạt động quân sự và không chụp ảnh, quay phim lực lượng Đài Loan nhằm bảo đảm bí mật quân sự.

Một nội dung đáng chú ý khác là cảnh báo về rủi ro an ninh mạng liên quan đến các ứng dụng có nguồn gốc Trung Quốc như WeChat, TikTok, DeepSeek và RedNote. Một số thiết bị điện tử gắn camera do các hãng Trung Quốc sản xuất cũng được cảnh báo có thể bị “đối phương lợi dụng trong tình huống khủng hoảng”.

Phát biểu tại cuộc họp báo, ông Shen Wei Chih, Giám đốc Cơ quan Huy động phòng vệ toàn dân, nhấn mạnh mục tiêu của tài liệu: “Trước các thảm họa tự nhiên như bão tố và mối đe dọa quân sự từ Trung Quốc, chúng tôi muốn người dân hiểu rằng càng chuẩn bị kỹ, chúng ta sẽ càng an toàn”.

Cơ quan Phòng vệ Đài Loan dự kiến in khoảng 11 triệu bản, trong đó hơn 100.000 bản tiếng Anh dành cho lãnh sự quán, báo chí và người nước ngoài đang sinh sống trên đảo. Việc phân phát được triển khai từ tuần này và dự kiến hoàn tất vào tháng 01/2026, bảo đảm tiếp cận gần 10 triệu hộ gia đình trên toàn đảo.

Nhật Bản cảnh báo công dân tại Trung Quốc

Theo Hãng tin AFP ngày 18/11, Chính phủ Nhật Bản đã ra khuyến cáo yêu cầu công dân đang sinh sống tại Trung Quốc nâng cao cảnh giác, hạn chế đến những nơi đông người và thận trọng khi tương tác trong đời sống thường nhật. Động thái được đưa ra khi bối cảnh căng thẳng Bắc Kinh - Tokyo liên tục gia tăng liên quan tới vấn đề Đài Loan.

Chánh văn phòng nội các Nhật Bản Minoru Kihara cho biết, cảnh báo mới phản ánh sự lo ngại trước việc dư luận Trung Quốc xuất hiện nhiều thái độ tiêu cực đối với Nhật Bản trong thời gian gần đây, thể hiện rõ trên truyền thông nhà nước. “Khi đưa ra thông báo an toàn, chúng tôi đánh giá dựa trên cân nhắc toàn diện về tình hình an ninh trong nước hoặc khu vực, cũng như các điều kiện chính trị và xã hội của quốc gia đó”, ông Kihara nhấn mạnh.

Trước đó một ngày, Đại sứ quán Nhật Bản tại Trung Quốc đã gửi nhắc nhở đến cộng đồng người Nhật tại đây, khuyến cáo họ tôn trọng phong tục địa phương, thận trọng khi tiếp xúc với người bản địa, tránh đi một mình và đặc biệt cảnh giác khi đi cùng trẻ em. “Nếu bạn thấy một người hoặc nhóm người có biểu hiện đáng ngờ, hãy tránh xa và rời khỏi khu vực ngay lập tức”, thông báo nêu rõ.

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi. (Ảnh: AP)

Nguyên nhân của làn sóng phản ứng tiêu cực bắt nguồn từ phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi trước Quốc hội ngày 07/11. Theo đó, một nghị sĩ đối lập đã chất vấn về việc tình huống nào được xem là “đe dọa tới sự tồn vong của Nhật Bản” - khái niệm pháp lý quan trọng quy định điều kiện để Tokyo được phép triển khai Lực lượng Phòng vệ theo luật năm 2015.

Trả lời câu hỏi, Thủ tướng Takaichi đưa ra ví dụ về kịch bản Trung Quốc có hành động quân sự với Đài Loan: "Nếu một tình huống ở Đài Loan bao gồm sự xuất hiện của tàu chiến và việc sử dụng vũ lực, thì dù theo cách hiểu nào cũng có thể được xem là tình huống đe dọa sự tồn vong của Nhật Bản”. Sau đó, bà giải thích đây chỉ là giả định và sẽ tránh đưa ra phát biểu tương tự trước Quốc hội, nhưng không rút lại quan điểm, cho rằng phát biểu phù hợp với lập trường chung của chính phủ Nhật Bản.

Phát biểu này đã làm dấy lên phản ứng mạnh tại Trung Quốc, quốc gia luôn khẳng định Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời. Căng thẳng nhanh chóng leo thang dẫn tới việc Bắc Kinh phát cảnh báo hạn chế công dân nước mình đến Nhật Bản. Các nhà phát hành phim Trung Quốc cũng thông báo tạm ngừng phát hành ít nhất hai bộ phim Nhật Bản. Đài truyền hình trung ương Trung Quốc CCTV mô tả đây là “quyết định thận trọng” trong bối cảnh tâm lý tiêu cực của khán giả đối với Nhật Bản gia tăng.

Mỹ đứng đầu danh sách vay nợ Trung Quốc

Hãng tin Reuters dẫn nghiên cứu mới của Viện AidData thuộc Đại học William & Mary công bố ngày 18/11 cho biết, Mỹ đang dẫn đầu danh sách các nước nhận vốn từ Trung Quốc với hơn 200 tỉ USD cho gần 2.500 dự án.

Theo báo cáo của AidData, từ năm 2000 - 2023, tổng giá trị cho vay và viện trợ của Trung Quốc đạt khoảng 2,2 nghìn tỉ USD, trải rộng trên hơn 200 quốc gia ở mọi khu vực. AidData nhận định danh mục cho vay của Trung Quốc hiện lớn gấp 2-4 lần so với các ước tính trước đây, khẳng định nước này vẫn là chủ nợ chính thức lớn nhất thế giới.

Tuy nhiên hơn 3/4 hoạt động cho vay ra nước ngoài của Trung Quốc hiện tập trung vào các quốc gia có thu nhập trung bình cao và thu nhập cao. Cụ thể tỉ lệ cho vay của Trung Quốc cho các nước có thu nhập thấp và trung bình thấp đã giảm xuống còn 12% vào năm 2023, so với 88% năm 2000. Ngược lại, tỉ trọng cho vay cho các nước có thu nhập trung bình và cao đã tăng lên 76% vào năm 2023, so với 24% năm 2000.

"Phần lớn các khoản vay dành cho các nước giàu tập trung vào cơ sở hạ tầng quan trọng, khoáng sản chiến lược và mua lại các tài sản công nghệ cao như các công ty bán dẫn", Giám đốc điều hành AidData Brad Parks cho biết.

Một chiếc máy bay của American Airlines cất cánh gần tháp kiểm soát không lưu tại sân bay quốc tế Los Angeles. (Ảnh: AFP)

Đáng chú ý, Mỹ là quốc gia nhận nhiều tín dụng chính thức từ Trung Quốc nhất, với hơn 200 tỉ USD cho gần 2.500 dự án và hoạt động. Các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc hiện tham gia vào nhiều lĩnh vực tại Mỹ, từ hỗ trợ xây dựng các dự án khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) tại Texas và Louisiana, đến các trung tâm dữ liệu ở Bắc Virginia.

Trung Quốc cũng hỗ trợ xây dựng các nhà ga tại sân bay quốc tế John F. Kennedy (New York) và sân bay quốc tế Los Angeles, các đường ống khí đốt Matterhorn Express và đường ống dầu Dakota Access. Bắc Kinh còn tài trợ cho việc mua lại các công ty công nghệ cao và cung cấp tín dụng cho nhiều doanh nghiệp trong danh sách Fortune 500, bao gồm: Amazon, AT&T, Verizon, Tesla, General Motors, Ford, Boeing và Disney.

Campuchia đã bắt được nhóm phạm nhân dùng súng tẩu thoát giữa sân tòa án

Giới chức Campuchia tối 18/11 xác nhận đã bắt giữ toàn bộ 5 phạm nhân cùng một nữ đồng phạm sau vụ “tẩu thoát có vũ trang” gây chấn động tại Tòa án tỉnh Svay Rieng vào buổi sáng cùng ngày, khép lại cuộc truy lùng khẩn cấp kéo dài nhiều giờ. Theo báo Khmer Times, thông tin được Cục Cảnh sát hình sự phối hợp với Công an tỉnh Svay Rieng công bố sau khi lực lượng chức năng triển khai nhiều mũi truy bắt trên phạm vi rộng.

Vụ việc xảy ra vào lúc 8h53 sáng 18/11, khi nhóm phạm nhân được áp giải tới Tòa án tỉnh Svay Rieng. Camera an ninh ghi lại cảnh một phụ nữ đội mũ lưỡi trai đứng chờ ở khu vực bãi xe và theo dõi sát thời điểm xe chở tù nhân dừng lại. Khi một trong các phạm nhân bước xuống, người phụ nữ này đã bí mật trao cho hắn một khẩu súng. Đối tượng lập tức rút vũ khí đe dọa cảnh sát, tạo điều kiện cho cả nhóm tháo chạy khỏi khuôn viên tòa án.

5 phạm nhân cùng đồng phạm áo đen bỏ trốn giữa sân tòa án. (Ảnh: Khmer Times)

Khmer Times đăng tải hình ảnh 5 phạm nhân và nữ đồng phạm mặc áo đen bỏ trốn ngay giữa sân tòa án, khiến lực lượng chức năng lập tức kích hoạt truy lùng quy mô lớn. Khoảng hai giờ sau, một trong những kẻ đào tẩu bị bắt giữ sau màn rượt đuổi bằng ô tô, kết thúc khi xe của hắn lao xuống một ao nước. Trang Fresh News sau đó công bố video ghi lại toàn bộ quá trình truy đuổi. Không lâu sau, cảnh sát Campuchia cho biết đã lần lượt bắt giữ toàn bộ 5 phạm nhân cùng nữ đồng phạm.

Lực lượng chức năng cũng thu giữ chiếc ô tô mà nhóm này sử dụng và cho biết đang tiếp tục truy tìm những cá nhân liên quan khác. Nhà chức trách đánh giá đây là vụ tẩu thoát đặc biệt nghiêm trọng do hành vi sử dụng vũ khí ngay trong khuôn viên tòa án và có sự chuẩn bị kỹ lưỡng giữa các đối tượng. Cơ quan chức năng khẳng định sẽ tiếp tục thông tin khi quá trình điều tra mở rộng làm rõ động cơ cùng các mắt xích liên quan.

Tin quốc tế: Ukraine cáo buộc Nga "cố tình đe dọa an toàn hạt nhân châu Âu"; Thủ tướng Nhật đề xuất giảm lương nội các Ukraine cáo buộc Nga "cố tình đe dọa an toàn hạt nhân châu Âu"; Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đề xuất giảm lương nội các... là tin quốc tế đáng chú ý ngày 09/11.

Tin quốc tế ngày 13/11: Campuchia - Thái Lan cáo buộc lẫn nhau về đụng độ biên giới; Nhật Bản xem xét phát hành phiếu gạo Campuchia - Thái Lan cáo buộc lẫn nhau về đụng độ biên giới; Nhật Bản xem xét phát hành phiếu gạo... là tin tức quốc tế đáng chú ý ngày 13/11.