Thủ tướng Trung Quốc "cầu viện" doanh nhân Hoa kiều!

Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường - Ảnh: Internet

Tại Hội nghị Doanh nhân và các nhà kỹ nghệ Hoa kiều và người Hoa toàn thế giới với phần lớn đại biểu là các nhà tài phiệt do Văn phòng theo dõi các vấn đề người Hoa hải ngoại (OCAO) thuộc Hội đồng Nhà nước Trung Quốc và Hiệp hội Giao lưu Hải ngoại Trung Quốc đồng tổ chức vào tháng 7 tại Bắc Kinh, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường đã kêu gọi doanh nhân người Hoa ở nước ngoài trở thành những lực lượng hiệu quả mới giúp chuyển đổi và phát triển kinh tế Trung Quốc.

Ông Lý thẳng thắn bày tỏ mong muốn những người này sẽ tận tâm phục vụ và đặt quyền lợi của Trung Quốc lên hàng đầu, kế đó là đảm bảo “cùng nhau thắng lợi”, tạo nên hình ảnh mới của doanh nhân người Hoa và có quan hệ hòa hợp với người dân trong nước. Lời kêu gọi nói trên đã bất chấp thực tế hơn 300 đại biểu đến từ 79 quốc gia hiện là công dân của những nước khác.

Một trong những đại biểu tham dự hội nghị là GS. Leo Suryadinata, người Indonesia gốc Hoa hiện đang nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Đông Nam Á Iseas -Y usof Ishak, trong một bài viết đăng trên nhật báo The Straits Times cho rằng thông điệp này với đa số đại biểu người Hoa dự hội nghị mang quốc tịch nước ngoài nghe vô lý và đẩy họ vào tình huống khó xử.

Từ hơn hai mươi năm nay đã có Hội nghị Doanh nhân người Hoa thế giới (WCEC) do Phòng Thương mại và Công nghiệp Singapore, Bangkok và Hồng Kông tổ chức hai năm một lần với sự tham gia của khoảng 800 đại biểu từ 30 quốc gia và vùng lãnh thổ và 75 thành phố. Mục tiêu của WCEC nhằm tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau của doanh nhân người Hoa trên toàn thế giới, xây dựng mạng lưới doanh nhân người Hoa, và đẩy mạnh quá trình hội nhập của người Hoa ở các nước sở tại, tạo điều kiện cho họ đóng góp vào nền kinh tế và công cuộc phát triển của quốc gia mà họ đang sinh sống.

Trung Quốc cũng đã từng đứng ra đăng cai WCEC hai lần tại Nam Kinh (2001) và Thành Đô (2003). Tuy nhiên, có vẻ như WCEC không đáp ứng được nhu cầu của một Trung Quốc đang nổi lên và Bắc Kinh cảm thấy cần phải có không gian giao lưu riêng cho doanh nhân người Hoa ở nước ngoài với tên gọi Hội nghị Doanh nhân và các nhà kỹ nghệ Hoa kiều và người Hoa toàn thế giới. Theo lời của nhà tài phiệt người Thái gốc Hoa Dhanin Chearavanont đứng đầu tập đoàn nông nghiệp Charoen Pokphand, hội nghị mới này là chiêu “ngoại giao của nước lớn”. Với các nhà quan sát, hội nghị này nhằm cổ xúy cho chương trình tổng thể “Nhất đai, nhất lộ” (Một vành đai, một con đường) do Chủ tịch Tập Cận Bình đưa ra nhằm đẩy mạnh giao thương giữa Trung Quốc với các nước Trung Á và Đông Nam Á. Mặt khác, phát biểu của Thủ tướng Lý Khắc Cường đã cho thấy chính sách của Bắc Kinh đối với người Hoa hải ngoại đã thay đổi trong nhiều năm qua.

Dưới thời Đặng Tiểu Bình, Trung Quốc phân định rõ sự khác nhau giữa Hoa kiều và người Hoa. Luật Quốc tịch của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa chỉ công nhận một quốc tịch và nếu người Trung Quốc ở nước ngoài tự nguyện trở thành công dân của một nước khác thì người này mất quốc tịch Trung Quốc, dù người Trung Quốc nhập cư ở phương Tây đã đề nghị Bắc Kinh tái lập chính sách song tịch. Điều này cũng được minh chứng rõ qua thái độ dửng dưng của Bắc Kinh khi xảy ra bạo loạn chống người Hoa ở Indonesia vào tháng 5-1998. Nhiều người Hoa đã bị giết, phụ nữ bị cưỡng hiếp nhưng Bắc Kinh không lên tiếng vì họ mang quốc tịch Indonesia.

Thế nhưng Bắc Kinh chuyển sang động thái mới khiến dư luận quốc tế chú ý là Hội nghị Liên đoàn Hoa kiều và người Hoa thế giới lần đầu tiên do OCAO tổ chức vào năm 2001 đã gộp người Trung Quốc và người nước ngoài gốc Hoa vào chung một nhóm đại biểu.

Vào thời điểm đăng cai Thế vận hội năm 2008, Bắc Kinh nhấn mạnh đến khái niệm “quốc gia Trung Hoa” với Hoa kiều là một thành phần không tách rời. Tháng 4-2012, Giám đốc OCAO tại Bắc Kinh không ngần ngại phát biểu trước Phòng Thương mại người Hoa tại Jakarta rằng thanh niên Indonesia gốc Hoa nên học tiếng Hán để “tăng cường bản sắc quốc gia Trung Hoa”. Vào tháng 9 năm ngoái, Chủ tịch OCAO là Qiu Yuanping lại nói với Hiệp hội người Indonesia gốc Hoa rằng “tổ quốc sẽ không bao giờ quên đóng góp quan trọng của Hoa kiều và người Hoa hải ngoại”, rằng “Trung Quốc sẽ luôn hỗ trợ mạnh mẽ người gốc Hoa ở hải ngoại”.

Theo ông Leo, việc các nhà lãnh đạo cao cấp của Trung Quốc gọi chung doanh nhân nước ngoài gốc Hoa là “kiều bào” mà chẳng đếm xỉa gì đến quốc tịch tại hội nghị tháng 7 vừa rồi có thể ảnh hưởng đến quan hệ của người gốc Hoa với quốc gia mà họ mang quốc tịch. Thật vậy, lịch sử đã cho thấy người Hoa di cư xuống bán đảo Mã Lai đã trở thành sắc tộc chiếm đại đa số của đất nước Singapore (trên dưới 80%) hay tỷ trọng đáng kể tại Malaysia (khoảng 30%). Cộng đồng người Hoa hải ngoại cũng rất mạnh với nhiều doanh nhân thành đạt ở các nước Đông Nam Á như Thái Lan, Indonesia, Philippines. Tại Việt Nam, người Việt gốc Hoa là một phần không thể tách rời của khối đại đoàn kết dân tộc. Kêu gọi người gốc Hoa trên toàn thế giới phải đặt quyền lợi của Trung Quốc ưu tiên lên hàng đầu quả là một “lời đề nghị khiếm nhã”.

Theo Thời báo Kinh tế Sài Gòn