Thăng trầm tuyến đường sắt Điền - Việt

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Đường sắt Điền - Việt, kết nối vùng Tây Nam Trung Quốc tới tận Hải Phòng của Việt Nam. Đến nay, tuyến đường sắt này đã trải qua hơn một thế kỷ với nhiều thăng trầm.
aa
Tuyến đường sắt Thống Nhất lọt top du lịch bằng tàu ngoạn mục nhất thế giới Tuyến đường sắt Thống Nhất lọt top du lịch bằng tàu ngoạn mục nhất thế giới
Chuyên trang du lịch quốc tế nổi tiếng Lonely Planet vừa gọi tên tuyến đường sắt Thống Nhất (đường sắt Bắc Nam) của Việt Nam ở vị trí đầu tiên trong 9 hành trình du lịch bằng tàu ngoạn mục nhất thế giới.
Việt Nam chia buồn về tai nạn đường sắt ở Ấn Độ Việt Nam chia buồn về tai nạn đường sắt ở Ấn Độ
Được tin vụ tai nạn đường sắt tại bang Odisha (Cộng hòa Ấn Độ) xảy ra vào ngày 2/6 khiến nhiều người dân thiệt mạng và bị thương, ngày 3/6, Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng đã gửi điện chia buồn tới Tổng thống Droupadi Murmu.

Trầm lắng sau trăm năm lịch sử

Vùng biên giới Việt Nam - Trung Quốc những ngày tháng 7/2023 đầy nắng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dải đất biên viễn, con sông Nậm Thi cắt ngang tạo thành một biên giới tự nhiên giữa hai nước. Bên này là TP Lào Cai (Việt Nam), bên kia là Hà Khẩu (Trung Quốc). Hai bên nối với nhau bằng một nhịp cầu Hồ Kiều. Chiếc cầu ấy nâng đỡ tuyến đường sắt huyết mạch Điền - Việt giữa hai nước Việt Nam - Trung Hoa.

Thăng trầm tuyến đường sắt Điền - Việt
Tuyến đường sắt đầu tiên làm cầu nối giao thương giữa Việt Nam - Trung Quốc.

Trải qua trăm năm có lẻ, tuyến đường sắt Điền - Việt đã tạo ra những kỳ tích cho sự phát triển giao thương của 2 nước. Tuy nhiên tới nay, tuyến đường sắt này đã tới lúc trầm lắng, ít thể hiện được vai trò kết nối giao thương.

Đặc biệt kể từ khi Trung Quốc và Việt Nam đều phát triển đường bộ cao tốc từ Côn Minh đến Hà Khẩu. Việt Nam mở cao tốc từ Hà Nội lên Lào Cai, tuyến đường sắt Điền - Việt gần như rơi vào tình trạng hoạt động cầm chừng.

Vào đầu những năm 2000, tuyến đường sắt Điền - Việt vẫn còn hoạt động liên vận. Nhưng sau khi hệ thống đường bộ cao tốc phát triển, hoạt động liên vận gần như dừng hẳn. Ở phía Việt Nam, mặc dù hoạt động đường sắt vẫn được duy trì, nhưng cũng chỉ ở tần suất thấp. Đa phần là phục vụ vận chuyển khai thác khoáng sản, còn vận chuyển hành khách và du lịch cũng hạn chế.

Thăng trầm tuyến đường sắt Điền - Việt
Tàu hàng liên vận quốc tế tại ga Lào Cai.

Mặt khác, tuyến đường sắt giữa Hà Nội - Lào Cai (Việt Nam) đến Hà Khẩu (Trung Quốc) đang sử dụng khổ cũ (1.000 mm), đường hẹp và không đáp ứng được nhu cầu vận chuyển hàng hóa từ cửa khẩu Lào Cai về Hải Phòng khi quy mô tăng từ 500.000 - 700.000 tấn hiện nay lên 3 triệu tấn và 5 triệu tấn trong tương lai.

Do vậy, muốn hàng hóa xuất khẩu sang Trung Quốc qua đường sắt và đi sâu vào lục địa Trung Quốc và tiến tới vào châu Âu, ngành đường sắt phải làm chuyển sang đường sắt khổ tiêu chuẩn (1.435 mm). Hiện nay, Trung Quốc cũng đã làm tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn nay đến Hà Khẩu.

Do đường sắt Lào Cai - Hà Khẩu chưa được kết nối, năng lực vận tải ga Lào Cai vẫn thấp so với tiềm năng, hàng hóa được xuất khẩu qua đây chỉ đạt được khoảng 1/3, tương đương khoảng 1 triệu tấn.

Theo nhân viên của doanh nghiệp vận tải xuất khẩu hàng sang Trung Quốc, những năm trở lại đây, hàng xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc phải tạm dừng tại ga Lào Cai để sang tải vì đường sắt Việt Nam vẫn dùng khổ nhỏ, trong khi đó đường sắt Trung Quốc đổi sang khổ lớn hơn. Điều này khiến cho hàng hóa đến đây phải mất 1 ngày sang tải mới sang được Trung Quốc, kéo theo việc hao hụt hàng hóa và phát sinh thêm nhiều chi phí.

Tuy nhiên, xét ở góc độ đóng góp cho sự phát triển suốt hơn một thế kỷ, tuyến đường sắt Điền - Việt cũng đã tạo ra những kỳ tích, thúc đẩy sự phát triển giao thương về kinh tế, văn hóa cho cả 2 nước. Cho đến nay, nó vẫn là một biểu tượng của sự kết nối giao thương đi theo suốt chiều dài lịch sử.

Công trình kỳ tích đầu thế kỷ

Tuyến đường sắt Điền - Việt được khởi công xây dựng từ năm 1901. Đến năm 1910, tuyến đường sắt được hoàn thành: bắt đầu từ Côn Minh (Vân Nam, Trung Quốc) đến huyện biên giới Hà Khẩu và kết nối với đường sắt Việt Nam qua cầu Hồ Kiều. Sau khi hoàn thành xây dựng, tuyến đường sắt này đi vào lịch sử ngành giao thông vùng Tây Nam Trung Quốc, mở ra con đường kết nối giao thương hiện đại bậc nhất thời bấy giờ.

Thăng trầm tuyến đường sắt Điền - Việt
Tuyến đường sắt Điền - Việt được khởi công xây dựng và hoàn thành từ năm (1901 - 1910). (Ảnh: KT)

Nếu như trước đó, sự kết nối giao thông giữa Việt Nam và vùng Tây Nam Trung Quốc, chủ yếu qua đường bộ và đường thủy trên sông Hồng. Tuyến đường sắt Điền - Việt ra đời đã làm thay đổi toàn bộ phương thức giao thông, mở ra nhiều đô thị dọc theo cung đường, làm thay đổi căn bản về mặt giao thương giữa 2 nước.

Theo tài liệu của các nhà nghiên cứu, người Pháp xây dựng tuyến đường sắt Điền - Việt nhằm mục đích khai thác tài nguyên ở vùng Tây Bắc Việt Nam và Tây Nam Trung Quốc. Đồng thời thúc đẩy phát triển chuỗi đô thị kết nối từ Hải Phòng, Việt Nam đến tận Côn Minh, Trung Quốc.

Theo tài liệu lưu trữ ở Viện Viễn Đông Bác Cổ, năm 1893, chính phủ Pháp ký kết thỏa thuận với triều đình nhà Thanh (Trung Quốc) “Chương trình hội đỉnh đường sắt Điền Việt Trung - Pháp", theo đó cho phép nước Pháp hay các công ty của Pháp có quyền xây dựng một tuyến đường sắt từ biên giới Bắc Kỳ (Việt Nam) đến Côn Minh.

Ngay sau thỏa thuận được ký kết, người Pháp đã phái các kỹ sư tới thăm dò tuyến đường, vẽ đồ án thiết kế.

Tháng 9/1899, Ngân hàng Hội Lý Đông phương do Pháp đứng đầu cùng một số công ty khác thành lập Công ty đường sắt Điền - Việt để bao thầu và thu hút vốn xây dựng tuyến đường, đoạn từ Hải Phòng đến Lào Cai gọi là “Việt đoạn”, đoạn từ Hà Khẩu đến Côn Minh gọi là “Điền đoạn”.

Tổng chiều dài của tuyến đường sắt Điền - Việt có chiều dài lên tới 855 km, với khổ rộng đường ray là 1m. Trong đó, đoạn đường ray ở phía Việt Nam là 389km và phía Trung Quốc là 466 km. Ngày 1/4/1910, đường sắt Hải Phòng - Côn Minh (đường sắt Điền - Việt) được khánh thành, với tổng kinh phí lên tới gần 159 triệu franc.

Thăng trầm tuyến đường sắt Điền - Việt
Giao thương có phần trầm lắng trên tuyến đường sắt sau một thế kỷ.

Sau khi ra đời, tuyến đường sắt đã tạo ra sự giao thương xuyên biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc thời bấy giờ, đồng thời thúc đẩy quá trình đô thị hóa ở cả hai vùng thuộc loại chậm phát triển nhất ở Việt Nam và Trung Quốc.

Cho đến nay, những chuỗi đô thị mọc lên dọc các tuyến đường sắt ấy vẫn tồn tại và phát triển, như một dấu tích khẳng định của tuyến đường Điền - Việt suốt thời gian hơn trăm năm qua, như Hải Phòng, Hà Nội, Phú Thọ, Lào Cai của Việt Nam và Hà Khẩu, Tân Cai, Kiến Thủy, Trình Cống rồi vươn lên tận Côn Minh (Trung Quốc). Nhiều đô thị vùng biên giới Lào Cai - Vân Nam đều hình thành và phát triển gắn chặt với sự hưng thịnh và phát triển của tuyến đường sắt này.

Vận tải đường sắt Việt Nam - Nga sang trang mới Vận tải đường sắt Việt Nam - Nga sang trang mới
Theo hãng tin Sputniknews, vận tải hàng hóa bằng đường sắt giữa Việt Nam và Nga đang bước sang trang mới trong lịch sử.
Tuyến đường ngắn nhất giữa Thái Lan và Việt Nam đã hoàn thành 60% Tuyến đường ngắn nhất giữa Thái Lan và Việt Nam đã hoàn thành 60%
Cây cầu hữu nghị Thái-Lào thứ 5 nối giữa tỉnh Bueng Kan (cực Đông Bắc Thái Lan) với tỉnh Bolikhamxai của Lào đã hoàn thành 60% với tiến độ nhanh hơn kế hoạch.
Anh Hào
Nguồn:

Tin bài khác

Hơn 2000 học sinh xã biên giới Quảng Lâm được hướng dẫn kỹ năng phòng chống bạo lực và xâm hại

Hơn 2000 học sinh xã biên giới Quảng Lâm được hướng dẫn kỹ năng phòng chống bạo lực và xâm hại

Sáng 9/11/2026, hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam, Công an xã Quảng Lâm (tỉnh Điện Biên) tổ chức hướng dẫn cách nhận diện hành vi bắt nạt, phòng tránh nguy cơ bị xâm hại và tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần cho hơn 2.500 học sinh.
Nà Sự giữ hồn bản Thái, mở lối phát triển du lịch ở Mường Chà

Nà Sự giữ hồn bản Thái, mở lối phát triển du lịch ở Mường Chà

Từ nếp nhà sàn, món ăn đến nghề dệt thổ cẩm, người dân Nà Sự, xã Mường Chà, Điện Biên đang đưa văn hóa Thái thành trải nghiệm du lịch, mở thêm sinh kế.
Nhiều suất học bổng 'Nâng bước em tới trường' cho học sinh Campuchia

Nhiều suất học bổng 'Nâng bước em tới trường' cho học sinh Campuchia

Từ ngày 1-3/11, các đồn biên phòng thuộc Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Tây Ninh đã trao nhiều suất học bổng thuộc chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi Đồn Biên phòng” cho học sinh Campuchia có hoàn cảnh khó khăn, tiếp thêm động lực để các em vươn lên trong học tập.
Việt Nam khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho khoảng 2.000 người tại Campuchia

Việt Nam khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho khoảng 2.000 người tại Campuchia

Ngày 31/10, các cơ quan đại diện, địa phương và lực lượng y tế của Việt Nam đã phối hợp tổ chức các chương trình khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí và tặng quà cho khoảng 2.000 người dân có hoàn cảnh khó khăn tại hai tỉnh Mondulkiri và Prey Veng (Campuchia).
Xem thêm

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

Giai đoạn 1996-2026, Tổ chức World Vision International (WVI) đã triển khai nhiều chương trình, dự án tại Thanh Hóa với tổng ngân sách khoảng 63,8 triệu USD, góp phần cải thiện đời sống người ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...