Trang chủ Gia đình Việt Tập tục
07:02 | 25/03/2020 GMT+7

Tết Hàn thực vào ngày nào? Nguồn gốc và ý nghĩa của Tết Hàn thực

aa
Cứ đến Tết Hàn thực - mùng 3/3 âm lịch người Việt thường làm bánh trôi bánh chay để cúng ông bà tổ tiên nhưng ít ai biết nguồn gốc, ý nghĩa và phong tục của ngày này.
nguon goc y nghia cua tet han thuc Cầu tự - tục lệ hình thành từ khao khát có con của những gia đình hiếm muộn thời xưa
nguon goc y nghia cua tet han thuc Tục lệ bán mở hàng có từ bao giờ? Bán mở hàng thế nào để đắt khách?

Tết Hàn thực là ngày nào?

Theo nghĩa chữ Hán "Hàn" là lạnh, "thực" là ăn, "Tết Hàn thực" là Tết ăn đồ lạnh. Tết Hàn thực là một ngày Tết vào 3/3 âm lịch hàng năm. Năm 2020, Tết Hàn thực rơi vào ngày 26/3 dương lịch.

Nguồn gốc Tết Hàn thực

Ngày tết này ở Việt Nam bắt nguồn từ một phong tục của người Trung Quốc được lưu truyền cho đến ngày nay. Nguồn gốc của phong tục này liên quan đến câu chuyện vào đời Xuân Thu giữa vua nước Tần là Tấn Văn Công và hiền sĩ Giới Tử Thôi.

Chuyện kể rằng vào đời Xuân Thu (770 - 221 trước Công nguyên), vua Tấn Văn Công nước Tấn gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sỹ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế.

nguon goc y nghia cua tet han thuc
Nguồn gốc Tết Hàn thực.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng 19 năm, cùng nhau "nếm mật nằm gai". Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công khi xưa, nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi.

Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình theo phò vua là chuyện nên làm. Ông cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói nên đã về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng.

Vì muốn thúc ép Tử Thôi quay về, Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng. Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng.

Nhà vua hối hận cho lập miếu thờ. Hàng năm, đến ngày 3/3 là ngày chết cháy của 2 mẹ con Tử Thôi thì cấm dùng lửa nấu ăn, ngay cả việc làm cỗ cúng cũng phải làm từ hôm trước, đây được coi là ngày Tết Hàn thực.

nguon goc y nghia cua tet han thuc
Bánh trôi, bánh chay là hai món ăn truyền thống ngày Tết Hàn thực.

Ý nghĩa Tết Hàn thực

Ở Việt Nam, Tết Hàn Thực đã được hợp nhất với Tết bánh trôi, bánh chay và khi du nhập vào Việt Nam, ngày Tết Hàn Thực có ý nghĩa tâm linh khác. Tết tháng 3 tại Việt Nam, thể hiện rõ nét đặc trưng văn hóa, lối sống riêng của người Việt. Tết Hàn thực của người Việt chủ yếu mang ý nghĩa hướng về cội nguồn, tổ tiên, ghi nhớ công ơn của những người đã khuất.

Dù ai đi đâu, ở đâu đến ngày mùng 3/3 Âm lịch cũng cố gắng về với gia đình để được cùng nhau ngồi bên mâm cơm sum họp gia đình. Truyền thống này đã ăn sâu vào tiềm thức người Việt, để rồi cứ đến ngày Tết Hàn thực, các gia đình lại nô nức chuẩn bị làm bánh trôi, bánh chay.

Phong tục trong Tết Hàn thực

nguon goc y nghia cua tet han thuc
Các gia đình thường quây quần bên nhau, cùng nặn bánh trôi bánh chay dâng cúng tổ tiên.

Để phù hợp với văn hóa của người Việt, phong tục cúng Tết Hàn Thực cũng có nhiều thay đổi. Khác với Tết Hàn Thực ở Trung Quốc - thường không đốt lửa trong 3 ngày và chỉ ăn đồ lạnh đã nấu sẵn trước đó, người Việt không kiêng lửa, mọi việc nấu nướng vẫn diễn ra bình thường. Người Việt Nam cũng quen gọi ngày Tết này với cái tên dân dã là Tết bánh trôi, bánh chay nhiều hơn Tết Hàn Thực.

Trong ngày này, các gia đình Việt sẽ chuẩn bị bánh trôi, bánh chay để lễ Phật, cúng gia tiên, thậm chí nhiều nơi cúng thần hoàng, bày tỏ lòng thành.

nguon goc y nghia cua tet han thuc
Bánh trôi bánh chay nhiều màu sắc được nhiều người ưa chuộng.

Bánh trôi, bánh chay chính kết tinh của văn hóa, bản sắc của người Việt, thể hiện rõ nhất nền văn minh lúa nước lâu đời của dân tộc Việt Nam.

Bắt nguồn từ tích truyện “bọc trăm trứng của mẹ Âu Cơ”, bánh trôi tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con lên rừng theo mẹ. Bánh chay tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con theo cha xuống biển. Chính vì thế, bánh trôi, bánh chay của người Việt cũng không giống với người dân Trung Quốc mà mang trong mình đặc sắc riêng của nền ẩm thực Việt Nam.

nguon goc y nghia cua tet han thuc Tết Hàn thực và câu chuyện thú vị về bánh trôi, bánh chay

Nhắc đến Tết Hàn thực là nghĩ ngay đến bánh trôi, bánh chay. Xung quanh hai món bánh đặc trưng của ngày lễ tết này, ...

nguon goc y nghia cua tet han thuc Mách bạn cách làm bánh cuốn từ bánh tráng khô, không cần dùng bột

Tham khảo công thức làm bánh cuốn từ bánh tráng khô không cần hoà bột, không phải dùng chảo chống dính tráng bánh.

nguon goc y nghia cua tet han thuc Bát hương "khổng lồ" ở Phú Thọ: Thắp hương sao cho đúng?

Mới đây trên mạng xã hội xuất hiện hình ảnh về bát hương "khổng lồ" được cho là ở Phú Thọ. Có lẽ gia chủ ...

Khương Châu
Nguồn:

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Cuốn sách “Biểu tượng, phù hiệu và đồ thờ của người An Nam” của học giả Pháp Gustave Dumoutier khám phá đời sống tinh thần của người Việt thế kỷ XIX
[Ảnh] Lễ cúng Rằm tháng Giêng - Nét đẹp văn hoá truyền thống Việt Nam

[Ảnh] Lễ cúng Rằm tháng Giêng - Nét đẹp văn hoá truyền thống Việt Nam

Mỗi dịp Rằm tháng Giêng, hay còn gọi là Tết Nguyên Tiêu, theo phong tục truyền thống, mỗi gia đình Việt đều chuẩn bị mâm cỗ cúng thành kính dâng lên tổ tiên và các đấng thần linh, thể hiện lòng biết ơn, tôn kính đối với những người đi trước và cầu mong một năm mới an lành, may mắn.
[Ảnh] Tái hiện lễ hạ nêu, khai ấn trong cung đình Huế

[Ảnh] Tái hiện lễ hạ nêu, khai ấn trong cung đình Huế

Ngày 4/2, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế tổ chức lễ hạ nêu ở sân Triệu Miếu và Thế Miếu bên trong Đại nội Huế, đánh dấu kết thúc Tết Nguyên đán năm Ất Tỵ.
"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" - những ẩn ý của người xưa

"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" - những ẩn ý của người xưa

Tập tục “Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi” vào dịp Tết Nguyên đán có từ lâu đời, chứa đựng nhiều triết lý sâu sắc về cuộc sống của cha ông ta và vẫn giữ nguyên giá trị đến tận ngày nay.

Đọc nhiều

Hội hữu nghị Việt Nam - Australia chúc mừng Quốc khánh Australia

Hội hữu nghị Việt Nam - Australia chúc mừng Quốc khánh Australia

Ngày 23/01 tại Hà Nội, Đoàn Trung ương Hội hữu nghị Việt Nam - Australia do Chủ tịch Hội Trần Thọ Đạt dẫn đầu đã đến chúc mừng Đại sứ quán Australia tại Việt Nam nhân kỷ niệm 238 năm Quốc khánh Australia (26/01/1788 - 26/01/2026). Bà Renee Deschamps, Đại biện lâm thời Đại sứ quán Australia tại Việt Nam, đã tiếp đoàn.
VietHope viện trợ 163 suất học bổng cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn tại Huế

VietHope viện trợ 163 suất học bổng cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn tại Huế

163 suất học bổng do Tổ chức VietHope (Hoa Kỳ) tài trợ là nguồn động viên to lớn, tiếp thêm niềm tin và nghị lực giúp các học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn tại các trường trung học phổ thông và đại học trên địa bàn thành phố Huế.
Ghi nhận đóng góp của 2 giáo viên Trường THPT George trong thúc đẩy giao lưu nhân dân Việt - Mỹ

Ghi nhận đóng góp của 2 giáo viên Trường THPT George trong thúc đẩy giao lưu nhân dân Việt - Mỹ

Ngày 21/01 tại Hà Nội, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam đã tổ chức lễ trao Kỷ niệm chương “Vì hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc” cho ông Croucher Benjamin James, Trưởng khoa Lịch sử và Khoa học Xã hội và ông Salamoni Jr Amedeo, Giảng viên môn Gốm và Điêu khắc, Giám đốc Phòng Trưng bày Anderson và Walton, Trường THPT George (George School, Mỹ).
Hỗ trợ tiền mặt cho hơn 1000 hộ dân tại Đắk Lắk và Gia Lai

Hỗ trợ tiền mặt cho hơn 1000 hộ dân tại Đắk Lắk và Gia Lai

Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai phối hợp với CARE hỗ trợ tiền mặt đa mục đích cho hơn 1000 hộ dân tại Đắk Lắk và Gia Lai chịu ảnh hưởng bão số 13 và mưa lũ sau bão.
Cần Thơ hỗ trợ cước VMS cho 202 tàu cá nhằm nâng cao hiệu quả quản lý

Cần Thơ hỗ trợ cước VMS cho 202 tàu cá nhằm nâng cao hiệu quả quản lý

Cần Thơ hỗ trợ gần 560 triệu đồng cước phí thuê bao thiết bị giám sát hành trình (VMS) cho 202 tàu cá trong năm 2025. Thông tin được công bố tại hội nghị thông tin, tuyên truyền về các quy định chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), do Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố tổ chức ngày 21/01 tại xã Trần Đề.
FIP Vũng Tàu: Mô hình hợp tác công - tư thúc đẩy nghề lưới kéo bền vững

FIP Vũng Tàu: Mô hình hợp tác công - tư thúc đẩy nghề lưới kéo bền vững

Dự án Cải thiện nghề lưới kéo Bà Rịa - Vũng Tàu (FIP Vũng Tàu) được xác định là mô hình hợp tác công - tư (PPP) tiêu biểu của ngành thủy sản Việt Nam, góp phần thực hiện chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), xây dựng chuỗi khai thác - chế biến minh bạch, có trách nhiệm, hướng tới đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu.
Quảng Trị thành lập 2 tổ kiểm soát liên ngành chống khai thác IUU trên biển

Quảng Trị thành lập 2 tổ kiểm soát liên ngành chống khai thác IUU trên biển

Trước yêu cầu siết chặt quản lý hoạt động khai thác thủy sản, tỉnh Quảng Trị vừa thành lập 2 tổ kiểm soát liên ngành hoạt động thường xuyên trên các vùng biển của tỉnh nhằm tăng cường tuần tra, kiểm soát, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
dan la goc thuoc do cao nhat cua moi quyet sach
infographic dai hoi dang xiv 8 noi dung xuyen suot trien khai cac quyet sach chien luoc
infographic cac moc thoi gian chinh trong lich trinh bau cu dbqh khoa xvi va dai bieu hdnd cac cap nhiem ky 2026 2031
infographic ha noi dieu chinh phan luong giao thong phuc vu dai hoi dang xiv
infographic mot so noi dung quan trong tai dai hoi xiv cua dang
infographic nghi quyet 80 nqtw 8 nhiem vu giai phap phat trien van hoa viet nam
infographic 6 danh hieu cua viet nam duoc unesco ghi danh nam 2025
Xin chờ trong giây lát...
[Video] Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Cả nước hướng về Thái Nguyên: Chung tay giúp người dân vượt qua mưa lũ
Trailer lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất
[Video] Không khí rộn ràng ngày khai giảng năm học mới trên cả nước
[Video] Petr Tsvetov: Việt Nam ấm áp và thân thuộc
Việt Nam - Cuba: 65 năm cùng chung nhịp đập
[Video] Thiếu tướng Lào kể chuyện nhân dân Việt Nam che chở giữa mưa bom 1972
Thời tiết hôm nay (21/01): Bắc Bộ mưa rét đậm, nhiệt độ giảm 7-8 độ C

Thời tiết hôm nay (21/01): Bắc Bộ mưa rét đậm, nhiệt độ giảm 7-8 độ C

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, ngày 21//01, do ảnh hưởng của không khí lạnh mạnh nên thời tiết Bắc Bộ chuyển rét kèm mưa rào. Nam Bộ trời nắng nhưng mù, cảm giác khá oi nóng.
Thời tiết hôm nay (20/01): Không khí lạnh về, Hà Nội mưa rét

Thời tiết hôm nay (20/01): Không khí lạnh về, Hà Nội mưa rét

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 20/01, bộ phận không khí lạnh đã báo đang tiếp tục di chuyển xuống phía Nam. Ở Bắc Bộ có mưa vài nơi, nhiệt độ thấp nhất phổ biến 17-20 độ.
Bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt, an toàn tuyệt đối phục vụ Đại hội XIV của Đảng

Bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt, an toàn tuyệt đối phục vụ Đại hội XIV của Đảng

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng, đánh dấu một chặng đường phát triển mới của đất nước và dân tộc. Nhận thức sâu sắc ý nghĩa đó, các doanh nghiệp viễn thông - bưu chính chủ lực đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp kỹ thuật, công nghệ và nhân lực, bảo đảm hệ thống thông tin liên lạc thông suốt, an toàn, ổn định tuyệt đối trong suốt thời gian diễn ra Đại hội và các hoạt động liên quan.
Siết chặt an ninh, bảo vệ tuyệt đối an toàn Đại hội XIV của Đảng

Siết chặt an ninh, bảo vệ tuyệt đối an toàn Đại hội XIV của Đảng

Trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, các lực lượng Công an, Quân đội cùng chính quyền địa phương đã triển khai đồng bộ phương án bảo vệ nhiều lớp, siết chặt an ninh, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng của đất nước.
Thời tiết dịp Đại hội XIV: Hà Nội không mưa, ngày có nắng

Thời tiết dịp Đại hội XIV: Hà Nội không mưa, ngày có nắng

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đưa ra thông tin dự báo thời tiết khu vực Hà Nội trong dịp diễn ra Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Thời tiết hôm nay (14/01): Miền Bắc tăng nhiệt chuẩn bị đón đợt không khí lạnh tăng cường

Thời tiết hôm nay (14/01): Miền Bắc tăng nhiệt chuẩn bị đón đợt không khí lạnh tăng cường

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 14/01, khu vực Bắc Bộ trời rét về đêm và sáng, trưa và chiều nắng ấm, nhiệt độ cao nhất 26 độ. Từ ngày 15/1, do ảnh hưởng của không khí lạnh tăng cường yếu nên miền Bắc có mưa vài nơi, sáng sớm có sương mù và sương mù nhẹ rải rác, nhiệt độ giảm khoảng 2-3 độ.
Phiên bản di động