Trang chủ Gia đình Việt Tập tục
07:02 | 25/03/2020 GMT+7

Tết Hàn thực vào ngày nào? Nguồn gốc và ý nghĩa của Tết Hàn thực

aa
Cứ đến Tết Hàn thực - mùng 3/3 âm lịch người Việt thường làm bánh trôi bánh chay để cúng ông bà tổ tiên nhưng ít ai biết nguồn gốc, ý nghĩa và phong tục của ngày này.
nguon goc y nghia cua tet han thuc Cầu tự - tục lệ hình thành từ khao khát có con của những gia đình hiếm muộn thời xưa
nguon goc y nghia cua tet han thuc Tục lệ bán mở hàng có từ bao giờ? Bán mở hàng thế nào để đắt khách?

Tết Hàn thực là ngày nào?

Theo nghĩa chữ Hán "Hàn" là lạnh, "thực" là ăn, "Tết Hàn thực" là Tết ăn đồ lạnh. Tết Hàn thực là một ngày Tết vào 3/3 âm lịch hàng năm. Năm 2020, Tết Hàn thực rơi vào ngày 26/3 dương lịch.

Nguồn gốc Tết Hàn thực

Ngày tết này ở Việt Nam bắt nguồn từ một phong tục của người Trung Quốc được lưu truyền cho đến ngày nay. Nguồn gốc của phong tục này liên quan đến câu chuyện vào đời Xuân Thu giữa vua nước Tần là Tấn Văn Công và hiền sĩ Giới Tử Thôi.

Chuyện kể rằng vào đời Xuân Thu (770 - 221 trước Công nguyên), vua Tấn Văn Công nước Tấn gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sỹ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế.

nguon goc y nghia cua tet han thuc
Nguồn gốc Tết Hàn thực.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng 19 năm, cùng nhau "nếm mật nằm gai". Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công khi xưa, nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi.

Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình theo phò vua là chuyện nên làm. Ông cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói nên đã về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng.

Vì muốn thúc ép Tử Thôi quay về, Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng. Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng.

Nhà vua hối hận cho lập miếu thờ. Hàng năm, đến ngày 3/3 là ngày chết cháy của 2 mẹ con Tử Thôi thì cấm dùng lửa nấu ăn, ngay cả việc làm cỗ cúng cũng phải làm từ hôm trước, đây được coi là ngày Tết Hàn thực.

nguon goc y nghia cua tet han thuc
Bánh trôi, bánh chay là hai món ăn truyền thống ngày Tết Hàn thực.

Ý nghĩa Tết Hàn thực

Ở Việt Nam, Tết Hàn Thực đã được hợp nhất với Tết bánh trôi, bánh chay và khi du nhập vào Việt Nam, ngày Tết Hàn Thực có ý nghĩa tâm linh khác. Tết tháng 3 tại Việt Nam, thể hiện rõ nét đặc trưng văn hóa, lối sống riêng của người Việt. Tết Hàn thực của người Việt chủ yếu mang ý nghĩa hướng về cội nguồn, tổ tiên, ghi nhớ công ơn của những người đã khuất.

Dù ai đi đâu, ở đâu đến ngày mùng 3/3 Âm lịch cũng cố gắng về với gia đình để được cùng nhau ngồi bên mâm cơm sum họp gia đình. Truyền thống này đã ăn sâu vào tiềm thức người Việt, để rồi cứ đến ngày Tết Hàn thực, các gia đình lại nô nức chuẩn bị làm bánh trôi, bánh chay.

Phong tục trong Tết Hàn thực

nguon goc y nghia cua tet han thuc
Các gia đình thường quây quần bên nhau, cùng nặn bánh trôi bánh chay dâng cúng tổ tiên.

Để phù hợp với văn hóa của người Việt, phong tục cúng Tết Hàn Thực cũng có nhiều thay đổi. Khác với Tết Hàn Thực ở Trung Quốc - thường không đốt lửa trong 3 ngày và chỉ ăn đồ lạnh đã nấu sẵn trước đó, người Việt không kiêng lửa, mọi việc nấu nướng vẫn diễn ra bình thường. Người Việt Nam cũng quen gọi ngày Tết này với cái tên dân dã là Tết bánh trôi, bánh chay nhiều hơn Tết Hàn Thực.

Trong ngày này, các gia đình Việt sẽ chuẩn bị bánh trôi, bánh chay để lễ Phật, cúng gia tiên, thậm chí nhiều nơi cúng thần hoàng, bày tỏ lòng thành.

nguon goc y nghia cua tet han thuc
Bánh trôi bánh chay nhiều màu sắc được nhiều người ưa chuộng.

Bánh trôi, bánh chay chính kết tinh của văn hóa, bản sắc của người Việt, thể hiện rõ nhất nền văn minh lúa nước lâu đời của dân tộc Việt Nam.

Bắt nguồn từ tích truyện “bọc trăm trứng của mẹ Âu Cơ”, bánh trôi tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con lên rừng theo mẹ. Bánh chay tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con theo cha xuống biển. Chính vì thế, bánh trôi, bánh chay của người Việt cũng không giống với người dân Trung Quốc mà mang trong mình đặc sắc riêng của nền ẩm thực Việt Nam.

nguon goc y nghia cua tet han thuc Tết Hàn thực và câu chuyện thú vị về bánh trôi, bánh chay

Nhắc đến Tết Hàn thực là nghĩ ngay đến bánh trôi, bánh chay. Xung quanh hai món bánh đặc trưng của ngày lễ tết này, ...

nguon goc y nghia cua tet han thuc Mách bạn cách làm bánh cuốn từ bánh tráng khô, không cần dùng bột

Tham khảo công thức làm bánh cuốn từ bánh tráng khô không cần hoà bột, không phải dùng chảo chống dính tráng bánh.

nguon goc y nghia cua tet han thuc Bát hương "khổng lồ" ở Phú Thọ: Thắp hương sao cho đúng?

Mới đây trên mạng xã hội xuất hiện hình ảnh về bát hương "khổng lồ" được cho là ở Phú Thọ. Có lẽ gia chủ ...

Khương Châu
Nguồn:

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Cuốn sách “Biểu tượng, phù hiệu và đồ thờ của người An Nam” của học giả Pháp Gustave Dumoutier khám phá đời sống tinh thần của người Việt thế kỷ XIX
[Ảnh] Lễ cúng Rằm tháng Giêng - Nét đẹp văn hoá truyền thống Việt Nam

[Ảnh] Lễ cúng Rằm tháng Giêng - Nét đẹp văn hoá truyền thống Việt Nam

Mỗi dịp Rằm tháng Giêng, hay còn gọi là Tết Nguyên Tiêu, theo phong tục truyền thống, mỗi gia đình Việt đều chuẩn bị mâm cỗ cúng thành kính dâng lên tổ tiên và các đấng thần linh, thể hiện lòng biết ơn, tôn kính đối với những người đi trước và cầu mong một năm mới an lành, may mắn.
[Ảnh] Tái hiện lễ hạ nêu, khai ấn trong cung đình Huế

[Ảnh] Tái hiện lễ hạ nêu, khai ấn trong cung đình Huế

Ngày 4/2, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế tổ chức lễ hạ nêu ở sân Triệu Miếu và Thế Miếu bên trong Đại nội Huế, đánh dấu kết thúc Tết Nguyên đán năm Ất Tỵ.
"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" - những ẩn ý của người xưa

"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" - những ẩn ý của người xưa

Tập tục “Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi” vào dịp Tết Nguyên đán có từ lâu đời, chứa đựng nhiều triết lý sâu sắc về cuộc sống của cha ông ta và vẫn giữ nguyên giá trị đến tận ngày nay.

Đọc nhiều

Đoàn y tế Hàn Quốc khám, cấp thuốc và điều trị miễn phí cho khoảng 3.000 người dân Đồng bằng sông Cửu Long

Đoàn y tế Hàn Quốc khám, cấp thuốc và điều trị miễn phí cho khoảng 3.000 người dân Đồng bằng sông Cửu Long

Bệnh viện Đại học Nam Cần Thơ vừa phối hợp Bệnh viện Đại học Wonkwang (Hàn Quốc) tổ chức chương trình khám, cấp thuốc và điều trị miễn phí cho khoảng 3.000 người dân khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là năm thứ hai liên tiếp đoàn y tế Hàn Quốc trực tiếp sang Việt Nam triển khai hoạt động khám chữa bệnh thiện nguyện, thể hiện tinh thần nhân ái và sự gắn kết bền chặt trong hợp tác y tế quốc tế.
Trường liên cấp đầu tiên của cả nước mở cánh cửa học tập nơi cực Tây Tổ quốc

Trường liên cấp đầu tiên của cả nước mở cánh cửa học tập nơi cực Tây Tổ quốc

Giữa mây núi trùng điệp nơi xã Si Pha Phìn (tỉnh Điện Biên), ngôi trường liên cấp đầu tiên của cả nước đã hiện hữu như một dấu mốc đặc biệt của giáo dục vùng cao.
Đêm nhạc hữu nghị Việt - Trung: tăng cường tình dân hai nước

Đêm nhạc hữu nghị Việt - Trung: tăng cường tình dân hai nước

Tối 28/1/2026, tại Thủ đô Hà Nội đã diễn ra Chương trình giao lưu nghệ thuật Việt Nam-Trung Quốc “Tiết xuân vui vẻ – Sắc xuân rộn ràng” trong khuôn khổ chương trình “Tết Nguyên đán Toàn cầu 2026 – Bạn đồng hành của tuổi thanh xuân” .
Ghi nhận đóng góp của Đại sứ Marco Farani trong thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Brazil

Ghi nhận đóng góp của Đại sứ Marco Farani trong thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Brazil

Trong nhiệm kỳ của Đại sứ Brazil tại Việt Nam Marco Farani, tần suất các cuộc gặp gỡ, trao đổi giữa lãnh đạo cấp cao hai nước gia tăng rõ rệt; quan hệ Việt Nam - Brazil được nâng cấp; đồng thời chất lượng hợp tác trên các lĩnh vực có bước phát triển mới, đi vào chiều sâu và thực chất. Ghi nhận những đóng góp đó, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam đã trao Kỷ niệm chương "Vì hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc" cho Đại sứ vào ngày 29/01 tại Hà Nội.
Xây dựng biên giới Việt Nam - Lào hòa bình, hữu nghị, hợp tác cùng phát triển

Xây dựng biên giới Việt Nam - Lào hòa bình, hữu nghị, hợp tác cùng phát triển

Ngày 29/1 tại tỉnh Nghệ An, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước phối hợp tổ chức Hội nghị quốc tế xây dựng đường biên giới Việt Nam - Lào hòa bình, hữu nghị, hợp tác cùng phát triển năm 2026.
Thông cáo chung của Hội nghị quốc tế về xây dựng đường biên giới Việt Nam - Lào năm 2026

Thông cáo chung của Hội nghị quốc tế về xây dựng đường biên giới Việt Nam - Lào năm 2026

Thực hiện Bản thỏa thuận hợp tác giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Mặt trận Lào xây dựng đất nước giai đoạn 2022 - 2027 và Thông cáo chung về kết quả Hội nghị quốc tế về xây dựng đường biên giới Lào - Việt Nam hòa bình, hữu nghị, hợp tác cùng phát triển năm 2022 tại tỉnh Savannakhet, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.
Năm 2025: trồng hơn 200.000 cây xanh trên quần đảo Trường Sa

Năm 2025: trồng hơn 200.000 cây xanh trên quần đảo Trường Sa

Sáng 29/1, tại phường Bắc Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa, Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân tổ chức Hội nghị tổng kết thực hiện nhiệm vụ “Xanh hóa Trường Sa” năm 2025.
infographic nhung nghi quyet chien luoc dua viet nam buoc vao ky nguyen moi
infographic quan he doi tac chien luoc viet nam lien minh chau au
dan la goc thuoc do cao nhat cua moi quyet sach
infographic dai hoi dang xiv 8 noi dung xuyen suot trien khai cac quyet sach chien luoc
infographic cac moc thoi gian chinh trong lich trinh bau cu dbqh khoa xvi va dai bieu hdnd cac cap nhiem ky 2026 2031
infographic ha noi dieu chinh phan luong giao thong phuc vu dai hoi dang xiv
infographic mot so noi dung quan trong tai dai hoi xiv cua dang
Xin chờ trong giây lát...
[Video] Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện
[Video] WVIV thúc đẩy nông nghiệp tái sinh, nâng cao sinh kế cộng đồng tại Thanh Hóa
[Video] Plan International và Tỉnh Đoàn Quảng Trị xây dựng lực lượng thanh niên hành động vì khí hậu
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Cả nước hướng về Thái Nguyên: Chung tay giúp người dân vượt qua mưa lũ
Trailer lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất
[Video] Không khí rộn ràng ngày khai giảng năm học mới trên cả nước
[Video] Petr Tsvetov: Việt Nam ấm áp và thân thuộc
Thời tiết hôm nay (30/01): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới

Thời tiết hôm nay (30/01): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, hôm nay 30/01, thời tiết cả nước ít có sự thay đổi, tuy nhiên từ đêm nay đến rạng sáng mai, đợt không khí lạnh mới sẽ tràn về và bắt đầu ảnh hưởng nước ta.
Miễn thị thực có thời hạn cho người nước ngoài thuộc diện đặc biệt cần ưu đãi

Miễn thị thực có thời hạn cho người nước ngoài thuộc diện đặc biệt cần ưu đãi

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình vừa ký Quyết định số 161/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Nghị định quy định về việc miễn thị thực có thời hạn cho người nước ngoài thuộc diện đối tượng đặc biệt cần ưu đãi phục vụ phát triển kinh tế - xã hội (Kế hoạch).
Thời tiết hôm nay (28/01): Hà Nội rét về sáng sớm và đêm

Thời tiết hôm nay (28/01): Hà Nội rét về sáng sớm và đêm

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đưa ra thông tin dự báo thời tiết thành phố Hà Nội và các khu vực khác trên cả nước ngày và đêm 28/01.
Quy định mới về bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp từ 1/1/2026

Quy định mới về bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp từ 1/1/2026

Từ ngày 1/1/2026, việc bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) của người lao động được quy định cụ thể, chặt chẽ và thống nhất hơn theo Nghị định số 374/2025/NĐ-CP của Chính phủ ngày 31/12/2025, quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm năm 2025 về bảo hiểm thất nghiệp.
Thời tiết hôm nay (21/01): Bắc Bộ mưa rét đậm, nhiệt độ giảm 7-8 độ C

Thời tiết hôm nay (21/01): Bắc Bộ mưa rét đậm, nhiệt độ giảm 7-8 độ C

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, ngày 21//01, do ảnh hưởng của không khí lạnh mạnh nên thời tiết Bắc Bộ chuyển rét kèm mưa rào. Nam Bộ trời nắng nhưng mù, cảm giác khá oi nóng.
Thời tiết hôm nay (20/01): Không khí lạnh về, Hà Nội mưa rét

Thời tiết hôm nay (20/01): Không khí lạnh về, Hà Nội mưa rét

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 20/01, bộ phận không khí lạnh đã báo đang tiếp tục di chuyển xuống phía Nam. Ở Bắc Bộ có mưa vài nơi, nhiệt độ thấp nhất phổ biến 17-20 độ.
Phiên bản di động