Trang chủ Gia đình Việt Tập tục
07:02 | 25/03/2020 GMT+7

Tết Hàn thực vào ngày nào? Nguồn gốc và ý nghĩa của Tết Hàn thực

aa
Cứ đến Tết Hàn thực - mùng 3/3 âm lịch người Việt thường làm bánh trôi bánh chay để cúng ông bà tổ tiên nhưng ít ai biết nguồn gốc, ý nghĩa và phong tục của ngày này.
nguon goc y nghia cua tet han thuc Cầu tự - tục lệ hình thành từ khao khát có con của những gia đình hiếm muộn thời xưa
nguon goc y nghia cua tet han thuc Tục lệ bán mở hàng có từ bao giờ? Bán mở hàng thế nào để đắt khách?

Tết Hàn thực là ngày nào?

Theo nghĩa chữ Hán "Hàn" là lạnh, "thực" là ăn, "Tết Hàn thực" là Tết ăn đồ lạnh. Tết Hàn thực là một ngày Tết vào 3/3 âm lịch hàng năm. Năm 2020, Tết Hàn thực rơi vào ngày 26/3 dương lịch.

Nguồn gốc Tết Hàn thực

Ngày tết này ở Việt Nam bắt nguồn từ một phong tục của người Trung Quốc được lưu truyền cho đến ngày nay. Nguồn gốc của phong tục này liên quan đến câu chuyện vào đời Xuân Thu giữa vua nước Tần là Tấn Văn Công và hiền sĩ Giới Tử Thôi.

Chuyện kể rằng vào đời Xuân Thu (770 - 221 trước Công nguyên), vua Tấn Văn Công nước Tấn gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sỹ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế.

nguon goc y nghia cua tet han thuc
Nguồn gốc Tết Hàn thực.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng 19 năm, cùng nhau "nếm mật nằm gai". Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công khi xưa, nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi.

Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình theo phò vua là chuyện nên làm. Ông cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói nên đã về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng.

Vì muốn thúc ép Tử Thôi quay về, Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng. Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng.

Nhà vua hối hận cho lập miếu thờ. Hàng năm, đến ngày 3/3 là ngày chết cháy của 2 mẹ con Tử Thôi thì cấm dùng lửa nấu ăn, ngay cả việc làm cỗ cúng cũng phải làm từ hôm trước, đây được coi là ngày Tết Hàn thực.

nguon goc y nghia cua tet han thuc
Bánh trôi, bánh chay là hai món ăn truyền thống ngày Tết Hàn thực.

Ý nghĩa Tết Hàn thực

Ở Việt Nam, Tết Hàn Thực đã được hợp nhất với Tết bánh trôi, bánh chay và khi du nhập vào Việt Nam, ngày Tết Hàn Thực có ý nghĩa tâm linh khác. Tết tháng 3 tại Việt Nam, thể hiện rõ nét đặc trưng văn hóa, lối sống riêng của người Việt. Tết Hàn thực của người Việt chủ yếu mang ý nghĩa hướng về cội nguồn, tổ tiên, ghi nhớ công ơn của những người đã khuất.

Dù ai đi đâu, ở đâu đến ngày mùng 3/3 Âm lịch cũng cố gắng về với gia đình để được cùng nhau ngồi bên mâm cơm sum họp gia đình. Truyền thống này đã ăn sâu vào tiềm thức người Việt, để rồi cứ đến ngày Tết Hàn thực, các gia đình lại nô nức chuẩn bị làm bánh trôi, bánh chay.

Phong tục trong Tết Hàn thực

nguon goc y nghia cua tet han thuc
Các gia đình thường quây quần bên nhau, cùng nặn bánh trôi bánh chay dâng cúng tổ tiên.

Để phù hợp với văn hóa của người Việt, phong tục cúng Tết Hàn Thực cũng có nhiều thay đổi. Khác với Tết Hàn Thực ở Trung Quốc - thường không đốt lửa trong 3 ngày và chỉ ăn đồ lạnh đã nấu sẵn trước đó, người Việt không kiêng lửa, mọi việc nấu nướng vẫn diễn ra bình thường. Người Việt Nam cũng quen gọi ngày Tết này với cái tên dân dã là Tết bánh trôi, bánh chay nhiều hơn Tết Hàn Thực.

Trong ngày này, các gia đình Việt sẽ chuẩn bị bánh trôi, bánh chay để lễ Phật, cúng gia tiên, thậm chí nhiều nơi cúng thần hoàng, bày tỏ lòng thành.

nguon goc y nghia cua tet han thuc
Bánh trôi bánh chay nhiều màu sắc được nhiều người ưa chuộng.

Bánh trôi, bánh chay chính kết tinh của văn hóa, bản sắc của người Việt, thể hiện rõ nhất nền văn minh lúa nước lâu đời của dân tộc Việt Nam.

Bắt nguồn từ tích truyện “bọc trăm trứng của mẹ Âu Cơ”, bánh trôi tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con lên rừng theo mẹ. Bánh chay tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con theo cha xuống biển. Chính vì thế, bánh trôi, bánh chay của người Việt cũng không giống với người dân Trung Quốc mà mang trong mình đặc sắc riêng của nền ẩm thực Việt Nam.

nguon goc y nghia cua tet han thuc Tết Hàn thực và câu chuyện thú vị về bánh trôi, bánh chay

Nhắc đến Tết Hàn thực là nghĩ ngay đến bánh trôi, bánh chay. Xung quanh hai món bánh đặc trưng của ngày lễ tết này, ...

nguon goc y nghia cua tet han thuc Mách bạn cách làm bánh cuốn từ bánh tráng khô, không cần dùng bột

Tham khảo công thức làm bánh cuốn từ bánh tráng khô không cần hoà bột, không phải dùng chảo chống dính tráng bánh.

nguon goc y nghia cua tet han thuc Bát hương "khổng lồ" ở Phú Thọ: Thắp hương sao cho đúng?

Mới đây trên mạng xã hội xuất hiện hình ảnh về bát hương "khổng lồ" được cho là ở Phú Thọ. Có lẽ gia chủ ...

Khương Châu
Nguồn:

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Cuốn sách “Biểu tượng, phù hiệu và đồ thờ của người An Nam” của học giả Pháp Gustave Dumoutier khám phá đời sống tinh thần của người Việt thế kỷ XIX
[Ảnh] Lễ cúng Rằm tháng Giêng - Nét đẹp văn hoá truyền thống Việt Nam

[Ảnh] Lễ cúng Rằm tháng Giêng - Nét đẹp văn hoá truyền thống Việt Nam

Mỗi dịp Rằm tháng Giêng, hay còn gọi là Tết Nguyên Tiêu, theo phong tục truyền thống, mỗi gia đình Việt đều chuẩn bị mâm cỗ cúng thành kính dâng lên tổ tiên và các đấng thần linh, thể hiện lòng biết ơn, tôn kính đối với những người đi trước và cầu mong một năm mới an lành, may mắn.
[Ảnh] Tái hiện lễ hạ nêu, khai ấn trong cung đình Huế

[Ảnh] Tái hiện lễ hạ nêu, khai ấn trong cung đình Huế

Ngày 4/2, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế tổ chức lễ hạ nêu ở sân Triệu Miếu và Thế Miếu bên trong Đại nội Huế, đánh dấu kết thúc Tết Nguyên đán năm Ất Tỵ.
"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" - những ẩn ý của người xưa

"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" - những ẩn ý của người xưa

Tập tục “Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi” vào dịp Tết Nguyên đán có từ lâu đời, chứa đựng nhiều triết lý sâu sắc về cuộc sống của cha ông ta và vẫn giữ nguyên giá trị đến tận ngày nay.

Đọc nhiều

Việt Nam - Chile: gắn giao lưu nhân dân với kết nối địa phương và các mô hình hợp tác cụ thể

Việt Nam - Chile: gắn giao lưu nhân dân với kết nối địa phương và các mô hình hợp tác cụ thể

Ngày 08/01 tại Hà Nội, Hội Hữu nghị và Hợp tác Việt Nam - Chile (Hội) tổ chức Hội nghị tổng kết công tác hội năm 2025 và đề ra phương hướng công tác năm 2026, trong đó xác định trọng tâm là thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Chile theo hướng thực chất, hiệu quả, gắn giao lưu nhân dân với kết nối địa phương và các mô hình hợp tác cụ thể.
Tri thức dân gian - Tri thức chế biến món ăn từ lươn ở Nghệ An vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Tri thức dân gian - Tri thức chế biến món ăn từ lươn ở Nghệ An vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Nghệ An vừa nhận được 2 Quyết định quan trọng do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành ngày 6/1/2026, ghi danh Lễ hội truyền thống - Lễ hội Đền Mai Bảng ở Phường Cửa Lò và Tri thức dân gian - Tri thức chế biến món ăn từ lươn ở Nghệ An vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Đổi mới mạnh mẽ, nâng cao hiệu quả thực chất đối ngoại nhân dân năm 2026

Đổi mới mạnh mẽ, nâng cao hiệu quả thực chất đối ngoại nhân dân năm 2026

Ngày 09/01 tại Hà Nội, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam tổ chức Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ 14, khóa VI, tập trung đánh giá kết quả công tác năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026.
Hỗ trợ tiền mặt cho 825 hộ gia đình có trẻ em bị ảnh hưởng bởi bão, lũ tại Đà Nẵng

Hỗ trợ tiền mặt cho 825 hộ gia đình có trẻ em bị ảnh hưởng bởi bão, lũ tại Đà Nẵng

Với ngân sách 3 tỷ đồng, chương trình hỗ trợ tiền mặt do Tổ chức Cứu trợ Trẻ em phối hợp Hội Chữ thập đỏ Thành phố Đà Nẵng và Đại sứ quán Úc tại Việt Nam triển khai sẽ giúp 825 hộ gia đình có trẻ em bị thiệt hại bởi bão, lũ năm 2025 sớm ổn định cuộc sống, đáp ứng các nhu cầu thiết yếu sau thiên tai.
Việt Nam hoàn thiện và gửi báo cáo chống khai thác IUU tới Ủy ban châu Âu

Việt Nam hoàn thiện và gửi báo cáo chống khai thác IUU tới Ủy ban châu Âu

Tại phiên họp thứ 29 của Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) ngày 06/01, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết Bộ đã hoàn thiện và gửi tới Ủy ban châu Âu (EC) bộ hồ sơ báo cáo chi tiết về công tác chống khai thác IUU.
Doanh nghiệp vi phạm IUU sẽ bị loại khỏi VASEP

Doanh nghiệp vi phạm IUU sẽ bị loại khỏi VASEP

Doanh nghiệp vi phạm các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) sẽ bị loại khỏi Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP). Thông tin trên được ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký VASEP, nêu rõ tại buổi làm việc trực tuyến về chống khai thác IUU diễn ra tối 06/01.
An Giang “nước rút” chống IUU, truy quét đến cùng tàu cá vi phạm

An Giang “nước rút” chống IUU, truy quét đến cùng tàu cá vi phạm

Công tác quản lý tàu cá và chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tại An Giang đang bước vào giai đoạn cao điểm. Lãnh đạo tỉnh phát đi thông điệp cứng rắn: truy quét đến cùng vị trí neo đậu của tàu cá thiếu điều kiện, đồng thời hoàn tất đăng ký, cấp phép ngay trong ngày 5/1/2026 để siết chặt kỷ cương, chuẩn bị chốt số liệu báo cáo.
infographic quy dinh ve bao ve du lieu ca nhan doi voi cac nen tang mang xa hoi tu 112026
viet nam khang dinh vi the va dau an noi bat tai unesco
tin quoc te ngay 2612 thai lan pha do tuong than vishnu o bien gioi voi campuchia trung quoc cao buoc my can thiep quan he trung an
infographic dai hoi thi dua yeu nuoc toan quoc lan thu xi
infographic world travel awards 2025 viet nam tiep tuc duoc binh chon la diem den di san hang dau the gioi
infographic lich su hinh thanh va phat trien lien hiep cac to chuc huu nghi viet nam
infographic 10 thang nam 2025 ha noi don 2822 trieu luot khach du lich
Xin chờ trong giây lát...
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Cả nước hướng về Thái Nguyên: Chung tay giúp người dân vượt qua mưa lũ
Trailer lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất
[Video] Không khí rộn ràng ngày khai giảng năm học mới trên cả nước
[Video] Petr Tsvetov: Việt Nam ấm áp và thân thuộc
Việt Nam - Cuba: 65 năm cùng chung nhịp đập
[Video] Thiếu tướng Lào kể chuyện nhân dân Việt Nam che chở giữa mưa bom 1972
[Video] Bạn bè quốc tế gửi lời chúc tới nhân dân Việt Nam
Thời tiết hôm nay (08/01): Hà Nội rét đậm, nhiệt độ thấp nhất 8 độ C

Thời tiết hôm nay (08/01): Hà Nội rét đậm, nhiệt độ thấp nhất 8 độ C

Ngày 08/01, Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, do không khí lạnh tăng cường, khu vực Hà Nội trời rét đậm, nhiệt độ thấp nhất trong đợt không khí lạnh này phổ biến 8-11°C.
Tết Dương lịch 2026, du lịch Việt mở màn ấn tượng khi đón 3,5 triệu lượt khách

Tết Dương lịch 2026, du lịch Việt mở màn ấn tượng khi đón 3,5 triệu lượt khách

Trong kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 (từ ngày 1/1 đến ngày 4/1), ngành Du lịch Việt Nam ước đón và phục vụ khoảng 3,5 triệu lượt khách.
Thời tiết hôm nay (02/01): Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ rét đậm

Thời tiết hôm nay (02/01): Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ rét đậm

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, do ảnh hưởng của không khí lạnh tăng cường, ngày 02/01 Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ tiếp tục chuyển rét, vùng núi có nơi rét đậm, rét hại; nhiều khu vực xuất hiện mưa, mưa rào rải rác, cục bộ có dông kèm nguy cơ lốc, sét và gió giật mạnh; Nam Bộ duy trì ngày nắng.
Chính sách mới có hiệu lực từ tháng 1/2026

Chính sách mới có hiệu lực từ tháng 1/2026

Các trường hợp được miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp; tăng lương tối thiểu vùng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động ... là những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 1/2026.
Thời tiết hôm nay (31/12): Bắc Bộ đón không khí lạnh, có mưa vài nơi

Thời tiết hôm nay (31/12): Bắc Bộ đón không khí lạnh, có mưa vài nơi

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hiện nay (31/12), bộ phận không khí lạnh đã báo đang di chuyển xuống phía Nam. Ở Bắc Bộ có mưa vài nơi, nhiệt độ phổ biến 17-20 độ.
Các điểm bắn pháo hoa đêm giao thừa Tết dương lịch 2026 tại Hà Nội, TP.HCM

Các điểm bắn pháo hoa đêm giao thừa Tết dương lịch 2026 tại Hà Nội, TP.HCM

Dịp Tết dương lịch 2026, Hà Nội tổ chức bắn pháo hoa trong thời gian 15 phút, từ 23h45 ngày 31/12/2025 đến 0h ngày 01/1/2026, tại 5 điểm. Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) cũng bắn pháo hoa trong 15 phút, từ 0h đến 0h15 ngày 01/01/2026, tại 6 điểm.
Phiên bản di động