Trang chủ Gia đình Việt Tập tục
07:02 | 25/03/2020 GMT+7

Tết Hàn thực vào ngày nào? Nguồn gốc và ý nghĩa của Tết Hàn thực

aa
Cứ đến Tết Hàn thực - mùng 3/3 âm lịch người Việt thường làm bánh trôi bánh chay để cúng ông bà tổ tiên nhưng ít ai biết nguồn gốc, ý nghĩa và phong tục của ngày này.
nguon goc y nghia cua tet han thuc Cầu tự - tục lệ hình thành từ khao khát có con của những gia đình hiếm muộn thời xưa
nguon goc y nghia cua tet han thuc Tục lệ bán mở hàng có từ bao giờ? Bán mở hàng thế nào để đắt khách?

Tết Hàn thực là ngày nào?

Theo nghĩa chữ Hán "Hàn" là lạnh, "thực" là ăn, "Tết Hàn thực" là Tết ăn đồ lạnh. Tết Hàn thực là một ngày Tết vào 3/3 âm lịch hàng năm. Năm 2020, Tết Hàn thực rơi vào ngày 26/3 dương lịch.

Nguồn gốc Tết Hàn thực

Ngày tết này ở Việt Nam bắt nguồn từ một phong tục của người Trung Quốc được lưu truyền cho đến ngày nay. Nguồn gốc của phong tục này liên quan đến câu chuyện vào đời Xuân Thu giữa vua nước Tần là Tấn Văn Công và hiền sĩ Giới Tử Thôi.

Chuyện kể rằng vào đời Xuân Thu (770 - 221 trước Công nguyên), vua Tấn Văn Công nước Tấn gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sỹ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế.

nguon goc y nghia cua tet han thuc
Nguồn gốc Tết Hàn thực.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng 19 năm, cùng nhau "nếm mật nằm gai". Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công khi xưa, nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi.

Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình theo phò vua là chuyện nên làm. Ông cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói nên đã về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng.

Vì muốn thúc ép Tử Thôi quay về, Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng. Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng.

Nhà vua hối hận cho lập miếu thờ. Hàng năm, đến ngày 3/3 là ngày chết cháy của 2 mẹ con Tử Thôi thì cấm dùng lửa nấu ăn, ngay cả việc làm cỗ cúng cũng phải làm từ hôm trước, đây được coi là ngày Tết Hàn thực.

nguon goc y nghia cua tet han thuc
Bánh trôi, bánh chay là hai món ăn truyền thống ngày Tết Hàn thực.

Ý nghĩa Tết Hàn thực

Ở Việt Nam, Tết Hàn Thực đã được hợp nhất với Tết bánh trôi, bánh chay và khi du nhập vào Việt Nam, ngày Tết Hàn Thực có ý nghĩa tâm linh khác. Tết tháng 3 tại Việt Nam, thể hiện rõ nét đặc trưng văn hóa, lối sống riêng của người Việt. Tết Hàn thực của người Việt chủ yếu mang ý nghĩa hướng về cội nguồn, tổ tiên, ghi nhớ công ơn của những người đã khuất.

Dù ai đi đâu, ở đâu đến ngày mùng 3/3 Âm lịch cũng cố gắng về với gia đình để được cùng nhau ngồi bên mâm cơm sum họp gia đình. Truyền thống này đã ăn sâu vào tiềm thức người Việt, để rồi cứ đến ngày Tết Hàn thực, các gia đình lại nô nức chuẩn bị làm bánh trôi, bánh chay.

Phong tục trong Tết Hàn thực

nguon goc y nghia cua tet han thuc
Các gia đình thường quây quần bên nhau, cùng nặn bánh trôi bánh chay dâng cúng tổ tiên.

Để phù hợp với văn hóa của người Việt, phong tục cúng Tết Hàn Thực cũng có nhiều thay đổi. Khác với Tết Hàn Thực ở Trung Quốc - thường không đốt lửa trong 3 ngày và chỉ ăn đồ lạnh đã nấu sẵn trước đó, người Việt không kiêng lửa, mọi việc nấu nướng vẫn diễn ra bình thường. Người Việt Nam cũng quen gọi ngày Tết này với cái tên dân dã là Tết bánh trôi, bánh chay nhiều hơn Tết Hàn Thực.

Trong ngày này, các gia đình Việt sẽ chuẩn bị bánh trôi, bánh chay để lễ Phật, cúng gia tiên, thậm chí nhiều nơi cúng thần hoàng, bày tỏ lòng thành.

nguon goc y nghia cua tet han thuc
Bánh trôi bánh chay nhiều màu sắc được nhiều người ưa chuộng.

Bánh trôi, bánh chay chính kết tinh của văn hóa, bản sắc của người Việt, thể hiện rõ nhất nền văn minh lúa nước lâu đời của dân tộc Việt Nam.

Bắt nguồn từ tích truyện “bọc trăm trứng của mẹ Âu Cơ”, bánh trôi tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con lên rừng theo mẹ. Bánh chay tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con theo cha xuống biển. Chính vì thế, bánh trôi, bánh chay của người Việt cũng không giống với người dân Trung Quốc mà mang trong mình đặc sắc riêng của nền ẩm thực Việt Nam.

nguon goc y nghia cua tet han thuc Tết Hàn thực và câu chuyện thú vị về bánh trôi, bánh chay

Nhắc đến Tết Hàn thực là nghĩ ngay đến bánh trôi, bánh chay. Xung quanh hai món bánh đặc trưng của ngày lễ tết này, ...

nguon goc y nghia cua tet han thuc Mách bạn cách làm bánh cuốn từ bánh tráng khô, không cần dùng bột

Tham khảo công thức làm bánh cuốn từ bánh tráng khô không cần hoà bột, không phải dùng chảo chống dính tráng bánh.

nguon goc y nghia cua tet han thuc Bát hương "khổng lồ" ở Phú Thọ: Thắp hương sao cho đúng?

Mới đây trên mạng xã hội xuất hiện hình ảnh về bát hương "khổng lồ" được cho là ở Phú Thọ. Có lẽ gia chủ ...

Khương Châu
Nguồn:

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Mời ông bà về ăn Tết

Mời ông bà về ăn Tết

“Ra mộ mời ông bà về ăn Tết đi con”. Câu nhắc quen thuộc ấy cứ đến cuối năm lại vang lên trong nhiều gia đình Việt.
Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Tết Thanh minh là một trong những ngày lễ quan trọng không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn là dịp để tưởng nhớ tổ tiên và kết nối các thế hệ trong gia đình.
Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Được tổ chức ngày 10/03 (nhằm ngày 11 tháng 02 Âm lịch) tại Di tích Đàn Xã Tắc – phường Thuận Hòa (Quận Phú Xuân, Thành phố Huế), Lễ tế Xã Tắc là nghi lễ cung đình triều Nguyễn, để cầu cho thiên hạ thái bình, quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm.
Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Cuốn sách “Biểu tượng, phù hiệu và đồ thờ của người An Nam” của học giả Pháp Gustave Dumoutier khám phá đời sống tinh thần của người Việt thế kỷ XIX

Đọc nhiều

Quảng Ninh triển khai giải pháp cấp bách chống khai thác IUU

Quảng Ninh triển khai giải pháp cấp bách chống khai thác IUU

UBND tỉnh Quảng Ninh vừa ban hành Kế hoạch số 43/KH-UBND về triển khai các giải pháp cấp bách chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc chấn chỉnh hoạt động khai thác thủy sản, hướng tới phát triển nghề cá minh bạch, trách nhiệm và bền vững.
Công ước Hà Nội - Bước tiến đối ngoại đa phương mới

Công ước Hà Nội - Bước tiến đối ngoại đa phương mới

Với Việt Nam, kiên định đường lối đối ngoại của Đảng, chúng ta chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, hiệu quả, phát huy vai trò và đóng góp trách nhiệm tại các cơ chế khu vực và toàn cầu.
Tin quốc tế ngày 19/2: Hải quân Iran và Nga sắp tập trận chung tại biển Oman, nổ pháo hoa tại Trung Quốc khiến 12 người thiệt mạng

Tin quốc tế ngày 19/2: Hải quân Iran và Nga sắp tập trận chung tại biển Oman, nổ pháo hoa tại Trung Quốc khiến 12 người thiệt mạng

Hải quân Iran và Nga sắp tập trận chung tại biển Oman; Nổ pháo hoa tại Trung Quốc khiến 12 người thiệt mạng; Khách Trung Quốc đến Nhật Bản giảm hơn 60%; Tổng thống Peru bị phế truất vì bí mật gặp doanh nhân Trung Quốc... là tin tức quốc tế đáng chú ý ngày 19/2.
Quảng Ngãi trực 24/24 giờ tại cảng cá dịp Tết

Quảng Ngãi trực 24/24 giờ tại cảng cá dịp Tết

Những ngày Tết, tại các cảng cá ở Quảng Ngãi, Ban Quản lý cảng cá và lực lượng Bộ đội Biên phòng duy trì trực 24/24 giờ, kiểm soát chặt chẽ tàu ra vào, sản lượng thủy sản và thiết bị giám sát hành trình, quyết tâm không để xảy ra khoảng trống quản lý trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Ngư dân hứng khởi ra khơi đầu Xuân

Ngư dân hứng khởi ra khơi đầu Xuân

Đầu Xuân Bính Ngọ 2026, ngư dân tại Đắk Lắk, Thanh Hóa, Quảng Ngãi, Gia Lai... đồng loạt vươn khơi đón lộc biển. Cùng với kỳ vọng mưa thuận gió hòa, trúng đậm cá tôm, bà con nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, nói không với khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU), góp phần cùng cả nước sớm gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu.
Sôi nổi Lễ ra quân huấn luyện năm 2026 trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa

Sôi nổi Lễ ra quân huấn luyện năm 2026 trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa

Sáng 20/2, ngay sau Tết Nguyên đán, các đơn vị đóng quân trên quần đảo Trường Sa thuộc Lữ đoàn 146, Vùng 4 Hải quân, đã tổ chức Lễ ra quân huấn luyện và phát động phong trào thi đua trong huấn luyện năm 2026.
Quảng Ngãi trực 24/24 giờ tại cảng cá dịp Tết

Quảng Ngãi trực 24/24 giờ tại cảng cá dịp Tết

Những ngày Tết, tại các cảng cá ở Quảng Ngãi, Ban Quản lý cảng cá và lực lượng Bộ đội Biên phòng duy trì trực 24/24 giờ, kiểm soát chặt chẽ tàu ra vào, sản lượng thủy sản và thiết bị giám sát hành trình, quyết tâm không để xảy ra khoảng trống quản lý trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
infographic den nam 2030 phan dau thu nhap binh quan nguoi dan nong thon tang gap 25 3 lan so voi nam 2020
infographic 4 moc thoi gian cua 4 ky nguyen quan trong trong 100 nam dang lanh dao
infographic 5 diem then chot co y nghia quyet dinh trong to chuc thuc hien nghi quyet dai hoi xiv cua dang
infographic nghi quyet so 68 nqtw tac dong sau rong toi toan bo nen kinh te
infographic nhung nghi quyet chien luoc dua viet nam buoc vao ky nguyen moi
infographic quan he doi tac chien luoc viet nam lien minh chau au
dan la goc thuoc do cao nhat cua moi quyet sach
Xin chờ trong giây lát...
[Video] Vũ điệu chúc xuân sôi động của Đại sứ Hà Lan tại Việt Nam
[Video] Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện
[Video] WVIV thúc đẩy nông nghiệp tái sinh, nâng cao sinh kế cộng đồng tại Thanh Hóa
[Video] Plan International và Tỉnh Đoàn Quảng Trị xây dựng lực lượng thanh niên hành động vì khí hậu
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Cả nước hướng về Thái Nguyên: Chung tay giúp người dân vượt qua mưa lũ
Trailer lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất
[Video] Không khí rộn ràng ngày khai giảng năm học mới trên cả nước
Thời tiết ngày mùng 3 Tết (19/2): Bắc Bộ trời rét, Nam Bộ ngày nắng

Thời tiết ngày mùng 3 Tết (19/2): Bắc Bộ trời rét, Nam Bộ ngày nắng

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ ngày 19-22/2 (tức mùng 3 đến mùng 6 Tết), Bắc Bộ trời rét, vùng núi có nơi rét đậm với nhiệt độ dưới 13 độ C. Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ ngày trời nắng.
Miễn phí vé tàu Cát Linh-Hà Đông và Nhổn-Ga Hà Nội trong 9 ngày nghỉ Tết

Miễn phí vé tàu Cát Linh-Hà Đông và Nhổn-Ga Hà Nội trong 9 ngày nghỉ Tết

Hành khách sử dụng 2 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội gồm 2A Cát Linh – Hà Đông và 3.1 Nhổn – Ga Hà Nội sẽ được miễn phí hoàn toàn vé trong 9 ngày nghỉ của dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Thời tiết hôm nay (ngày 11/2): Miền Bắc đón không khí lạnh tăng cường, Hà Nội mưa nhỏ rải rác

Thời tiết hôm nay (ngày 11/2): Miền Bắc đón không khí lạnh tăng cường, Hà Nội mưa nhỏ rải rác

Ngày 11/2, miền Bắc đón đợt không khí lạnh tăng cường yếu, trời mưa trở lại, tuy nhiên nhiệt độ không có nhiều biến động, cao nhất phổ biến 20-23°C.
Chi tiết phân luồng giao thông tại Hà Nội, TP.HCM dịp Tết Nguyên đán

Chi tiết phân luồng giao thông tại Hà Nội, TP.HCM dịp Tết Nguyên đán

Ngày 12/02, đại diện Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho biết, những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa và hành khách trên địa bàn Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh lận cận tăng cao đột biến, nhất là tại các cửa ngõ ra vào thành phố và các tuyến trục chính.
Thời tiết hôm nay (06/02): Hà Nội mưa nhỏ, sương mù

Thời tiết hôm nay (06/02): Hà Nội mưa nhỏ, sương mù

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 06/02, bộ phận không khí lạnh mạnh đang ở phía Bắc và tiếp tục di chuyển xuống phía Nam. Khu vực Bắc Bộ có mưa vài nơi, nhiệt độ phổ biến 18–21 độ.
Thời tiết hôm nay (30/01): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới

Thời tiết hôm nay (30/01): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, hôm nay 30/01, thời tiết cả nước ít có sự thay đổi, tuy nhiên từ đêm nay đến rạng sáng mai, đợt không khí lạnh mới sẽ tràn về và bắt đầu ảnh hưởng nước ta.
Phiên bản di động