Sáng tạo để gia tăng "sức mạnh mềm" văn hóa Việt Nam

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Các sản phẩm công nghiệp văn hóa đã đưa hình ảnh Việt Nam tươi đẹp, giàu bản sắc ra thế giới ngày càng sâu rộng.
aa
Chiêm ngưỡng vẻ đẹp di sản văn hóa Việt Nam
Giao lưu văn hóa Việt Nam - Campuchia tại Đồng Tháp

Yếu tố sáng tạo từ văn hóa, biến tài nguyên văn hóa thành sản phẩm thu hút công chúng, mang lại lợi ích kinh tế - xã hội đã được nhiều địa phương thực hiện thành công, tạo ra sức hấp dẫn, thương hiệu cho nhiều điểm đến. Đặc biệt, nhiều di sản tưởng như đã bị bỏ quên, nay đã "thức giấc" bởi chính sự sáng tạo đầy tính nghệ thuật, tâm huyết của cộng đồng. Cũng có nghĩa là cộng đồng đang chung tay phát huy giá trị, làm gia tăng sức hấp dẫn của "sức mạnh mềm" văn hóa Việt Nam.

Sáng tạo để gia tăng "sức mạnh mềm" văn hóa Việt Nam
Đông đảo du khách trải nghiệm chuyến tàu "Hành trình di sản" - một trong những điểm nhấn Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2023. Ảnh: Lê Phú/Báo Tin tức

Đánh thức những di sản đang "ngủ say"

Năm 2019, Hà Nội - thành phố đầu tiên ở nước ta trở thành thành viên của Mạng lưới thành phố sáng tạo (lĩnh vực thiết kế), chính thức tham gia quá trình thúc đẩy hợp tác quốc tế với mục tiêu lấy nguồn lực văn hóa và sáng tạo làm nền tảng phát triển bền vững.

Từ đó đến nay, Thủ đô ngàn năm văn hiến đã từng bước khẳng định sức sáng tạo không ngừng nghỉ của thành phố hơn một ngàn năm tuổi. Nổi bật nhất là Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội được bắt đầu từ năm 2021.

Năm 2023, lễ hội có chủ đề "Dòng chảy" tập trung vào 3 trụ cột chính: Thiết kế-cộng đồng-sáng tạo, góp phần đánh thức các di sản mang giá trị văn hóa đặc sắc; tái thiết di sản công nghiệp thành không gian hữu ích, đem lại giá trị kinh tế - văn hoá - xã hội.

Lễ hội gồm hơn 60 hoạt động văn hóa, giới thiệu 4 công trình kiến trúc, 20 trưng bày và triển lãm, 20 hội thảo, tọa đàm, 9 hoạt động nghệ thuật, chuỗi sự kiện cộng đồng, hội chợ sáng tạo... Tiêu điểm nổi bật nhất là Nhà máy Xe lửa Gia Lâm cũ kĩ được "phù phép", những nhà xưởng, kho bãi đã trở thành không gian sáng tạo nghệ thuật đầy màu sắc, thu hút đông đảo công chúng.

Một chuyến tàu "Hành trình di sản" kết nối các ga Hà Nội, Long Biên, Gia Lâm, qua cầu Long Biên lịch sử đã kết nối du khách với nhiều biểu tượng di sản của Thủ đô với những bức tranh, không gian văn hóa, âm nhạc... Ban tổ chức tăng cường các toa tàu nghệ thuật đặc biệt thông qua triển lãm "Chuyển động ngoại biên #2", "Thí điểm kiến trúc và sắp đặt không gian ga" với sự tham gia của các nghệ sỹ đã mang đến không gian trải nghiệm độc đáo cho du khách.

Cùng với đó, lần đầu tiên, tháp nước Hàng Đậu mở cửa đón khách tham quan với triển lãm sắp đặt "Nước và di sản tháp nước Hàng Đậu"... Không gian này được thiết kế để mang lại trải nghiệm cho du khách thông qua âm thanh và ánh sáng, khẳng định vai trò của nước trong cuộc sống, sự gắn kết giữa con người với tự nhiên, khơi dậy ý thức giữ gìn môi trường tự nhiên. Triển lãm sắp đặt này đã góp phần "đánh thức" một di sản đô thị đang "ngủ say" nhiều năm qua.

Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội năm 2023 đã thu hút 230.000 lượt khách đến tham quan, trải nghiệm. Sau 12 ngày tổ chức (từ ngày 17-28/11), đã có 26.000 vé tàu trải nghiệm "Hành trình di sản" được bán ra. Thực tế cho thấy, số lượng vé vẫn chưa đủ đáp ứng nhu cầu của du khách. Tháp nước Hàng Đậu (Bốt Hàng Đậu) cũng thu hút 30.000 lượt khách...

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà nêu rõ: Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội diễn ra hàng năm với các chủ đề "Khơi nguồn sáng tạo" (2021), "Sáng tạo và công nghệ" (2022), "Dòng chảy" (2023) đã phát huy tiềm năng thế mạnh của Thủ đô, nâng cao nhận thức của cộng đồng, hướng đến kết nối, mở rộng hợp tác trong các lĩnh thiết kế sáng tạo và công nghiệp văn hóa, hướng tới giới trẻ, thực hiện cam kết với UNESCO khi gia nhập Mạng lưới Thành phố sáng tạo. Thành công của lễ hội là minh chứng rõ nét cho thấy chủ trương đúng đắn của Hà Nội về khai thác nguồn lực văn hóa để phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Các chuyên gia văn hóa cũng cho rằng, chính sách di dời cơ sở sản xuất công nghiệp ra khỏi nội đô đã và đang để lại di sản công nghiệp giàu tiềm năng chờ được đánh thức. Lễ hội đã tạo ra nhiều trải nghiệm từ việc biến di sản công nghiệp thành tổ hợp văn hóa sáng tạo, dịch vụ, sản phẩm mới, góp phần thực hiện Chiến lược phát triển Công nghiệp văn hóa Thủ đô, hướng đến phát triển bền vững.

Quyền Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam Ramla Khalidi khẳng định: Lễ hội không chỉ tôn vinh nguồn lực văn hóa sáng tạo phong phú của Thủ đô. Qua đó, mỗi người đều có thể nhìn nhận cách phát triển các nguồn lực văn hóa đã và đang đem lại sức sống mới cho thành phố. Hà Nội đã chứng minh cho thấy văn hóa là động lực cho phát triển kinh tế -xã hội khi huy động nguồn năng lượng trẻ dồi dào để đổi mới, biến Thủ đô thành nơi trải nghiệm văn hóa tốt hơn cho mọi người.

Hướng đột phá trong phát triển kinh tế tri thức

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam chia sẻ: Tháng 9/2016, Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã ra đời. Đây là một nỗ lực của Việt Nam trong công cuộc đổi mới thể chế, tháo gỡ nút thắt, thay đổi nhận thức để hình thành khung chính sách để tạo ra sự đổi thay, hội nhập của các ngành công nghiệp văn hóa. Quá trình triển khai Chiến lược cho thấy, khung chính sách đã thể hiện được khả năng bảo vệ, phát huy sự đa dạng của các biểu đạt văn hóa, từng bước quảng bá hình ảnh, bản sắc và gia tăng sức hấp dẫn, thuyết phục của sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam.

Văn hóa đã đóng góp xuyên suốt vào nhiều mục tiêu phát triển bền vững như thành phố sáng tạo, công việc ổn định và tăng trưởng kinh tế, giảm bất bình đẳng, bảo vệ môi trường, thúc đẩy bình đẳng giới, đổi mới và hòa bình và hòa nhập xã hội. Chính vì thế, các ngành công nghiệp văn hóa tại Việt Nam đang dần dần trở thành một động lực, góp phần trực tiếp mang lại lợi ích kinh tế và xã hội.

Nếu năm 2015, các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 2,68% GDP, thì sau 3 năm triển khai Chiến lược, 12 ngành công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 8.081 tỷ USD, tương đương 3,61% với tổng sản phẩm quốc nội (GDP) vào năm 2018.

Chiến lược đã xác định mục tiêu đến năm 2030 phấn đấu doanh thu của các ngành công nghiệp văn hoá đóng góp 7% GDP và tiếp tục tạo thêm nhiều việc làm cho xã hội. Trong đó, ngành điện ảnh đạt 250 triệu USD (phim Việt Nam đạt khoảng 125 triệu USD); nghệ thuật biểu diễn đạt 31 triệu USD; mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm đạt khoảng 125 triệu USD; quảng cáo (trên truyền hình, đài phát thanh, báo, tạp chí, Internet và quảng cáo ngoài trời) đạt 3.200 triệu USD; du lịch văn hoá chiếm 15-20% trong tổng số 40.000 triệu USD doanh thu từ khách du lịch...

Bà Nguyễn Thị Thu Phương cũng nêu rõ: Với đặc trưng sáng tạo và công nghệ, công nghiệp văn hóa là hướng đi mới, thậm chí tạo nên hướng đột phá trong phát triển kinh tế tri thức, kinh tế văn hóa. Các ngành công nghiệp văn hóa đang từng bước tạo nên sự gắn kết bền vững trong phát triển đất nước thông qua việc góp phần tái tạo những thành phố, cải thiện cuộc sống đô thị; giảm khoảng cách phát triển giữa các vùng và khu vực trong cả nước.

Số lượng các không gian văn hóa, sáng tạo và nghệ thuật ngày càng nhiều. Sự tăng lên về chất lượng, số lượng các sự kiện, chương trình văn hóa nghệ thuật do các đơn vị nhà nước - tư nhân tổ chức đã và đang góp phần nâng cao chất lượng đời sống tinh thần của người dân nhiều thành phố. Nhiều khu vực nhà máy cũ, khu công nghiệp, khu vực kém phát triển tại các đô thị đang được nghiên cứu, đề xuất và thử nghiệm chuyển đổi công năng thành các trung tâm sáng tạo, không gian văn hóa nghệ thuật...

Các hoạt động văn hóa và sáng tạo còn thúc đẩy sự cố kết, phát triển cộng đồng theo hướng bao trùm (inclusive), hòa nhập xã hội, hình thành các mạng lưới xã hội hoạt động tích cực. Có thể kể đến Mạng lưới Vì một Hà Nội đáng sống (Hanoi Livable); Mạng lưới sáng kiến không gian sáng tạo Việt Nam (ViCHI); 2030 Youth Force Vietnam - mạng lưới các nhóm thanh niên được thành lập nhằm mục đích hỗ trợ các bạn trẻ cùng hành động vì các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs)...

Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đã thúc đẩy hình thành nhiều chương trình, sáng kiến, trong đó có thành công của Hà Nội khi trở thành thành viên của Mạng lưới các thành phố sáng tạo UNESCO (UCCN) ở lĩnh vực thiết kế. Tiếp nối Hà Nội, năm 2023, Đà Lạt và Hội An đã được ghi danh là thành phố sáng tạo trong lĩnh vực âm nhạc; thủ công và nghệ thuật dân gian. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để nước ta xây dựng và hoàn thiện chính sách, biện pháp phát triển công nghiệp văn hóa xứng tầm với lợi thế, tiềm năng vốn có...

Trong tháng 12/2023, Chính phủ sẽ chủ trì Hội nghị toàn quốc về phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam. Hội nghị nhằm đánh giá kết quả thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ đặt ra trong Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam; xác định phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ trong thời gian tới, đặc biệt từ nay đến năm 2030. Trong đó, tập trung hỗ trợ sản xuất các sản phẩm, dịch vụ có tiềm năng phát triển mạnh, mang nhiều giá trị, có khả năng quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới; ban hành các giải pháp phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, bổ sung cơ chế, chính sách đặc thù phù hợp với tình hình mới để thúc đẩy phát triển...

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tin tưởng những bước đi này sẽ góp phần tạo ra sức sống mới cho ngành công nghiệp văn hóa với hướng đi, cách làm hiệu quả, thiết thực để tạo sự phát triển bứt phá, bền vững, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo Thanh Giang (TTXVN)

https://baotintuc.vn/doi-song-van-hoa/sang-tao-de-gia-tang-suc-manh-memvan-hoa-viet-nam-20231217112647405.htm

“Đêm Văn hóa Việt Nam” thu hút đông đảo người dân Hungary tham gia “Đêm Văn hóa Việt Nam” thu hút đông đảo người dân Hungary tham gia
“Đêm Văn hóa Việt Nam" là sự kiện nhằm giới thiệu một “hành trình” một lát cắt văn hoá để người dân Hungary hiểu biết hơn về một Việt Nam đang vươn lên mạnh mẽ và có vị thế ngày càng cao.
Triển lãm trang phục truyền thống các dân tộc Việt Nam tại Pháp Triển lãm trang phục truyền thống các dân tộc Việt Nam tại Pháp
Ngày 7/11, Hội Hữu nghị Pháp-Việt (AAFV) phối hợp Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp khai mạc triển lãm trang phục truyền thống của 31 dân tộc do nhà sưu tầm người Pháp Alain Dussarps thực hiện trong gần 40 năm gắn bó với Việt Nam.
Theo Báo Tin tức/ TTXVN
Nguồn: baotintuc.vn

Tin bài khác

Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam thăm, chúc mừng nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình

Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam thăm, chúc mừng nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình

Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài đến thăm, chúc mừng nguyên Phó Chủ tịch nước, nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục Nguyễn Thị Bình, bày tỏ sự tri ân đối với những đóng góp của bà cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo nước nhà.
Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC 2026

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC 2026

Theo đặc phái viên TTXVN, trong khuôn khổ chương trình tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) 2026 tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc, chiều 18/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC 2026 (APEC CEO SUMMIT 2026). Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) trân trọng giới thiệu Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm:
Đề xuất mạng lưới hợp tác đào tạo nhân tài Việt - Trung

Đề xuất mạng lưới hợp tác đào tạo nhân tài Việt - Trung

Ngày 18/11 tại thành phố Thâm Quyến (Trung Quốc), Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đã có cuộc làm việc tại Đại học Thâm Quyến và dự Tọa đàm trao đổi kinh nghiệm về đào tạo nhân tài và quản trị công Việt Nam - Trung Quốc. Tại đây, ông Nguyễn Duy Ngọc đề nghị các trường đại học Trung Quốc phối hợp với cơ quan, cơ sở đào tạo Việt Nam thiết lập mạng lưới hợp tác, cùng xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng nhân tài và chia sẻ kinh nghiệm quản trị công.
Báo chí Mexico nhấn mạnh cơ hội giao thương và đầu tư với Việt Nam

Báo chí Mexico nhấn mạnh cơ hội giao thương và đầu tư với Việt Nam

Ngày 18/11, nhiều cơ quan báo chí Mexico đưa tin về cuộc gặp giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum bên lề Tuần lễ Cấp cao APEC 2026 tại Trung Quốc, nhấn mạnh triển vọng mở rộng thương mại, đầu tư và hợp tác giữa hai nước, đặc biệt trong khuôn khổ Hiệp định CPTPP và các kỳ APEC 2027-2028.
Xem thêm

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

Giai đoạn 1996-2026, Tổ chức World Vision International (WVI) đã triển khai nhiều chương trình, dự án tại Thanh Hóa với tổng ngân sách khoảng 63,8 triệu USD, góp phần cải thiện đời sống người ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...