Rồng với thành ngữ và tục ngữ Việt Nam

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Là con vật huyện thoại nhưng phổ biến, vừa cao quý, độc đáo lại khá quen thuộc, gần gũi, rồng (long) được lấy làm hình ảnh ẩn dụ sinh động cho nhiều câu thành ngữ, tục ngữ của người Việt Nam.
aa
Biểu tượng Rồng Việt: Sự hòa hợp và hoàn mỹ
Tản mạn về giấc mộng rồng

Ăn như rồng cuốn: Ăn nhanh, đến đâu hết đấy.

Ăn như rồng cuốn, làm như cà cuống lội nước/uống như rồng leo, làm như mèo mửa: 1. Ăn nhiều, ăn tham mà làm ít, cẩu thả; 2. Ăn thật làm giả/chơi.

Cá [chép] hóa rồng: 1. Học trò đi thi được đỗ đạt vinh hiển; 2. Người được thỏa chí, toại nguyện, thành đạt.

Cá gặp nước, rồng gặp mây: 1. Gặp môi trường thuận lợi, tương hợp, may mắn; 2. Cảnh sum vầy, hội ngộ.

Chạm rồng trổ phượng: 1. Trang trí lộng lẫy, tinh xảo, cầu kỳ; 2. Sự tô điểm rối rắm, rườm rà.

Con Rồng cháu Tiên: Dòng dõi đầy tự hào của dân tộc Việt Nam.

Rồng với thành ngữ và tục ngữ Việt Nam
Con Rồng cháu Tiên, dòng dõi đầy tự hào của dân tộc Việt Nam

Dẫu ngồi cửa sổ chạm rồng, chiếu hoa nệm gấm không chồng cũng hư: Một quan niệm đề cao hạnh phúc gia đình.

Dựa mạn thuyền rồng: Được vua chọn làm cung phi, làm vợ hoặc lấy được người giàu sang.

Đầu rồng đuôi tôm/rắn: 1. Việc khi đầu thì hưng thịnh, sau thì suy yếu; 2. Chuyện lúc khởi đầu có vẻ to tát, đẹp đẽ nhưng kết thúc lại chẳng ra gì; 3. Sự cọc cạch, không tương xứng giữa những bộ phận có phẩm chất quá khác biệt trong cùng một chỉnh thể.

Đẹp duyên cưỡi rồng: Lấy được người chồng lý tưởng.

Gái có chồng như rồng có vây, gái không chồng như cối xay chết ngõng: Một quan niệm xưa, đề cao vai trò của người đàn ông, khẳng định phụ nữ cần thiết phải lập gia đình.

Họa long điểm tinh (Vẽ rồng điểm mắt): Hành động đúng hướng, nắm bắt được trọng tâm của sự vật, sự việc.

Học chẳng biết chữ cu chữ cò, nói những chữ như rồng như rắn: Nói phét, nói suông, dốt hay nói chữ.

Hội long vân (Hội rồng mây): Cuộc gặp gỡ tốt lành, thời cơ thuận lợi.

Long bàn hổ cứ (Rồng cuộn hổ ngồi): Thế đất hiểm yếu, linh thiêng.

Long hành hổ bộ (Đi như rồng bước như hổ): Phong thái oai hùng của các bậc vua chúa/đế vương.

Long hổ phong vân (Rồng gặp mây cọp theo gió): Nghiệp lớn ắt thành đối với bậc anh hùng, hào kiệt khi/nếu họ gặp được thời cơ, môi trường phù hợp, thuận lợi.

Long ly quy phụng (Rồng lân rùa phượng): Bốn con vật quý và thiêng theo quan niệm tín ngưỡng.

Rồng với thành ngữ và tục ngữ Việt Nam
Ảnh minh họa

Lưỡng long chầu nguyệt (Hai rồng chầu trăng): 1. Hình hai con rồng chầu chụm vào một mặt trăng, thường thấy ở nơi thờ tự; 2. Một người tài giỏi lại có được hai người hỗ trợ, phò tá nhiệt tình, tương xứng và trung thành.

Lưỡng long tranh châu (Hai rồng giành ngọc): 1. Hình hai con rồng tranh giành một viên ngọc quý, thường thấy ở nơi thờ tự; 2. Sự đấu đá, tranh giành vật giá trị lớn hoặc chức vụ cao của hai đối thủ tài giỏi có trình độ ngang ngửa.

Mả táng hàm rồng: Gặp may mắn, tự nhiên ngày càng phát đạt thịnh vượng, [tưởng như] do mồ mả tổ tiên được chôn vào chỗ đất đẹp.

May hóa long, không may xong máu: Gặp may thì vinh hoa phú quý, không may thì chết.

Mấy đời gỗ mục đóng nên thuyền rồng: Bản chất đã xấu thì khó thể trở thành người tốt, kẻ thuộc tầng lớp dưới khó thể lên địa vị cao.

Nem rồng chả phượng: Món ăn ngon, cầu kỳ và sang trọng.

Như rồng gặp mây: Gặp người, gặp hoàn cảnh tương hợp, thỏa lòng mong mỏi khát khao.

Nói như rồng cuốn: Nói những lời hay ý đẹp nhưng nói suông, chẳng bao giờ thực hiện điều gì mình đã nói, đã hứa.

Nói như rồng leo: Nói năng khôn khéo, mạch bạo.

Rồng bay phượng múa: Hình dáng, đường nét tươi đẹp, uyển chuyển, phóng khoáng.

Rồng đen lấy nước thì nắng, rồng trắng lấy nước thì mưa: Một cách dự báo và lý giải trạng thái thời tiết qua hiện tượng thiên nhiên - mây (rồng lấy nước ở đây tức là đám mây hình cột từ phía biển vươn lên trời).

Rồng đến nhà tôm: Người cao sang đến thăm kẻ thấp hèn (thường thấy trong lời ngoại giao, nói nhún của chủ nhà với khách).

Rồng giao đầu, phụng (phượng) giao đuôi: Cặp đôi có sự ứng xử khéo léo, phối hợp ăn ý trong giao tiếp, sinh hoạt và đời sống nói chung.

Rồng lội ao tù: Người anh hùng sa cơ thất thế, bị kìm hãm, tù túng, không có điều kiện thi thố tài năng.

Rồng mây gặp hội: Cơ hội may mắn cho sự gặp gỡ và hòa nhập.

Rồng nằm bể cạn phơi râu: Trạng thái thờ ơ vì bất lực của người vốn tài giỏi nhưng bị đặt trong môi trường khó hoạt động, khó phát triển được.

Rồng ở với giun: 1. Dám chấp nhận sống chung với người có sở thích, tính cách, điều kiện, giá trị… rất khác/khác hẳn với mình; 2. Người cao sang - vì lý do cần thiết hoặc bất ngờ nào đó - phải sống chung với người bần hàn.

Rồng thiêng uốn khúc: Người anh hùng, tài giỏi nhưng gặp vận xấu, phải sống nép mình, ẩn dật chờ thời cơ.

Rồng tranh hổ chọi: Hai đối thủ hùng mạnh giao đấu.

Rồng vàng tắm nước ao tù: Người tài giỏi ở trong hoàn cảnh bó buộc, bất lợi hoặc phải chấp nhận chung sống với kẻ kém cỏi.

Thêu rồng vẽ phượng: Bày vẽ, làm đẹp thêm.

Trai ơn vua - cưỡi thuyền rồng, gái ơn chồng - bồng con thơ: Một quan niệm xưa, cho rằng nghĩa vụ chính của người đàn ông là phụng sự nhà cầm quyền, còn của người đàn bà là chăm lo gia đình và con cái.

Trên lưng chẳng có một đồng, cười nói như rồng cũng chẳng ai nghe: Ảnh hưởng quan trọng, quyết định của tiền bạc, vật chất trong mọi mối giao tiếp, quan hệ.

Trứng rồng lại nở ra rồng, liu điu lại nở ra dòng liu điu: Tính tất yếu của sự bảo toàn, di truyền những giá trị và bản chất nòi giống.

Vân tòng long, phong tòng hổ (Mây theo rồng, gió theo hổ): Thời cơ, vận hội đến với những người có chí khí, năng nổ, mạnh mẽ, các anh hùng, hào kiệt.

Vẽ rồng nên/ra giun: Có mục đích hay, tham vọng lớn nhưng do bất tài nên chỉ tạo ra sản phẩm xấu, dở.

Vẽ rồng vẽ rắn: Bày vẽ lôi thôi, luộm thuộm, rườm rà.

Xấu có cấu (gạo) nuôi chồng, đẹp như rồng để chồng chết đói: Trong đời sống gia đình, đạo đức và vật chất có tác động quan trọng hơn hẳn nhan sắc, hình thức.

Tết con rồng ở Trung Quốc Tết con rồng ở Trung Quốc
Phát huy bản sắc “ngoại giao cây tre” trong đối ngoại nhân dân Phát huy bản sắc “ngoại giao cây tre” trong đối ngoại nhân dân

Theo VOH
Nguồn: voh.com.vn

Tin bài khác

Nhà văn hóa bản ở Quảng Lâm: Những "mái nhà chung" thắp lửa cộng đồng vùng cao

Nhà văn hóa bản ở Quảng Lâm: Những "mái nhà chung" thắp lửa cộng đồng vùng cao

Giữa đại ngàn Điện Biên hùng vĩ, những nhà văn hóa bản ở xã Quảng Lâm (Điện Biên) đang trở thành "mái nhà chung" gắn kết tình làng nghĩa xóm, lưu giữ hồn cốt văn hóa và đưa chủ trương, chính sách đến gần hơn với đồng bào vùng biên viễn.
Thêm đường bay, mở rộng cơ hội du lịch Đà Nẵng - Singapore

Thêm đường bay, mở rộng cơ hội du lịch Đà Nẵng - Singapore

Ngày 17/11, Vietnam Airlines chính thức khai trương đường bay thẳng Đà Nẵng - Singapore, với tần suất một chuyến khứ hồi mỗi ngày bằng máy bay Airbus A321, thời gian bay gần 3 giờ. Qua đó bổ sung lựa chọn di chuyển giữa hai điểm đến, tạo thuận lợi thu hút khách quốc tế và phát triển các sản phẩm du lịch kết nối Đà Nẵng với những di sản, danh thắng miền Trung.
Từ chiếc bánh dày ở bản Mông đến đón bánh chưng xanh trên sân trường vùng cao

Từ chiếc bánh dày ở bản Mông đến đón bánh chưng xanh trên sân trường vùng cao

Giữa cái lạnh cắt da cắt thịt của những ngày cuối năm ở vùng cao Quảng Lâm (Điện Biên), tiếng cười nói rộn rã trên sân trường tiểu học làm xua tan đi sương mù. Ở đó, cậu học sinh lớp 4 Thao A Sinh đang lúng túng giữ mép lá dong, mắt tròn xoe nhìn chiếc bánh chưng đầu tiên trong đời dần nên hình nên dạng.
Điện ảnh châu Âu đến gần hơn với công chúng Việt

Điện ảnh châu Âu đến gần hơn với công chúng Việt

Đánh dấu 25 năm tổ chức tại Việt Nam, Liên hoan phim châu Âu 2026 giới thiệu 34 tác phẩm điện ảnh tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và trên nền tảng trực tuyến, mang đến cho công chúng cơ hội khám phá văn hóa, con người và đời sống châu Âu qua điện ảnh.
Xem thêm

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

Giai đoạn 1996-2026, Tổ chức World Vision International (WVI) đã triển khai nhiều chương trình, dự án tại Thanh Hóa với tổng ngân sách khoảng 63,8 triệu USD, góp phần cải thiện đời sống người ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...