Ra tuyên bố chung gồm 6 điểm về biển Đông

Tại Hội thảo, đã có gần 30 tham luận được trình bày và nhiều ý kiến thảo luận của các học giả tập trung vào nhiều vấn đề như như quy chế của đảo, đá, trong luật quốc tế; phán quyết của Tòa trọng tài ngày 12/7 vừa qua, nội dung, ý nghĩa và tác động của Phán quyết đối với tranh chấp ở khu vực Biển Đông, cả về mặt ngắn hạn và dài hạn cũng như đối với môi trường chiến lược trong khu vực, vai trò của ASEAN trong việc thúc đẩy tiến trình ngoại giao pháp lý thúc đẩy việc giải quyết tranh chấp ở Biển Đông…

PGS.TS Trang Sĩ Trung bế mạc Hội thảo về biển Đông năm 2016

Một số học giả cũng đã trực tiếp bày tỏ quan ngại và phản đối trước các hành động đơn phương của Trung Quốc như xây dựng, cải tạo đảo trái phép và đẩy nhanh tiến trình quân sự hóa ở Biển Đông; nhấn mạnh đây là các hành động không phù hợp với các nguyên tắc và quy định của luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982 (Công ước... Đồng thời, các đại biểu cũng lo ngại về khả năng nước này thiết lập tại Biển Đông “vùng nhận dạng phòng không” (ADIZ); khẳng định tầm quan trọng của quyền tự do hàng hải và hàng không trên cơ sở pháp luật quốc tế ở khu vực Biển Đông đối với không chỉ các quốc gia trong khu vực mà cả cộng đồng quốc tế;

Về phán quyết vụ kiện Biển Đông được đưa ra ngày 12/7 vừa qua, các học giả nhất trí Phán quyết có ý nghĩa to lớn đối với việc làm rõ các cơ sở yêu sách biển cũng như đã giúp thu hẹp phạm vi các khu vực biển có tranh chấp giữa các bên liên quan và mở ra cơ hội mới cho việc giải quyết hòa bình tranh chấp, thúc đẩy đối thoại và hợp tác ở Biển Đông. Do đó, các đại biểu hoan nghênh phán quyết của Tòa trọng tài, coi đây là bước phát triển mới trong lĩnh vực luật pháp quốc tế. Đồng thời, cũng có ý kiến cho rằng các nước cần có sự điều chỉnh chính sách và pháp luật nhằm phù hợp với những diễn biến mới của tình hình.

Tại Hội thảo, các học giả quốc tế và Việt Nam tham dự Hội thảo quốc tế “Quy chế pháp lý của đảo, đá trong luật quốc tế và thực tiễn Biển Đông” do Đại học Phạm Văn Đồng và Đại học Nha Trang đồng tổ chức tại thành phố Nha Trang, Khánh Hòa từ ngày 16-18/8/2016, sau khi đã thảo luận về diễn biến tình hình gần đây ở Biển Đông, dựa trên các tham luận khách quan, khoa học, phát biểu và thảo luận mang tính xây dựng giữa các học giả, đã nhất trí như sau:

1. Nhấn mạnh sự cần thiết của việc duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Đông;

2. Khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì tự do hàng hải và hàng không phù hợp với luật pháp quốc tế ở Biển Đông đối với không chỉ các quốc gia trong khu vực mà cả cộng đồng quốc tế;

3. Tái khẳng định nguyên tắc giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng các biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển 1982 (Công ước) và việc áp dụng nguyên tắc này đối với các tranh chấp ở Biển Đông;

4. Hoan nghênh phán quyết chung thẩm và mang tính ràng buộc được Tòa trọng tài thành lập theo Phụ lục VII của Công ước đưa ra ngày 12/7/2016 đã giúp thu hẹp phạm vi các khu vực có tranh chấp và mở ra cơ hội mới cho việc giải quyết các tranh chấp, thúc đẩy hợp tác vì lợi ích bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ở Biển Đông

Việt Nam luôn mong muốn một môi trường hòa bình ở biển Đông

5. Nhấn mạnh vai trò trung tâm của ASEAN trong việc xây dựng cấu trúc an ninh khu vực và việc thúc đẩy các tiến trình ngoại giao và pháp lý nhằm giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông phù hợp với Điều 33 của Hiến chương Liên hợp quốc, thực thi đầy đủ DOC và sớm tiến tới COC, qua đó mở ra cơ hội mới cho việc duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Đông;

6. Bày tỏ mong muốn tiếp tục tổ chức các hội thảo, tọa đàm quốc tế về chủ đề Biển Đông nhằm mở rộng mạng lưới giữa các viện nghiên cứu và các học giả trên thế giới để thông tin đến dư luận, đưa ra các khuyến nghị chính sách tới các cơ quan chính phủ, các tổ chức quốc tế nhằm góp phần tạo môi trường thuận lợi cho việc duy trì hòa bình, ổn định, hợp tác, và một trật tự pháp lý ở Biển Đông dựa trên luật pháp quốc tế.

Yên Ba