Philippines - Nhật Bản sẽ cùng giải quyết tranh chấp Biển Đông

Hai nhà lãnh đạo tuyên bố đồng thuận về cách ứng phó trước động thái tăng cường hiện diện trên Biển Đông của Trung Quốc, bất chấp việc ông Duterte đã đề nghị thắt chặt hơn mối quan hệ với Bắc Kinh trong chuyến thăm Trung Quốc hồi tuần trước.

Trả lời họp báo chung, Tổng thống Duterte nhấn mạnh: "Philippines sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Nhật Bản trong các quan ngại chung ở khu vực và duy trì những giá trị chung của nền dân chủ, tuân thủ luật pháp quốc tế cũng như giải quyết các tranh chấp một cách hòa bình, bao gồm cả trên Biển Đông".

Về phần mình, Thủ tướng Abe cho biết: các nhà lãnh đạo 2 nước khẳng định tầm quan trọng của việc giải quyết tranh chấp hàng hải phù hợp với Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) và các quy định luật pháp quốc tế khác, mà không cần sử dụng vũ lực hoặc đe dọa.

Hồi tháng 7, một tòa án quốc tế ra phán quyết bác bỏ các yêu sách chủ quyền phi lý mà Trung Quốc áp đặt lên Biển Đông. Nhật Bản khi đó đã kêu gọi các quốc gia liên quan tuân thủ phán quyết, thể hiện mối quan tâm của mình tới các hoạt động của Bắc Kinh ở Biển Đông.

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte (trái) gặp gỡ Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe ngày 26/10. (Ảnh: Reuters)

Trong bài phát biểu ngày 26/10, ông Duterte nói rằng Philippines đang bị "hạn chế" bởi phán quyết của tòa trong việc làm thế nào để có thể giải quyết tranh chấp Biển Đông.

Ông Duterte cũng tìm cách xoa dịu những lo ngại rằng chính sách ngoại giao gần gũi với Bắc Kinh của ông có thể làm đảo lộn quan hệ Philippines - Nhật Bản.

"Mọi thứ đã thay đổi, nhưng Philippines muốn kết nối lại với Nhật Bản, và để đảm bảo với các bạn rằng chúng tôi vẫn là đối tác thực sự và trung thành của các bạn" - ông Duterte nhấn mạnh.

Hai nhà lãnh đạo Philippines và Nhật Bản đã tái khẳng định sự hợp tác song phương trong lĩnh vực an ninh hàng hải, trong đó có việc Tokyo hỗ trợ Manila tăng cường năng lực phòng vệ trên biển.

Hai bên đã ký kết thỏa thuận chung mà theo đó Nhật Bản cung cấp 2 tàu tuần tra lớn cho Lực lượng Bảo vệ bờ biển Philippines, đồng thời tài trợ thông qua các khoản vay. Ngoài ra, Manila cũng sẽ thuê các máy bay huấn luyện TC-90 của Tokyo để đẩy mạnh tuần tra hàng hải.

Theo chính phủ Nhật Bản, nước này là điểm đến xuất khẩu hàng đầu của Philippines trong năm 2015, và cũng là nhà tài trợ số 1 trong việc viện trợ phát triển chính thức cho Philippines từ năm 1960 tới năm 2014.

Sau cuộc gặp của 2 nhà lãnh đạo, Nhật Bản cam kết cho Philippines vay khoảng 47,3 triệu USD nhằm xúc tiến thương mại nông nghiệp và xây dựng hòa bình trên đảo Mindanao - nơi Tổng thống Duterte từng giữ cương vị Thị trưởng thành phố Davao trong một thời gian dài.

Trọng Sang