Phát triển nông nghiệp bền vững trong hội nhập ASEAN

Tham dự Hội thảo có: Chủ tịch Quỹ Hoà bình và Phát triển Việt Nam Nguyễn Thị Bình; Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Việt Nam Lê Quốc Doanh; Giám đốc Văn phòng RLS Đông Nam Á Liliane Danso Dahmen; các cán bộ, nhân viên của Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam, Quỹ Rosa Luxemburg (RLS) và đông đảo các đại biểu trong nước và quốc tế.

Quang cảnh buổi Hội thảo quốc tế “Phát triển nông nghiệp bền vững trong hội nhập ASEAN”

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Chủ tịch Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam (Quỹ) Trịnh Ngọc Thái cho biết: Với khoảng 70% dân số là nông dân, nông nghiệp luôn là một lĩnh vực vô cùng quan trọng, đóng góp cho phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam, chiếm gần 20% GDP của cả nước.

Phó Chủ tịch Quỹ Trịnh Ngọc Thái khẳng định, hội nhập kinh tế nói chung và hội nhập kinh tế ASEAN nói riêng đã mang lại những lợi ích và cơ hội đáng kể cho nông dân, cho nền nông nghiệp Việt Nam cũng như các nước thành viên ASEAN nói chung. Đó là mở rộng thị trường xuất khẩu, tự do mậu dịch, thu hút vốn đầu tư, trao đổi khoa học-công nghệ... Tuy nhiên, hội nhập cũng đặt ra những khó khăn, thách thức ngày càng lớn và người nông dân nằm trong số những đối tượng bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Phó Chủ tịch Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam Trịnh Ngọc Thái phát biểu tại Hội thảo

Ông Trịnh Ngọc Thái nhấn mạnh, với mục đích nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp, đảm bảo lợi ích cho người nông dân và phát triển nông nghiệp bền vững trong bối cảnh hội nhập ASEAN, Quỹ Hoà bình và Phát triển Việt Nam phối hợp với Quỹ Rosa Luxemburg với sự hỗ trợ của Bộ Nông nghiệp và PTNT tổ chức Hội thảo này, để các đại biểu trong nước và quốc tế chỉ ra cơ hội và thách thức mà hội nhập mang lại.

Phát biểu tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Việt Nam Lê Quốc Doanh cho rằng, Việt Nam là quốc gia có lợi thế về nông nghiệp, nhưng nông nghiệp Việt Nam đang bộc lộ nhiều bất cập. Tăng trưởng nông nghiệp trong thời gian qua chủ yếu theo chiều rộng thông qua tăng diện tích, tăng vụ và dựa trên mức độ thâm dụng các vật tư cho sản xuất và chi phí lao động rẻ. Nông nghiệp phát triển chưa được bền vững và tốc độ tăng trưởng có biểu hiện sức cạnh tranh còn thấp, chưa phát huy tốt nguồn lực cho phát triển sản xuất.

Thứ trưởng Lê Quốc Doanh mong muốn, qua Hội thảo này chúng ta cần rút ra được những sáng kiến, những kinh nghiệm phù hợp để thực hiện tốt các mục tiêu và giải quyết những vấn đề phát triển nông nghiệp bền vững. Việc tái cơ cấu nông nghiệp cần tập trung mạnh vào tái cơ cấu đầu tư công và dịch vụ công trong nông nghiệp, tạo ra môi trường thuận lợi để hình thành hiệu quả và bền vững chuỗi giá trị nông sản dựa trên lợi thế so sánh vùng, địa phương.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Việt Nam Lê Quốc Doanh phát biểu

Bên cạnh đó cần xây dựng môi trường thuận lợi thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu lao động và kinh tế nông thôn cũng là một trong những mục tiêu cần chú trọng và đặc biệt quan tâm. Việt Nam hiện là nước xuất khẩu nông sản lớn trên thế giới với 10 mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD/năm. Tuy nhiên để duy trì và phát triển lợi thế này, theo Thứ trưởng Lê Quốc Doanh phải không ngừng đổi mới áp dụng khoa học công nghệ.

Ông Lê Quốc Doanh nhận định, phát triển các sản phẩm chủ lực gắn kết với ứng dụng công nghệ để tăng năng suất và giảm giá thành. Đẩy mạnh xây dựng hệ thông thông tin, dự báo thị trường và công tác xúc tiến thương mại. Chủ động giảm thiểu và ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Theo Giám đốc văn phòng RLS Đông Nam Á Liliane Danso Dahmen, quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa trong những năm gần đây đã đặt ra nhiều thách thức cho phát triển nông nghiệp và nông thôn. Cộng đồng kinh tế ASEAN mang lại cơ hội các sản phẩm nông nghiệp Việt Nam nhưng cũng đặt ra đặt ra những thách thức khác nhau.

Nông dân vẫn nằm trong những đối tượng chịu thách thức nhiều nhất và đầu tư trong nông nghiệp vẫn còn hạn chế.Trong khi đó, sự lệ thuộc vào các giống nhập khẩu, phương thức canh tác lạc hậu, quá trình hợp tác giữa các đối tác trong sản xuất là quá trình ảnh hưởng tới phát triển bền vững của nông nghiệp.

Giám đốc văn phòng RLS Đông Nam Á Liliane Danso Dahmen phát biểu

Còn ông Đặng Kim Khôi, Viện Chính sách Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn cho rằng, để thúc đẩy hợp tác lương thực, nông nghiệp và lâm nghiệp trong khu vực cần tiếp tục xây dựng và áp dụng các tiêu chuẩn chung về chất lượng, an toàn; xây dựng các giải pháp thực hành sản xuất nông nghiệp tốt, áp dụng chung cho khu vực và doanh nghiệp phải có trách nhiệm trong sản xuất kinh doanh.

Để thúc đẩy hợp tác đầu tư, chuyển giao công nghệ cần thúc đẩy liên kết đầu tư, kinh doanh tận dụng các cơ hội khác từ EVFTA và TPP; thúc đẩy hợp tác đầu tư, chuyển gia công nghệ, chu chuyển lao động; thông tin thị trường, định hướng đầu tư…

Trong hai ngày 15 – 16/9, các diễn giả sẽ thảo luận 8 chủ đề liên quan đến những vẫn đề cấp bách đang và sẽ đặt ra, phân tích những tác động của hội nhập ASEAN tới ngành nông nghiệp, chia sẻ những kinh nghiệm phát triển của các nước thành viên, các tổ chức phi chính phủ trong lĩnh vực đầu tư công cho phát triển nông nghiệp bền vững. Từ đó đề xuất chiến lược phát triển và các chính sách hỗ trợ cho nông nghiệp Việt Nam khi tham gia AEC.

Đại Sơn