Ông Trump nói chuyến công du châu Á cho thấy ‘nước Mỹ đã quay trở lại’

Trở về sau chuyến công du kéo dài gần hai tuần ở Châu Á với không nhiều kết quả như mong muốn, Tổng thống Trump nói rằng ông đã thành công trong việc chống lại việc phổ biến vũ khí hạt nhân của Triều Tiên.

“Tôi đã nói rõ rằng chúng tôi sẽ không cho phép chế độ độc tài tiếp tục lấy vũ khí hạt nhân ra đe doạ thế giới “, Trump nói trong một tuyên bố trên truyền hình một ngày sau khi trở về từ chuyến công du.

“Ở mọi nơi chúng tôi đến, người dân ở các nước đã chào đón phái đoàn Mỹ và bản thân tôi với sự ấm áp và hiếu khách lạ thường cũng như dành cho chúng tôi sự tôn trọng nhất”, ông nói.

Trump và những người ủng hộ ông đang phản bác lại những lời bình luận rằng chuyến đi vừa rồi của ông là một thất bại. Họ chỉ ra một loạt các khoản đầu tư ở của châu Á vào Mỹ và việc thả ba cầu thủ bóng rổ Mỹ bị buộc tội ăn cắp ở Trung Quốc, sau khi có sự can thiệp của tổng thống, làm bằng chứng cho thấy chuyến đi là một thành công.

Thêm vào đó, chính Trump nói rằng ông đã đạt được một cam kết với lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình để sử dụng đòn bẩy kinh tế của Bắc Kinh nhằm phi hạt nhân hoá bán đảo Triều Tiên. Không rõ là động thái này liệu có vượt quá việc Trung Quốc thực hiện các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc chống lại Bình Nhưỡng hay không.

Trump cũng đề xuất với ông Tập – người sẽ gửi một phái viên đặc biệt tới Bình Nhưỡng vào cuối tuần này – rằng Mỹ sẽ tạm dừng các cuộc diễn tập quân sự để đổi lấy sự chấm dứt phổ biến vũ khí hạt nhân của Triều Tiên.

“Chủ tịch Tập thừa nhận rằng một Triều Tiên hạt nhân là một mối đe dọa nghiêm trọng đối với Trung Quốc”, Trump nói

“Và chúng tôi sẽ không chấp nhận cái gọi là thỏa thuận như những gì đã từng thất bại trong quá khứ.” Không có bất cứ sự xác nhận nào từ đại sứ quán Bắc Kinh ở Washington về sự thay đổi đáng kể trong chính sách của Trung Quốc

Thượng nghị sĩ Edward Markey đã phát biểu sau đó rằng ông Trump không đạt được “những tiến bộ đáng kể” về “những vấn đề kinh tế và an ninh quan trọng trong chuyến đi của ông đến Đông Á”.

Các nhà quan sát chính trị cũng cho rằng Chủ tịch Tập Cận Bình đang ngày càng mở rộng tầm ảnh hưởng của mình trong khu vực. Điều này càng được khẳng định khi ông bỏ qua Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á, chứng minh sự quan tâm của Mỹ đối với khu vực đã giảm đi, mặc dù ông Trump đã có bài phát biểu trước các nhà lãnh đạo tại buổi tiệc trưa trước đó.

Bên cạnh đó, ông Tập đã tận dụng APEC như một cơ hội để nhắc lại cam kết của Trung Quốc về toàn cầu hóa và hỗ trợ tự do thương mại, một dấu hiệu khác chứng minh ông sẵn sàng chấp nhận vai trò lãnh đạo mà Hoa Kỳ đã từ bỏ.

Nhà phân tích Annelise Riles thuộc Đại học Cornell cho biết chuyến đi này là “khoảnh khắc quan trọng trong sự suy giảm sức mạnh của Mỹ ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương”. Bà đặc biệt chú ý tới sự phục hồi của Hiệp ước Đối tác xuyên Thái Bình Dương mà ông Trump đã rút khỏi.

Theo Giáo sư Su Hao, Đại học Ngoại Giao của Trung Quốc, những gì ông Trump nhận được từ Trung Quốc – hơn 250 tỉ USD cho các hợp đồng mua bán thương mại – là những “chiến thắng” tối thiểu mà ông Trump có thể mang về cho những cử tri đã bầu cho ông. Việc này có thể xoa dịu những áp lực trong nước đối với việc hoàn thiện hình ảnh nhà đàm phán thương mại xuất chúng của ông Trump.

Tuy nhiên, các nhà phê bình đánh giá các hợp đồng bao gồm nhiều thỏa thuận không ràng buộc có thể sẽ không thành hiện thực, và ông Trump đã thất bại trong việc bảo đảm những gì các nhà đầu tư Mỹ muốn: cải cách cơ cấu đối với các quan hệ thương mại song phương có thể mang lại sự thay đổi lâu dài, như tiếp cận sâu hơn với thị trường Trung Quốc .

Với những kết quả không khả quan như vậy có nghĩa là các nhà lãnh đạo châu Á có thể cần phải đánh giá lại sự cân bằng quyền lực trong khu vực. “Ảnh hưởng trên toàn cầu của Trung Quốc rõ ràng đã vượt hơn một chút so với Hoa Kỳ”, Giáo sư Shi nói. “Hai tuần vừa qua là dấu hiệu cho thấy sự đổi ngôi đang diễn ra”.

Ngân Giang (theo AFP)