Ông Nguyễn Đức Tâm: Niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp là “vốn xã hội” đặc biệt quan trọng

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm.

- Thưa ông, tháng 5/2025 Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân. Đây có thể coi là một cú huých đặc biệt để kiến tạo bệ phóng cho sự phát triển của khối kinh tế tư nhân ở Việt Nam, vậy Bộ Tài chính đã có những bước đi cụ thể nào để thể chế hoá chủ trương này?

Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân là bước đột phá về tư duy và cách làm, mang ý nghĩa như một “Khoán 10” trong phát triển kinh tế.

Nghị quyết đã “mở đường”, tháo gỡ rào cản, khơi thông nguồn lực khu vực tư nhân, khơi dậy tinh thần đầu tư, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội. Sau 9 tháng triển khai Nghị quyết, những chuyển biến tích cực đã được ghi nhận. Theo Báo cáo của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương ngày 16/01/2026, 94% ý kiến đồng tình với quan điểm xác định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Đây là nền tảng quan trọng tạo khí thế mới để khu vực này bứt phá, đóng góp ngày càng lớn hơn cho tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và sức tự cường của nền kinh tế.

Để kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Nghị quyết số 68-NQ/TW, Bộ Tài chính đã khẩn trương xây dựng Nghị quyết của Quốc hội để trình Chính phủ báo cáo Quốc hội thông qua Nghị quyết số 198/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân ngay tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV.

Nghị quyết số 198/2025/QH15 tập trung thể chế hóa các nhóm giải pháp đã rõ nội hàm, có tính cấp bách cần tháo gỡ ngay, tác động lớn đến niềm tin, hoạt động sản xuất kinh doanh của khu vực kinh tế tư nhân. Đồng thời, Bộ Tài chính cũng đã trình Chính phủ ban hành 2 Kế hoạch hành động của Chính phủ triển khai thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW và triển khai Nghị quyết số 198/2025/QH15.

Sự khẩn trương cụ thể hóa thành các nhiệm vụ đã thể hiện sự chủ động, quyết tâm cao của Chính phủ đưa Nghị quyết sớm đi vào cuộc sống, tạo hiệu ứng tích cực, củng cố niềm tin và kỳ vọng trong cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Tại Nghị quyết số 138/NQ-CP và Nghị quyết số 139/NQ-CP, Chính phủ đã ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW và Nghị quyết số 198/2025/QH15 với tổng cộng 69 nhiệm vụ, trong đó phân công, giao nhiệm vụ cho từng bộ, ngành, địa phương theo phương châm “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả), tạo cơ sở để tổ chức triển khai, theo dõi, giám sát, đánh giá việc thực hiện Nghị quyết thống nhất, đồng bộ trên phạm vi cả nước.

Với vai trò cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW, Bộ Tài chính đã đôn đốc các bộ, ngành, địa phương khẩn trương ban hành Kế hoạch hành động theo ngành, lĩnh vực, địa bàn phụ trách và thường xuyên theo dõi, cập nhật tiến độ thực hiện, đánh giá tác động của Nghị quyết đối với khu vực kinh tế tư nhân để kịp thời tổng hợp, báo cáo Lãnh đạo Chính phủ.

Về góc độ quản lý nhà nước của Bộ Tài chính, Bộ đã khẩn trương triển khai và cơ bản hoàn thành các nhiệm vụ được giao trong năm 2025, tập trung vào ba nhóm chính sách lớn:

Một là, hoàn thiện khuôn khổ pháp luật để mở rộng không gian phát triển cho kinh tế tư nhân. Trong năm 2025, Bộ đã rà soát các luật thuộc lĩnh vực quản lý và báo cáo Chính phủ trình Quốc hội 8 Luật, Nghị quyết liên quan trực tiếp tới hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, tiêu biểu là Nghị quyết 198/2025/QH15 và Luật số 90/2025/QH15 sửa đổi 08 luật trong lĩnh vực tài chính như đấu thầu, PPP, hải quan, thuế, đầu tư, đầu tư công, tài sản công… Đồng thời, Bộ đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số 20/2026/NĐ-CP ngày 15/01/2026 hướng dẫn Nghị quyết 198, cụ thể hóa theo 5 nhóm chính sách về hỗ trợ mặt bằng sản xuất, thuế, tín dụng, công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực.

Song song, Bộ đã trình Chính phủ dự thảo Nghị định hướng dẫn chính sách hỗ trợ lãi suất 2%/năm thông qua các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách cho các doanh nghiệp vay vốn để thực hiện các dự án xanh, tuần hoàn, áp dụng ESG và dự thảo Nghị định về cơ chế thử nghiệm phát triển kinh tế tuần hoàn.

Hai là, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và thúc đẩy chuyển đổi số trong công tác quản lý nhà nước và dịch vụ công để kinh tế tư nhân phát triển toàn diện. Riêng trong lĩnh vực đăng ký doanh nghiệp, trên cơ sở Luật Doanh nghiệp sửa đổi năm 2025, Bộ đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số 168/2025/NĐ-CP và ban hành theo thẩm quyền Thông tư số 68/2025/TT-BTC, theo hướng cắt giảm thành phần hồ sơ, rút ngắn thời gian giải quyết một số thủ tục từ 3 ngày xuống 1 ngày làm việc, cắt giảm trường thông tin kê khai, không yêu cầu nộp một số giấy tờ, bảo đảm 100% thủ tục về đăng ký doanh nghiệp và hộ kinh doanh thực hiện trực tuyến toàn trình cấp độ 4, tăng liên thông – chia sẻ dữ liệu.

Đồng thời, Bộ cũng đã triển khai đồng bộ chiến dịch cắt giảm thủ tục hành chính và xác lập nền tảng Chính phủ số hiện đại trong năm 2025, với tỷ lệ cắt giảm TTHC đạt trên 80%. Hệ thống thông tin giải quyết TTHC được tái cấu trúc hoàn toàn, kết nối thông suốt từ trụ sở Bộ đến các đơn vị Thuế, Hải quan, Kho bạc và Cổng dịch vụ công quốc gia. Công tác chuyển đổi số được thực hiện mạnh mẽ trong các lĩnh vực, đạt nhiều kết quả tích cực, mang lại hiệu quả cho toàn xã hội, góp phần rút ngắn thời gian làm thủ tục thuế, hải quan, kho bạc, chứng khoán, bảo hiểm xã hội..., giảm thiểu giấy tờ, thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.

Ba là, tập trung nguồn lực tối đa để triển khai các chính sách mới về thuế và quản lý thuế, giảm chi phí tuân thủ, hỗ trợ doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Bộ đã trình Chính phủ báo cáo Quốc hội thông qua Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân và Luật Quản lý thuế (tại Kỳ họp thứ 10), trong đó đáng chú ý: cụ thể hóa ưu đãi thuế suất TNDN cho doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ; quy định phương pháp tính thuế trên thu nhập đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm đến 3 tỷ đồng và cơ chế hoàn thuế, miễn giảm tự động dựa trên tiêu chí rủi ro, quy trình công nghệ và yêu cầu an toàn thông tin.

Đối với công tác hỗ trợ thuế và chuẩn bị cho việc bãi bỏ thuế khoán đối với hộ kinh doanh từ ngày 01/01/2026, Bộ Tài chính đã chỉ đạo ngành Thuế tăng cường hỗ trợ trực tiếp tại cơ sở, đẩy mạnh tuyên truyền – giải đáp đa kênh và cung cấp công cụ hỗ trợ dễ dùng để hộ kinh doanh chuyển sang tự kê khai, tự nộp, chuẩn bị bãi bỏ thuế khoán từ 01/01/2026. Đồng thời, thúc đẩy chuyển đổi số và hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, phối hợp các hiệp hội/nhà cung cấp mở rộng gói giải pháp, ưu đãi. Ngành Thuế cũng ban hành Chương trình “Đồng hành cùng hộ, cá nhân kinh doanh trong tuân thủ pháp luật thuế” nhằm đơn giản hóa thủ tục và hỗ trợ xuyên suốt giai đoạn chuyển đổi.

Đối với công tác hỗ trợ nâng cao năng lực cho DNNVV, Bộ Tài chính đã phối hợp với các bộ, ngành và địa phương triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ thiết thực. Trong đó, các chương trình hỗ trợ đào tạo phát triển nguồn nhân lực cho DNNVV đã được điều chỉnh theo hướng từ đào tạo đại trà sang đào tạo theo nhu cầu tại doanh nghiệp, với nội dung bám sát thực tiễn về quản trị doanh nghiệp, quản trị sản xuất, tài chính, chuyển đổi số, quản trị chất lượng… Đồng thời, Bộ đã hoàn thiện và trình Thủ tướng Chính phủ Chương trình đào tạo 10.000 giám đốc điều hành đến năm 2030 và Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiêu biểu, tiên phong, dự kiến triển khai từ năm 2026, nhằm nâng cao năng lực quản trị, điều hành, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp tư nhân.

Đặc biệt, nhằm giám sát tiến độ thực hiện nhiệm vụ của các bộ, ngành, địa phương và theo dõi các chỉ tiêu cơ bản về phát triển doanh nghiệp, hộ kinh doanh, Bộ Tài chính đã xây dựng và đưa vào vận hành Hệ thống theo dõi, đánh giá tình hình triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW. Hệ thống cập nhật theo thời gian thực, gồm dashboard “xanh – vàng – đỏ” theo dõi trạng thái nhiệm vụ và bộ chỉ tiêu đầu ra khai thác từ cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, liên thông dữ liệu thống kê – thuế – hải quan – bảo hiểm xã hội.

Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân tác động sâu rộng đến toàn bộ nền kinh tế.

- Muốn phát triển vững chắc, không ăn xổi thì phải xác định chính xác các thế mạnh và hạn chế, thưa ông, đánh giá một cách khách quan thì đâu là những điểm yếu nổi bật của khối doanh nghiệp tư nhân hiện nay?

Trước hết, phải khẳng định khu vực kinh tế tư nhân đang có bước chuyển mình mạnh mẽ và đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế. Sau khi Nghị quyết số 68-NQ/TW được ban hành, bình quân mỗi tháng có hơn 18.000 doanh nghiệp thành lập mới; năm 2025 có gần 300 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay lại hoạt động; vốn bổ sung từ khu vực tư nhân đạt hơn 6 triệu tỷ đồng; cuối năm có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động. Qua 3 đợt khởi công, khánh thành đồng loạt trong năm 2025, cả nước đã khởi công, khánh thành 564 công trình, dự án trọng điểm với tổng mức đầu tư gần 5,2 triệu tỷ đồng, trong đó nguồn vốn của tư nhân gần 3,9 triệu tỷ, chiếm gần 75%.

Mặc dù có nhiều đóng góp quan trọng trong nền kinh tế, song nhìn thẳng vào thực tế, khu vực KTTN vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế, chưa phát huy hết tiềm năng, nội lực, chưa đóng góp xứng đáng cho kinh tế quốc gia. Các điểm yếu nổi bật có thể kể đến gồm:

- Gần 98% tổng số doanh nghiệp có quy mô siêu nhỏ, nhỏ và vừa (gần 70% quy mô siêu nhỏ), thiếu vắng doanh nghiệp quy mô vừa; sức cạnh tranh, hiệu quả hoạt động, kỹ năng quản trị còn hạn chế, tư duy kinh doanh thời vụ, thiếu tầm nhìn chiến lược.

- Mặc dù đã xuất hiện đội ngũ doanh nghiệp vừa và lớn, tuy nhiên, chưa thực sự trở thành lực lượng dẫn dắt nền kinh tế như kỳ vọng. Tỷ trọng đầu tư vào các ngành, lĩnh vực có tính dẫn dắt, nhất là trong các lĩnh vực mới như: sản xuất năng lượng sạch, chip, vi mạch, bán dẫn, hydrogen...còn thấp; đầu tư cho nghiên cứu - phát triển còn hạn chế, thiếu công nghệ lõi và chưa có nhiều dự án quy mô đủ lớn để tạo động lực bứt phá, lan tỏa, qua đó hỗ trợ tái cơ cấu và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

- Việc tiếp cận các nguồn lực còn khó khăn, nhất là tiếp cận tài chính. Mặc dù chiếm gần 98% tổng số doanh nghiệp, nhưng DNNVV tiếp cận chưa đến 20% tổng dư nợ tín dụng của hệ thống ngân hàng. Thủ tục vay vốn phức tạp, yêu cầu khắt khe về tài sản thế chấp, trong khi DNTN còn hạn chế về tài sản cố định. Kênh huy động vốn từ thị trường chứng khoán còn thấp, các DNTN chiếm chưa đến 10% tổng vốn hóa thị trường.

- Năng suất lao động của khu vực KTTN vẫn thấp hơn so với doanh nghiệp FDI và DNNN. Đặc biệt, quá trình chuyển đổi số ở khu vực này diễn ra chậm, có đến 65% DNNVV chưa có chiến lược ứng dụng công nghệ số, hạn chế khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Phần lớn các DNTN, đặc biệt là DNNVV chưa tham gia được vào hoạt động xuất khẩu và chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu. Liên kết giữa các doanh nghiệp trong nước với các doanh nghiệp FDI rất hạn chế, điều này làm cản trở quá trình chuyển giao công nghệ giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước.

- Khu vực doanh nghiệp siêu nhỏ, hộ kinh doanh thời gian qua hoạt động còn manh mún, mang tính thời vụ; sức chống chịu kém, hoạt động chưa bền vững; tính minh bạch và tuân thủ pháp luật chưa cao; kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh còn hạn chế; một số doanh nghiệp, hộ kinh doanh vi phạm pháp luật về phòng cháy chữa cháy, an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường, gian lận thương mại...

Vì vậy, để phát triển bền vững khu vực KTTN, chúng ta cần giải quyết quyết liệt các điểm nghẽn nêu trên với tinh thần lấy doanh nghiệp là trung tâm, hạ tầng là nền tảng, thể chế là động lực. Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương để giảm chi phí tuân thủ, thúc đẩy chuẩn hóa – minh bạch, mở rộng khả năng tiếp cận vốn, khuyến khích đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời nâng cao năng lực quản trị, qua đó tạo điều kiện để khu vực doanh nghiệp tư nhân phát triển đồng thời về quy mô và chất lượng, đủ năng lực vươn lên dẫn dắt và cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới.

- Thưa ông, Nghị quyết 68-NQ/TW có khẳng định: “Kinh tế tư nhân hiện vẫn đối mặt với nhiều rào cản kìm hãm sự phát triển…” (trích nguyên văn), vậy trước khi bắt tay vào xây dựng các chính sách liên quan nhằm tháo gỡ những rào cản như Nghị quyết có nói thì Bộ nhận diện đâu là những vấn đề cần tập trung xử lý?

Nghị quyết số 68-NQ/TW chỉ ra rất rõ “kinh tế tư nhân hiện vẫn đối mặt với nhiều rào cản kìm hãm sự phát triển, chưa bứt phá về quy mô và năng lực cạnh tranh, chưa đáp ứng được yêu cầu, kỳ vọng là lực lượng nòng cốt của kinh tế đất nước”. Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đánh giá, nhận diện đầy đủ những khó khăn, thách thức để rà soát, nghiên cứu đề xuất các giải pháp với từng chính sách cụ thể, qua đó giải quyết các điểm nghẽn cần ưu tiên xử lý, thiết kế chính sách đi đúng “nút thắt” và tạo chuyển biến thực chất.

Thứ nhất, chúng tôi xác định rào cản về thể chế và chi phí tuân thủ vẫn là một trong những điểm nghẽn lớn nhất của KTTN. Ở một số lĩnh vực, doanh nghiệp còn chịu áp lực về thủ tục, điều kiện, quy trình, sự chồng chéo trong quy định và cách hiểu chưa thống nhất, khiến chi phí tuân thủ tăng lên và làm giảm động lực đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh. Vì vậy, Bộ Tài chính luôn ưu tiên rà soát, chuẩn hóa, đơn giản hóa và số hóa các quy trình, thủ tục và quy định liên quan trực tiếp tới hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp.

Thứ hai, rào cản của khu vực tư nhân trong tiếp cận nguồn lực, đặc biệt là nguồn vốn để có thể theo đuổi kế hoạch, chiến lược kinh doanh dài hạn. Do đó, việc khơi thông nguồn vốn trung và dài hạn an toàn, minh bạch, bình đẳng cũng như cơ chế tiếp cận các công cụ tài chính mới luôn được Bộ quan tâm.

Bên cạnh nguồn vốn ngân hàng thương mại truyền thống, chúng tôi đã nỗ lực để nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam cũng như thúc đẩy thí điểm triển khai tài sản mã hóa. Năm 2025, thị trường chứng khoán Việt Nam đã đáp ứng toàn bộ các tiêu chí chính thức và được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Kết quả nâng hạng đã ghi nhận những nỗ lực cải cách toàn diện cả pháp lý và hạ tầng công nghệ của toàn ngành Chứng khoán, nhằm thực hiện theo chủ trương của Đảng, Nhà nước - phát triển thị trường chứng khoán minh bạch, hiện đại, hiệu quả theo các chuẩn mực quốc tế.

Đồng thời, Bộ cũng trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 09/9/2025 về triển khai thí điểm chào bán, phát hành tài sản mã hóa, tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa và cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa; quản lý nhà nước về thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam. Nghị quyết ra đời đặt nền tảng để thị trường tài sản mã hoá tại Việt Nam chính thức đi vào hoạt động, giúp Việt Nam gia nhập thị trường giao dịch toàn cầu một cách chính danh. Nhà đầu tư có kênh đầu tư minh bạch, Nhà nước có công cụ quản lý và thu thuế, còn doanh nghiệp có thêm kênh huy động vốn. Đây cũng là cơ hội thu hút ngoại tệ thông qua dòng vốn quốc tế, đồng thời hạn chế dòng chảy ngầm trong nền kinh tế và giảm nguy cơ lừa đảo đối với người dân.

Thứ ba, rào cản về tính công bằng, minh bạch trong môi trường kinh doanh. Một môi trường cạnh tranh lành mạnh đòi hỏi cơ chế rõ ràng, công khai, dễ dự báo; doanh nghiệp tư nhân phải được tiếp cận cơ hội trên nguyên tắc minh bạch và bình đẳng. Vì vậy, Bộ tập trung nhận diện các nút thắt liên quan đến minh bạch thông tin, tiêu chuẩn – điều kiện tham gia thị trường và những khâu dễ phát sinh bất cập trong thực thi. Điển hình trong đẩy mạnh cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và giảm chi phí cho doanh nghiệp là Bộ đã trình Chính phủ báo cáo Quốc hội thông qua Luật Doanh nghiệp năm 2025 (sửa đổi) và Luật Đầu tư năm 2025 (sửa đổi). Trên cơ sở đó, các bộ, ngành, địa phương tập trung rà soát, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết; đơn giản hóa thủ tục gia nhập thị trường; chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm; bảo đảm quyền tự do kinh doanh, quyền bình đẳng tiếp cận nguồn lực của doanh nghiệp tư nhân theo đúng tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW.

Thứ tư, rào cản ở khâu tổ chức thực hiện và trách nhiệm giải trình. Thực tiễn cho thấy, chính sách đúng nhưng triển khai không đồng đều dẫn tới giảm hiệu lực, hiệu quả của chính sách. Do đó, Bộ đặc biệt coi trọng việc nhận diện các điểm nghẽn trong phối hợp liên ngành, hướng dẫn thực thi, kỷ luật hành chính và cơ chế giám sát – đo lường kết quả để bảo đảm “nói đi đôi với làm”, chính sách đi vào cuộc sống một cách thực chất.

- Trong bối cảnh hiện nay, doanh nghiệp tư nhân Việt Nam vừa có những thuận lợi và cũng vừa có những khó khăn rất khác biệt so với các thời kỳ trước đây, thưa ông, sau Đại hội XIV của Đảng vừa diễn ra, ngành Tài chính sẽ có giải pháp gì nhằm thúc đẩy phát triển nền kinh tế?

Đại hội XIV của Đảng tiếp tục xác định đột phá thể chế là một trong ba đột phá chiến lược, coi hoàn thiện thể chế là yếu tố then chốt định hướng phát triển đất nước, nhằm tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực và tạo động lực cho tăng trưởng nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới. Quán triệt chỉ đạo của Đảng, ngành Tài chính đã đổi mới tư duy, tập trung cao nhất nguồn lực cho công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế tập trung với ba trọng tâm:

Thứ nhất, thực hiện tốt vai trò tham mưu thể chế hóa đầy đủ, kịp thời và triển khai hiệu quả các nghị quyết của Đảng về phát triển các thành phần kinh tế; nâng cao hiệu quả hoạt động, nhất là đầu tư dự án để đảm bảo tính dẫn dắt và hiệu quả tài chính. Khẳng định và phát huy vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước; phát triển kinh tế tư nhân thực sự trở thành một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế; thu hút và sử dụng hiệu quả dòng vốn đầu tư nước ngoài. Nâng cao tự chủ chiến lược, sức mạnh tổng hợp của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Thứ hai, kiến tạo môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng thông qua việc tiếp tục rà soát, sửa đổi đồng bộ pháp luật về doanh nghiệp, đầu tư, đầu tư công, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, quy hoạch, chứng khoán, hải quan,…; cắt giảm điều kiện kinh doanh, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ các dự án tồn đọng và hoàn thiện hành lang pháp lý cho các mô hình kinh tế mới.

Thứ ba, huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính quốc gia bằng việc hoàn thiện pháp luật thuế theo hướng hiện đại, chuyển từ “quản lý” sang “phục vụ”, gắn với chuyển đổi số và AI. Qua đó, huy động nguồn lực lớn cho ngân sách nhà nước, đồng thời thực hiện hiệu quả các chính sách miễn, giảm, giãn thuế, phí hỗ trợ doanh nghiệp, tái cơ cấu ngân sách nhà nước, ưu tiên đầu tư phát triển, an sinh xã hội và phục hồi kinh tế sau đại dịch.

Thứ tư, phát triển thị trường vốn và kiến tạo khuôn khổ pháp lý cho các mô hình kinh tế mới như trung tâm tài chính quốc tế, thị trường chứng khoán, tài sản mã hóa, khu thương mại tự do, khu công nghiệp thế hệ mới, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Đồng thời, phát triển thị trường chứng khoán sâu rộng, hiện đại và hội nhập, trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn chủ yếu cho nền kinh tế; thu hút hiệu quả các quỹ đầu tư quốc tế, tiếp tục hoàn thiện pháp lý cho các mô hình kinh tế, sản phẩm tài chính mới.

Thứ năm, tiếp tục hoàn thiện và thực hiện chính sách tài khóa mở rộng, có trọng tâm, trọng điểm, phối hợp chặt chẽ, hài hòa với các nguồn lực phát triển khác, để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng cao, vừa đảm bảo an ninh, an toàn tài chính quốc gia, ổn định kinh tế vĩ mô. Tiếp tục tái cơ cấu, nâng cao hiệu quả đầu tư công, tập trung nguồn lực cho các dự án đột phá. Huy động tối đa nguồn lực từ khu vực tư nhân cho các dự án trọng điểm, quan trọng của quốc gia như đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, điện hạt nhân, điện gió….

Thứ sáu, tiếp tục tăng cường truyền thông chính sách, tuyên truyền, phổ biến và tổ chức thực thi pháp luật để đưa chính sách vào cuộc sống, tạo sự đồng thuận của người dân, cộng đồng doanh nghiệp, gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng và thi hành pháp luật, tăng cường kỷ luật thực thi chính sách.

Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược của Đại hội XIV, Bộ Tài chính khẳng định quyết tâm chính trị cao nhất, không ngừng nỗ lực, phát huy trí tuệ tập thể, đoàn kết và đổi mới sáng tạo trong công tác xây dựng và thực thi pháp luật, nhằm tạo dựng hệ thống chính sách kinh tế, ngân sách, đầu tư ổn định và đồng bộ.

- Để phát triển doanh nghiệp tư nhân, thưa ông, chắc chắn vùng liên quan rất rộng lớn vì sẽ có hàng loạt chủ đề, khu vực cần thay đổi song song để tạo tác động dây chuyền. Theo Thứ trưởng, đâu là những ưu tiên trọng tâm trong giai đoạn tới để đạt mục tiêu phát triển doanh nghiệp theo Nghị quyết 68?

Tôi cho rằng có ba nhóm nhiệm vụ cần được tập trung trong thời gian tới:

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp theo các định hướng của Bộ Chính trị tại Nghị quyết 68 và của Quốc hội tại Nghị quyết 198 để khẩn trương đưa các chính sách vào cuộc sống nhằm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh, hỗ trợ tài chính, tín dụng và mua sắm công; hỗ trợ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và đào tạo nhân lực, hỗ trợ hình thành doanh nghiệp vừa và lớn, doanh nghiệp tiên phong nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho DN.

Thứ hai, tiếp tục cắt giảm chi phí và đơn giản hóa thủ tục hành chính nhằm kiến tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, minh bạch, hiệu quả. Bộ Tài chính đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong các lĩnh vực thuế, hải quan, kho bạc, tiến tới 100% dịch vụ công trực tuyến mức độ 4. Điều này giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí, đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan quản lý nhà nước. Tập trung tháo gỡ rào cản gia nhập và hoạt động trên thị trường, cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ, cải cách điều kiện kinh doanh. Rà soát, tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư, đất đai, xây dựng, quy hoạch… tạo hành lang pháp lý thông thoáng, ổn định, dễ dự đoán cho doanh nghiệp.

Thứ ba, tạo dựng và lan tỏa niềm tin, tinh thần khởi nghiệp trong xã hội. Chúng tôi xác định việc hỗ trợ doanh nghiệp không chỉ là ban hành chính sách, mà còn là quá trình đồng hành, lắng nghe, chia sẻ và tháo gỡ vướng mắc kịp thời. Trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều biến động, niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp chính là “vốn xã hội” đặc biệt quan trọng, quyết định mức độ sẵn sàng đầu tư, mở rộng sản xuất – kinh doanh và chấp nhận đổi mới, sáng tạo. Vì vậy, các cơ quan quản lý nhà nước cần chuyển mạnh từ tư duy “quản lý – kiểm soát” sang tư duy “phục vụ – kiến tạo”, coi doanh nghiệp là đối tượng đồng hành và là trung tâm của quá trình phát triển.

Với hàng loạt giải pháp đồng bộ, từ thể chế, chính sách đến triển khai thực tiễn, Bộ Tài chính đang từng bước tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực mới cho doanh nghiệp, góp phần đưa khu vực kinh tế tư nhân trở thành trụ cột phát triển của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới.

- Nhân dịp năm mới 2026, Thứ trưởng sẽ gửi thông điệp gì đến cộng đồng doanh nghiệp?

Năm 2025 khép lại trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, khó dự báo, tác động sâu rộng đến kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đã nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn, thách thức; phát huy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường; chủ động đổi mới sáng tạo, thích ứng linh hoạt với biến động của thị trường; qua đó đóng góp quan trọng vào ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng và bảo đảm an sinh xã hội.

Bước sang năm 2026, đây là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc triển khai các mục tiêu phát triển giai đoạn mới, hướng tới tầm nhìn chiến lược đến năm 2030 và 2045, Đảng và Nhà nước nhất quán xác định doanh nghiệp, doanh nhân là lực lượng nòng cốt của nền kinh tế, là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hội nhập quốc tế sâu rộng, hiệu quả.

Năm 2026 cũng chính là năm “hành động đột phá, lan toả kết quả” như chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, với tinh thần đó Bộ Tài chính mong muốn cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục phát huy khát vọng vươn lên, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới; nêu gương đi đầu, tiên phong trong những việc lớn, việc khó, việc mới, giải quyết những bài toán ở tầm quốc gia; chủ động nắm bắt thời cơ, vượt qua thách thức; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới mô hình sản xuất, kinh doanh theo hướng xanh, tuần hoàn, bền vững; chú trọng nâng cao năng lực quản trị, chất lượng nguồn nhân lực, đạo đức và văn hóa kinh doanh; tăng cường liên kết, hợp tác, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu; tiếp tục phát huy tinh thần dân tộc, tính kiên cường, sức sáng tạo, chung sức, đồng lòng cùng Chính phủ, các cấp, các ngành, các địa phương nỗ lực phấn đấu viết tiếp trang sử vẻ vang 80 năm, góp phần quan trọng thực hiện thắng lợi 2 mục tiêu chiến lược 100 năm mà Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đã đề ra.

Về phía Bộ Tài chính, với tinh thần chỉ đạo xuyên suốt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ; cùng lắng nghe, cùng hành động, cùng phát triển”, lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm, động lực và mục tiêu của chính sách, chúng tôi cam kết tiếp tục đồng hành chặt chẽ, thực chất và hiệu quả cùng cộng đồng doanh nghiệp; tập trung hoàn thiện thể chế tài chính kinh tế; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, ổn định, thuận lợi; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hoạt động sản xuất, kinh doanh; chủ động tham mưu cho Chính phủ và cùng các bộ, ngành, địa phương đẩy mạnh thực hiện 3 đột phá chiến lược theo hướng “5 thông” - Thể chế, thủ tục thông thoáng; Hạ tầng đồng bộ, thông suốt; Quản trị thông minh; Nguồn lực cho doanh nghiệp tư nhân phải được khơi thông; Khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp phải được chia sẻ, cảm thông theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Nhân dịp năm mới 2026, tôi xin chúc cộng đồng doanh nghiệp ngày càng lớn mạnh và đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng đất nước hùng cường, thịnh vượng, nhân dân hạnh phúc, ấm no.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Lợi thế nào trong thu hút và giữ chân doanh nghiệp FDI? Trong bối cảnh dòng vốn đầu tư toàn cầu đang suy giảm, cạnh tranh trong thu hút FDI ngày càng trở nên gay gắt. Dù vậy, Việt Nam vẫn đang giữ nhịp thu hút được vốn FDI khá tốt trong bối cảnh sụt giảm toàn thế giới.

Tin quốc tế ngày 15/2: Mỹ rút lại danh sách doanh nghiệp bị cáo buộc hỗ trợ quân đội Trung Quốc, Mỹ sẵn sàng phương án tấn công Iran nhiều tuần Mỹ rút lại danh sách doanh nghiệp bị cáo buộc hỗ trợ quân đội Trung Quốc chỉ sau một giờ công bố; Đức - Pháp bàn kế hoạch xây dựng năng lực răn đe hạt nhân chung cho châu Âu; Mỹ sẵn sàng phương án tấn công Iran nhiều tuần... là tin tức quốc tế đáng chú ý ngày 15/2.