Những tranh cãi quanh "cuộc chiến chống ma túy" ở Philippines

Một trong những nạn nhân gần đây nhất - và có thể là người trẻ tuổi nhất - là cô bé Danica Garcia (5 tuổi). Bé Danica bị 2 tay súng bắn nhầm hôm 23/8 tại nhà riêng khi vừa bước ra khỏi phòng tắm. Vụ việc xảy ra tại thành phố Dagupan, trong lúc gia đình Danica đang dùng bữa trưa.

Theo trang tin trong nước Rappler, mục tiêu chính của 2 tay súng nói trên là ông Maximo Garcia (53 tuổi), ông ngoại của cô bé Danica. Trước đó, ông Maximo đã đầu hàng cảnh sát sau khi ông bị liệt vào danh sách tình nghi về tội phạm ma túy.

Tờ Inquirer thì dẫn lời bà Gemma Garcia, vợ của ông Maximo, cho biết chồng của bà chưa bao giờ liên quan tới các loại thuốc bị cấm. Theo tờ báo này, ông Maximo kiếm sống bằng nghề lái xe 3 bánh và mới phải nghỉ việc 3 năm trước sau một cơn đột quỵ

Cũng tại thành phố Dagupan, 26 nghi phạm buôn bán ma túy đã bị giết chết trong ngày 23/8 - Giám đốc Sở Cảnh sát Dagupan, ông Neil Miro cho hay.

Cô bé Danica Garcia là nạn nhân mới nhất bị sát hại trong "cuộc chiến chống ma túy" ở Philippines. (Ảnh: Twtitter)

Theo thống kê của một số phương tiện truyền thông, trên toàn quốc, hơn 1.900 vụ giết người đã xảy ra kể từ khi tân Tổng thống Duterte nhậm chức ngày 30/6. Ngoài ra, còn có khoảng 700.000 người nghiện, người bán ma túy đã tự nộp mình cho cảnh sát vì lo sợ bị giết hại.

Ông Duterte đã mạnh mẽ cam kết sẽ diệt trừ ma túy trên đất Philippines, đặc biệt là methamphetamine mà người dân địa phương gọi là "shabu", vốn tràn lan khắp đất nước trong nhiều thập kỷ qua.

Tân tổng thống 71 tuổi công khai chủ trương tiêu diệt "tội phạm ma túy" bị nghi ngờ, thậm chí có thể không cần thông qua xét xử. Tuy nhiên, chính sách này đã vấp phải sự phản đối của nhiều người dân trong nước cũng như dư luận quốc tế.

Thượng nghị sĩ Leila de Lima, thành viên Ủy ban Tư pháp thuộc Thượng viện Philippines, đang dẫn đầu một cuộc điều tra về số lượng người chết ngày càng tăng do chính sách của ông Duterte.

Bà de Lima hôm 29/8 bày tỏ lo ngại rằng: chiến dịch chống ma túy có thể là một cái cớ để một số nhân viên thực thi pháp luật Philippines được quyền giết người "mà không bị trừng phạt".

Jennelyn Olaire (26 tuổi) ôm xác chồng, người bị bắn chết ngay trên đường phố do bị nghi liên quan tới ma túy. (Ảnh: Reuters)

Trong khi đó, Tổng Giám đốc Cảnh sát Quốc gia Philippines, ông Ronald dela Rosa, báo cáo với Ủy ban Tư pháp của Thượng viện rằng chỉ có 756 người thiệt mạng trong các cuộc đối đầu với cảnh sát.

Ông dela Rosa khẳng định: các nghi phạm bị giết bởi họ chống lại lệnh bắt giữ. Ông này cũng cho hay, 1.160 vụ giết người không liên quan tới lực lượng cảnh sát, và không phải tất cả các trường hợp tử vong đều liên quan tới ma túy.

Phát biểu về vấn đề này, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Mark Toner hối thúc Tổng thống Duterte đảm bảo rằng các quan chức thực thi pháp luật dưới chính quyền của ông sẽ không lạm sát người vô tội.

Ủy ban Luật gia Quốc tế (ICJ) thì lưu ý rằng: Manila đã ký và thông qua các luật và thỏa thuận quốc tế ràng buộc chống lại cảnh sát lạm dụng quyền, giết người bừa bãi và án tử hình không cần xét xử.

Trọng Sang