Những dấu ấn từ chương trình "Trao quyền cho trẻ em gái"

Nói lên điều mình mong muốn

Trong chương trình, ba nữ sinh L.N.Thảo, V.T.K.Phượng và H.T.K Tuyến lần lượt được trao quyền đảm nhận vai trò lãnh đạo xã Yên Minh; Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Lao Và Chải và Trưởng thôn Chi Sang. Không chỉ là một hoạt động nhập vai, mỗi em được đặt mình vào vị trí của người ra quyết định để suy nghĩ: nếu thực sự đảm nhận vị trí ấy, mình sẽ làm gì cho trẻ em, đặc biệt là trẻ em gái?

Nghi thức trao quyền tại Chương trình. (Ảnh: Đinh Hòa)

Trong vai Hiệu trưởng, Phượng cho biết điều đầu tiên em muốn làm là tạo thêm cơ hội để học sinh được vận động, vui chơi và tham gia thể thao, nhất là các bạn gái. Theo Phượng, học sinh dành nhiều thời gian cho việc học, khi trở về nhà nhiều bạn còn phải giúp đỡ gia đình nên ít có cơ hội vui chơi cùng nhau. Một trận bóng, một buổi chạy bộ hay trò chơi tập thể không chỉ giúp học sinh khỏe mạnh mà còn giúp các em giảm căng thẳng, tự tin hơn và tăng sự gắn kết với bạn bè.

Nếu là Hiệu trưởng, Phượng mong học sinh được hỏi ý kiến khi nhà trường xây dựng và tổ chức các hoạt động; được lựa chọn môn thể thao mình yêu thích, đề xuất cách tổ chức sân chơi và nói lên những hỗ trợ mà các em thực sự cần.

Đặc biệt, các bạn gái có thể không chỉ tham gia mà còn có thể dẫn dắt các hoạt động thể thao, làm đội trưởng, tổ chức câu lạc bộ và cùng xây dựng nội quy sân chơi. Theo em, thể thao không chỉ dành cho những bạn khỏe nhất hay chơi giỏi nhất mà dành cho tất cả mọi người.

Em L.N.Thảo trong vai lãnh đạo xã chia sẻ mong muốn có thêm không gian vui chơi, vận động và chăm sóc sức khỏe tinh thần của trẻ em. (Ảnh: Đinh Hòa)

Ở phạm vi rộng hơn, Thảo, trong vai lãnh đạo xã, mong muốn địa phương quan tâm hơn đến không gian vui chơi, vận động và chăm sóc sức khỏe tinh thần của trẻ em. Theo quan sát của Thảo, không phải thôn bản nào cũng có sân chơi phù hợp; một số trẻ muốn chơi thể thao nhưng thiếu không gian, dụng cụ hoặc người hướng dẫn. Một số bạn gái còn ngại tham gia vì sợ bị nhận xét hoặc cho rằng một số môn thể thao chỉ dành cho con trai.

Nếu được đảm nhận vai trò lãnh đạo xã, Thảo đề xuất đưa nhu cầu vui chơi, vận động và chăm sóc sức khỏe tinh thần của trẻ em vào kế hoạch phát triển của địa phương. Trước khi xây dựng hay cải tạo sân chơi, chính quyền cần khảo sát nhu cầu tại từng trường học, thôn bản và trực tiếp hỏi trẻ em các em cần gì, muốn tham gia hoạt động nào, gặp khó khăn gì khi tiếp cận các hoạt động thể thao.

Thảo cũng mong tiếng nói của trẻ em không chỉ được lắng nghe mà cần được phản hồi. Trẻ em cần biết đề xuất nào đã được tiếp nhận, đề xuất nào chưa thể thực hiện và lý do vì sao.

Em H.T.K.Tuyến tự tin chia sẻ ý kiến khi được trao quyền làm Trưởng thôn Chi Sang. (Ảnh: Đinh Hòa)

Còn Tuyến, khi được trao quyền làm Trưởng thôn Chi Sang lại bắt đầu bằng một câu hỏi rất gần gũi dành cho cha mẹ: ngoài việc hỏi con học thế nào, người lớn đã dành thời gian hỏi con có vui không, có điều gì lo lắng hay mong muốn gì chưa?

Theo Tuyến, cha mẹ nào cũng mong con học tốt, khỏe mạnh và có tương lai tốt đẹp. Tuy nhiên, vì bận rộn, người lớn đôi khi chưa có nhiều thời gian vui chơi hay trò chuyện cùng con. Những hoạt động đơn giản như cùng đi bộ, đá bóng hay chơi một trò chơi có thể tạo cơ hội để trẻ chia sẻ những điều khó nói trong những hoàn cảnh khác.

Trong vai trưởng thôn, Tuyến mong các gia đình dành thêm thời gian vận động, vui chơi và trò chuyện cùng con; tạo cơ hội bình đẳng để cả con trai và con gái được tham gia thể thao, hoạt động cộng đồng; đồng thời chia sẻ công việc gia đình phù hợp để các bạn gái không bị hạn chế cơ hội tham gia. Em cũng đề nghị cộng đồng tạo thêm không gian để trẻ em góp ý về sân chơi, sức khỏe tinh thần, sự an toàn và những vấn đề liên quan trực tiếp đến mình.

Trao quyền để trẻ em tự tin lên tiếng

Theo ông Hoàng Văn Huy, cán bộ dự án tổ chức Plan International, hoạt động trao quyền cho trẻ em gái được tổ chức hướng tới Ngày Quốc tế Trẻ em gái 11/10. Tại đây, mục tiêu của chương trình tập trung vào việc tạo điều kiện để trẻ em gái được đến trường. Các hoạt động truyền thông hằng năm được triển khai với nhiều chủ đề khác nhau như tảo hôn, hôn nhân cận huyết, phòng tránh thương tích hay an toàn trên không gian mạng...

Riêng với Girls Takeover, các em được trao quyền thử sức trong những vị trí mà người lớn đang đảm nhận, sau đó trực tiếp trình bày suy nghĩ, đề xuất của mình. Thông qua hoạt động này, người lớn có thể hiểu rõ hơn những mong đợi, mong muốn của trẻ em “dưới con mắt của trẻ em”. Những ý kiến ấy không nhằm để các em “làm thay” người lớn, mà là một cách để trẻ nói ra điều mình quan tâm, còn nhà trường, gia đình và địa phương có thêm góc nhìn khi xây dựng các hoạt động dành cho trẻ.

Bà Nguyễn Thị Phương Liên, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Lao Và Chải thực hiện nghi thức trao quyền Hiệu trưởng cho em Và Thị Kim Phượng. (Ảnh: Đinh Hòa)

Bà Nguyễn Thị Phương Liên, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Lao Và Chải cho biết, điều bà mong muốn ở những hoạt động như Girls Takeover là giúp các em gái vùng cao trở nên mạnh dạn hơn, đồng thời hiểu được khi đứng ở một vị trí lãnh đạo, người đảm nhận vị trí đó có trách nhiệm và nhiệm vụ gì.

Sau hơn 10 năm đồng hành cùng các hoạt động của dự án, bà nhận thấy sự thay đổi rõ rệt ở học sinh. Nếu trước đây nhiều em ở vùng khó còn rụt rè thì nay các em đã chủ động hơn trong nhận thức, hành động và khả năng thể hiện bản thân.

Khi nghe nữ sinh của trường đứng ở vị trí hiệu trưởng để trình bày tâm tư, nguyện vọng và nói về những việc em muốn làm cho học sinh nếu thực sự là người lãnh đạo, bà cho biết cảm thấy xúc động. Theo bà, những gì thuộc thẩm quyền của nhà trường sẽ được cố gắng thực hiện để các em, đặc biệt là những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, có thêm cơ hội học hỏi, trải nghiệm và chứng minh khả năng của mình.

Một ngày được làm lãnh đạo rồi sẽ khép lại, nhưng điều còn lại là sự tự tin để trẻ em gái cất lên tiếng nói, chủ động tham gia vào những vấn đề liên quan đến mình và tin rằng ý kiến của các em được lắng nghe, tôn trọng. Đó cũng chính là giá trị mà hoạt động trao quyền luôn hướng tới.

Nếp than mang ấm no về Tà Lao Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham gia vào các hoạt động cộng đồng; phụ nữ gìn giữ văn hóa dân tộc… Đó là những người phụ nữ ở Tà Lao (Pa Hy, Quảng Trị). Họ tham gia mô hình trồng nếp than thuộc Dự án Tiến về phía trước và tự mình làm chủ cuộc đời, thay đổi số phận giữa rừng xanh, núi thẳm.

Thể thao kết nối học sinh, gia đình và nhà trường Ngày 17/9 tại tỉnh Tuyên Quang, Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Lũng Pù tổ chức Ngày hội thể thao “Cùng nhau vượt qua thử thách”, tạo không gian để học sinh vận động, giao lưu, tăng cường kết nối với bạn bè, thầy cô và cha mẹ.