Những bức ảnh về khoa học nhưng không kém phần nghệ thuật của Giải thưởng Wellcome Image 2017

Những cá nhân lọt vào vòng chung kết của Giải thưởng Wellcome Image 2017 đã được công bố, mang đến cho người xem những bức ảnh về khoa học đẹp nhất trong năm vừa qua. Các bức ảnh rất đa dạng về chủ đề, từ mực phát sáng đến thấu kính liên lạc công nghệ cao và một bộ não tí hon trên một con chip.

Người chiến thắng sẽ được công bố vào ngày 15 tháng 3 tại Wellcome Trust ở London. Các giám khảo sẽ đánh giá hình ảnh về chất lượng, kỹ thuật, mức độ trực quan, khả năng kết nối và sự thu hút. Sau đây là một số hình ảnh rất được yêu thích.

Mạch máu trong mắt lợn

Sử dụng máy chụp cắt lớp vi tính (CT) và in 3D, các nhà nghiên cứu từ Thụy Sĩ đã tạo ra cái nhìn độc đáo về các mạch máu trong mắt lợn. Những mạch máu này mang năng lượng và dinh dưỡng đến các cơ xung quanh mống mắt, điều khiển lượng ánh sáng đi vào mắt. Con ngươi được nằm ngoài cùng bên phải.

Những lối mòn ngôn ngữ của bộ não

Một hình ảnh in 3D tái tạo lại lối mòn kết nối khu vực của lời nói và ngôn ngữ. Mô hình này được tạo ra bởi kỹ thuật gọi là bản đồ sợi trục, sử dụng một máy quét để theo dõi sự di chuyển của các phân tử nước bên trong não bộ.

Bề mặt võng mạc của chuột

Hơn 400 hình ảnh hiển vi đã được ghép lại với nhau để tạo ra hình ảnh về võng mạc của chuột. Các đường màu xanh lam chính là các mạch máu, astrocytes (tế bào chuyên biệt của hệ thần kinh) có màu đỏ và xanh lá. Bằng việc nghiên cứu sự thay đổi chức năng của các tế bào astrocytes trong quá trình thoái hóa võng mạc, các nhà khoa học hi vọng sẽ phát triển những phương pháp điều trị mới đối với các bệnh liên quan đến mất thị lực.

Nhau thai cầu vồng

Những nhau thai này là từ những con chuột biến đổi gen, mỗi con có một hệ miễn dịch khác nhau. Bức hình làm nổi bật sự khác biệt trong việc phát triển nhau thai có thể là kết quả của hệ thống miễn dịch từ con mẹ, cho phép các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn và giúp điều trị được các biến chứng phát sinh trong thai kỳ của con người.

DNA chưa được giải mã trong tế bào phổi người

Nhân của tế bào phổi mới đi kèm với DNA. Sự biến dạng của tế bào là kết quả của sự căng thẳng kéo dài, gây ra bởi những chuỗi DNA đang bị kéo giữa hai tế bào.

Sự phát triển của tủy sống

Tủy sống được hình thành từ một cấu trúc được gọi là ống thần kinh, nó sẽ phát triển ngay trong tháng đầu tiên của thai kỳ. Ba hình ảnh này cho thấy điểm đầu và cuối của ống thần kinh của loài chuột, với mỗi hình ảnh làm nổi bật (màu xanh) một trong ba loại mô chính. Hình ảnh đầu tiên bên trái sẽ phát triển vào não, cột sống, và các dây thần kinh. Cái ở giữa sẽ tạo thành các cơ quan, và cái bên phải sẽ tạo thành răng, tóc và da.

Mắt cá ngựa

Đây là mắt của một phôi thai cá ngựa bốn ngày tuổi. Sử dụng hệ thống biến đổi gen CRISPR-Cas9, cộng thêm những lần thụ tinh có chủ đích, các nhà nghiên cứu từ Đại học London đã tạo ra một con cá ngựa có thể phát sáng màu đỏ huỳnh quang. Tại đây, các nhà khoa học đang nghiên cứu võng mạc của mắt (chấm lớn màu đỏ), và các tế bào gọi là thần kinh giác quan (những chấm đỏ nhỏ). Thần kinh giác quan giúp cá phản ứng với chuyển động trong nước, giống như loài ăn thịt. Hệ thần kinh của cá chính là những đường có màu xanh lục.

Da của mèo

Máy ảnh hiển vi phân cực - là một loại kính hiển vi, trong đó bộ lọc chỉ cho phép ánh sáng di chuyển theo một hướng cụ thể để xuyên qua da mèo, cho thấy lông (màu vàng), râu (màu vàng) và mạch máu (màu đen).

Iris clip

Bức ảnh cho ta thấy iris clip, còn được biết đến là thấu kính nội nhãn nhân tạo (IOL), được cấy vào mắt như thế nào. Thiết bị được cố định với mống mắt thông qua một vết mổ nhỏ. Nó được sử dụng để điều trị cận thị và đục thủy tinh thể.

Kết nối của ung thư vú thông qua twitter

Đồ họa trực quan dữ liệu được thu thập từ các tweet với hashtag #ungthưvú. Những người sử dụng twitter được đại diện bởi các dấu chấm và các đường nối các nút đại diện cho mối quan hệ giữa những người dùng. Các nút có kích thước khác nhau theo số lượng và mức độ quan trọng của các nút mà chúng được kết nối. Độ dày của mỗi đường kết nối được xác định bởi số lần mà hai dùng tương tác hoặc đề cập đến nhau. Cấu trúc “lòng đỏ đôi trong trứng” ở phần trên của bức hình chỉ ra các mối quan tâm chung của hai tài khoản.

MicroRNA - Liệu pháp khắc phục ung thư

Mạng lưới tổng hợp này có thể bao phủ một khối u và mang các chuỗi di truyền ngắn, được gọi là microRNA, tới các tế bào ung thư. Trong thử nghiệm với chuột, phương pháp trị liệu ung thư này đã cho thấy khối u đã co lại tới 90% chi trong vòng hai tuần.

Mức ống Bobtail Hawaii

Là loài bản địa của Thái Bình Dương và là những kẻ săn đêm. Chúng vùi mình trong cát vào ban ngày và đi săn tôm ở gần rạn san hô khi đêm xuống. Những loài động vật thủy sinh này có cơ quan phát sáng, nơi chứa những vi khuẩn sáng có tên Vibrio fischeri. Mực ống cung cấp thức ăn và nơi trú ẩn cho những vi khuẩn này, đổi lại sự phát quang sinh học.

Sự điều nhiệt của chim bồ câu

Sử dụng máy quét CT và hình ảnh kỹ thuật số, các nhà nghiên cứu đã có thể nhìn thấy toàn bộ mạng lưới mạch máu trong một con chim bồ câu, đến tận những mao mạch. Mạng lưới mạch máu phức tạp ở cổ chim bồ câu có thể được nhìn thấy ở dưới cùng bức ảnh. Nguồn cung cấp máu dồi dào nằm ngay dưới da giúp chim bồ câu điều chỉnh được thân nhiệt của nó thông qua một quá trình gọi là điều hòa nhiệt.

Bộ não trên một con chip

Một tế bào thần kinh gốc phát triển trên một loại gel tổng hợp. Mặc dù là ở bên ngoài cơ thể, các tế bào gốc (màu đỏ sậm), có khả năng tạo ra các sợi thần kinh (màu xanh lá). Các nhà nghiên cứu hiện đang tìm hiểu cách thức để thu nhỏ các bộ phận trên những con chip bằng nhựa và giúp chúng kết nối với nhau. Những hệ thống này có thể được sử dụng để dự đoán chính xác hiệu quả và độc tính của thuốc và vắc xin, giúp loại bỏ các thử nghiệm trên động vật trong nghiên cứu y học.

Mạch máu của một con vẹt xám châu Phi

Một hình ảnh 3D mô phỏng lại một con vẹt xám châu Phi. Hình ảnh đã mô tả chi tiết hệ thống mạch máu phức tạp ở đầu và cổ của con vật, điều này được thực hiện bằng cách sử dụng một chất tương phản mới gọi là BriteVu. Chất tương phản này cho phép các nhà khoa học nghiên cứu hệ thống mạch máu của bệnh nhân một cách rất chi tiết.

Tham khảo Gizmodo

Những hình ảnh ấn tượng nhất lọt vào chung kết cuộc thi ảnh Smithsonian lần thứ 14 của Mỹ

Nguyễn Tuấn Tài