Nhà văn hóa bản ở Quảng Lâm: Những "mái nhà chung" thắp lửa cộng đồng vùng cao
| Hơn 2000 học sinh xã biên giới Quảng Lâm được hướng dẫn kỹ năng phòng chống bạo lực và xâm hại Quảng Lâm có 1.020 hộ đăng ký danh hiệu Gia đình văn hóa |
Không chỉ là nơi hội họp
Người ta vẫn thường mang nặng định kiến rằng nhà văn hóa thôn bản vốn là chốn khô khan, chỉ mở cửa khi có tiếng kẻng họp hành hay những buổi giao ban ngắn ngủi. Thế nhưng, nếu một lần ngược ngàn về với Quảng Lâm hôm nay, định kiến ấy sẽ lập tức tan biến trước một sức sống cộng đồng đang cuộn trào, rộn rã từng nhịp thở.
Hãy thử một sớm mai tháng mười một đặt chân đến nhà văn hóa bản Quảng Lâm, để rồi thả hồn mình vào không gian ngập tràn thanh âm và màu sắc. Nơi ấy, dưới mái nhà chung ấm cúng, tiếng cười nói râm ran hòa cùng tiếng vót tre sột soạt, tiếng lạt gọt lách cách vui tai. Nhà văn hóa bỗng chốc hóa thành một xưởng thủ công truyền thống thu nhỏ, nơi hai mươi học viên người dân tộc Kháng đang say sưa đắm mình trong từng đường đan, nếp gấp. Dưới đôi bàn tay chai sần nhưng đầy nghệ thuật của các nghệ nhân tâm huyết, từng sợi nan được uốn nắn tỉ mỉ, truyền đời từ thế hệ này sang thế hệ khác. Từ khoảnh khắc chọn từng lóng nứa, sơ chế nguyên liệu cho đến khi thành hình một chiếc gùi, cái nia mộc mạc, tất cả đều được thực hành say mê, nắn nót ngay tại chốn này.
![]() |
| Không chỉ là nơi tụ họp của nhân dân nhà văn hóa bỗng chốc hóa thành một xưởng thủ công truyền thống thu nhỏ. (Ảnh: Duy Linh) |
Nhà văn hóa lúc ấy không đơn thuần là bốn bức tường gạch đá, mà đã trở thành nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, là nơi “người biết giữ lửa gặp người muốn giữ nghề”, để hồn cốt cha ông không bao giờ phai nhạt giữa dòng chảy thời gian.
Khi chủ trương, chính sách “gõ cửa” từng bản làng
Không chỉ là không gian của tiếng cười, của nghề thủ công truyền thống, nhà văn hóa ở Quảng Lâm còn là “cầu nối thông tin” cực kỳ quan trọng giữa chính quyền và người dân vùng cao, nơi khoảng cách về địa lý và nhận thức được thu hẹp từng ngày.
Còn nhớ Nhà văn hóa bản Trạm Púng, những buổi tuyên truyền pháp luật, phổ biến kiến thức do Đồn Biên phòng Na Cô Sa phối hợp cùng Công an xã Quảng Lâm tổ chức luôn thu hút đông đảo bà con tham dự. Thay vì những văn bản khô khan, khó hiểu, tại không gian ấm cúng của nhà văn hóa, các chiến sĩ biên phòng và công an xã đã khéo léo lồng ghép những câu chuyện thực tế, hướng dẫn bà con cách nhận diện các hình thức lừa đảo qua mạng xã hội đang tinh vi len lỏi đến vùng cao.
![]() |
| Nhà văn hóa còn là “cầu nối thông tin” cực kỳ quan trọng giữa chính quyền và người dân. (Ảnh: Duy Linh) |
Chính nhờ có nhà văn hóa đủ rộng rãi, có hệ thống ánh sáng, chỗ ngồi ổn định mà những buổi sinh hoạt chuyên đề, tuyên truyền pháp luật hay phổ biến kỹ thuật sản xuất nông nghiệp diễn ra thuận lợi hơn hẳn. Bà con đến dự, mạnh dạn giơ tay đặt câu hỏi về những điều còn vướng mắc, để rồi nhận lại những lời giải thích cặn kẽ, dễ hiểu từ cán bộ. Một địa điểm quen thuộc, gần gũi đã giúp bản chủ động thông báo lịch sinh hoạt, bố trí âm thanh, chỗ ngồi chu đáo, biến mỗi buổi họp bản thành một buổi sinh hoạt cộng đồng bổ ích, thiết thực.
Những gam màu sáng và khoảng lặng cần sẻ chia
Hiện có 12 công trình nhà văn hóa bản, trong đó có 8 công trình đang được duy trì sử dụng thường xuyên, phát huy tối đa công năng trong đời sống nhân dân. Những con số ấy là minh chứng rõ nét cho sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc chăm lo đời sống tinh thần cho đồng bào các dân tộc.
Thế nhưng, bức tranh toàn cảnh ấy vẫn còn đó những nét trầm đáng suy ngẫm. Toàn xã có 14 bản hoạt động độc lập, đồng nghĩa với việc vẫn còn 6 bản chưa có nhà văn hóa ở các bản Huổi Thủng 1, Huổi Thủng 2, Na Cô Sa 2, Na Cô Sa 3, Pắc A1, Nậm Chà Nọi 2. Tuy nhiên, hiện xã đã khởi công xây dựng 2 nhà văn hóa tại bản Pắc A1, Na Cô Sa 3.
![]() |
| Nhà văn hóa mang lại cho người dân nơi tụ họp và mang lại những kiến ý, kiến nghị với các cấp chính quyền địa phương. (Ảnh: Duy Linh) |
Điển hình như câu chuyện tại bản Huổi Thủng 2 – nơi có gần 200 hộ dân sinh sống. Anh Chá A Chu - giáo viên kiêm Bí thư chi bộ bản chia sẻ với nỗi trăn trở không giấu giếm: Mỗi lần có việc chung, từ họp chi bộ cần không gian riêng tư, trang nghiêm, cho đến những buổi tuyên truyền chủ trương hay Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, bản lại phải xoay sở đi mượn nhà dân. Mà ngặt một nỗi, nhà dân diện tích chật hẹp, chỉ chứa được chừng 20 - 30 người. Ngày thường đã khó, khi có ngày hội lớn với hàng trăm con người tham gia, lại thêm khách quý từ xã, từ bản lân cận ghé thăm, cái khó lại chồng chất cái khó. Không có nhà văn hóa đồng nghĩa với việc thiếu thốn tăng âm, loa đài, thiếu thốn mọi điều kiện tối thiểu để tổ chức một sinh hoạt văn hóa cộng đồng trọn vẹn.
Hay như lời kể mộc mạc, đậm chất chân chất của anh Vàng A Của – một người dân Nậm Chà Nọi 2: khi nhà có đám cưới hay việc lớn, người dân phải chật vật tìm khoảnh đất trống, thậm chí phải mượn cả những thửa ruộng lúa vừa mới gặt xong để dựng rạp làm cỗ. Nhìn sang các bản khác có nhà văn hóa khang trang để tổ chức sinh hoạt văn nghệ, cưới hỏi, lòng người dân Nậm Chà Nọi 2 không khỏi chạnh lòng, ao ước.
![]() |
| Nhiều bản chưa có nhà văn hóa gây không ít những khó khăn cho người khi có việc tụ họp đông người. (Ảnh: Duy Linh) |
Lắng nghe những tâm tư ấy, ông Trần Mỹ Nam, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Lâm, cũng trăn trở chia sẻ về những khó khăn chung của địa phương. Nguồn lực đầu tư còn hạn chế, nhiều bản thiếu quỹ đất sạch hoặc gặp vướng mắc lớn trong việc huy động kinh phí đối ứng. Đối với một xã nghèo vùng cao, việc vận động nhân dân đóng góp xây dựng công trình phúc lợi lớn là một bài toán khó khi kinh tế bà con hãy còn nhiều lo toan. Thêm vào đó, địa hình chia cắt phức tạp, giao thông cách trở cũng là rào cản không nhỏ ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các công trình cơ sở hạ tầng.
Thắp sáng niềm tin từ những mái nhà chung
Dù chặng đường phía trước vẫn còn nhiều bộn bề, khó khăn, nhưng nhìn vào những gì mà các nhà văn hóa bản tại Quảng Lâm đang làm được, chúng ta có quyền tin tưởng vào một tương lai tươi sáng hơn cho đời sống văn hóa vùng cao.
![]() |
| Mỗi nhà văn hóa được xây lên là niềm tin của người dân về nơi văn hóa truyền thống được gìn giữ với thời gian. (Ảnh: Duy Linh) |
Mỗi nhà văn hóa được xây lên, mỗi lớp học nghề được mở ra, hay mỗi buổi tuyên truyền pháp luật thành công đều là một hạt giống của niềm tin, sự đoàn kết được gieo mầm xuống đất mẹ biên cương. Để rồi, mai đây, khi những bản làng còn đang thiếu thốn như Nậm Chà Nọi 2 cũng có được một “mái nhà chung” kiên cố, khang trang, bức tranh phát triển của Quảng Lâm sẽ thực sự trọn vẹn, nơi kinh tế vươn lên và văn hóa truyền thống được cội nguồn nâng niu, gìn giữ mãi với thời gian./.
Xã Quảng Lâm, tỉnh Điện Biên, đã thành lập 14 tổ hướng dẫn chuyển đổi số. Các tổ trực tiếp đến các bản, hỗ trợ người dân sử dụng VNeID và tích hợp giấy tờ cá nhân. |
Giữa cái lạnh cắt da cắt thịt của những ngày cuối năm ở vùng cao Quảng Lâm (Điện Biên), tiếng cười nói rộn rã trên sân trường tiểu học làm xua tan đi sương mù. Ở đó, cậu học sinh lớp 4 Thao A Sinh đang lúng túng giữ mép lá dong, mắt tròn xoe nhìn chiếc bánh chưng đầu tiên trong đời dần nên hình nên dạng. |
Tin bài khác
Từ chiếc bánh dày ở bản Mông đến đón bánh chưng xanh trên sân trường vùng cao
Điện ảnh châu Âu đến gần hơn với công chúng Việt








