Từ chiếc bánh dày ở bản Mông đến đón bánh chưng xanh trên sân trường vùng cao
| Hơn 2000 học sinh xã biên giới Quảng Lâm được hướng dẫn kỹ năng phòng chống bạo lực và xâm hại Người Si La ở Mường Nhé giữ đạo hiếu trong lễ mừng cơm mới |
Tết vùng cao chạm ngõ sân trường
Những tấm bạt xanh trải dọc sân trường Quảng Lâm hôm ấy biến thành một “xưởng” gói bánh “dã chiến”. Góc này, lá dong rửa sạch được xếp gọn gàng cạnh những chậu gạo nếp trắng phau, bát đỗ xanh thơm ngậy và đĩa thịt lợn bản thái vuông vức. Xung quanh, các em học sinh ngồi quây quần thành từng nhóm nhỏ, tay chân lóng ngóng nhưng ánh mắt đầy vẻ tò mò, háo hức.
Thao A Sinh, cậu học sinh lớp 4 có dáng người nhỏ nhắn, rụt rè nép mình bên cô giáo. Trong ký ức trẻ thơ của Sinh và lũ trẻ người Mông ở đây, Tết truyền thống của gia đình chưa bao giờ có sự hiện diện của chiếc bánh chưng vuông vức. Ở nhà, bố mẹ các em quen quết những chiếc bánh dày dẻo quánh, trắng ngần vào mỗi dịp năm mới.
Nhưng hôm nay, dưới sự hướng dẫn tỉ mỉ của thầy cô, thế giới Tết của Sinh như được mở rộng thêm một ô cửa mới. “Em chưa biết gói bánh chưng đâu, ở nhà em chỉ thấy bố mẹ làm bánh dày thôi. Nay được cô giáo và các thầy hướng dẫn gói bánh chưng, em cảm thấy thật vui. Em sẽ cố gói một cái thật đẹp để mang về khoe với bố mẹ!” – A Sinh cười ngượng nghịu, đôi tay bé xíu cẩn thận bóp từng nắm gạo nếp đè lên lớp đỗ, miệng không giấu được niềm tự hào trẻ thơ.
![]() |
| Các em học sinh khá háo hức khi được trải nghiệm tự tay gói chiếc bánh chưng. (Ảnh: Duy Linh) |
Nhìn qua thì động tác gấp lá, buộc lạt có vẻ đơn giản. Thế nhưng, để ôm trọn ngần ấy nguyên liệu vào một chiếc khuôn lá đòi hỏi sự kiên nhẫn đến lạ. Có em lúng túng vì lạt cứ tuột, có em lại để gạo rơi vãi tứ tung. Nhưng chính giữa những tiếng cười đùa giòn tan ấy, từng chiếc bánh chưng dần thành hình. Trên tấm bạt, những chiếc bánh đã thắt lạt nằm cạnh những tàu lá còn dang dở, minh chứng cho một bài học vỡ lòng đầy sống động về văn hóa.
Sáu dân tộc và những nhịp cầu văn hóa dưới mái trường
Đứng lặng ngắm nhìn học sinh đang hì hục học cách buộc lạt, cô Trần Thị Nhung, chia sẻ rằng phần lớn học sinh ở đây là đồng bào dân tộc Mông. Ngày Tết truyền thống của người Mông gắn liền với tiếng giã bánh dày rộn vang khắp các sườn núi, nên với nhiều em, chiếc bánh chưng là một khái niệm hoàn toàn mới lạ.
“Nhiều em ban đầu còn không biết bánh chưng làm từ những nguyên liệu gì, gồm những gì bên trong. Khi nhà trường phát động hoạt động trải nghiệm này, các em vô cùng thích thú. Điều bất ngờ là không chỉ học sinh, rất nhiều phụ huynh cũng tranh thủ gác lại rẫy nương, xuống tận trường để góp vui, hướng dẫn con trẻ từng động tác gấp lá,” Cô Nhung tâm sự.
![]() |
| Đối với các em học sinh dân tộc có lẽ nhiều em lần đầu tiên được biết đến bánh chưng làm từ các nguyên liệu chính gần gũi với bản làng. (Ảnh: Duy Linh) |
Câu chuyện gói bánh chưng trên sân trường Quảng Lâm không chỉ đơn thuần là một hoạt động ngoại khóa dịp Tết đến xuân về. Đằng sau đó là cả một tâm huyết lớn lao của ban giám hiệu nhà trường trong hành trình gìn giữ và đan cài bản sắc văn hóa giữa vùng đất biên viễn đặc thù này.
Trao đổi với chúng tôi, thầy Nguyễn Hồng Thái, Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ: “Do đặc thù địa bàn vùng cao Tây Bắc, xã Quảng Lâm hiện là nơi sinh sống đan xen của 6 dân tộc anh em. Đời sống văn hóa vì thế vô cùng phong phú nhưng cũng đặt ra bài toán làm sao để các em không mai một bản sắc của dân tộc mình, đồng thời biết trân trọng văn hóa của các dân tộc bạn.”
Chính từ trăn trở ấy, mái trường vùng cao này đã trở thành một không gian văn hóa thu nhỏ. Ở đó, giáo dục không chỉ đóng khung trong sách vở. Tùy theo tỷ lệ học sinh từng dân tộc, nhà trường khéo léo lồng ghép những buổi trải nghiệm mang đậm hồn cốt núi rừng.
Có tuần, các em được tận mắt xem và nghe các nghệ nhân dân gian truyền dạy cách thổi khèn Mông – tiếng khèn gọi bạn, gọi mùa lúa chín vang vọng núi ngàn. Có buổi, tiếng cười vang lên theo nhịp múa sạp, những lời ca tiếng hát ngọt ngào bằng tiếng Thái cất lên trong trẻo. Rồi cả những sắc màu thổ cẩm rực rỡ của đồng bào dân tộc Dao được tái hiện qua những mũi kim đường chỉ trong các buổi trải nghiệm thêu thùa truyền thống.
![]() |
| Nhiều phụ huynh còn tranh thủ xuống phụ giúp các em học sinh và trải nghiệm gói chiếc bánh chưng trong ngày tết cổ truyền của dân tộc. (Ảnh: Duy Linh) |
Đặc biệt, vào ngày giữa tuần, cả ngôi trường như bừng sáng khi hàng trăm học sinh đồng loạt mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình đến lớp. Mỗi bộ quần áo mang từ bản lên trường ấy lại vô tình trở thành một câu chuyện nhỏ: về tên gọi của những hoa văn trên vạt áo, về ý nghĩa của những chiếc khăn piêu, hay câu chuyện về những dịp lễ tết mà gia đình vẫn gìn giữ qua bao đời.
Đón bánh chưng xanh mang hương vị bản làng
Buổi trải nghiệm khép lại khi chiều biên mờ sương bắt đầu phủ kín những dãy núi trùng điệp. Trên tay Thao A Sinh là chiếc bánh chưng vuông vức, dù dây lạt buộc còn hơi lệch lạc, dù góc lá còn đôi chỗ hở nhưng đó là thành quả đầu tiên của em sau cả buổi chiều chăm chú học hỏi.
Chiếc bánh ấy sẽ được em mang về bản nhỏ, đặt lên gian bếp củi ấm cúng để khoe với bố mẹ. Ở đó, bên cạnh chiếc bánh dày truyền thống của người Mông quen thuộc từ bao đời nay, nay mâm cỗ Tết của gia đình đã có thêm hương vị mới – hương vị của sự giao thoa, của tình thầy trò, bè bạn dưới mái trường Quảng Lâm.
![]() |
| Được tự tay cầm những chiếc bánh do mình làm ra là một trải nghiệm tuyệt vời đối với các em học nơi vùng cao biên giới. (Ảnh: Duy Linh) |
Giữa vùng biên cương còn nhiều bộn bề khó khăn, những tiết học “đặc biệt” như thế đang lặng lẽ vun đắp cho những đứa trẻ vùng cao niềm tự hào về cội nguồn. Để rồi mai sau, dù đi đến đâu, tiếng khèn Mông, điệu múa Thái, tiếng thêu Dao hay cả mùi thơm nếp mới từ đòn bánh chưng trên sân trường năm ấy sẽ mãi là thứ âm thanh, là ký ức đẹp đẽ neo giữ các em gắn bó với bản làng./.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, xã Quảng Lâm (Điện Biên) có 1.020 hộ đăng ký danh hiệu Gia đình văn hóa. Năm 2025, 996 hộ được công nhận danh hiệu này. |
Xã Quảng Lâm, tỉnh Điện Biên, đã thành lập 14 tổ hướng dẫn chuyển đổi số. Các tổ trực tiếp đến các bản, hỗ trợ người dân sử dụng VNeID và tích hợp giấy tờ cá nhân. |
Tin bài khác
Việt Nam đề xuất ưu tiên AI và hợp tác số trong Pháp ngữ
Quảng Lâm có 1.020 hộ đăng ký danh hiệu Gia đình văn hóa







