Người dân hoang mang vì gói 30.000 tỷ: NHNN nói gì?

Ảnh minh họa

Hàng loạt gia đình có hợp đồng vay gói hỗ trợ nhà ở 30.000 tỷ như đang ngồi trên đống lửa, khi những khoản vay của họ từ gói tín dụng này đã ký nhưng chưa được giải ngân trước 1/6 tới có thể phải chịu lãi suất theo thị trường, thay vì mức 5%.

Ngọn nguồn của sự việc trên, theo như lý giải của các ngân hàng thương mại, là từ quy định trong Thông tư 11/2013 của Ngân hàng Nhà nước: “Dù khách hàng bắt đầu ký gói 30.000 tỷ đồng từ trước 1/6/2016, nhưng nếu khoản tiền được giải ngân sau ngày này thì sẽ theo lãi suất thỏa thuận với ngân hàng”.

“Tan giấc mơ”

Với mục đích hỗ trợ những người khó khăn về nhà ở đồng thời góp phần kích thích thị trường bất động sản thoát khỏi trầm lắng, đầu năm 2013, trên cơ sở đề xuất của các bộ ngành, Chính phủ đã quyết định thông qua gói tín dụng 30.000 tỷ đồng, với điểm nổi trội nhất là lãi suất ưu đãi.

Chính sách này ngay tức thì đã được dư luận ủng hộ, cho dù trong giai đoạn đầu, để tiếp cận được với đồng vốn rẻ này là cả một hành trình đầy cam go, trong đó không ít người phải bỏ cuộc vì thủ tục nhiêu khê, rườm rà từ các đơn vị thực hiện.

Thế nhưng, sau gần 3 năm triển khai, trong bối cảnh các cơ quan quản lý phát đi thông điệp gói 30.000 tỷ đã tiêu được gần 90%, thì người vay mua nhà lại đang đứng trước một khó khăn mà theo họ là “từ trên trời rơi xuống”, khi lãi suất khoản vay từ gói 30.000 tỷ của không ít trường hợp sẽ không còn được hưởng lãi suất ưu đãi 5% đối với các khoản vay giải ngân sau 1/6, cho dù hợp đồng đã được ký từ trước.

Bởi lẽ, trên thực tế, thông tin về gói 30.000 tỷ đã “tiêu hết” 90% chỉ là thống kê về định mức tính trên hợp đồng đã ký. Còn việc giải ngân thực tế mới chỉ đạt gần 60%, đồng nghĩa với việc còn gần 13.000 tỷ đồng đã được ký hợp đồng nhưng tiền vẫn đang ở trong tay các ngân hàng.

Vũ Thu Trang (Thanh Xuân, Hà Nội) - một khách hàng vay gói 30.000 tỷ của BIDV cho biết đã ký hợp đồng vay gần 500 triệu để mua nhà thu nhập thấp tại dự án một dự án nhà giá rẻ ở Hà Đông. Tuy nhiên, hiện ngân hàng mới chỉ giải ngân được hơn 200 triệu, còn gần 300 triệu nhiều khả năng phải sau ngày 1/6.

Thế nhưng, vừa rồi đại diện ngân hàng này cho biết lãi suất của khách hàng được ưu đãi hay không phải căn cứ vào thời điểm giải ngân khoản vay chứ không phải ngày ký hợp đồng. Theo đó, dù khách hàng bắt đầu ký gói 30.000 tỷ đồng từ trước 1/6/2016 nhưng nếu khoản tiền được giải ngân sau ngày này thì sẽ theo lãi suất thỏa thuận với ngân hàng.

Ttrường hợp của khách hàng Phạm Văn Chính (tạm trú quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) cũng lâm cảnh tương tự, khi khoản vay 600 triệu của anh từ ngân hàng Vietinbank để mua nhà mới chỉ được giải ngân gần 2/3. Số còn lại gần như chắc chắn phải sau thời điểm 1/6 vì dự án mà anh đăng ký mua bị chậm tiến độ, trong khi ngân hàng chỉ giải ngân theo tiến độ dự án.

Theo một đại diện Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, hiện có khá nhiều trường hợp khách hàng cá nhân vay gói 30.000 tỷ, đã hoàn tất hợp đồng nhưng vẫn chưa được ngân hàng giải ngân hết vì tiến độ nhiều dự án “có vấn đề”.

Do đó, nếu chiếu theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, rất có thể các khoản giải ngân sau 1/6 của khách hàng vốn thuộc diện ưu đãi lãi suất sẽ phải chịu lãi suất thoả thuận với ngân hàng, ở mức gấp 1,5 - 2 lần so với mức 5% mà Chính phủ quyết định cho gói 30.000 tỷ.

“Thu nhập của cả gia đình chỉ hơn 10 triệu đồng/tháng. Nếu vay với lãi suất thị trường thì chắc chắn chúng tôi không có khả năng trả nợ, nên có thể phải trả lại nhà hoặc nhường suất cho người khác nếu không được tiếp tục vay với lãi suất ưu đãi. Giấc mơ có nhà Hà Nội có lẽ sẽ phải gác lại”, anh Chính nói.

Ngân hàng Nhà nước lên tiếng

Trước sự hoang mang của người vay nói trên, chiều ngày 11/3, đại diện Ngân hàng Nhà nước đã lên tiếng về diễn biến cũng như bản chất của chính sách này.

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước cho biết, tại khoản 2 điều 2 Thông tư 11/2013 quy định: Ngân hàng Nhà nước thực hiện tái cấp vốn để hỗ trợ cho các ngân hàng cho vay hỗ trợ nhà ở theo quy định tại Thông tư này.

Việc giải ngân cho vay hỗ trợ nhà ở của ngân hàng đối với khách hàng từ nguồn tái cấp vốn của Ngân hàng Nhà nước kết thúc khi Ngân hàng Nhà nước giải ngân hết số tiền tái cấp vốn nhưng tối đa là 36 tháng kể từ ngày thông tư có hiệu lực. Theo đó, Ngân hàng Nhà nước sẽ dừng tái cấp vốn khi giải ngân hết số tiền (khoảng 30.000 tỷ đồng) nhưng tối đa là 36 tháng kể từ ngày thông tư này có hiệu lực - ngày 1/6/2013.

Như vậy ngay từ đầu chương trình, Ngân hàng Nhà nước đã quy định rất rõ về thời hạn kết thúc giải ngân tái cấp vốn cho vay hỗ trợ nhà ở, lãi suất vay ưu đãi cũng như trong quá trình thực hiện.

Trong các thông tư hướng dẫn sau đó, Ngân hàng Nhà nước cũng đã quy định rất rõ về thời gian áp dụng mức lãi suất cho vay ưu đãi hỗ trợ nhà ở. Đối với phần dư nợ được giải ngân từ ngày 1/6/2016 trở về trước được hưởng lãi suất vay ưu đãi của chương trình trong suốt toàn bộ thời gian khách hàng vay vốn - tối đa 15 năm.

Vụ trưởng Vụ Tín dụng (Ngân hàng Nhà nước) Nguyễn Tiến Đông lý giải, trong điều kiện nguồn lực có hạn, sự hỗ trợ của Nhà nước chỉ nên có tính chất thời điểm, không kéo dài sự hỗ trợ cho một đối tượng.

Thời gian giải ngân tái cấp vốn thực hiện gói vay ưu đãi 30.000 tỷ đồng đã được Ngân hàng Nhà nước tính toán, cân nhắc kỹ lưỡng nhằm đảm bảo cân đối chung về nguồn vốn, tập trung vốn tín dụng đầu tư cho các lĩnh vực ưu tiên theo chủ trương của Chính phủ và chính sách tiền tệ.

Thừa nhận việc dừng gói vay 30.000 tỷ đồng với lãi suất vay ưu đãi sau 1/6/2016, nhưng ông Nguyễn Tiến Đông cũng khẳng định, không có chuyện người vay gói ưu đãi 30.000 tỷ đồng chỉ được hưởng lãi suất vay ưu đãi trong 3 năm đầu tiên, thời gian vay vốn còn lại chịu lãi suất vay thương mại thông thường.

Với thông tin cho rằng các ngân hàng giải ngân gói 30.000 tỷ đồng đã “mập mờ” thông tin cho vay, mức lãi suất… trong hợp đồng tín dụng để thoả thuận, ký kết với khách hàng, đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết sẽ thực hiện kiểm tra ngay, yêu cầu ngân hàng báo cáo và có biện pháp xử lý phù hợp.

Đầu tuần này, Hiệp hội Bất động sản Tp.HCM cũng đã có văn bản kiến nghị Ngân hàng Nhà nước, Bộ Xây dựng tiếp tục gia hạn giải ngân đến hết gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng sau thời điểm 1/6.

Theo cơ quan này, sau gần 3 năm triển khai, gói tín dụng 30.000 tỷ đồng đã có tác dụng rất tích cực, giúp thị trường bất động sản phục hồi…Tuy nhiên, kết quả giải ngân đến nay vẫn thấp, chậm và chưa đạt như kỳ vọng. Tính đến hết tháng 12/2015, trên toàn quốc, các ngân hàng đã cam kết cho vay với số tiền là 26.999 tỷ đồng - đạt 90%, song số tiền đã giải ngân mới chỉ đạt 17.711 tỷ đồng.

Theo VnEconomy