Trang chủ Gia đình Việt Hồn nước
06:41 | 06/07/2023 GMT+7

Nghệ thuật khèn của người Mông được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

aa
Nghệ thuật khèn của người Mông ở các huyện Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Văn Chấn (tỉnh Yên Bái) được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ở loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian.
Đối ngoại nhân dân là cầu nối hợp tác kinh tế, văn hóa, công nghệ... Đối ngoại nhân dân là cầu nối hợp tác kinh tế, văn hóa, công nghệ...
Lào Cai: 105 cây chè Shan tuyết cổ thụ được công nhận là di sản Việt Nam Lào Cai: 105 cây chè Shan tuyết cổ thụ được công nhận là di sản Việt Nam

Mới đây, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng ký Quyết định số 1401/QĐ-BVHTTDL về việc công bố Danh mục Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia.

Theo đó, nghệ thuật khèn của người Mông ở các huyện Mù Cang Chải, Trạm Tấu và Văn Chấn, tỉnh Yên Bái, được đưa vào Danh mục Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia ở loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian.

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, khèn Mông là loại nhạc cụ phổ biến và mang tính đặc trưng nhất của người Mông. Trong cuộc sống thường ngày, khèn Mông luôn là người bạn đường chung thủy của các chàng trai Mông. Dịp lễ hội hay trên đường xuống chợ, đi rừng, đi nương, những điệu khèn là tiếng nói thể hiện lòng biết ơn đối với công lao sâu nặng của các đấng sinh thành, là tiếng lòng, khúc tâm tình của các chàng trai gửi tới người con gái mà mình yêu thương…

Tiết mục múa khèn của người Mông thôn Bản Tát, xã Nà Hẩu, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái. (Ảnh: Việt Dũng/TTXVN)
Tiết mục múa khèn của người Mông thôn Bản Tát, xã Nà Hẩu, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái. (Ảnh: Việt Dũng/TTXVN).

Tiếng khèn giúp họ kết đôi, xây dựng nên một gia đình hạnh phúc. Đặc biệt trong các nghi lễ, tín ngưỡng hay trong các lễ hội dân tộc, khèn là vật dụng linh thiêng không thể thiếu.

Để làm được một cây khèn ưng ý phải mất rất nhiều công đoạn. Khèn được chế tác bằng gỗ cùng 6 ống trúc lớn, nhỏ, dài, ngắn khác nhau. Sáu ống trúc tượng trưng cho 6 anh em tụ hợp trên cùng cây khèn, được xếp khéo léo, song song trên thân khèn.

Khèn có lưỡi gà làm bằng kim loại. Lưỡi gà được chế tác bằng đồng dát mỏng. Lưỡi gà kêu vang được gọi là “đồng hưởng.” Lưỡi gà đầu gắn hạt sáp lớn thì âm trầm, gắn hạt sáp nhỏ thì âm bổng. Làm được chiếc lưỡi gà ưng ý phải qua nhiều công đoạn và kỳ công trong chế tác.

Thanh gỗ được sấy khô cho hết tinh dầu và nhựa rồi được hơ qua hơ lại trên lửa, sau đó sấy ít nhất 2-3 tháng ở trên các bếp để ăn khói. Khèn Mông có 6 ống: ống dài nhất là 100cm, ống thứ hai dài 93cm, ống thứ ba 83cm, ống thứ tư 77cm, ống thứ năm là 72cm và ống thứ sáu là 54cm.

Một bài khèn kéo dài từ 15 - 30 phút. Những lúc nghỉ ngơi hay khi có người đến viếng, họ lại thổi một bài riêng cho phù hợp với hoàn cảnh. Khi thầy trống, thầy khèn múa thì người thân, cùng người đến dự đám tang cũng nhảy múa theo. Bởi người Mông quan niệm, nếu không có tiếng khèn linh hồn người chết sẽ không về được với tổ tiên.

Khèn Mông có hai loại. Loại có âm thanh bổng là khèn ngắn và loại có âm thanh cao là khèn dài.

Hiện nay, với sự phát triển và hội nhập giữa các nền văn hóa, các loại hình nhạc cụ dân tộc của đồng bào không chỉ đơn thuần đóng vai trò là một vật dụng riêng trong các gia đình mà còn trở thành một sản phẩm du lịch rất được ưa chuộng.

Giá trị văn hóa truyền thống của cây khèn trong đời sống sinh hoạt của cộng đồng dân tộc Mông trên cao nguyên đá Đồng Văn đã góp phần vinh danh Công viên địa chất toàn cầu UNESCO đầu tiên của Việt Nam.
Giá trị văn hóa truyền thống của cây khèn trong đời sống sinh hoạt của cộng đồng dân tộc Mông trên cao nguyên đá Đồng Văn đã góp phần vinh danh Công viên địa chất toàn cầu UNESCO đầu tiên của Việt Nam (Ảnh: Báo Vietnamnet).

Khèn Mông được bán ở chợ vùng cao, các gian giới thiệu và trưng bày sản phẩm. Một số gia đình của người Mông ở Trạm Tấu, Mù Cang Chải làm khèn bán để tăng thu nhập. Từ những yếu tố đó cũng là cơ sở để nhiều loại hình nhạc cụ độc đáo của dân tộc trở thành phương tiện giao lưu văn hóa như sáo mũi của dân tộc Xa Phó, khèn Mông, khèn bè, pí pặp, pí ló, pí thiu (dân tộc Thái), đã làm cầu nối giữa các dân tộc trong các cuộc thi và hội diễn nghệ thuật quần chúng các cấp, đồng thời làm đẹp thêm cho một nền văn hóa cộng đồng đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam.

Bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể 43 DTTS trên địa bàn tỉnh Kon Tum Bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể 43 DTTS trên địa bàn tỉnh Kon Tum
Theo thống kê, tỉnh Kon Tum có 43 dân tộc cùng chung sống, trong đó đồng bào DTTS chiếm 54%, có 7 DTTS tại chỗ gồm: Xơ Đăng, Ba Na, Giẻ - Triêng, Gia Rai, Hrê, Brâu và Rơ Măm; toàn tỉnh có 503 thôn (làng) đồng bào DTTS tại chỗ. Bằng nhiều hình thức phù hợp, các cấp, các ngành của Kon Tum đã tập trung chỉ đạo, triển khai công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể các DTTS trên địa bàn.
Đi tìm truyền nhân tiếng khèn Mông xứ Nghệ Đi tìm truyền nhân tiếng khèn Mông xứ Nghệ
Khi réo rắt, khoan thai; khi dồn dập, hào hùng; cũng có khi bi ai, luyến tiếc…; tiếng khèn với hàng chục làn điệu mang âm hưởng núi rừng, mang tâm tình, cốt cách của cộng đồng người Mông nơi miền biên viễn xứ Nghệ. Tiếng khèn đã có mặt từ những ngày dựng bản, lập mường, đã thành vật “bất ly thân” trong đời sống thường ngày của cộng đồng dân tộc này.
Tuấn Quỳnh (TH)
Nguồn:

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Tản mạn về giấc mộng rồng

Tản mạn về giấc mộng rồng

Thường trong giấc mộng, con người hay mơ thấy những thứ quen thuộc trong đời sống hàng ngày. Rồng là loài vật không có thật. Thế nên, con người mộng thấy rồng rất hãn hữu. Và dân gian, dã sử một số dân tộc cho rằng, mơ gặp rồng là có mệnh đế vương.
Cây nêu ngày Tết: Mang phong tục cổ truyền đến với phố cổ

Cây nêu ngày Tết: Mang phong tục cổ truyền đến với phố cổ

Dựng cây nêu ngày Tết Nguyên đán là một phong tục lâu đời của người Việt mang ý nghĩa biểu tượng bảo vệ, mang đến sự bình yên cho người dân.
Giữ gìn nét đẹp của Tết Việt

Giữ gìn nét đẹp của Tết Việt

Mỗi dịp Tết đến, bên cạnh hoa mai, hoa đào khoe sắc, mâm ngũ quả… thì không thể thiếu bánh chưng xanh. Đây không chỉ là món ăn mà còn là nét văn hoá lâu đời của người Việt. Những giá trị quý giá đó đã được người dân huyện Chư Păh (Gia Lai) gìn giữ. Để rồi khi xuân chạm ngõ, những làn khói nghi ngút bốc lên từ nồi luộc bánh chưng, cùng mùi hương của lá dong, gạo nếp khiến không khí Tết về tràn ngập khắp các thôn làng.
Bảo tồn, phát huy giá trị di sản Thái Y viện triều Nguyễn

Bảo tồn, phát huy giá trị di sản Thái Y viện triều Nguyễn

Trong gần 150 năm tồn tại, triều đại nhà Nguyễn đã để lại những di sản văn hóa và tri thức quý giá, trong đó có tinh hoa Đông y được đúc kết từ nhiều thế hệ, tiêu biểu cho nền y học dân tộc. Tỉnh Thừa Thiên Huế đang tiếp tục bảo tồn và phát huy giá trị của y thuật cung đình, trong đó khôi phục Thái Y viện triều Nguyễn để trở thành sản phẩm văn hóa, du lịch độc đáo của vùng đất Cố đô.

Đọc nhiều

Tử vi tuần mới 12 con giáp (26/2-3/3/2024): Mùi gặt hái thành quả sau bao ngày cố gắng

Tử vi tuần mới 12 con giáp (26/2-3/3/2024): Mùi gặt hái thành quả sau bao ngày cố gắng

Tử vi tuần mới 12 con giáp (26/2-3/3/2024) con giáp này đã chăm chỉ suốt thời gian qua, ngay cả khi tất cả mọi người đều nghỉ ngơi, vì thế mà sẽ gặt hái ...
Tử vi tuần mới 12 cung hoàng đạo (26/2-3/3/2024): Tthiên Bình thành công rực rỡ

Tử vi tuần mới 12 cung hoàng đạo (26/2-3/3/2024): Tthiên Bình thành công rực rỡ

Tử vi tuần mới 12 cung hoàng đạo (26/2-3/3/2024) Thiên Bình có được điều kiện rất thuận lợi, nhiều người may mắn sẽ có thành công rực rỡ. Với từng sự kiện diễn ra ...
Tanh Bun-tơm (Campuchia): "Gia đình ở Việt Nam đã trở thành ngôi nhà thứ hai"

Tanh Bun-tơm (Campuchia): "Gia đình ở Việt Nam đã trở thành ngôi nhà thứ hai"

Đó là chia sẻ của em Tanh Bun-tơm, sinh viên Campuchia tại Trường Đại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) tại Hội nghị tổng kết đối ngoại nhân dân - kiều bào ...
Thời tiết ngày 24/2: Không khí lạnh bao trùm Bắc Bộ, có nơi dưới 10 độ C

Thời tiết ngày 24/2: Không khí lạnh bao trùm Bắc Bộ, có nơi dưới 10 độ C

Trong đợt không khí lạnh này, nhiệt độ thấp nhất ở những khu vực trên phổ biến từ 15 - 18 độ C, khu vực vùng núi Bắc bộ từ 12 - 15 độ C, ...
Độc đáo lễ hội cầu ngư của làng biển Quảng Bình

Độc đáo lễ hội cầu ngư của làng biển Quảng Bình

Lễ hội cầu ngư tại xã Cảnh Dương được tổ chức hằng năm và quy mô lớn nhất tỉnh Quảng Bình, diễn ra ở làng biển có lịch sử gần 400 năm hình thành và phát triển.
Xây dựng khu vực biên giới ngày càng giàu mạnh

Xây dựng khu vực biên giới ngày càng giàu mạnh

Ngày 23/2, UBND tỉnh Cao Bằng tổ chức Hội nghị sơ kết 5 năm thực hiện "Ngày Biên phòng toàn dân" giai đoạn 2019 - 2024 và gặp mặt, biểu dương, khen thưởng cán bộ Bộ đội Biên phòng tham gia xây dựng khu vực biên giới vững mạnh.
Nhiều tỉnh thành tăng cường các biện pháp chống khai thác IUU

Nhiều tỉnh thành tăng cường các biện pháp chống khai thác IUU

Các tỉnh: Trà Vinh, Bạc Liêu, Hải Phòng đang triển khai nhiều giải pháp chống khai thác IUU, gỡ cảnh báo "thẻ vàng" của EC.
dai su cac nhom g4 gui thong diep chuc tet nguyen dan
dai su canada ghe xu hoa dao nhat tan hao hung don tet viet
vung 3 hai quan thuc hien cuu nan tau ca tai quang ngai
hoc sinh mai chau hoa binh no luc ngan chan khung hoang khi hau
lan toa tinh yeu am nhac dan toc viet nam nhat ban
den hue tham lang nghe hoa giay thanh tien
gin giu nghe lam non la cua nguoi tay bac ha
Xin chờ trong giây lát...
Đối ngoại nhân dân: Sức mạnh mềm trong quan hệ quốc tế
Clip học sinh Vương quốc Anh học chúc Tết Việt
Màn đẩy gậy kịch tích của Khách Tây với chàng trai H'Mông
45 năm cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc:
Người bạn Mỹ và khúc hát vì hòa bình cho Việt Nam
Mãn nhãn với màn 3D mapping tại Lễ hội Hai Bà Trưng
Kiều bào Thái Lan đoàn kết, hướng về Đảng, về quê hương
Du khách nước ngoài trải nghiệm Thiền Tịnh Xuân tại chùa Tam Bảo Đà Nẵng
Giữ gìn văn hóa lễ chùa, xin lộc đầu năm của người Việt
Lưu học sinh Campuchia dọn nhà đón Tết Việt
Chợ Yên Sở đỏ ối cá chép tiễn ông Công ông Táo về trời
Nói không với tảo hôn, sống trọn vẹn với tuổi trẻ đáng giá
Đại sứ Canada thăm xứ hoa đào Nhật Tân
Phòng tư vấn tâm lý cho học sinh
Những thay đổi đáng kể trong cuộc sống của trẻ em tại Sóc Trăng
Thời tiết ngày 24/2: Không khí lạnh bao trùm Bắc Bộ, có nơi dưới 10 độ C

Thời tiết ngày 24/2: Không khí lạnh bao trùm Bắc Bộ, có nơi dưới 10 độ C

Trong đợt không khí lạnh này, nhiệt độ thấp nhất ở những khu vực trên phổ biến từ 15 - 18 độ C, khu vực vùng núi Bắc bộ từ 12 - 15 độ C, vùng núi cao có nơi dưới 10 độ C.
Thực tập sinh hộ lý tại Nhật Bản năm 2024 được trợ cấp đào tạo, hỗ trợ tiền ổn định cuộc sống

Thực tập sinh hộ lý tại Nhật Bản năm 2024 được trợ cấp đào tạo, hỗ trợ tiền ổn định cuộc sống

Trung tâm Lao động ngoài nước (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) vừa thông báo kế hoạch tuyển chọn 50 ứng viên tham gia chương trình thực tập sinh hộ lý tại Nhật Bản.
1.000 học bổng du học Liên bang Nga cho công dân Việt Nam năm 2024

1.000 học bổng du học Liên bang Nga cho công dân Việt Nam năm 2024

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa thông báo, Chính phủ Liên bang Nga cấp 1.000 chỉ tiêu học bổng cho công dân Việt Nam đi đào tạo tại Liên bang Nga theo các trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ, thực tập chuyên ngành và tiếng Nga.
Tổ chức, cá nhân nước ngoài tiến hành nghiên cứu khoa học trong vùng biển Việt Nam phải đóng các khoản phí nào?

Tổ chức, cá nhân nước ngoài tiến hành nghiên cứu khoa học trong vùng biển Việt Nam phải đóng các khoản phí nào?

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư quy định mức thu, chế độ thu, nộp phí thẩm định cấp giấy phép hoặc văn bản chấp thuận cho tổ chức, cá nhân nước ngoài tiến hành nghiên cứu khoa học trong vùng biển Việt Nam.
Cần Thơ xác định 9 nội dung trọng tâm đảo đảm trật tự, an toàn giao thông 2024

Cần Thơ xác định 9 nội dung trọng tâm đảo đảm trật tự, an toàn giao thông 2024

Nhằm thực hiện có hiệu quả công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông (TTATGT) ngay từ những tháng đầu năm 2024, tạo tiền đề hoàn thành tốt nhiệm vụ phấn đấu kiềm chế và kéo giảm tai nạn giao thông (TNGT), Ban An toàn giao thông (Ban ATGT) thành phố Cần Thơ vừa đề ra Kế hoạch bảo đảm ATGT năm 2024 trên địa bàn thành phố Cần Thơ với chủ đề “Thượng tôn pháp luật để xây dựng văn hóa giao thông an toàn”.
Quy định về việc xin cấp lại "sổ đỏ" khi bị mất

Quy định về việc xin cấp lại "sổ đỏ" khi bị mất

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bị mất có được cấp lại không? Trình tự việc cấp lại được thực hiện như thế nào?
Xuân Giáp Thìn - 2024

Xuân Giáp Thìn - 2024

Việt Nam  - Nhật Bản

Việt Nam - Nhật Bản

Việt Nam - Thái Lan

Việt Nam - Thái Lan

báo tết 2023

báo tết 2023

Việt Lào online

Việt Lào online

50 năm quan hệ Việt Nam - Ấn Độ

50 năm quan hệ Việt Nam - Ấn Độ

Tình hữu nghị vĩ đại

Tình hữu nghị vĩ đại

Tân mão 2011

Tân mão 2011

Sức sống mới cho ĐNND

Sức sống mới cho ĐNND

xuân 2013

xuân 2013

Phiên bản di động