Mỹ: Trung Quốc có nguy cơ bị xa lánh sau phán quyết về vụ kiện Biển Đông

Một phiên làm việc của Tòa án Trọng tài Thường trực (PCA)

Trong vài tuần tới, Tòa án Trọng tài Thường trực (PCA) có trụ sở ở The Hague dự kiến sẽ ra phán quyết về vụ Philippines kiện Trung Quốc tuyên bố chủ quyền với hầu như toàn bộ diện tích Biển Đông, tuyến đường biển chiến lược chiếm 1/4 số hàng hóa và dầu của thế giới.

Phán quyết này được cho là sẽ ủng hộ Philippines, và có nguy cơ làm leo thang căng thẳng trong khu vực. Lý do là Trung Quốc, mặc dù đã ký kết Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), vẫn phớt lờ thẩm quyền của PCA và nhiều khả năng sẽ bỏ qua phán quyết của tòa.

Phát biểu trước Hạ viện Mỹ, Thứ trưởng Ngoại giao Antony Blinken tuyên bố: Trung Quốc không thể cùng một lúc vừa ký kết UNCLOS, lại vừa từ chối các quy định của nó, trong đó có bao gồm “tính chất ràng buộc đối với bất cứ phán quyết nào của tòa án”.

Theo ông Antony Blinken, nếu Bắc Kinh quyết “chơi kiểu 2 mặt”, nước này sẽ có nguy cơ bị “thiệt hại khủng khiếp về danh tiếng”, và tiếp tục bị các quốc gia trong khu vực “xa lánh”.

Washington cũng đang cố gắng vận động, thuyết phục các nước rằng phán quyết của PCA – dự kiến được đưa ra vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6 – phải được ràng buộc, ông Blinken cho hay. Trước nay, PCA không có quyền hạn thực thi, và các quyết định của tòa thường bị bỏ qua.

Mặt khác, Thứ trưởng Blinken khẳng định Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) hứa hẹn là một tổ chức “có sức mạnh lớn hơn số lượng”, đủ khả năng giải quyết các vấn đề khó khăn như tranh chấp Biển Đông.

Trong hội nghị thượng đỉnh hồi tháng 2 tổ chức tại Mỹ, Tổng thống Mỹ Barack Obama và các nhà lãnh đạo ASEAN – trong đó có 4 nước có tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông – nhất trí cho rằng các tranh chấp nên được giải quyết một cách hòa bình, tuân thủ luật pháp quốc tế.