Mâm cúng Tết Đoan Ngọ theo phong tục ba miền

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Tết Đoan Ngọ là một ngày lễ tết truyền thống lâu đời ở nước ta. Đây là thời điểm mà người dân tiến hành nghi thức giết sâu bọ, làm lễ tạ ơn tổ tiên, trời đất, vạn vật và ăn mừng mùa vụ thành công.
aa
Độc đáo phong tục ăn Tết của dân tộc Si La ở Lai Châu Độc đáo phong tục ăn Tết của dân tộc Si La ở Lai Châu
Phong tục đón Tết của người Nùng Phong tục đón Tết của người Nùng

Theo truyền thuyết, vào một vụ mùa bội thu, người nông dân ăn mừng vì trúng mùa. Thế nhưng sâu bọ năm ấy lại kéo đến đông đảo, ăn hết cây trái, thực phẩm đã thu hoạch được. Người dân rất lo lắng, đau đầu không biết cách gì để có thể giải quyết được nạn sâu bọ thì xuất hiện một ông lão xưng là Đôi Truân.

Ông chỉ cho dân chúng mỗi nhà lập một đàn cúng gồm những lễ vật đơn giản: Bánh gio, trái cây, sau đó đi ra trước nhà mình vận động thể dục. Mọi người làm theo lời ông thì chỉ một lúc sau, sâu bọ đàn lũ té ngã rã rượi. Lão ông còn bảo thêm: Sâu bọ hàng năm vào ngày này rất hung hăng, mỗi năm vào đúng ngày này cứ làm theo những gì đã dặn thì sẽ trị được chúng. Dân chúng biết ơn và để tưởng nhớ việc này, dân chúng đặt cho ngày này là ngày Tết “diệt sâu bọ”.

Tết Đoan Ngọ năm 2023 diễn ra vào thứ Năm, ngày 22/6 Dương lịch. Đoan có nghĩa là mở đầu, Ngọ là khoảng thời gian từ 11h tới 13h. Do đó lễ cúng Tết Đoan Ngọ nên được tiến hành vào giờ chính Ngọ tức là từ 11 giờ đến 13 giờ chiều ngày 5/5 Âm lịch.

Mâm cúng Tết Đoan Ngọ miền Bắc

Mâm cúng Tết Đoan Ngọ theo phong tục ba miền
Mâm cúng Tết Đoan Ngọ ở miền Bắc.

- Hương, hoa, vàng mã.

- Nước, rượu nếp.

- Các loại hoa quả (mận, vải...).

- Xôi, chè.

- Bánh tro, bánh ú: được làm từ gạo nếp, ngâm trong nước tro, gói bằng lá chuối. Đây là loại bánh dễ ăn, dễ tiêu, ngon hơn khi ăn với đường hoặc mật.

- Cơm rượu nếp: là món đặc trưng của người miền Bắc, đặc biệt là món cơm rượu nếp cái hoa vàng bởi không phải nơi nào cũng có và ngon như ở nơi đây. Một số nơi còn có thêm cơm rượu nếp cẩm.

Mâm cúng Tết Đoan Ngọ miền Trung

Mâm cúng Tết Đoan Ngọ theo phong tục ba miền
Thịt vịt thường có trên mâm lễ cúng Tết Đoan Ngọ của người miền Trung.

- Hương, hoa, vàng mã.

- Nước, rượu nếp.

- Các loại hoa quả như vải, mận…

- Bánh tro, bánh ú.

- Chè kê: là món đặc biệt quen thuộc và xuất hiện trong mâm cúng Tết Đoan Ngọ của tỉnh Quảng Nam.

- Thịt vịt: món ăn này thường có trên mâm lễ cúng Tết Đoan Ngọ của người miền Trung. Vì theo quan niệm xưa, thịt vịt có tính mát, ăn vào sẽ làm mát, giải nhiệt cho cơ thể, có khả năng bổ máu và tốt cho hệ tiêu hóa.

- Cơm rượu: món này ở miền Trung được làm bằng phương pháp lên men cổ truyền, có hình dạng vuông vức.

Mâm cúng Tết Đoan Ngọ miền Nam

Mâm cúng Tết Đoan Ngọ theo phong tục ba miền
Cơm rượu ở miền Nam trong mâm cúng Tết Đoan Ngọ không để rời mà được vo thành những viên tròn trước khi ủ.

- Hương, hoa, vàng mã.

- Nước, rượu nếp.

- Các loại hoa quả như vải, mận…

- Cơm rượu: khác với miền Trung, cơm rượu ở miền Nam không để rời mà được vo thành những viên tròn trước khi ủ. Đến khi rượu dậy mùi thì thêm nước đường vào. Ăn cảm giác giống như xôi chè ở miền Bắc.

- Bánh ú bá trạng: được làm tương tự như bánh tro nhưng to hơn một chút. Bánh làm từ gạo nếp và được nhồi nhiều loại nhân, sau đó gói trong lá rồi đem đi luộc hoặc hấp chín.

- Chè trôi nước: là những viên chè tròn to được làm bằng bột nếp trắng, có nhân là đậu xanh thơm bùi, ăn cùng với nước đường gừng và nước cốt dừa.

Mâm cúng Tết Đoan Ngọ theo phong tục ba miền
Tết Đoan Ngọ năm 2023 diễn ra vào thứ Năm, ngày 22/6 Dương lịch.

Bài khấn cúng Tết Đoan Ngọ

Nam mô A di Đà Phật! (3 lần)

Con lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.

Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị Hương linh (nếu bố, mẹ còn sống thì thay bằng Tổ Khảo, Tổ Tỷ)

Tín chủ chúng con là:……………………………………………………….

Ngụ tại:………………………………………………………

Hôm nay là ngày mùng 5/5 Âm lịch, nhằm ngày Tết Đoan Ngọ, chúng con sửa sang hương đăng, sắm sanh lễ vật, hoa đăng, trà quả dâng lên trước án.

Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành hoàng, Chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần, cúi xin các Ngài giáng lâm trước án chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.

Chúng con kính mời các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ,... cúi xin các vị thương xót con cháu chứng giám tâm thành thụ hưởng lễ vật.

Tín chủ con lại kính mời các vị Tiền chủ, Hậu chủ tại nhà này, đất này đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, độ cho chúng con thân cung khang thái, bản mệnh bình an. Bốn mùa không hạn ách, tám tiết hưởng bình an thịnh vượng.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A di Đà Phật! (3 lần)

Phong tục đón Tết của người Nùng Phong tục đón Tết của người Nùng
Chúng ta đang ở trong những ngày xuân đẹp nhất, thời điểm khởi đầu của đất trời và vạn vật. Cùng với các dân tộc anh em, người Nùng ở Lào Cai cũng tưng bừng đón tết Nguyên đán và bước vào năm mới với những hy vọng tốt lành.
Hơn 8,4 lượt triệu đoàn viên, người lao động được Công đoàn chăm lo Tết Hơn 8,4 lượt triệu đoàn viên, người lao động được Công đoàn chăm lo Tết
Theo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, trong dịp Tết Nguyên đán 2023 đã có hơn 8,4 triệu lượt đoàn viên, người lao động được thụ hưởng các hoạt động chăm lo của tổ chức Công đoàn với tổng kinh phí hơn 5.185 tỷ đồng.
Quỳnh Anh (TH)
Nguồn:

Tin bài khác

“Mời Bác về ăn Tết” - Nét đẹp văn hóa tri ân nơi Đất Mũi-Cà Mau

“Mời Bác về ăn Tết” - Nét đẹp văn hóa tri ân nơi Đất Mũi-Cà Mau

Ở vùng sông nước Cà Mau, Tết không chỉ là dịp đoàn viên bên mâm cơm gia đình, mà còn là thời khắc thiêng liêng để người dân làm mâm cơm cúng ông, bà, dựng bàn thờ Tổ quốc và “mời Bác về ăn Tết”. Nét sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng độc đáo này thể hiện tấm lòng son sắt của người dân vùng Đất Mũi-Cà Mau mỗi độ Xuân về.
Vì sao chén nước dâng cúng luôn hiện diện trên bàn thờ gia tiên?

Vì sao chén nước dâng cúng luôn hiện diện trên bàn thờ gia tiên?

Theo dân gian, thắp hương là cách kết nối tâm linh, "mời" tổ tiên, thần linh về chứng giám lòng thành. Khói hương (hỏa) và chén nước (thủy) tạo nên sự cân bằng âm dương, hoàn thiện nghi lễ.
Mời ông bà về ăn Tết

Mời ông bà về ăn Tết

“Ra mộ mời ông bà về ăn Tết đi con”. Câu nhắc quen thuộc ấy cứ đến cuối năm lại vang lên trong nhiều gia đình Việt.
Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Tết Thanh minh là một trong những ngày lễ quan trọng không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn là dịp để tưởng nhớ tổ tiên và kết nối các thế hệ trong gia đình.
Xem thêm

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

Giai đoạn 1996-2026, Tổ chức World Vision International (WVI) đã triển khai nhiều chương trình, dự án tại Thanh Hóa với tổng ngân sách khoảng 63,8 triệu USD, góp phần cải thiện đời sống người ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...