Liên hợp quốc và nhiều nước cảnh báo nguy cơ leo thang xung đột tại Trung Đông

Liên hợp quốc họp khẩn, kêu gọi ngăn chặn leo thang

Theo trang UN News, tối 28/02 (giờ Mỹ, tức sáng 01/3 theo giờ Việt Nam), Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã tổ chức họp khẩn.

Phát biểu trước các Đại sứ, Tổng Thư ký António Guterres cảnh báo các hành động quân sự hiện nay có nguy cơ "châm ngòi cho một chuỗi sự kiện mà không ai có thể kiểm soát được ở khu vực bất ổn nhất thế giới", đồng thời nhấn mạnh "phải làm mọi thứ để ngăn chặn sự leo thang hơn nữa".

Trước đó, người đứng đầu Liên hợp quốc và lãnh đạo các cơ quan trực thuộc đã lên án các cuộc tấn công phối hợp của Israel và Mỹ nhằm vào Iran, cũng như các hành động trả đũa của Tehran nhằm vào Israel và khu vực Vịnh Ba Tư.

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc họp khẩn về cuộc khủng hoảng đang diễn biến ở Iran và khu vực Trung Đông. (Ảnh: UN News)

Ông Guterres nhấn mạnh, leo thang quân sự làm suy yếu hòa bình và an ninh quốc tế; kêu gọi các quốc gia thành viên "tôn trọng các nghĩa vụ của mình theo luật quốc tế, bao gồm Hiến chương Liên hợp quốc", trong đó cấm "đe dọa sử dụng vũ lực chống lại toàn vẹn lãnh thổ hoặc độc lập chính trị của bất kỳ quốc gia nào, hoặc bằng bất kỳ cách nào khác không phù hợp với các Mục đích của Liên hợp quốc". Tổng thư ký cũng kêu gọi chấm dứt ngay các hành động thù địch và giảm leo thang căng thẳng, cảnh báo nguy cơ xung đột lan rộng vớ hậu quả nghiêm trọng đối với thường dân và ổn định khu vực.

Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc Volker Turk nêu rõ trong mọi cuộc xung đột vũ trang, dân thường là những người phải trả giá đắt nhất, đồng thời kêu gọi các bên hạ nhiệt căng thẳng và quay trở lại bàn đàm phán.

Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) bày tỏ quan ngại sâu sắc, kêu gọi các nhà lãnh đạo lựa chọn con đường đối thoại thay vì "hủy diệt vô nghĩa".

Kêu gọi giải pháp chính trị và ngoại giao

Trong tuyên bố ngày 28/02, Bộ Ngoại giao Nga cho rằng tình hình hiện nay cần được giải quyết ngay lập tức bằng các biện pháp chính trị và ngoại giao; khẳng định Moskva sẵn sàng hỗ trợ tìm kiếm "các giải pháp hòa bình dựa trên luật pháp quốc tế", sự cân bằng lợi ích và sự tôn trọng lẫn nhau.

Nga cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế, bao gồm Liên hợp quốc và Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), đưa ra đánh giá khách quan về các hành động quân sự của Mỹ và Israel ở Trung Đông.

Tại khu vực, Oman và Kuwait cũng lên tiếng, bày tỏ quan ngại trước nguy cơ xung đột lan rộng.

Khói bốc lên sau các đợt tấn công của Israel và Mỹ vào Tehran (Iran). (Ảnh: Reuters)

Oman, quốc gia từng đóng vai trò trung gian trong các cuộc tiếp xúc giữa Mỹ và Iran trong thời gian gần đây, đã kêu gọi các bên kiềm chế, không bị cuốn sâu vào vòng xoáy xung đột. Trong thông điệp đăng tải trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi kêu gọi các bên ngừng xung đột, đồng thời bày tỏ lấy làm tiếc khi các nỗ lực đàm phán bị gián đoạn.

Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Kuwait lên tiếng về các hoạt động quân sự đáp trả do Iran tiến hành, trong đó có những mục tiêu tại Kuwait, khẳng định nước này có đầy đủ quyền tự vệ và bảo lưu quyền thực hiện mọi biện pháp cần thiết nhằm bảo vệ chủ quyền và không phận. Thông báo của bộ này cũng cho rằng việc tiếp diễn các hành động leo thang quân sự như vậy sẽ làm suy giảm an ninh và ổn định trong khu vực.

Các nước tăng cường bảo hộ công dân

Bộ Ngoại giao Hàn Quốc kêu gọi các bên liên quan "dốc sức" hạ nhiệt căng thẳng, đồng thời cho biết đang theo dõi chặt chẽ tình hình và thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo đảm an toàn cho công dân Hàn Quốc tại Iran.

Singapore khuyến cáo công dân tại Trung Đông thận trọng, cập nhật thông tin và tuân thủ hướng dẫn của chính quyền sở tại. Trên mạng xã hội Facebook cùng ngày, ông Yip Hon Weng, Chủ tịch Ủy ban Chính sách chính phủ về quốc phòng và ngoại giao tại Quốc hội Singapore, bày tỏ "quan ngại sâu sắc" trước các cuộc tấn công mà Israel và Mỹ phối hợp nhằm vào các mục tiêu của Iran. Ông nhấn mạnh những diễn biến mới nhất cho thấy căng thẳng có thể leo thang nhanh chóng.

Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto đã tuyên bố sẵn sàng làm trung gian hòa giải giữa Washington và Tehran sau khi Mỹ tiến hành các cuộc không kích vào Iran. Bộ Ngoại giao Indonesia nhấn mạnh: "Indonesia kêu gọi tất cả các bên kiềm chế, ưu tiên đối thoại và ngoại giao. Chính phủ Indonesia bày tỏ sự sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi cho đối thoại nhằm khôi phục các điều kiện an ninh có lợi. Nếu được cả hai bên đồng ý, Tổng thống Indonesia sẵn sàng tới Tehran để thực hiện vai trò trung gian hòa giải".

Tại châu Âu, Thụy Sĩ kêu gọi các bên tôn trọng luật pháp quốc tế và giảm căng thẳng ở khu vực Trung Đông.

Ngày 28/02, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã chủ trì cuộc họp của Ủy ban Ứng phó khẩn cấp (Cobra) nhằm xem xét các biện pháp phù hợp. Theo nguồn tin Chính phủ Anh, London không tham gia vào đợt không kích đầu tiên rạng sáng cùng ngày. Tuy nhiên, Anh đã triển khai máy bay chiến đấu Typhoon của Không quân Hoàng gia tới Qatar để bảo vệ căn cứ không quân al-Udeid và các cơ sở quân sự của đồng minh trong khu vực.

Chính phủ Anh khuyến cáo công dân nước này đang sinh sống tại Bahrain, Kuwait, Qatar và UAE trú ẩn tại chỗ; đồng thời khuyến cáo không thực hiện bất kỳ chuyến đi nào tới Israel và các vùng lãnh thổ của Palestine. Trong tuyên bố chính thức, Chính phủ Anh khẳng định London tiếp tục ủng hộ giải pháp đàm phán nhằm giải quyết vấn đề hạt nhân Iran.

Chính phủ Đức cũng lên kế hoạch triệu tập cuộc họp khẩn của cơ chế quản lý khủng hoảng vào trưa 28/02 (giờ địa phương), thảo luận tình hình Iran và khu vực. Berlin kêu gọi công dân của mình tại Iran, Israel và các nước lân cận đăng ký với cơ quan đại diện ngoại giao và tuân thủ hướng dẫn của chính quyền sở tại liên quan đến các biện pháp cần thiết để bảo đảm an toàn cá nhân.

Việt Nam kêu gọi các bên chấm dứt hành động quân sự ở Trung Đông

Khoảng 50 công dân Việt Nam được sơ tán khỏi vùng xung đột Trung Đông