Lê Nguyễn Lưu An: Mầm xanh tiếp nối hành trình giữ gìn tiếng Việt trên đất Malaysia

Lớn lên cùng tiếng Việt

Một buổi chiều thứ 7 trong căn phòng học nhỏ tại Malaysia, Lê Nguyễn Lưu An (17 tuổi) đứng cạnh bảng, kiên nhẫn chỉnh từng âm, từng dấu tiếng Việt cho một em nhỏ đang loay hoay đánh vần. Vẻ tự tin và sự chững chạc của An khiến nhiều phụ huynh bất ngờ, nhưng với lớp học tiếng Việt do mẹ em, cô giáo Nguyễn Thị Liên gây dựng suốt 9 năm qua, hình ảnh ấy đã trở nên quen thuộc. Bởi trước khi hỗ trợ mẹ đứng lớp, An từng là một trong những học sinh đầu tiên lớn lên từ chính lớp học này.

Em Lê Nguyễn Lưu An được vinh danh Sứ giả tiếng Việt ở nước ngoài năm 2025.

Sinh ra tại Malaysia trong môi trường đa ngôn ngữ, An luôn được bố mẹ duy trì nếp nói tiếng Việt trong gia đình. Dù sử dụng tiếng Anh ở trường, khi về nhà, em trò chuyện với bố mẹ hoàn toàn bằng tiếng Việt, nghe truyện mẹ kể, xem chương trình thiếu nhi Việt Nam và tiếp xúc sớm với văn hóa quê hương qua những câu hát ru, câu chuyện dân gian.

Khi cô Liên mở lớp tiếng Việt cho cộng đồng kiều bào vào năm 2016, An theo mẹ đến lớp mỗi cuối tuần. Đó cũng là những ngày em học cách nhận diện bảng chữ cái, tập đọc và tập viết. Những bài học diễn ra giản dị nhưng đầy hứng thú: An cùng các bạn đọc những đoạn văn ngắn, viết các từ đơn giản, chơi trò ghép chữ và nghe mẹ hướng dẫn phát âm chuẩn theo tiếng Việt phổ thông.

Lớp học dần trở thành môi trường giúp An gắn kết sâu hơn với cội nguồn. Ngoài việc học chữ, em được trải nghiệm văn hóa Việt qua các hoạt động ngoại khóa mà mẹ tổ chức: làm lồng đèn dịp Trung thu, đọc thơ chúc Tết, tìm hiểu phong tục ngày Xuân, tham gia biểu diễn trong các sự kiện dành cho cộng đồng người Việt tại Malaysia... Những hoạt động đó khiến tiếng Việt đối với An không còn là môn học bắt buộc, mà trở thành phần thân thuộc trong ký ức tuổi thơ.

Lớp học tiếng Việt của mẹ là nơi An gắn bó suốt 9 năm.

Nhờ được học bài bản và đều đặn, khả năng tiếng Việt của An ngày càng hoàn thiện. Em đọc trôi chảy, viết đúng chính tả, phát âm chuẩn và tự tin giao tiếp bằng tiếng Việt với mọi người. “Ban đầu, em chỉ nghĩ đơn giản rằng mình học tiếng Việt để tiện trò chuyện trong gia đình hoặc giao tiếp với ông bà, họ hàng mỗi khi về Việt Nam. Nhưng khi lớn hơn, tiếng Việt giúp em cảm nhận quê hương thêm gần gũi và dù đi xa đến đâu cũng luôn cảm thấy có một nơi thân thương để trở về”, An nói.

Sau nhiều năm theo lớp, An dần chuyển từ vị trí người học sang vai trò người đồng hành cùng mẹ trong lớp học tiếng Việt. Em trở thành người hỗ trợ đắc lực trong các giờ học cuối tuần: hướng dẫn các em nhỏ phát âm, đọc mẫu, chuẩn bị bài tập và giúp những em mới theo kịp tốc độ lớp. Với cách hướng dẫn nhẹ nhàng và gần gũi, An truyền cảm hứng cho nhiều bạn nhỏ tự tin hơn khi làm quen với tiếng Việt.

Từ năm 2021, khi các lớp học trực tiếp được mở lại sau đại dịch, vai trò của An càng rõ nét hơn. Em cùng mẹ tổ chức lại lớp học, tham gia thiết kế hoạt động ngoại khóa, chuẩn bị nội dung sinh hoạt Rằm Trung thu, Quốc tế Thiếu nhi 1/6, Giáng sinh hay Tết cổ truyền cho cộng đồng kiều bào. Nhiều tiết mục văn nghệ, màn biểu diễn áo dài hay chương trình giao lưu văn hóa dành cho trẻ em đều có sự tham gia dàn dựng và hướng dẫn của An.

Em Lê Nguyễn Lưu An trong một buổi ngoại khóa chủ đề Tết Trung thu.

Sứ giả tiếng Việt nhỏ tuổi nhất năm 2025

Không chỉ làm tốt vai trò trợ giảng, An còn ngày càng ý thức sâu sắc về giá trị của tiếng Việt trong đời sống người Việt tại Malaysia. Ở đây, nhiều trẻ em phải sử dụng cùng lúc tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Malaysia… Việc tiếp xúc quá nhiều thứ tiếng khiến tiếng Việt dễ bị lùi lại nếu không được bồi đắp từ nhỏ. An nhận ra khi ngôn ngữ không còn, sự gắn kết với cội nguồn cũng dễ phai nhạt. Chính vì vậy, việc đồng hành cùng mẹ giảng dạy không chỉ là hỗ trợ lớp học, mà còn là cách để em góp phần gìn giữ thứ ngôn ngữ đã nuôi dưỡng tuổi thơ mình.

Cô giáo Nguyễn Thị Liên - mẹ của An từng được vinh danh Sứ giả tiếng Việt ở nước ngoài năm 2023 cũng là năm đầu tiên cuộc thi được tổ chức. Với An, mẹ không chỉ là người thầy mà còn là người truyền cảm hứng mạnh mẽ nhất trên hành trình gìn giữ tiếng Việt nơi xa xứ. Khoảnh khắc mẹ được xướng tên trong lễ tôn vinh năm ấy trở thành ký ức đặc biệt đối với em. Chính mẹ là người động viên An tham dự cuộc thi năm nay, xem đó là cơ hội để em thử thách khả năng tiếng Việt, nhìn lại hành trình gắn bó với ngôn ngữ mẹ đẻ và trưởng thành hơn trong suy nghĩ.

Em Lê Nguyễn Lưu An (thứ hai từ trái sang) là thí sinh nhỏ tuổi nhất được vinh danh Sứ giả tiếng Việt ở nước ngoài năm 2025.

Những trải nghiệm ấy tiếp thêm cho An sự tự tin khi bước vào cuộc thi tìm kiếm Sứ giả tiếng Việt ở nước ngoài năm 2025. Dù là thí sinh nhỏ tuổi nhất, An gây ấn tượng bởi sự tự nhiên, hiểu biết văn hóa và tình cảm chân thành dành cho tiếng Việt. Phần thể hiện của em xuất phát từ những điều gần gũi: những câu chuyện gia đình, các buổi học cuối tuần và niềm vui khi được hỗ trợ các em nhỏ trong lớp. Danh hiệu Sứ giả Tiếng Việt năm 2025 đến với An như một sự ghi nhận trọn vẹn. Đó không chỉ là kết quả của nỗ lực cá nhân mà còn khẳng định thế hệ trẻ kiều bào hoàn toàn có thể trở thành cầu nối lan tỏa tiếng Việt, dù lớn lên giữa môi trường quốc tế đa ngôn ngữ.

Với An, danh hiệu ấy là động lực để tiếp tục đồng hành cùng lớp học của mẹ. Em mong muốn tạo thêm nhiều hoạt động hấp dẫn hơn cho các em nhỏ: từ tìm hiểu ẩm thực Việt, khám phá âm nhạc dân gian, đến kể chuyện, đọc thơ và trải nghiệm trò chơi truyền thống. An tin rằng khi văn hóa Việt được đưa vào đời sống thường ngày một cách sinh động, tiếng Việt sẽ trở nên gần gũi hơn với thế hệ trẻ.

Xa hơn, khi bước vào đại học, An hy vọng sẽ có cơ hội tham gia các hoạt động giao lưu quốc tế và tiếp tục giới thiệu văn hóa Việt Nam tới bạn bè năm châu. Với em, việc giữ gìn tiếng Việt không chỉ là trách nhiệm, mà còn là niềm tự hào - món quà em muốn mang theo trên mọi hành trình của tuổi trẻ.

Hikaru Watanabe: tiếng Việt hay từ những điều rất bình dị, tiếng rao buổi sáng, câu chào mỗi ngày Ngày 02/11, trên sân khấu Cuộc thi Hùng biện tiếng Việt lần thứ 19 tại Nhật Bản, Hikaru Watanabe là người được vinh danh, tỏa sáng giữa ánh đèn và những tràng pháo tay. Cầm micro, anh kể về hành trình đến với tiếng Việt: những ngày đầu bỡ ngỡ ở Hà Nội, tình bạn trong lớp học, những quán phở quen và cả những lần nói sai rồi cùng cười. Giây phút ấy, Hikaru Watanabe không chỉ là thí sinh mà còn là minh chứng sống cho sức mạnh kết nối của ngôn ngữ, người truyền cảm hứng cho những người bạn nước ngoài đam mê tiếng Việt.

Kết hợp đồng bộ, quyết tâm cao độ để tiếng Việt lan tỏa và bền vững Với sự quan tâm, ưu tiên của Đảng và Nhà nước thể hiện qua các chính sách, đề án thiết thực; sự vào cuộc của các bộ, ban, ngành, hội đoàn; sự hưởng ứng của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, phong trào dạy và học tiếng Việt đã, đang tiếp tục lan tỏa khắp năm châu. Hoạt động này phá vỡ mọi rào cản ngôn ngữ tiếp động lực để kiều bào thế hệ thứ hai, thứ ba gìn giữ và phát huy ngôn ngữ mẹ đẻ, bảo tồn bản sắc dân tộc.