Giảm nghèo bền vững: Cho cá, tặng cả cần câu

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng: "Muốn phát triển bền vững phải giảm nghèo". Ảnh: VGP/Nhật Bắc.

Giảm nghèo còn thiếu bền vững

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đánh giá cao nỗ lực phấn đấu và những kết quả đạt được trong công tác giảm nghèo của các bộ, ngành, địa phương; cho rằng công tác giảm nghèo thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả, đóng góp tích cực vào thành tựu phát triển chung của cả nước.

Kết quả giảm nghèo thể hiện rõ là trong điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, song tỷ lệ hộ nghèo cả nước giảm từ 1,8-2%/năm; riêng tỷ lệ hộ nghèo ở các huyện nghèo giảm bình quân 5%/năm. Các con số này nói lên sự nỗ lực, cố gắng rất lớn của các cấp, các ngành. Bên cạnh đó, nhiều địa phương đã có những cách làm hay, mô hình tốt trong công tác giảm nghèo.

Bên cạnh khẳng định những kết quả đạt được, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng chỉ ra những tồn tại, hạn chế, yếu kém cần tập trung khắc phục trong công tác giảm nghèo, trong đó nổi lên là công tác giảm nghèo chưa thực sự bền vững.

Điều này thể hiện qua số hộ tái nghèo còn lớn; số hộ nghèo trong các huyện nghèo, trong đồng bào dân tộc còn cao. Chính sách mặc dù được rà soát song vẫn còn trùng dẫm, chồng chéo, khó thực hiện, hoặc xảy ra tình trạng chính sách chưa đi liền với cân đối được nguồn lực. Nguồn lực cho giảm nghèo có cố gắng song chưa đáp ứng được yêu cầu, cùng với đó việc sử dụng nguồn lực có những nơi hiệu quả chưa cao; nhiều nơi còn ỷ lại vào ngân sách Trung ương, chưa quan tâm huy động các nguồn lực để phục vụ cho công tác giảm nghèo.

Nhận thức về tầm quan trọng của công tác giảm nghèo có nơi, có lúc còn hạn chế, dẫn tới trách nhiệm quan tâm chỉ đạo cũng chưa đúng mức. “Đây là một hạn chế rất đáng nói, là khuyết điểm chủ quan nhưng hết sức quan trọng. Trên thực tế, nơi nào cấp ủy, chính quyền quan tâm tập trung chỉ đạo thì nơi đó có chuyển biến, có kết quả rõ ràng”, Thủ tướng nói.

Về nhiệm vụ năm 2015, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nêu rõ yêu cầu, bằng mọi giải pháp phải thực hiện cho được mục tiêu chung là: Phấn đấu đạt và vượt mục tiêu giảm nghèo theo Nghị quyết số 10/2011/QH13 của Quốc hội, giảm tỷ lệ hộ nghèo trong cả nước còn dưới 5%, các huyện nghèo còn dưới 30%.

Với mục tiêu chung như vậy, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã chỉ rõ các giải pháp cụ thể. Trước hết là các bộ, ngành, địa phương phải nghiêm túc quán triệt các Nghị quyết của Đảng, của Quốc hội; nhận thức đúng về tầm quan trọng, ý nghĩa quan trọng của công tác giảm nghèo.

Thủ tướng khẳng định, Đảng và Nhà nước luôn coi công tác giảm nghèo, bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội là mục tiêu phát triển bền vững của đất nước, là ưu việt của chế độ ta và xét cho cùng “không có mục tiêu nào khác là lo cho dân, phục vụ nhân dân và muốn phát triển bền vững phải giảm nghèo”.

Chương trình giảm nghèo bền vững 2016-2020

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nêu rõ, từ nhận thức đúng đắn về công tác giảm nghèo, các cấp, các ngành, các địa phương phải coi việc thực hiện tốt công tác giảm nghèo là một nhiệm vụ chính trị trọng tâm của mình. Phải lấy việc thực hiện có hiệu quả, có kết quả công tác giảm nghèo như một tiêu chí đánh giá việc hoàn thành nhiệm vụ của cấp ủy Đảng, chính quyền.

Cùng với đó là tiếp tục rà soát, bổ sung chính sách, hoàn thiện chính sách; cơ chế, chính sách nào không hiệu quả, không còn phù hợp phải kiên quyết loại bỏ. Trong hoàn thiện chính sách liên quan đến giảm nghèo, cần đặc biệt chú ý hỗ trợ đồng bào nghèo trong vùng đồng bào dân tộc bởi đây là vùng có số hộ nghèo rất lớn.

Cần hỗ trợ theo hai hướng: Hỗ trợ cho sản xuất vì đây là cái gốc và hỗ trợ tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản như nhà ở, y tế, giáo dục, nước sạch…; hỗ trợ cho nhóm sản xuất - “nhóm cần câu”, cụ thể là hỗ trợ về đất, về cây giống, về con giống; giúp đồng bào thoát nghèo qua giao đất, giao rừng, gắn với trồng và bảo vệ rừng.

Đồng thời quan tâm hỗ trợ doanh nghiệp mạnh hơn nữa, đưa doanh nghiệp về hoạt động ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Qua đó góp phần giải quyết công ăn việc làm, tăng thu nhập cho đồng bào, chuyển dịch cơ cấu lao động.

Huy động, kiểm soát và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho công tác giảm nghèo; phải lồng ghép mục tiêu giảm nghèo với các chương trình, mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội khác. Bên cạnh nguồn lực hỗ trợ của Trung ương, các địa phương cũng phải “chủ động huy động các nguồn lực, tiết kiệm khoản chi để cái gì dồn được cho giảm nghèo thì dồn”.

Thủ tướng cũng yêu cầu Ngân hàng Chính sách Xã hội tăng thêm dư nợ tín dụng người nghèo so với chỉ tiêu 10% hiện nay, để tăng mức hỗ trợ và mở rộng đối tượng hộ nghèo được hỗ trợ tín dụng chính sách; đảm bảo mục tiêu thoát nghèo bền vững.

Cuối cùng, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng lưu ý Ban Chỉ đạo Trung ương về giảm nghèo bền vững giai đoạn 2011-2020 chuẩn bị tổng kết, đánh giá Chương trình giảm nghèo bền vững 5 năm qua (2011-2015), nêu rõ những mặt được, những mặt chưa được, bài học kinh nghiệm…

Đồng thời, xây dựng Chương trình giảm nghèo bền vững 2016-2020 với yêu cầu cao hơn bởi từ năm 2016 sẽ bắt đầu thực hiện theo chuẩn nghèo mới. Theo đó, chuẩn nghèo mới không chỉ tính về thu nhập mà còn cả vấn đề việc làm, tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản gồm y tế, giáo dục, nhà ở, điều kiện tiếp cận thông tin...

Thủ tướng cũng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định về chính sách bảo vệ và phát triển rừng gắn với chính sách xóa đói, giảm nghèo và hỗ trợ đồng bào dân tộc để Thủ tướng Chính phủ ký ban hành trong thời gian tới.

(Chính phủ)