Dư luận quốc tế đồng tình với phán quyết trong vụ kiện Biển Đông

Ngày 12/7, PCA ra phán quyết cuối cùng, bác bỏ mọi lý lẽ về cái gọi là “chủ quyền lịch sử” của Trung Quốc đối với yêu sách Đường 9 đoạn (Đường lưỡi bò), qua đó khẳng định Bắc Kinh đã vi phạm luật pháp quốc tế trong tranh chấp Biển Đông.

Cũng theo phán quyết, PCA khẳng định Trung Quốc cản trở Philippines thực hiện quyền đánh bắt tại bãi cạn Scarborough (ngư trường truyền thống của Philippines) bằng cách ngăn không cho các ngư dân và tàu cá tiếp cận khu vực này.

Mỹ - một trong những nước tỏ ra quan tâm đặc biệt tới tranh chấp Biển Đông, sớm đưa ra tuyên bố kêu gọi các bên liên quan “tránh các tuyên bố hoặc hành động khiêu khích sau phán quyết”, đồng thời bày tỏ “hy vọng và chờ đợi” các bên tuân thủ nghĩa vụ đối với quyết định của tòa.

Bộ Ngoại giao Mỹ gọi phán quyết là “đóng góp quan trọng đối với mục tiêu chung cho giải pháp hòa bình” nhằm giải quyết tranh chấp Biển Đông.

Washington cho biết đang nghiên cứu quyết định, và không có bình luận gì thêm về nội dung vụ kiện.

Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida. (Ảnh: AFP/Getty Images)

Đồng minh của Mỹ, Nhật Bản cũng hy vọng mạnh mẽ rằng “sự tuân thủ phán quyết của các bên cuối cùng sẽ dẫn tới việc giải quyết hòa bình tranh chấp Biển Đông”. Tuyên bố này được Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida đưa ra không lâu sau khi PCA ra quyết định cuối cùng.

Ông Kishida nêu rõ: Tokyo “nhất quán theo đuổi tầm quan trọng của pháp quyền và việc sử dụng các biện pháp hòa bình, không sử dụng vũ lực hay cưỡng chế trong việc tìm kiếm giải pháp tranh chấp hàng hải”.

Tại Singapore, Bộ Ngoại giao nước này thúc giục các bên tôn trọng đầy đủ tiến trình pháp lý và ngoại giao, thể hiện sự tự kiềm chế và tránh tiến hành bất kỳ hành động nào có thể gây căng thẳng trong khu vực.

Singapore, vốn không phải một bên có tuyên bố chủ quyền với Biển Đông, tuyên bố “ủng hộ giải pháp hòa bình giữa các bên tranh chấp, phù hợp với các nguyên tắc được thừa nhận phổ quát của luật pháp quốc tế, kể cả Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực”.

Cùng ngày 12/7, Bộ Ngoại giao Thái Lan khẳng định vấn đề Biển Đông nên được giải quyết thông qua các nỗ lực phối hợp và bằng mọi phương cách, trên cơ sở sự tin cậy lẫn nhau cũng như lợi ích công bằng, phản ánh bản chất quan hệ lâu dài giữa ASEAN và Trung Quốc.

Bangkok cho rằng, vì mục tiêu tối thượng của tất cả các bên và vì lợi ích của người dân, phải đảm bảo Biển Đông là vùng biển hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.

Trên trang web chính thức của mình, Bộ Ngoại giao Ấn Độ cũng đã có phản ứng đầu tiên về phán quyết của PCA. Cụ thể, cơ quan này cho biết, New Delhi đang nghiên cứu vấn đề này một cách cẩn thận và sẽ sớm có những tuyên bố, hành động thích hợp.

Người dân Philippines giơ biểu ngữ phản đối Trung Quốc chấm dứt các hành động phi pháp ở Biển Đông. (Ảnh: AFP)

Đối với Philippines, phán quyết nói trên được người dân nước này nhiệt liệt hoan nghênh. Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Perfecto Yasay cho rằng, các chuyên gia và trọng tài viên của PCA đã nghiên cứu hồ sơ vụ kiện một cách kỹ lưỡng và công tâm và kết quả cuối cùng có lợi cho Philippines là hoàn toàn xứng đáng.

Ông Perfecto Yasay khẳng định, Philippines tuyệt đối tôn trọng phán quyết quan trọng này của PCA, coi đây là sự đóng góp to lớn vào những nỗ lực nhằm giải quyết tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông.

Trong khi đó, về phía Trung Quốc, người phát ngôn Bộ Ngoại giao cho biết nước này không chấp nhận bất cứ phán quyết nào do PCA đưa ra và lập trường này đã được Bắc Kinh nêu rõ ngay từ khi Manila gửi hồ sơ vụ kiện lên tòa này.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Ngoại trưởng nước này, ông Vương Nghị, đồng loạt tái khẳng định luận điệu sai trái: chủ quyền lãnh thổ và lợi ích biển của Trung Quốc tại biển Đông đã có cơ sở pháp lý và lịch sử vững chắc, "không bị ảnh hưởng bởi phán quyết của cái gọi là tòa trọng tài".

Hồng Anh