Con gái nuôi của Bác Hồ chia sẻ về 'sức bật phi thường' của Việt Nam

- Trở lại Việt Nam đúng dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh, bà cảm nhận thế nào về không khí nơi đây?

- Ấn tượng đầu tiên khi tôi bước xuống máy bay vẫn như mọi lần: Xúc động và có cảm giác như trở về nhà. Ngay lập tức, tôi nhìn thấy những lá cờ đỏ sao vàng tung bay khắp nơi, đường phố sạch sẽ, trang hoàng rực rỡ. Điều này gợi tôi nhớ đến không khí ở Pháp trước mỗi sự kiện lớn: người dân cùng nhau dọn dẹp, chuẩn bị chu đáo để đón khách. Khi vừa đặt hành lý tại khách sạn, tôi cùng hai cô gái trẻ đi ngay tới Bưu điện Hà Nội. Ở đó, tôi cảm nhận trọn vẹn không khí lễ hội: tập dượt, ca hát, trẻ em nô đùa trong niềm vui của cha mẹ. Một bầu không khí thật sự sôi động và hân hoan.

Bà Elisabeth Helfer Aubrac, con gái nuôi của Bác Hồ. (Ảnh: Đinh Hòa)

- Trong ký ức tuổi thơ, hình ảnh nào về Chủ tịch Hồ Chí Minh in đậm nhất? Và bà nhìn nhận thế nào về tình bạn giữa Người với cha bà - ông Raymond Aubrac?

- Chủ tịch Hồ Chí Minh từng sống tại nhà cha mẹ tôi, những người hoạt động trong phong trào kháng chiến. Từ nhỏ, anh chị em tôi đã thấm nhuần tinh thần tự do, bình đẳng, bác ái. Với chúng tôi, Người không chỉ là cha đỡ đầu mà còn như một thành viên trong gia đình.

Khi còn là một cô bé, tôi hoàn toàn không nhận thức được chiến tranh Đông Dương là gì, và tất nhiên, chẳng ai dự đoán được chiến tranh ở Việt Nam sau này. Nhưng dần dần, tôi nhận ra Chủ tịch Hồ Chí Minh là một nhân vật phi thường, không chỉ qua những bức ảnh mà còn vì Người là một phần của gia đình tôi.

Babette và kí ức về cha nuôi - Bác Hồ:

Dù sau này không còn gặp trực tiếp, tôi vẫn duy trì thói quen viết thư chúc mừng năm mới, và Người, theo cách này hay cách khác, luôn gửi lại lời chúc nhân dịp sinh nhật của tôi. Vì vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh không phải là người xa lạ, mà luôn hiện diện như người thân yêu. Dần dần, tôi hiểu hơn về tầm vóc lãnh tụ của Người, nhưng tính cách Người có nhiều điểm tương đồng với cha tôi và các bạn của cha tôi - những người đều xuất thân từ phong trào kháng chiến - nên việc nhận ra điều đó với tôi không hề gây sốc. Mọi thứ đều bình thường và nằm trong dòng chảy tự nhiên của gia đình.

Cha tôi - Raymond Aubrac - là người khiêm nhường, giữ vững lẽ phải và sự độc lập, chưa bao giờ lợi dụng danh tiếng của mình để mưu cầu vị trí. Ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng tuyệt đối, và sự tin cậy ấy đã góp phần củng cố niềm tin của người Pháp đối với Người. Nền tảng quan hệ ấy là sự tin tưởng và sự giản dị trong tính cách - điểm chung giữa hai con người xuất chúng. Cha tôi cũng nhận được sự tín nhiệm từ giới lãnh đạo Pháp, như Thủ tướng Mendès France trong giai đoạn 1946-1954. Nhờ vậy, tình bạn đặc biệt này đã góp phần tạo nên những bước tiến quan trọng trong quan hệ Việt - Pháp thời kỳ lịch sử đầy thử thách.

Chủ tịch Hồ Chí Minh bế con gái nuôi Babette. (Ảnh tư liệu: KT)

- Bà ấn tượng thế nào về sự đổi thay của Việt Nam qua các lần trở lại?

- Lần đầu tiên tôi đến Việt Nam là năm 1987. Khi đó, Hà Nội vẫn còn nhiều hố bom, sân bay cũ kỹ, điện đường chưa có; người dân sống rất khó khăn, thiếu thốn đủ bề. Nhưng điều khiến tôi xúc động là ai cũng làm việc, từ sửa xe đạp đến vá lại dụng cụ hỏng, có khi một lon đồ hộp, một chiếc radio... không ai ngồi không.

Sau đó, tôi trở lại hơn 10 lần, còn chồng tôi hầu như sang Việt Nam 4 lần mỗi năm. Tôi chứng kiến một tốc độ phát triển kinh ngạc: nhân dân Việt Nam ngẩng cao đầu, cùng nhau tái thiết. Những dấu vết chiến tranh dần mờ đi, ngoại trừ hậu quả nặng nề của chất độc da cam. Thay vào đó là một sức bật phi thường.

- Theo bà, quan hệ hữu nghị Việt - Pháp đã được bồi đắp thế nào trong nhiều thập kỷ qua? Điều gì có thể giúp tăng cường sự gắn kết giữa nhân dân hai nước?

- Ở góc nhìn cá nhân, tôi cho rằng có những thời điểm quan hệ chưa được như mong muốn. Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng nói với tôi: "Tôi chưa bao giờ sang Pháp vì Pháp không mời tôi". Đó là minh chứng cho sự e dè trong quá khứ.

Tuy vậy, Pháp đã có đóng góp quan trọng, đặc biệt sau công cuộc Đổi mới, khi giúp Việt Nam hội nhập quốc tế, đưa vào các tổ chức quốc tế, hỗ trợ trong lĩnh vực khoa học - kỹ thuật. Tôi tin rằng quan hệ hai nước có thể phát triển mạnh mẽ hơn nữa, nhất là trong khuôn khổ Liên minh châu Âu. Lĩnh vực giáo dục - đào tạo là một ví dụ, bởi hiện nay tiếng Pháp tại Việt Nam vẫn còn hạn chế. Cần thúc đẩy hơn nữa để thế hệ trẻ Việt - Pháp gắn bó chặt chẽ.

Một điển hình là Trung tâm Pháp - Việt đào tạo về quản lý (CFVG). Suốt hơn 30 năm, Trung tâm đã đào tạo nhiều thế hệ thạc sĩ kinh tế, tài chính, quản trị. Sinh viên Việt Nam học bằng tiếng Anh, sau đó tiếp tục chương trình liên kết tại Đại học Sorbonne (Pháp). Dù không dùng tiếng Pháp, nhưng mô hình này vẫn tạo cầu nối vững chắc giữa thanh niên hai nước. Tôi cho rằng cần nhân rộng những hình thức hợp tác mở như vậy, cả trong y khoa hay nhiều lĩnh vực khác, để thế hệ trẻ có thêm cơ hội gắn kết và cùng phát triển.

- Nhân kỷ niệm 80 năm Quốc khánh Việt Nam, bà muốn gửi thông điệp gì tới nhân dân Việt Nam?

Với một quốc gia, 80 năm là rất, rất trẻ - đó mới chỉ là giai đoạn khởi động cho những bước tiến mạnh mẽ. Còn với một người phụ nữ, 80 tuổi không hẳn là khởi đầu cho cú bứt phá lớn. Nhưng ở tuổi tôi, niềm hy vọng là được thấy, hay đúng hơn là được biết rằng: nếu đất nước này tiếp tục con đường cởi mở, sáng tạo như hiện nay, đồng thời quan tâm hơn đến môi trường, thì khi chứng kiến vẻ thanh nhã, lòng can đảm và sự tử tế của người Việt Nam, một bà cụ 80 tuổi sẽ có thể nghĩ: "Đất nước này có một tương lai tuyệt vời".

- Trân trọng cảm ơn bà!

Bài 1: Tấm lòng bè bạn

[Video] Bạn bè quốc tế gửi lời chúc tới nhân dân Việt Nam