Chủ động ứng phó sớm với động đất, bài học từ thế giới

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Các quốc gia từng trải qua nhiều thảm họa địa chấn kinh hoàng như Nhật Bản, Chile, New Zealand... đã rút ra những bài học quý báu để hình thành chiến lược ứng phó động đất hiệu quả.
aa
Bộ đội Việt Nam cứu trợ động đất tại Myanmar
Tình đồng bào của người Việt trong động đất tại Thái Lan

Động đất là hiểm họa thiên nhiên không thể ngăn chặn, nhưng có thể giảm thiểu thiệt hại nếu có sự chuẩn bị từ sớm và chiến lược ứng phó phù hợp.

Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm

Với tần suất hứng chịu hàng trăm trận động đất mỗi năm, Nhật Bản đã đầu tư xây dựng hệ thống cảnh báo sớm cấp quốc gia tích hợp nhiều công nghệ hiện đại.

Ngay khi hệ thống cảm biến ghi nhận một cơn địa chấn sắp xảy ra - chỉ trước vài giây đến vài chục giây so với rung chấn thực tế - hệ thống cảnh báo khẩn cấp quốc gia được kích hoạt. Tivi, radio lập tức ngắt chương trình để phát thông báo. Điện thoại di động đồng loạt rung và phát tiếng cảnh báo đặc trưng. Còi hú vang lên ở các khu dân cư. Tàu điện ngầm, thang máy và dây chuyền sản xuất tự động ngừng hoạt động.

Chủ động ứng phó sớm với động đất, bài học từ thế giới
Ứng dụng MyShake gửi cảnh báo động đất trực tiếp đến từng người dân thông qua điện thoại thông minh.

Tại Mỹ, bang California đã cho ra mắt ứng dụng MyShake - hệ thống đầu tiên của nước này cảnh báo động đất giúp người dân nhận được thông báo sớm và có thể tiến hành những biện pháp phòng ngừa kịp thời trước khi thảm họa xảy ra. Ứng dụng do Đại học California tại thành phố Berkeley phát triển, sử dụng các cảm biến rung chấn được lắp đặt khắp bang nhằm phát hiện động đất trước khi con người có thể cảm nhận được.

Ngay lập tức, ứng dụng sẽ gửi cảnh báo động đất trực tiếp đến từng người dân thông qua điện thoại thông minh. Ứng dụng được đánh giá giúp nâng cao khả năng chủ động ứng phó của cộng đồng. Đây là bước đi thiết thực trong bối cảnh công nghệ thông tin và thiết bị di động ngày càng phổ biến.

Giáo dục cộng đồng

Bên cạnh việc phát triển hệ thống công nghệ cảnh báo, các quốc gia còn đặc biệt chú trọng đến công tác tuyên truyền, giáo dục cộng đồng nhằm trang bị kiến thức và kỹ năng phản ứng nhanh trong tình huống khẩn cấp.

Tại Nhật Bản, từ bậc tiểu học, học sinh đã được dạy cách thực hiện nguyên tắc “Cúi - Trùm - Giữ” (Drop - Cover - Hold on): cúi người xuống, tìm nơi trú ẩn an toàn dưới bàn hoặc vật chắn vững chắc, dùng tay hoặc vật mềm che đầu và giữ nguyên vị trí cho đến khi rung chấn kết thúc. Đây là kỹ năng ứng phó cơ bản được lồng ghép hướng dẫn cho người dân ngay từ bậc tiểu học cùng các kỹ năng sơ cứu khác.

Đồng thời, Nhật Bản chọn ngày 1/9 hàng năm làm “Ngày Phòng chống thiên tai toàn quốc” nhằm kiểm tra khả năng phản ứng của toàn xã hội khi xảy ra thiên tai và củng cố ý thức phòng ngừa thiên tai trong cộng đồng.

Chủ động ứng phó sớm với động đất, bài học từ thế giới
Người dân Nhật Bản diễn tập phòng tránh động đất vào ngày 1/9 hàng năm.

Tại Mỹ, chính quyền địa phương cũng tích cực tuyên truyền và khuyến khích người dân tự xây dựng kế hoạch ứng phó thiên tai phù hợp với hoàn cảnh từng gia đình. Mỗi hộ gia đình được hướng dẫn chuẩn bị túi khẩn cấp với các vật dụng thiết yếu như nước, thực phẩm khô, thuốc, pin và radio. Người dân cũng được tập huấn các biện pháp đảm bảo an toàn trong nhà như gắn chắc tủ, kệ vào tường, tổ chức các buổi diễn tập thoát hiểm tại nhà hoặc nơi làm việc nhằm hình thành phản xạ nhanh và chính xác khi có thiên tai xảy ra.

New Zealand cũng được biết đến với chiến dịch truyền thông hiệu quả. Chính phủ nước này sử dụng hình ảnh minh họa, video ngắn và các bảng quảng cáo công cộng để truyền tải thông tin một cách trực quan, sinh động. Người dân được hướng dẫn lập sơ đồ thoát hiểm trong nhà, xác định điểm tập kết sau động đất, đồng thời tham gia “ShakeOut” - cuộc diễn tập quy mô toàn quốc nhằm nâng cao khả năng ứng phó cộng đồng trong tình huống thực tế.

Xây dựng Quy chuẩn nghiêm ngặt

Với Chile - quốc gia phải hứng chịu khoảng 10 trận động đất có độ lớn trên 7 độ richter chỉ trong vòng 50 năm qua - gây chú ý bởi số người thiệt mạng do động đất tại quốc gia này luôn được giữ ở mức thấp. Văn phòng Giảm thiểu Rủi ro Thiên tai của Liên hợp quốc đánh giá, thành công đó một phần là nhờ hệ thống quy tắc xây dựng nghiêm ngặt, liên tục được cập nhật và cải thiện sau những thảm họa trong quá khứ, đặc biệt là sau trận động đất lớn nhất thế giới vào năm 1960.

Thiệt hại về công trình là nguyên nhân chính gây tử vong, thương tích và mất mát tài sản do động đất gây ra. Do đó, các quy chuẩn xây dựng của Chile được thiết kế để đảm bảo các tòa nhà có thể lắc lư linh hoạt theo chuyển động của sóng địa chấn, thay vì chống lại lực rung chuyển, giúp giảm thiểu tối đa thiệt hại vật chất và sinh mạng.

Chủ động ứng phó sớm với động đất, bài học từ thế giới
Thiệt hại về công trình là nguyên nhân chính gây tử vong, thương tích và mất mát tài sản do động đất gây ra.

Theo đó, động đất xảy ra khi các mảng kiến tạo trên lớp vỏ Trái Đất di chuyển và va chạm với nhau, tạo ra lực ngang có khả năng làm rung chuyển các công trình. Trong khi đó, bê tông là vật liệu xây dựng phổ biến nhờ độ bền cao, thì lại có tính giòn và ít linh hoạt, khiến công trình dễ bị nứt vỡ khi chịu tác động lực ngang.

Để khắc phục hạn chế này, các kiến trúc sư tại Chile đã áp dụng giải pháp gia cố bằng hệ thống khung cốt thép bên trong bê tông. Thanh cốt thép có đặc tính đàn hồi, giúp tăng cường độ chịu lực và cho phép công trình có thể trở lại hình dạng ban đầu sau khi bị biến dạng do rung chấn.

Ngoài ra, nhiều công trình hiện đại còn được trang bị hệ thống “cách ly nền” - công nghệ tiên tiến cho phép tòa nhà tách biệt với nền móng bằng lò xo hoặc thanh trượt. Khi xảy ra động đất, hệ thống này giúp hấp thụ và phân tán lực địa chấn, giảm áp lực lên kết cấu chính của công trình.

Việt Nam tuy không nằm trong vùng địa chấn mạnh, nhưng các khu vực như Tây Bắc, Bắc Trung Bộ và Tây Nguyên vẫn tiềm ẩn nguy cơ. Các tỉnh như Điện Biên, Sơn La, Quảng Nam, Nghệ An hay Lâm Đồng đều nằm gần các vết đứt gãy địa chất có khả năng hoạt động trở lại. Trong bối cảnh đó, việc học hỏi từ các mô hình quốc tế để chủ động xây dựng chiến lược ứng phó sớm là điều cấp thiết.

Chuyển từ bị động sang chủ động, từ đối phó sang phòng ngừa - đó là giải pháp thiết thực để Việt Nam có thể giảm thiểu thiệt hại và thích ứng hiệu quả với những đe dọa từ địa chấn trong tương lai.

Bộ đội Việt Nam cứu trợ động đất tại Myanmar Bộ đội Việt Nam cứu trợ động đất tại Myanmar
Dự kiến chiều 30/3, 79 quân nhân Việt Nam gồm các lực lượng thông tin tuyên truyền, cứu hộ, quân y... sẽ nhận nhiệm vụ, lên đường sang Myanmar hỗ trợ cứu nạn, khắc phục hậu quả động đất.
Tình đồng bào của người Việt trong động đất tại Thái Lan Tình đồng bào của người Việt trong động đất tại Thái Lan
Sau dư chấn động đất tại Thái Lan vào ngày 28/3, theo nguồn tin từ cộng đồng người Việt Nam tại Thái Lan, trên các nhóm cộng đồng, nhiều người Việt đã chia sẻ tình hình, cung cấp thông tin hữu ích và kêu gọi giúp đỡ, thể hiện tinh thần đoàn kết và gắn kết mạnh mẽ trong lúc khó khăn.
Nguyệt Anh
Nguồn:

Tin bài khác

Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam thăm, chúc mừng nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình

Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam thăm, chúc mừng nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình

Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài đến thăm, chúc mừng nguyên Phó Chủ tịch nước, nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục Nguyễn Thị Bình, bày tỏ sự tri ân đối với những đóng góp của bà cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo nước nhà.
Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC 2026

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC 2026

Theo đặc phái viên TTXVN, trong khuôn khổ chương trình tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) 2026 tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc, chiều 18/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC 2026 (APEC CEO SUMMIT 2026). Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) trân trọng giới thiệu Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm:
Đề xuất mạng lưới hợp tác đào tạo nhân tài Việt - Trung

Đề xuất mạng lưới hợp tác đào tạo nhân tài Việt - Trung

Ngày 18/11 tại thành phố Thâm Quyến (Trung Quốc), Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đã có cuộc làm việc tại Đại học Thâm Quyến và dự Tọa đàm trao đổi kinh nghiệm về đào tạo nhân tài và quản trị công Việt Nam - Trung Quốc. Tại đây, ông Nguyễn Duy Ngọc đề nghị các trường đại học Trung Quốc phối hợp với cơ quan, cơ sở đào tạo Việt Nam thiết lập mạng lưới hợp tác, cùng xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng nhân tài và chia sẻ kinh nghiệm quản trị công.
Báo chí Mexico nhấn mạnh cơ hội giao thương và đầu tư với Việt Nam

Báo chí Mexico nhấn mạnh cơ hội giao thương và đầu tư với Việt Nam

Ngày 18/11, nhiều cơ quan báo chí Mexico đưa tin về cuộc gặp giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum bên lề Tuần lễ Cấp cao APEC 2026 tại Trung Quốc, nhấn mạnh triển vọng mở rộng thương mại, đầu tư và hợp tác giữa hai nước, đặc biệt trong khuôn khổ Hiệp định CPTPP và các kỳ APEC 2027-2028.
Xem thêm

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

Giai đoạn 1996-2026, Tổ chức World Vision International (WVI) đã triển khai nhiều chương trình, dự án tại Thanh Hóa với tổng ngân sách khoảng 63,8 triệu USD, góp phần cải thiện đời sống người ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...