Chỉ huy máy bay Mỹ:'Chúng tôi bị thách thức bởi hải quân Trung Quốc'

Máy bay tuần tra săn ngầm P-8A Poseidon là một loại vũ khí quân sự tối tân của Mỹ (ảnh minh họa) - Ảnh: Reuters

Hải quân Trung Quốc đã vừa cảnh báo một máy bay do thám Mỹ đang bay trên các đảo nhân tạo mà Bắc Kinh xây dựng trái phép ở biển Đông, phải rời khỏi khu vực.

Cảnh báo của phía Trung Quốc được đưa ra tới 8 lần và được các phóng viên, gồm người của hãng tin CNN, có mặt trên chiếc máy bay chứng kiến. Đây là màn đối đầu trực diện đầu tiên giữa hai bên trong thời gian gần đây.

Có lúc, khi các phi công Mỹ nói rằng họ đang bay trên không phận quốc tế, phía Trung Quốc đã đáp trả bằng thứ tiếng Anh không được chuẩn lắm: "Đây là hải quân Trung Quốc... Các người đi mau!"

Chiếc máy bay liên quan tới sự kiện là P8-A Poseidon. Đây là mẫu máy bay do thám hiện đại nhất của quân đội Mỹ. Nó hoạt động ở điểm thấp nhất là 4.500 mét.

Sự kiện, diễn ra cùng việc gần đây Trung Quốc đưa ra cảnh báo tương tự với máy bay quân đội Philippines, cho thấy Bắc Kinh đang cố áp đặt một khu vực quản l‎ý trên các đảo nhân tạo mới.

Một số chuyên gia an ninh lo ngại nguy cơ xung đột sẽ tăng lên, đặc biệt là sau khi giới chức Mỹ nói hồi cuối tuần trước rằng Lầu Năm Góc đang cân nhắc việc điều tàu chiến, máy bay quân sự tới các đảo nhân tạo trên để khẳng định quyền tự do đi lại trên biển và trên không.

Các đoạn video do chiếc P8-A Poseidon thu được và phát trên CNN cho thấy hoạt động bồi lấp đảo nhân tạo vẫn diễn ra, bên cạnh nhiều công trình xây dựng khác.

CNN nói rằng đây là lần đầu tiên Lầu Năm Góc giải mật các đoạn video nói về hoạt động xây dựng của Trung Quốc, cũng như những tuyên bố thách thức chiếc máy bay Mỹ phát đi từ phía Trung Quốc.

"Chúng tôi bị thách thức cách nay 30 phút và sự thách thức tới từ hải quân Trung Quốc," Đại úy Mike Parker, chỉ huy chiếc máy bay do thám Poseidon được điều tới châu Á, cho phóng viên CNN biết khi đôi bên đang trong chuyến bay.

Ông cho rằng lời cảnh báo được đưa ra từ các đảo nhân tạo và còn chỉ vào một đài radar cảnh báo sớm được lắp đặt trên Đá Chữ thập.

Một chỉ huy quân đội Mỹ gần đây nói với Reuters rằng các cơ sở quân sự xây trên Đá chữ thập, gồm một đường băng dài 3.000 mét, có thể đi vào hoạt động trong cuối năm nay.

Trung Quốc ngang nhiên tuyên bố có chủ quyền trên khắp khu vực Biển Đông, nơi các đoàn tàu thương mại chở theo hàng hóa trị giá hơn 5.000 tỷ USD đi qua mỗi năm.

Tuyên bố này đã vấp phải sự phản đối của các quốc gia láng giềng, trong đó Việt Nam có đủ cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền tại hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Trung Quốc từng tuyên bố có quyền lập Vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) ở Biển Đông, nhưng các điều kiện hiện nay chưa cho phép.

ADIZ được một số nước dùng để thể mở rộng sự kiểm soát vượt xa ngoài biên giới quốc gia, thông qua việc yêu cầu các máy bay dân sự và quân sự đi vào vùng này phải nhận diện, nếu không sẽ bị can thiệp về mặt quân sự.

Quốc xây đảo trái phép trên biển Đông - Ảnh: CNN

Nhiều cơ sở đồn trú quân sự, tháp canh

Chuyến bay tuần tra ngày thứ tư (20-5) tập trung theo dõi các hoạt động của Trung Quốc trên ba đảo mà nhiều tháng trước đây chỉ là những vỉa đá nhô lên khỏi mặt nước. Nhưng nay các đảo đều đã trở thành những công trường xây dựng khổng lồ của Trung Quốc và sẽ sớm bị biến thành các căn cứ quân sự.

Chỉ trong vòng hai năm, Trung Quốc đã mở rộng diện tích đảo này tới 2.000 acre (809ha), tương đương diện tích của 1.500 sân bóng.

Trong đoạn video do camera của máy bay P8 ghi lại, có thể thấy cùng với hệ thống rađa cảnh báo sớm, đảo đá Chữ Thập hiện đã là căn cứ của nhiều cơ sở đồn trú quân sự, một tháp canh rất cao và đường băng đủ dài để nhiều máy bay quân sự của Trung Quốc có thể hoạt động.

Dấu hiệu cho thấy phía Trung Quốc rất coi trọng khu đảo này là họ tổ chức canh giữ rất chặt.

Từ buồng lái, trung tá Matt Newman nhận xét rõ ràng phía Trung Quốc đã trang bị rất nhiều phương tiện chiến đấu trên đảo, bao gồm tàu chiến, tàu tuần tra trên biển, họ có các rađa tầm soát trên không và đó là lý do để họ mau chóng phát hiện máy bay P8 của Mỹ.

Bằng chứng đã rất rõ ràng, chỉ riêng trong chuyến bay của P8 ngày 20-5, đã tới tám lần hải quân Trung Quốc ra cảnh cáo yêu cầu P8 rời khỏi vùng biển. Mỗi lần như vậy các phi công Mỹ lại điềm tĩnh trả lời rằng họ đang bay trong vùng không phận quốc tế.

Không chỉ xung đột với lực lượng quân sự, ngay cả trong lĩnh vực hàng không dân dụng, một phi công của Hãng bay Delta cho biết từng bị hải quân Trung Quốc yêu cầu lái máy bay rời khỏi khu vực không phận này.

Nguyên phó giám đốc Cơ quan tình báo trung ương Mỹ - CIA Michael Morell cho rằng từ những biểu hiện đối đầu trong chuyến bay, có thể thấy nguy cơ "đối đầu" Mỹ - Trung Quốc tại một thời điểm nào đó trong tương lai. Dù vậy ông cũng nói: “Chiến tranh không phải là điều họ muốn và cũng không phải là điều chúng ta muốn”.

Giới quan chức quân sự Mỹ nhận định khi Trung Quốc càng tiến hành nhiều các hoạt động xây dựng bồi đắp đảo thì họ càng tỏ ra gay gắt trong việc xua đuổi các máy bay quân sự Mỹ.

PV (tổng hợp)

Lần đầu tiên Lầu Năm Góc cho phép phóng viên CNN độc quyền tháp tùng máy bay săn ngầm P8-A Poseidon tuần tra trên biển Đông.

Theo CNN, đây là động thái Bộ Quốc phòng Mỹ muốn tăng cường truyền thông nhằm tỏ rõ thái độ phản ứng của Mỹ trước các hành vi ngang nhiên xây đắp đảo của Bắc Kinh.