60 năm chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của đoàn cấp cao Cuba

Tham dự lễ kỷ niệm có đại diện Đại sứ quán Cuba và các cơ quan đại diện Cuba tại Việt Nam; đại diện Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, Hội hữu nghị Việt Nam - Cuba, Nhà xuất bản Văn học cùng nhiều đại biểu hai nước.

Phát biểu tại buổi lễ, Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes nhấn mạnh chuyến thăm cách đây 60 năm là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử quan hệ đặc biệt giữa hai nước, thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ của Cuba đối với cuộc đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước của nhân dân Việt Nam.

Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes phát biểu tại lễ kỷ niệm. (Ảnh: Báo Quân đội nhân dân)

Tình cảm giữa những năm tháng chiến tranh

Ngày 29/10/1966, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân Việt Nam đang ở một trong những giai đoạn quyết liệt, đoàn đại biểu cấp cao Đảng và Chính phủ Cuba tới Hà Nội.

Đoàn do Tổng thống nước Cộng hòa Cuba Osvaldo Dorticós Torrado dẫn đầu. Tham gia đoàn có Tư lệnh Raúl Castro Ruz, khi đó là Bí thư thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Các Lực lượng Vũ trang Cách mạng Cuba; Tư lệnh Sergio del Valle Jiménez, Thứ trưởng Bộ Các Lực lượng Vũ trang Cách mạng Cuba. Đây là đoàn đại biểu cấp cao Cuba đầu tiên thăm Việt Nam và cũng là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của Đại tướng Raúl Castro Ruz.

Thông tin về chuyến thăm được đăng tải trên Báo ảnh Việt Nam. (Ảnh tư liệu: Báo ảnh Việt Nam)

Những tư liệu lưu tại Bảo tàng Hồ Chí Minh cho thấy ngay trong ngày 29/10/1966, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trực tiếp ra sân bay Gia Lâm đón đoàn. Tại lễ đón, Người đọc diễn văn chào mừng và sau đó tiếp đoàn, bày tỏ tình đoàn kết giữa nhân dân hai nước. Tổng thống Osvaldo Dorticós cũng được Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tại Nhà sàn trong Khu Phủ Chủ tịch.

Đón tiếp đoàn còn có Thủ tướng Phạm Văn Đồng, Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội Trường Chinh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Duy Trinh.

Trong những ngày tiếp theo, lãnh đạo hai nước tiến hành hội đàm, trao đổi về tình hình Việt Nam, Cuba và các vấn đề quốc tế. Tư liệu biên niên của Bảo tàng Hồ Chí Minh ghi nhận ngày 2/11/1966, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự hội đàm giữa đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ Việt Nam với đoàn Cuba, đồng thời phát biểu tại buổi chiêu đãi dành cho các vị khách.

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các đồng chí lãnh đạo cấp cao Việt Nam tham dự lễ mít tinh của hơn 1000 đại biểu các tầng lớp nhân dân thủ đô Hà Nội, chào mừng Đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ Cách mạng Cuba, do Tổng thống Osvaldo Dorticós Torrado dẫn đầu sang thăm Việt Nam, cuối tháng 10/1966. (Ảnh tư liệu: TTXVN)

Một cuộc mít tinh với hơn 1.000 đại biểu thuộc các tầng lớp nhân dân Thủ đô Hà Nội cũng được tổ chức chào mừng đoàn. Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các lãnh đạo cấp cao Việt Nam tham dự, thể hiện tình cảm đặc biệt dành cho những người bạn Cuba giữa thời điểm chiến tranh đang diễn ra ác liệt.

Trong những cuộc gặp năm ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh tình cảm dành cho nhân dân Cuba và lãnh tụ Fidel Castro là những tình cảm “từ trái tim chứ không phải những tuyên bố ngoại giao”. Những lời nói ấy sau này thường được nhắc lại như một biểu hiện sinh động của sự gần gũi đặc biệt giữa hai dân tộc dù cách xa nhau nửa vòng Trái đất.

Theo Đại sứ Rogelio Polanco Fuentes, chuyến thăm đã tái khẳng định lập trường kiên định của Cách mạng Cuba ủng hộ sự nghiệp đấu tranh của nhân dân Việt Nam, đồng thời tiếp nối sự đồng điệu về mục tiêu độc lập dân tộc và xây dựng đất nước đã hình thành từ những năm đầu của quan hệ hai nước.

Trước chuyến thăm này, Cuba đã trở thành quốc gia đầu tiên ở Tây bán cầu thiết lập quan hệ ngoại giao đầy đủ với Việt Nam vào ngày 2/12/1960. Ngày 25/9/1963, Cuba thành lập Ủy ban đoàn kết với miền Nam Việt Nam, tổ chức đoàn kết với Việt Nam đầu tiên thuộc loại này trên thế giới. Đến năm 1965, Cuba tiếp tục có những bước đi ngoại giao thể hiện sự ủng hộ đối với Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Sau chuyến thăm năm 1966, tình đoàn kết ấy tiếp tục được thể hiện bằng nhiều hành động cụ thể. Đầu năm 1967, lãnh tụ Fidel Castro đề xuất lấy năm 1967 là “Năm Việt Nam anh hùng”, qua đó tiếp tục vận động sự ủng hộ quốc tế đối với Việt Nam.

Các bức ảnh lịch sử được trưng bày tại sự kiện. (Ảnh: Báo Quân đội nhân dân)

Biểu tượng của tình đoàn kết quốc tế

Chuyến thăm Việt Nam của lãnh tụ Fidel Castro tháng 9/1973 tiếp tục đưa tình đoàn kết Việt Nam - Cuba trở thành một biểu tượng quốc tế.

Với chuyến đi đó, Fidel Castro trở thành lãnh đạo nước ngoài đầu tiên và duy nhất đến thăm vùng giải phóng miền Nam Việt Nam khi chiến tranh chưa kết thúc. Ông tới Quảng Trị, nơi vẫn còn nhiều nguy hiểm sau chiến sự và thể hiện sự ủng hộ trực tiếp đối với cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam.

Cuba sau đó hỗ trợ Việt Nam xây dựng nhiều công trình kinh tế - xã hội phục vụ quá trình tái thiết đất nước. Trong số đó có Bệnh viện Việt Nam - Cuba tại Đồng Hới, Khách sạn Thắng Lợi, các cơ sở chăn nuôi, tuyến đường giao thông và những dự án nông nghiệp. Nhiều công trình vẫn được nhắc đến như những dấu ấn hữu hình của tình hữu nghị hai nước.

Đại sứ Rogelio Polanco Fuentes cho rằng chính trong những thời điểm khó khăn nhất, quan hệ Việt Nam - Cuba đã vượt khỏi khuôn khổ những tuyên bố ngoại giao thông thường. Cuba không chỉ lên tiếng ủng hộ Việt Nam trên các diễn đàn quốc tế mà còn dành sự hỗ trợ về vật chất, y tế, đào tạo và xây dựng cơ sở hạ tầng.

Đại sứ cũng bày tỏ trân trọng đối với sự ủng hộ mà Việt Nam dành cho Cuba trong những giai đoạn khó khăn, trong đó có lập trường của Việt Nam tại các diễn đàn quốc tế về chủ quyền, độc lập, quyền tự quyết và những vấn đề liên quan đến Cuba.

Cuốn sách “Cách mạng: Công trình đẹp nhất” và cuốn sách “Việt Nam và Cuba: Anh em một nhà” được giới thiệu tại lễ kỷ niệm. (Ảnh: Báo Quân đội nhân dân)

Tại lễ kỷ niệm, Đại sứ quán Cuba tại Việt Nam giới thiệu cuốn sách “Việt Nam và Cuba: Anh em một nhà”. Ấn phẩm tập hợp những tư liệu liên quan trực tiếp đến chuyến thăm lịch sử năm 1966, gồm các bài phát biểu của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Tổng thống Osvaldo Dorticós Torrado, thông cáo chung của hai bên, bài xã luận của Báo Nhân Dân cùng nhiều hình ảnh về các cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước.

Theo Đại sứ Rogelio Polanco Fuentes, việc tập hợp và xuất bản những tài liệu này giúp các thế hệ hôm nay có thêm cơ hội tiếp cận trực tiếp những văn kiện, hình ảnh của một thời kỳ đặt nền móng quan trọng cho quan hệ Việt Nam - Cuba.

Đại sứ quán cũng giới thiệu ấn bản tiếng Việt tập đầu tiên của cuốn “Cách mạng: Công trình đẹp nhất”, do Nhà xuất bản Văn học phát hành. Tác phẩm tuyển chọn các bài phát biểu, phỏng vấn và tuyên bố của Đại tướng Raúl Castro Ruz trong giai đoạn 2006-2011, được xuất bản lần đầu tại Cuba năm 2021. Nội dung đề cập nhiều vấn đề trong nước và quốc tế, phản ánh những tư tưởng và quan điểm gắn với quá trình hoạt động cách mạng của ông Raúl Castro.

Các đại biểu xem phim tư liệu tái hiện bối cảnh quan hệ Việt Nam - Cuba. (Ảnh: Báo Quân đội nhân dân)

Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu cũng tham quan triển lãm ảnh, xem lại những hình ảnh lịch sử về chuyến thăm năm 1966 và theo dõi phim tư liệu tái hiện bối cảnh quan hệ Việt Nam - Cuba trong những năm chiến tranh.

Càng hiểu càng tin càng sâu sắc Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.