Xuất khẩu gạo tăng mạnh nhưng nông dân trồng lúa vẫn nghèo, tại sao?

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Nửa đầu năm 2023, xuất khẩu gạo đạt 4,234 triệu tấn, đạt 65,07% so với mục tiêu xuất khẩu 7 triệu tấn của Bộ Công Thương. Tuy xuất khẩu gạo đạt được nhiều thành công nhất định, nhưng lợi nhuận từ cây lúa của nông dân đang là mối quan tâm lớn của những người trong cuộc.
aa
El Nino ảnh hưởng lên sản xuất lúa, doanh nghiệp cân nhắc trước khi ký hợp đồng mới El Nino ảnh hưởng lên sản xuất lúa, doanh nghiệp cân nhắc trước khi ký hợp đồng mới
Xuất khẩu gạo có thể mang về 4 tỷ USD năm 2023 Xuất khẩu gạo có thể mang về 4 tỷ USD năm 2023
Các nước tăng mua đẩy giá gạo xuất khẩu tăng thêm 20 USD/tấn Các nước tăng mua đẩy giá gạo xuất khẩu tăng thêm 20 USD/tấn
Xuất khẩu gạo tăng mạnh nhưng nông dân trồng lúa vẫn nghèo, tại sao?
Ảnh minh họa

Theo số liệu thống kê mới công bố của Tổng cục Hải quan, tháng 6/2023, xuất khẩu gạo đạt 617.998 tấn, trị giá 340,769 triệu USD, giảm 14,7% về lượng và giảm 12,8% về kim ngạch so với tháng trước. Lũy kế 6 tháng đầu năm đạt 4,237 triệu tấn gạo, với kim ngạch 2,256 tỷ USD, tăng 21,3% về lượng và tăng 32,2% về kim ngạch.

Philippines vẫn là thị trường xuất khẩu gạo số 1 của Việt Nam, 6 tháng đầu năm đạt 1.698.593 tấn, kim ngạch đạt 857.677.069 USD, so với cùng kỳ tăng 4,55% về lượng và tăng gần 135 về trị giá nhờ giá bán tăng.

Trung Quốc là quốc gia Việt Nam xuất khẩu gạo lớn thứ 2, 6 tháng qua đạt 677.387 tấn, kim ngạch đạt 390.618.268 USD, so với cùng kỳ năm trước tăng 54,44% về lượng và tăng 71,17% về giá trị.

Khối lượng gạo xuất khẩu trong tháng 6 sụt giảm không nằm ngoài dự báo của ngành gạo. Cân đối lượng gạo hàng hóa phục vụ xuất khẩu năm 2023, tổng khối lượng gạo hàng hóa tại các tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long ước đạt 6,6 triệu tấn. Trong khi đó, xuất khẩu 6 tháng đầu năm đã là 4,23 triệu tấn, như vậy, 6 tháng cuối năm cả nước chỉ có thể xuất khẩu 2,37 triệu tấn trong khi nhu cầu gạo trên thị trường rất lớn, giá bán tốt đang là mối bận tâm của những người trong cuộc.

Giá thành sản xuất lúa bình quân vụ Hè Thu 2023 khoảng 4.708 đồng/kg

Ông Nguyễn Đức Chi, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, trên cơ sở kết quả điều tra giá thành vụ lúa Hè Thu do Uỷ ban nhân dân, Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn (NN-PTNT) các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long thực hiện và báo cáo về Bộ Tài chính, sau khi thống nhất với Bộ NN-PTNT, Bộ Tài chính công bố giá thành sản xuất lúa Hè Thu 2023, và giá mua lúa định hướng ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo đó, mức giá thành sản xuất lúa kế hoạch vụ Hè Thu 2023 tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long từ 3.778-6.088 đồng/kg, tính ra giá thành sản xuất lúa bình quân vụ Hè Thu 2023 là khoảng 4.708 đồng/kg. Trong đó, giá thành sản xuất định hướng thấp nhất trong 13 tỉnh thuộc về Đồng Tháp là 3.944 đồng/kg, và thực tế mức giá sản xuất của địa phương này cũng thấp nhất vùng là 3.774 đồng/kg. Trà Vinh là tỉnh có giá thành sản xuất thực tế cao nhất 5.826 đồng/kg, và giá định hướng sản xuất là 6.088 đồng/kg.

“Căn cứ vào giá thành sản xuất lúa kế hoạch do Bộ Tài chính công bố để các cơ quan thẩm quyền biết và điều hành thu mua lúa theo đúng chức năng, nhiệm vụ được giao, bảo đảm mức lợi nhuận tối thiểu cho người trồng lúa vụ Hè Thu 2023”, ông Chi nói.

Lợi nhuận thu được cao, tại sao nông dân vẫn nghèo?

GS.TS Bùi Chí Bửu - người có 30 năm gắn bó với cây lúa và kinh qua các chức vụ Viện trưởng Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long và Viện trưởng Viện Khoa học Nông Nghiệp miền Nam cho biết, lúa gạo là một sản phẩm nông nghiệp đòi hỏi đầu tư nhiều và có giá thành thấp nên lợi nhuận cao nhưng người nông dân không đủ sống, do 4 nguyên nhân.

Thứ nhất, không có chính phủ nào trên thế giới cho gạo, thịt heo, gọi chung là nhu yếu phẩm tăng giá, nếu tăng giá thì sẽ rơi vào tình trạng lạm phát nên buộc phải kiềm giá không được tăng cao. Mặt khác, thị trường gạo rất mỏng, lượng lưu thông trên toàn cầu khoảng 40 triệu tấn gạo/năm, trong khi lượng lúa mì trên thế giới lên đến 700 triệu tấn, bắp và đậu nành 100 triệu tấn/năm.

Thứ hai, ở nông thôn mỗi gia đình có từ 5-6 người, sản xuất từ 0,5-1ha đất nông nghiệp, rất khó để trang trải cuộc sống, không đủ tiền cho con đi học nên phần lớn các gia đình trẻ rời quê đến các khu công nghiệp tìm việc làm. Thực tế này đã diễn ra hàng chục năm qua đến nay vẫn chưa có giải pháp hữu hiệu giải quyết vấn đề.

Thứ ba, nông dân có thói quen sử dụng tiền mặt, tới vụ thu hoạch doanh nghiệp xuống thu mua lúa chuyển khoản bà con không chịu nhận, trong khi sản lượng lúa mỗi vụ thu hoạch ở Đồng bằng sông Cửu Long rất lớn, vụ Đông Xuân khoảng 11 triệu tấn, vụ Hè Thu và Thu Đông từ 7-8 triệu tấn/vụ, phải trả bằng tiền mặt thì khối lượng tiền rất lớn, doanh nghiệp khó đáp ứng.

Xuất khẩu gạo tăng mạnh nhưng nông dân trồng lúa vẫn nghèo, tại sao?
GS.TS Bùi Chí Bửu

Thứ tư, tình trạng logistics ngành lúa gạo rất yếu kém, và tổng lượng kho dự trữ cả khu vực này chưa tới 2 triệu tấn, trong khi phần lớn doanh nghiệp lúa gạo là doanh nghiệp vừa và nhỏ không khả năng đầu tư logistic ngành nông nghiệp.

“Rất cần có sự “hà hơi tiếp sức” từ chính phủ, cho các hợp tác xã vay vốn dài hạn lãi suất ưu đãi xây dựng các silo chứa lúa, các băng chuyền... như vậy mới giữ được diện tích lúa và giữ chân nông dân ở lại đồng ruộng, bởi một khi cuộc sống quá khó khăn họ sẽ bỏ ruộng để tìm phương kế khác sinh sống”, ông Bửu nhấn mạnh.

Ông Bửu cho rằng, để nông dân có thu nhập ổn định, gắn bó với cây lúa cần phải quyết tâm đẩy mạnh liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp mở rộng diện tích sản xuất thông qua hợp tác xã, và tăng cường liên kết vùng. Ở mối liên kết này phải đặt lợi nhuận lên trên.

Trước đây mô hình cánh đồng lớn thất bại do nông nghiệp bao cấp, và không có hành lang pháp lý để bảo vệ khi bị bẻ kèo nên doanh nghiệp ngại ký hợp đồng với các cá thể, do vậy phải thông qua hợp tác xã. “Hiện nay đã có luật hợp tác xã, doanh nghiệp cũng an tâm khi ký kết và chỉ có liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp mới là con đường lâu dài và phát triển bền vững cho cây lúa”, GS.TS Bùi Chí Bửu khẳng định.

Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về tổ chức, hoạt động của Quỹ Hỗ trợ nông dân Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về tổ chức, hoạt động của Quỹ Hỗ trợ nông dân
Chính phủ ban hành Nghị định 37/2023/NĐ-CP về thành lập, tổ chức, hoạt động của Quỹ Hỗ trợ nông dân.
Philippines xóa nợ cho nông dân Philippines xóa nợ cho nông dân
Ngày 7/7, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr đã chính thức xóa khoản nợ trị giá 1,04 tỷ USD liên quan đến tiền sử dụng đất đai của khoảng 500.000 nông dân, động thái nhằm thúc đẩy sản xuất lương thực của quốc gia Đông Nam Á này.
Nguyễn Huyền
Nguồn:

Tin bài khác

Giới khoa học bàn về ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe tại VinFuture 2026

Giới khoa học bàn về ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe tại VinFuture 2026

Diễn ra ngày 08/12 tại Hà Nội trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026, Tọa đàm “Trí tuệ nhân tạo và Chuyển đổi số trong chăm sóc sức khỏe” quy tụ các nhà khoa học hàng đầu thế giới về AI, y sinh và y học lâm sàng. Theo các diễn giả, AI không chỉ giúp hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán và điều trị chính xác hơn mà còn mở ra cơ hội để Việt Nam đi tắt đón đầu trong chăm sóc sức khỏe.
VinFuture kết nối chuyên gia quốc tế tìm lời giải cho tương lai đại dương bền vững và hàng hải thông minh

VinFuture kết nối chuyên gia quốc tế tìm lời giải cho tương lai đại dương bền vững và hàng hải thông minh

Từ ứng dụng AI giải mã hệ sinh thái biển, chuyển đổi số ngành hàng hải đến cải thiện quản trị nguồn lợi thủy sản và cải cách chính sách kinh tế, các chuyên gia quốc tế hàng đầu sẽ mang đến những góc nhìn đa chiều tại tọa đàm “Đại dương Bền vững và Tương lai Hàng hải Thông minh”, diễn ra ngày 8/12 trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026.
Từng được tiên lượng “chỉ còn 6 tháng”, nữ bệnh nhân chiến thắng ung thư tạng đặc nhờ liệu pháp tế bào gốc

Từng được tiên lượng “chỉ còn 6 tháng”, nữ bệnh nhân chiến thắng ung thư tạng đặc nhờ liệu pháp tế bào gốc

Năm 2015, bà Nguyễn Thị Chi Mai (Hà Nội) được các bác sĩ Nhật Bản tiên lượng chỉ còn sống không quá 6 tháng do ung thư tái phát, di căn. Quyết định trở về điều trị tại Vinmec bằng phác đồ kết hợp hóa trị và liệu pháp tế bào miễn dịch tự thân đã mở ra bước ngoặt cho cuộc đời bà.
Vingroup khởi công Dự án Khu nhà ở xã hội Bà Điểm tại Tây Bắc thành phố Hồ Chí Minh

Vingroup khởi công Dự án Khu nhà ở xã hội Bà Điểm tại Tây Bắc thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 19/11/2026 – Tập đoàn Vingroup khởi công Dự án đầu tư xây dựng Khu nhà ở xã hội xã Bà Điểm với quy mô gần 192 héc ta, thuộc nhóm dự án nhà ở xã hội lớn nhất cả nước. Nằm tại cửa ngõ Tây Bắc thành phố, kết nối với các trục giao thông huyết mạch, dự án được quy hoạch theo mô hình đô thị sinh thái tất cả trong một, đáp ứng nhu cầu mua và thuê nhà lâu dài của hàng chục nghìn người lao động trên địa bàn, tạo động lực thúc đẩy phát triển đô thị và kinh tế bền vững cho TP HCM.
Xem thêm

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

Giai đoạn 1996-2026, Tổ chức World Vision International (WVI) đã triển khai nhiều chương trình, dự án tại Thanh Hóa với tổng ngân sách khoảng 63,8 triệu USD, góp phần cải thiện đời sống người ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...