Xây dựng hệ thống báo chí tinh, mạnh, chi phối, đáp ứng nhiệm vụ trong tình hình mới

Ông Lưu Đình Phúc, Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. (Ảnh: Lê Phú)

Ông đánh giá như thế nào về những đóng góp của báo chí đối với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và phát triển kinh tế xã hội của đất nước trong hơn một thế kỷ qua, đặc biệt là trong thời kỳ đổi mới và Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, thưa ông?

Hơn một thế kỷ qua, báo chí đã đồng hành cùng đất nước viết nên những trang sử hào hùng đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, phát triển kinh tế xã hội. Báo chí là kênh thông tin quan trọng trong công tác tư tưởng, lý luận của Đảng, là nhịp cầu tạo sự gắn bó giữa ý Đảng và lòng dân, phổ biến tri thức, phát triển văn hoá, tuyên truyền, cổ vũ tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh cách mạng, góp phần phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, kiến tạo xã hội tốt đẹp hơn.

Trong giai đoạn hiện nay, báo chí phản ánh sinh động và lan tỏa các mô hình hay, cách làm hiệu quả, khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo, khát vọng phát triển và ý chí tự cường dân tộc; đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước và củng cố niềm tin của Nhân dân. Bên cạnh đó, báo chí còn đồng hành khơi dậy khát vọng phát triển, củng cố niềm tin, tạo đồng thuận xã hội và truyền cảm hứng đổi mới sáng tạo.

Với truyền thống vẻ vang 101 năm xây dựng và trưởng thành, báo chí cách mạng Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai trò là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và Nhân dân, xây dựng niềm tin, hợp lực hướng tới mục tiêu xây dựng phát triển Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc, trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045, thời điểm kỷ niệm 100 năm thành lập nước.

Trong tháng 5/2026, Tổ chức Phóng viên không biên giới (RSF) công bố báo cáo thường niên về “Chỉ số tự do báo chí năm 2026” với nhiều đánh giá chưa chính xác, thiếu khách quan về môi trường báo chí Việt Nam. Từ thực tiễn quản lý và hoạt động báo chí, ông có quan điểm như thế nào về vấn đề này, thưa ông?

Báo cáo của RSF công bố chưa phản ánh đầy đủ thực tiễn đời sống báo chí tại Việt Nam. Hiện nay, cơ chế bảo đảm quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí của công dân được đảm bảo ngày càng tốt hơn cùng với sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống truyền thông và môi trường số.

Việt Nam đang có hàng trăm cơ quan báo chí, với hàng chục nghìn nhà báo, hoạt động tác nghiệp khắp các vùng miền đất nước, phản ánh sinh động, khách quan thực tiễn đời sống của người dân, đời sống chính trị của đất nước, phát huy mạnh mẽ vai trò giám sát, phản biện chính sách, đấu tranh phòng, chống tiêu cực, giúp cơ quan chức năng đưa ra ánh sáng hàng nghìn vụ việcvới tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, trong quá trình đó có sự tham gia tích cực của báo chí và người dân.

Độc giả hào hứng tìm đọc các ấn phẩm báo chí. (Ảnh: Lê Phú)

Mặt khác, Việt Nam đang xây dựng xã hội dân chủ, văn minh, trong đó hệ thống luật pháp hướng tới bảo đảm quyền con người, quyền công dân, quyền tự do ngôn luận và các quyền này chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của pháp luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng.

Việt Nam cũng đang minh bạch, công khai hoạt động của cơ quan hành chính Nhà nước, cùng với đó là cơ chế cung cấp thông tin định kỳ, đột xuất cho báo chí. Mọi người dân đều có quyền tiếp cận thông tin và hiện nay đã có luật về vấn đề này. Thực tế, các quyền này, bao gồm cơ chế đảm bảo quyền tác nghiệp của báo chí đang góp phần phát triển dân chủ xã hội theo hướng tốt đẹp hơn.

Ngoài ra, Luật Báo chí sửa đổi năm 2025 đã tiếp tục khẳng định quyền tự do ngôn luận của công dân trên báo chí với nhiều cơ chế bảo vệ người cung cấp thông tin cho báo chí, nghiêm cấm hành vi cản trở tác nghiệp báo chí và có chế tài xử lý nghiêm khắc nếu vi phạm…

Thực tiễn trên cho thấy, những công bố của RSF thể hiện góc nhìn định kiến, áp đặt, thiếu thông tin, cố tình không tôn trọng sự khác biệt về lịch sử, văn hóa, trình độ phát triển và thể chế chính trị của mỗi nước trong quá trình bảo đảm và thúc đẩy quyền con người, quyền tự do ngôn luận.

Độc giả chụp ảnh kỷ niệm cùng các ấn phẩm báo chí của Thông tấn xã Việt Nam. (Ảnh: Lê Phú)

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm tạo điều kiện cho báo chí phát triển, đặc biệt là ban hành Luật Báo chí sửa đổi. Vậy, hành lang chính sách đó đã tạo điều kiện để các cơ quan báo chí phát triển như thế nào, góp phần bảo đảm quyền tự do báo chí, quyền tiếp cận thông tin và tạo môi trường thuận lợi cho các cơ quan báo chí ra sao, thưa ông?

Trong tình hình mới hiện nay đòi hỏi báo chí phải cơ cấu lại hệ thống, nguồn nhân lực, chuyển đổi số mạnh mẽ, hướng đến mục tiêu là phát triển nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại. Đảng và Nhà nước đang tập trung phát triển hệ thống báo chí với 5 trụ cột: Xây dựng mô hình báo chí tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, phát triển cơ quan báo chí chủ lực có vai trò dẫn dắt; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đầu tư hạ tầng và chuyển đổi số; bảo đảm cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ và hỗ trợ tài chính; bảo vệ quyền tác nghiệp báo chí, quyền tiếp cận thông tin và bản quyền báo chí.

Việt Nam đang xây dựng một hệ thống báo chí tinh, mạnh, chi phối, đáp ứng nhiệm vụ chính trị trong tình hình mới. Vì thế, cần xây dựng đội ngũ nhà báo chuyên nghiệp, bản lĩnh chính trị vững vàng, làm chủ công nghệ và thích ứng với môi trường truyền thông số; bảo đảm nhà báo được tác nghiệp an toàn, báo chí được tiếp cận nguồn tin chính thống và sản phẩm báo chí được bảo vệ trên môi trường số; tạo nguồn lực để cơ quan báo chí duy trì hoạt động, nâng cao chất lượng nội dung và đầu tư đổi mới công nghệ.

Luật Báo chí sửa đổi 2025 đã mở ra môi trường thuận lợi cho báo chí hoạt động. Đối với Nhà nước, Luật bảo đảm công cụ pháp lý đủ mạnh để quản trị rủi ro truyền thông, giữ vững an ninh tư tưởng và chủ quyền nói dung số quốc gia.

Đối với cơ quan báo chí, Luật mở ra hành lang pháp lý để phát triển mô hình kinh tế báo chí, chuyển đổi số, khai thác nội dung đa nền tảng, hình thành cơ quan báo chí chủ lực đa tiện, tiền đề để hình thành các tập đoàn báo chí quốc gia theo định hướng đến năm 2030. Đối với đội ngũ nhà báo, Luật nâng cao giá trị nghề nghiệp, bảo vệ quyền tác nghiệp hợp pháp, đồng thời xử lý nghiêm những cá nhân lợi dụng báo chí trục lợi.

Đối với xã hội, Luật giúp công dân được tiếp cận thông tin trung thực, chính xác, an toàn, góp phần xây dựng môi trường báo chí, truyền thông lành mạnh, củng cố niềm tin của người dân đối với Đảng, với chế độ Xã hội chủ nghĩa. Việc ban hành Luật Báo chí (sửa đổi) sẽ bảo đảm sự phát triển cân bằng giữa tự do báo chí và trách nhiệm xã hội, giữa hội nhập quốc tế và giữ gìn bản sắc dân tộc.

Theo ông, các cơ quan báo chí cần phải đổi mới như thế nào để vận hành hiệu quả sau sắp xếp, khẳng định vai trò thông tin tin cậy, có kiểm chứng trước bối cảnh tin giả và mạng xã hội ngày càng nhiễu loạn trong tình hình mới?

Tôi cho rằng, trước hết cần đổi mới quản trị và tổ chức tòa soạn theo hướng tinh gọn, hội tụ, sử dụng hiệu quả nguồn lực.

Tiếp đó, cần đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo để nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng tiếp cận công chúng. Đồng thời, phát triển báo chí đa nền tảng, đa phương tiện, chủ động đưa thông tin chính thống đến người dân trên mọi môi trường truyền thông và cần quan tâm xây dựng, phát triển nguồn nhân lực có bản lĩnh, giỏi nghiệp vụ, kỹ năng số, đủ năng lực dẫn dắt thông tin.

Sau tinh gọn, lực lượng báo chí giảm sự chồng chéo, phát triển theo hướng hội tụ các loại hình. Tái cơ cấu hệ thống tổ chức cần sự đồng thuận, cùng nhìn về hướng mục tiêu chung của báo chí và đất nước. Với bản lĩnh và kinh nghiệm thời gian qua, lực lượng báo chí cách mạng sẽ vượt qua thử thách, tiếp tục phát huy truyền thống báo chí cách mạng, giữ lửa và hoàn thành sứ mệnh cao cả của nghề báo.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Theo Báo Tin tức và Dân tộc

https://baotintuc.vn/thoi-su/xay-dung-he-thong-bao-chi-tinh-manh-chi-phoi-dap-ung-nhiem-vu-trong-tinh-hinh-moi-20260615152626883.htm

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Báo chí phải bám sát thực tiễn, tôn trọng sự thật, lấy lợi ích của nhân dân làm điểm xuất phát

Báo chí cách mạng Việt Nam trong thời đại số