VUFO: cầu nối giúp Plan International lan tỏa giá trị vì trẻ em và cộng đồng

Bà Lê Quỳnh Lan, Giám đốc Quốc gia tổ chức Plan International Việt Nam. (Ảnh: Plan International)

Bà Lê Quỳnh Lan cho biết, phần lớn địa bàn hoạt động của Plan International đều nằm ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Điều này cũng đồng nghĩa với việc luôn có những khó khăn nhất định, từ điều kiện địa lý, hạ tầng cho đến công tác phối hợp triển khai dự án.

Tuy nhiên, ngay từ những ngày đầu hoạt động, chúng tôi luôn nhận được sự hỗ trợ và đồng hành rất lớn từ VUFO và Ban điều phối viện trợ nhân dân (PACCOM). Mỗi khi Plan International xây dựng chiến lược hay giới thiệu định hướng hợp tác mới, VUFO và PACCOM luôn là những đơn vị đầu tiên kết nối, giới thiệu chúng tôi với chính quyền địa phương, giúp tạo dựng niềm tin và nền tảng vững chắc cho các chương trình hợp tác. Khi gặp khó khăn trong quá trình triển khai, chúng tôi cũng đều báo cáo lại để nhận được sự hỗ trợ kịp thời.

Năm 2021, tại tỉnh Kon Tum, khi Plan International gặp một số vướng mắc trong giai đoạn xin gia hạn giấy phép hoạt động, VUFO và PACCOM đã trực tiếp tổ chức một đoàn công tác cùng Plan International đến thăm và làm việc với lãnh đạo tỉnh. Đoàn đã khảo sát thực tế các dự án, ghi nhận hiệu quả mang lại cho người dân, qua đó giúp củng cố niềm tin của chính quyền địa phương và tạo điều kiện thuận lợi để chương trình được tiếp tục triển khai.

Nói về hành trình hoạt động của Plan International tại Việt Nam, bà Lê Quỳnh Lan cho biết, tổ chức Plan International bắt đầu hoạt động tại Việt Nam trong giai đoạn 1954-1975 với chương trình bảo trợ trẻ em tại miền Nam, nhằm hỗ trợ các em nhỏ và gia đình có hoàn cảnh khó khăn bị ảnh hưởng bởi chiến tranh. Sau một thời gian gián đoạn, đến năm 1993, chúng tôi chính thức quay trở lại với tên gọi Plan International Việt Nam, đồng hành cùng Việt Nam trong việc thúc đẩy quyền trẻ em và bình đẳng giới.

Sự gắn bó lâu dài của Plan International với Việt Nam xuất phát từ sự tương đồng trong định hướng phát triển, khi các chương trình luôn phù hợp với ưu tiên của Chính phủ Việt Nam trong việc bảo đảm quyền trẻ em và phát triển bền vững.

Hiện nay, Plan International tập trung ưu tiên hỗ trợ trẻ em và thanh thiếu niên ở vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số - nơi các em vẫn còn thiếu cơ hội tiếp cận dịch vụ giáo dục, y tế, sức khỏe sinh sản và dễ bị tổn thương bởi thiên tai, biến đổi khí hậu. Tại các đô thị như Hà Nội, Plan International triển khai nhiều chương trình hướng tới nhóm trẻ em và thanh niên di cư, giúp các em có cơ hội học tập, học nghề và hòa nhập cộng đồng.

Plan International tập trung ưu tiên hỗ trợ trẻ em và thanh thiếu niên ở vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số. (Ảnh: Plan International)

Với Plan International, Việt Nam không chỉ là điểm đến của các chương trình hỗ trợ, mà còn là nguồn cảm hứng và kinh nghiệm thực tiễn quý báu để chia sẻ với hơn 80 quốc gia nơi Plan International đang hoạt động.

- Trong hơn ba thập kỷ đồng hành cùng Việt Nam, đâu là những lĩnh vực mà Plan International chú trọng?

Bà Lê Quỳnh Lan: Plan International đã triển khai các chương trình tại gần 100 xã (30 huyện của gần 20 tỉnh, thành trên cả nước) với tổng ngân sách khoảng 273 triệu USD. Các chương trình của chúng tôi tập trung vào những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến trẻ em bao gồm: giáo dục, y tế, bảo vệ trẻ em, sinh kế và đào tạo nghề, phòng chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em.

Một trong những mô hình tiêu biểu mà Plan International tự hào được đồng hành là Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em - 111. Từ năm 2004, Plan International đã phối hợp với Ủy ban Bảo vệ, chăm sóc trẻ em Việt Nam xây dựng đường dây tư vấn và trợ giúp trẻ em. Khi chính thức ra mắt vào ngày 19/5/2004, Việt Nam trở thành quốc gia thứ 52 trên thế giới có đường dây tư vấn, trợ giúp trẻ em với sự tham gia và cam kết mạnh mẽ của Nhà nước. Đến năm 2016, khi Luật Trẻ em ra đời, đường dây này được phát triển thành Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em - 111. Đây là mô hình rất đặc biệt vì kết nối được giữa các tổ chức xã hội, các cơ quan nhà nước và người dân, góp phần phát hiện, can thiệp và hỗ trợ kịp thời cho trẻ em bị bạo lực, xâm hại.

Plan International cũng triển khai mô hình “Trường học an toàn, thân thiện và bình đẳng” trong hơn 10 năm qua. Mô hình này giúp học sinh, giáo viên và phụ huynh cùng tạo dựng môi trường học tập tích cực, không bạo lực, thúc đẩy bình đẳng giới và tôn trọng lẫn nhau. Chúng tôi phối hợp với Bộ Giáo dục và đào tạo cùng các địa phương để lồng ghép nội dung kỷ luật tích cực, phòng ngừa bạo lực học đường và tăng cường sự tham gia của học sinh vào đời sống nhà trường. Mô hình này đã được nhân rộng ra nhiều tỉnh, thành, trở thành một trong những cách làm hiệu quả để xây dựng trường học an toàn về thể chất và tinh thần cho trẻ em.

Học sinh vùng cao Quảng Trị biểu diễn tiểu phẩm về những kết quả mà mô hình “Trường học an toàn, thân thiện và bình đẳng” mang lại. (Ảnh: Plan International)

“Hội đồng trẻ em” cũng là sáng kiến nổi bật giúp trẻ em có không gian chính thức để lên tiếng, đối thoại trực tiếp với lãnh đạo địa phương về những vấn đề liên quan đến cuộc sống của các em. Tại huyện Xín Mần (tỉnh Hà Giang), trong một buổi đối thoại giữa Hội đồng trẻ em và lãnh đạo Hội đồng nhân dân huyện, các em đã kiến nghị về việc cần có sân chơi và lớp dạy bơi an toàn cho học sinh. Ngay sau buổi làm việc, lãnh đạo Hội đồng nhân dân huyện đã trích ngân sách địa phương để xây dựng sân chơi và hỗ trợ chương trình bơi an toàn cho trẻ em trong huyện.

Song song với đó là mô hình Phiên họp giả định Quốc hội trẻ em - sáng kiến cấp quốc gia do Plan International phối hợp với Hội đồng Đội Trung ương tổ chức. Tại đây, các em được ngồi trong phòng họp Diên Hồng của Nhà Quốc hội Việt Nam, đảm nhận những vai trò như Chủ tịch Quốc hội, đại biểu Quốc hội, thành viên Chính phủ… và tiến hành thảo luận, chất vấn, biểu quyết giống như một phiên họp thật. Các nội dung được thảo luận đều xuất phát từ mối quan tâm của trẻ em, như an toàn trên môi trường mạng, phúc lợi điện tử hay bảo vệ trẻ em trong thương mại trực tuyến.

Phiên họp giả định Quốc hội trẻ em lần thứ hai năm 2024. (Ảnh: Plan International)

Trong hai năm 2023 và 2024, những kiến nghị của trẻ tại các phiên họp này đã được các cơ quan quản lý nhà nước ghi nhận và phản hồi. Việt Nam là một trong những quốc gia đầu tiên trong khu vực thực hiện thành công mô hình này, với sự cam kết rất cao của Chính phủ trong việc thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em. Kinh nghiệm từ các phiên họp Quốc hội trẻ em giả định của Việt Nam đã được Plan International chia sẻ tới 15 quốc gia ở châu Á, trở thành mô hình mẫu về việc lắng nghe và trao quyền cho tiếng nói của trẻ em trong quá trình hoạch định chính sách.

Bên cạnh đó, Plan International còn triển khai nhiều mô hình sinh kế như: sản xuất chuối sấy, nuôi ong lấy mật, trồng chanh leo, phát triển du lịch cộng đồng... Mỗi mô hình đều được thiết kế dựa trên điều kiện tự nhiên, nguồn lực và nhu cầu thực tế của người dân địa phương, thể hiện cách tiếp cận đặc trưng của Plan International - luôn đồng hành lâu dài, tôn trọng tri thức bản địa và thúc đẩy người dân làm chủ sự thay đổi của chính mình.

Nhóm nữ thanh niên tại huyện Phong Thổ (tỉnh Lai Châu cũ) sản xuất chuối sấy - mô hình sinh kế do Plan International hỗ trợ, tạo ra việc làm và thu nhập ổn định. (Ảnh: Plan International)

- Trong giai đoạn 5-10 năm tới, Plan International có kế hoạch gì để tiếp tục đồng hành cùng trẻ em và cộng đồng tại Việt Nam?

Bà Lê Quỳnh Lan: Hiện nay, Plan International vẫn kiên định với sứ mệnh thúc đẩy quyền trẻ em và bình đẳng giới. Tại Việt Nam, chúng tôi nhìn thấy nhiều cơ hội mới khi Việt Nam đã trở thành quốc gia có thu nhập trung bình và có vị thế ngày càng lớn trên trường quốc tế. Việt Nam không chỉ là nước nhận viện trợ mà đã trở thành đối tác trong lĩnh vực phát triển. Điều này có nghĩa là bên cạnh việc triển khai các mô hình trong nước, Việt Nam hoàn toàn có thể chia sẻ kinh nghiệm và tri thức phát triển cho các quốc gia khác đang ở giai đoạn tương tự. Plan International mong muốn Việt Nam sẽ trở thành một trung tâm chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn về thúc đẩy quyền trẻ em, quyền tham gia của trẻ em và bình đẳng giới trong khu vực.

Plan International sẽ tiếp tục kiên định với sứ mệnh thúc đẩy quyền trẻ em và bình đẳng giới. (Ảnh: Plan International)

Trong giai đoạn tới, chúng tôi cũng hướng đến việc tăng cường hợp tác với khu vực tư nhân, đặc biệt là các doanh nghiệp, để cùng giải quyết các vấn đề xã hội theo hướng sáng tạo và bền vững hơn. Hai lĩnh vực được Plan International ưu tiên trong thời gian tới là chuyển đổi số và thích ứng với biến đổi khí hậu - những thách thức lớn đòi hỏi sự vào cuộc của cả chính phủ, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cộng đồng.

Như vậy, Plan International sẽ tiếp tục cam kết đồng hành cùng Chính phủ và các đối tác trong hành trình vì trẻ em, vì bình đẳng giới và phát triển bền vững, không chỉ với vai trò là tổ chức hỗ trợ, mà còn là đối tác phát triển lâu dài. Chúng tôi tin rằng, những bài học và mô hình thành công tại Việt Nam sẽ trở thành kinh nghiệm quý để chia sẻ với các quốc gia khác, góp phần thúc đẩy tiến trình phát triển công bằng và bền vững trên toàn cầu.

- Nhân kỷ niệm 75 năm Ngày truyền thống của VUFO, bà có thông điệp nào muốn gửi tới Liên hiệp cũng như những người đang làm công tác đối ngoại nhân dân hiện nay?

Bà Lê Quỳnh Lan: Tổ chức Plan International thực sự rất may mắn khi trong hơn 30 năm qua luôn nhận được sự ủng hộ và đồng hành sâu sắc từ VUFO và PACCOM. Nhân dịp kỷ niệm 75 năm Ngày truyền thống của VUFO, chúng tôi xin gửi tới toàn thể những người làm công tác đối ngoại nhân dân lời chúc mừng nồng nhiệt và lời cảm ơn chân thành nhất.

Chúng tôi luôn trân trọng vai trò của VUFO như một cầu nối quan trọng - kết nối các tổ chức quốc tế với Việt Nam, kết nối văn hóa giữa các dân tộc và trên hết là kết nối con người với con người. Nhờ có cầu nối đó, các chương trình hợp tác quốc tế, trong đó có những chương trình vì trẻ em của Plan International, đã được triển khai hiệu quả, mang lại những thay đổi tích cực và bền vững cho cộng đồng Việt Nam.

Chúng tôi tin rằng, với nền tảng 75 năm đáng tự hào, VUFO sẽ tiếp tục phát huy truyền thống, lan tỏa tinh thần hòa bình, hữu nghị và hợp tác, đồng thời đưa Việt Nam vươn lên một vị thế mới trong kỷ nguyên phát triển toàn cầu, nơi tình hữu nghị và hợp tác vì con người luôn là giá trị cốt lõi.

- Trân trọng cảm ơn bà!

Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam tích cực tham gia và tổ chức hoạt động đối ngoại cấp cao ở nước ngoài

Hội hữu nghị Việt Nam – Cuba trong hành trình vẻ vang 75 năm Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam