Việt Nam đề xuất 4 hướng hợp tác kinh tế số với Malaysia

Kết nối hạ tầng, công nghệ và thanh toán xuyên biên giới

Đối thoại do Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp với Đại sứ quán Malaysia tại Việt Nam, Bộ Kỹ thuật số Malaysia và Tập đoàn Phát triển kinh tế số Malaysia (MDEC) tổ chức.

Cuộc đối thoại diễn ra trong bối cảnh Việt Nam và Malaysia đang triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện được thiết lập vào tháng 11/2024, trong đó hợp tác kinh tế và công nghệ là những lĩnh vực hai nước cùng quan tâm.

Các đại biểu chủ trì phiên đối thoại chính sách. (Ảnh: Đại Lộc)

Khả năng liên thông thanh toán bán lẻ bằng mã QR giữa Việt Nam và Malaysia là một trong những đề xuất đáng chú ý được đưa ra tại đối thoại. Theo ông Đào Ngọc Đạt, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số (Bộ Khoa học và Công nghệ), hai nước có thể nghiên cứu kết nối hệ thống thanh toán, tạo thuận lợi cho giao dịch xuyên biên giới, đồng thời bảo đảm an toàn giao dịch và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Bên cạnh thanh toán số, ông Đào Ngọc Đạt đề xuất tăng cường hợp tác phát triển hạ tầng số và trung tâm dữ liệu bền vững. Hai nước có thể chia sẻ kinh nghiệm quy hoạch, xây dựng trung tâm dữ liệu tiết kiệm năng lượng, phát triển điện toán đám mây, hạ tầng điện toán phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), kết nối cáp quang biển quốc tế và mạng băng rộng.

Với AI, Việt Nam và Malaysia có thể trao đổi kinh nghiệm quản trị, xây dựng khung pháp lý, khuyến khích doanh nghiệp hai nước hợp tác nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa các ứng dụng công nghệ mới.

Một hướng hợp tác khác là đào tạo nhân lực và hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số. Theo đề xuất của phía Việt Nam, hai nước có thể phối hợp tổ chức các chương trình phát triển kỹ năng số, nâng cao năng suất cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ.

Thế mạnh bổ trợ, cơ hội kết nối trong ASEAN

Phát biểu tại đối thoại, Đại sứ Malaysia tại Việt Nam Jamal Sharifuddin Johan nhận định, Việt Nam và Malaysia có nhiều thế mạnh có thể bổ trợ cho nhau trong phát triển kinh tế số.

Theo Đại sứ, Malaysia có kinh nghiệm phát triển hạ tầng số, hệ thống trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và mạng lưới thanh toán kỹ thuật số an toàn. Trong khi đó, Việt Nam có thị trường thương mại điện tử tăng trưởng nhanh và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động.

Đại sứ dẫn số liệu cho biết, trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng doanh số trên bốn sàn thương mại điện tử lớn của Việt Nam gồm Shopee, Lazada, TikTok Shop và Tiki đạt 441,97 nghìn tỷ đồng, tăng 44,47% so với cùng kỳ năm 2025. Sản lượng hàng hóa tiêu thụ đạt khoảng 3,28 tỷ sản phẩm, tăng 12,46%.

Đối với thanh toán không dùng tiền mặt, trong 8 tháng năm 2026, Việt Nam ghi nhận 311 triệu giao dịch bằng mã QR, với tổng giá trị 274,2 nghìn tỷ đồng. Những số liệu này cho thấy sự phát triển của thị trường và nhu cầu mở rộng các dịch vụ số, trong đó có thanh toán xuyên biên giới.

Đại sứ Jamal Sharifuddin Johan cho rằng, sự kết hợp giữa năng lực hạ tầng của Malaysia và thị trường kinh tế số năng động của Việt Nam có thể tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp hai nước, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, tham gia sâu hơn vào quá trình chuyển đổi số.

Chia sẻ kinh nghiệm của Malaysia, bà Datin Noraisha Akma Ismail, đại diện Bộ Kỹ thuật số Malaysia, cho biết ngành công nghệ thông tin và truyền thông cùng thương mại điện tử đóng góp 23,5% GDP nước này trong năm 2025.

Malaysia hiện có 97,1% hộ gia đình kết nối Internet, 98,3% cá nhân sử dụng Internet. Tỷ lệ phủ sóng 5G tại các khu vực dân cư tăng từ dưới 4% năm 2021 lên hơn 82% vào tháng 8/2025.

Dù vậy, Malaysia vẫn đối mặt với những thách thức về khoảng cách tiếp cận Internet giữa thành thị và nông thôn, kỹ năng số, an toàn dữ liệu và khả năng tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.

Theo chiến lược Malaysia Digital 2030, nước này đặt mục tiêu kinh tế số đóng góp 30% GDP, tạo 500.000 việc làm có giá trị cao và đưa tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình lên 95% vào năm 2030.

Về phía Việt Nam, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định mục tiêu quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP vào năm 2030 và tối thiểu 50% vào năm 2045. Đây cũng là cơ sở để Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế về công nghệ, phát triển hạ tầng và nguồn nhân lực số.

Ở cấp độ khu vực, các đại biểu tham dự đối thoại cũng trao đổi về Hiệp định khung Kinh tế số ASEAN (DEFA) và Kế hoạch Tổng thể Số ASEAN 2030. Nội dung thảo luận tập trung vào tăng cường kết nối, phát triển thương mại số và hướng tới xây dựng thị trường số chung trong ASEAN.

Những hướng hợp tác được đề xuất tại đối thoại mở thêm cơ hội kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức công nghệ Việt Nam - Malaysia, đồng thời góp phần vào quá trình phát triển kinh tế số của khu vực.

Kinh tế số: Động lực tăng trưởng cho siêu đô thị TP.HCM

Khơi dậy tinh thần khởi nghiệp thanh niên trong kinh tế xanh và kinh tế số